CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ TÚI NILON 1. Khái niệm về túi nilon Túi nilon là một loại bao bì nhựa rất mỏng, nhẹ, dẻo và rất tiện dụng trong cuộc sống hàng ngày. Trước đây, túi nilon chỉ dùng trong việc đựng hàng hóa khi đi mua sắm hay dùng trong sinh hoạt gia đình nhưng ngày nay, chúng gần như bao trùm hầu hết các hoạt động xã hội hiện đại.
Lịch sử ra đời của túi nilon Năm 1935, Wallace Hume Carothers là một nhà khoa học người Mỹ đã phát minh ra vật liệu nilon, tuy nhiên trong thời điểm đó ông không thấy được thành công của nghiên cứu này. Đến năm 1960, Sten Gustaf Thulin (một kỹ sư người Thụy Điển) đã phát triển thêm và cho ra mắt sản phẩm túi nilon mua sắm được tạo ra bằng cách gấp, hàn và cắt một ống nhựa phẳng mang đến khả năng chịu tải cao[5]. Từ giữa những năm 1980 trở đi, túi nilon bắt đầu xuất hiện phổ biến ở khắp mọi nơi trên thế giới. Thành phần của túi nilon Túi nilon được làm từ các nguyên liệu khác nhau nhưng chủ yếu được sản xuất từ hạt nhựa polyetilen (PE) và polypropilen (PP) có nguồn gốc từ dầu mỏ cùng với một số hóa chất phụ gia khác.
Nhựa polyetylen dùng để sản xuất túi nilon thường có hai loại[6]: 4 GVHD: ThS Đặng Hồ Phương Thảo SVTH: Bùi Thị Kim Thoa- Kim Thị Huyền- Đào Ngọc Bích KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP - Polyetylen tỷ trọng thấp (Low Density Polyethylene-LDPE). - Polyetylen tỷ trọng cao (High Density Polyethylene-HDPE). Phân loại túi nilon 1. Phân loại túi nilon theo đặc điểm nhận dạng 1.
Túi Die-cut: Hình 1. Đây là loại túi thường gặp tại các cửa hàng bán sỉ lẻ, siêu thị. thường gọi là túi trơn (túi phẳng) có đục lỗ để dễ dàng cho việc cầm, nắm, xách sản phẩm. Ngoài ra còn loại túi không có quai, miệng bằng, mỏng, dùng nhiêu trong chợ như đựng (chè, thực phẩm, kẹo…), túi PE trong… 1.
5 GVHD: ThS Đặng Hồ Phương Thảo SVTH: Bùi Thị Kim Thoa- Kim Thị Huyền- Đào Ngọc Bích KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Loại túi này thường được làm từ màng HDPE, túi nhiều màu để đựng hàng chợ; túi trong suốt thường đựng hàng đại lý và tạp hoá, túi xốp đen dùng để đựng rác (lót trong thùng đựng rác) in túi nilon 1 hoặc 2 mặt dùng đựng hàng trong các siêu thị và trung tâm mua sắm. Túi nilon dạng Roll cuộn: Hình 1. Túi nilon dạng Roll cuộn. Túi roll thường dùng trong các gia đình, túi nilon được cuộn lại thành từng cuộn, cuộn lõi to hay nhỏ tuỳ từng loại và giá cả.
Loại túi này hay gặp nhất là đựng hàng hoá tại các quầy thực phẩm trong siêu thị, trung tâm thương mại. 6 GVHD: ThS Đặng Hồ Phương Thảo SVTH: Bùi Thị Kim Thoa- Kim Thị Huyền- Đào Ngọc Bích KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Còn gọi là túi Zip lock, là loại túi có khoá bấm miệng – vuốt mép. Túi zipper có ưu điểm: kín khí, an toàn, đóng gói tiện lợi với khoá bấm vuốt mép. Loại túi này thường được làm bằng chất liệu PE với độ bền cơ lý tốt nên dùng để đựng háng hoá bán lẻ linh kiện điện tử – vật liệu xây dựng – vật tư y tế, hay làm bao bì đóng gói một vài mặt hàng gia dụng.
Phân loại túi nilon theo chất liệu sản xuất 1. Túi nilon HDPE và LDPE: Hình 1. Túi HDPE và LDPE. Túi nilon làm từ 2 vật liệu này đều có đặc điểm chung như: có độ trong suốt, độ bóng mịn bề mặt, chống thấm nước, nhưng chống thẩm thấu khí kém.
Túi xốp HDPE thường gặp là túi đựng rác, túi nilon đựng hàng chợ, túi siêu thị và cửa hàng nhỏ. Túi nilon làm từ LDPE thường gặp là các loại túi LDPE khổ lớn, dùng để đựng hàng hoá có trọng lượng tương đối, túi PE in quảng cáo sản phẩm, túi in logo, thương thiệu cho các doanh nghiệp – cửa hàng nước hoa mỹ phẩm.Túi PP ( Polypropylen) 7 GVHD: ThS Đặng Hồ Phương Thảo SVTH: Bùi Thị Kim Thoa- Kim Thị Huyền- Đào Ngọc Bích KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Túi 1. Túi làm từ nhựa PP có độ bền cơ học cao hơn, khá cứng, nên không mềm dẻo, khó bị kéo giãn dọc như nhựa HD hay PE. Đặc biệt, túi PP có độ mịn, bóng bề mặt cao, sức bền cơ lý tốt hơn.
Ngoài ra, vật liệu PP có khả năng chống thấm khí, thấm nước, nên thường dùng làm túi đựng thực phẩm, bảo quản hàng hoá, hoặc màng chít pallet bọc hàng hoá – thực phẩm. Túi OPP là loại túi ép, cấu tạo từ 2 lớp màng polypropylene, có độ co giãn cơ lý tốt, độ nét cao, chống ẩm tuyệt vời. Vì vậy túi OPP là loại túi cao cấp, độ bề, chống ẩm tốt, dùng để đựng hàng hoá đặc biệt, hoặc in túi nilon cho quảng cáo 8 GVHD: ThS Đặng Hồ Phương Thảo SVTH: Bùi Thị Kim Thoa- Kim Thị Huyền- Đào Ngọc Bích KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP marketing. Thích hợp đóng gói các thực phẩm như bánh kẹo, trái cây khô, các loại gia vị, thảo dược, các loại hạt hay vật tư y tế… 1.
Quy trình sản xuất túi nilon Hình 1. Quy trình sản xuất túi nilon[10] Quy trình sản xuất túi nilon gồm 5 bước[7]: Bước 1: Chuẩn bị hạt nhựa PE Hạt nhựa PE thường có màu trắng tự nhiên, tuỳ theo yêu cầu của khách hàng về màu sắc sản phẩm sẽ thêm hạt tạo màu để được các màu sắc khác nhau. Bước 2: Đùn, thổi màng và tạo cuộn Hạt nhựa PE đã được chuẩn bị cùng các hạt tạo màu được đưa vào máy thổi túi, sau đó chúng được nấu chảy trong điều kiện được kiểm soát để khiến chúng nóng chảy và mèm dẻo. Tiếp đến chúng bị ép – đùn qua một khuôn dạng ống của máy thổi.
Trong khi ở nhiệt độ cao một đầu ra của ống được cố định lại và thổi không khí vào tạo thành dạng bong bóng và được nâng cao, người thời sẽ kéo dài đến kích thước và độ dày mong muốn theo đặt hàng của khách. Bước 3: Cắt thành túi từ cuộn màng 9 GVHD: ThS Đặng Hồ Phương Thảo SVTH: Bùi Thị Kim Thoa- Kim Thị Huyền- Đào Ngọc Bích KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Các cuộn màng nilon tiếp tục được chuyển sang bộ phận cắt để tạo thành các túi nilon riêng biệt từ các cuộn màng. Tiếp theo, là công đoạn tạo ra các thành phần của túi nilon đặc biệt theo yêu cầu của khách hàng. Bước 4: In bao bì nilon Túi nilon được chuyển qua bộ phận máy in.
Phụ thuộc theo bản thiết kế cùng số màu in và số lượng túi in… mà công đoạn này sẽ được xử lý bằng kỹ thuật in khác nhau. Bước 5: Hoàn thiện sản phẩm Đây là bước cuối cùng trong quy trình sản xuất túi nilon. Bước này bao gồm các công đoạn: cắt, đánh dấu, gấp nếp, dập quai, đính quai… tùy theo thiết kế của túi. Ảnh hưởng của túi nilon tới con người và với môi trường 1.
Ảnh hưởng của túi nilon tới sức khỏe con người Hình 1. Tác hại của túi nilon đến sức khỏe con người. Nhìn từ bề ngoài, túi nilon có vẻ "sạch" và đẹp nhưng bên trong những chiếc túi đó ẩn chứa nhiều nguy cơ tiềm tàng không tốt đối với sức khoẻ con người. Để tăng độ dai và tăng tính chống thấm nước cho các loại túi nilon, trong quá trình sản xuất túi, người ta thường cho thêm một loại hóa chất nhân tạo là BPA (Bisphenol A).
Loại chất này có khả năng gây ung thư, làm chậm sự phát triển trí 10 GVHD: ThS Đặng Hồ Phương Thảo SVTH: Bùi Thị Kim Thoa- Kim Thị Huyền- Đào Ngọc Bích KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP não, gây viêm gan, ảnh hưởng đến quá trình sinh sản và khiến phụ nữ dễ bị: sẩy thai, khó mang thai, thậm chí là vô sinh. Hầu hết, túi nilon dùng để đựng đồ ăn, nước uống hiện nay được sản xuất từ những chiếc túi nilon, đồ nhựa đã qua sử dụng. Quá trình sản xuất nhựa tái chế không đảm bảo độ sạch, độ an toàn khiến những chất độc hại, vi khuẩn ở trong túi nilon cũ vẫn tồn tại. Chất độc như chì, cadimi, phẩm nhuộm ở túi tái chế có thể hoà tan và nhiễm vào thực phẩm đựng trong túi gây suy gan, ung thư não, ung thư phổi và biến đổi giới tính.
Túi nilon được làm từ dầu mỏ nguyên chất nên khi đốt sẽ tạo ra hai khí cực độc là dioxin và furan gây ngộ độc, gây ngất, khó thở, ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết, gây rối loạn chức năng, gây bệnh tật bẩm sinh cho trẻ và gây ung thư cho con người. Ngoài ra, việc sử dụng túi nilon để đựng rác thải sinh hoạt làm cho các chất này khó phân huỷ trong điều kiện tự nhiên và trở thành các ổ dịch bệnh gây hại cho con người. Ảnh hưởng của túi nilon tới môi trường Hình 1. Tác hại của túi nilon tới môi trường.
Túi nilon là một trong những loại chất thải rất khó tự phân huỷ trong môi trường. Do vậy, năm này qua năm khác, nếu không có giải pháp hữu hiệu sẽ tồn 11 GVHD: ThS Đặng Hồ Phương Thảo SVTH: Bùi Thị Kim Thoa- Kim Thị Huyền- Đào Ngọc Bích KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP đọng một khối lượng lớn các chất thải nilon trong môi trường gây ô nhiễm cho môi trường sinh thái. Túi nilon khi xả ra môi trường đất sẽ không được phân hủy ngay mà thường lẫn vào đất, làm thay đổi đặc tính của đất. Túi nilon tạo ra một lớp màng, ngăn cản không cho đất hấp thụ nước và oxy, dẫn đến cây trồng trên đất không thể sinh trưởng và phát triển được.
Khi mưa lớn nếu không có cây cối chống đỡ, đất rất dễ bị xói mòn, sạt lở đe dọa trực tiếp đến cuộc sống của con người. Túi nilon vứt xuống cống, hồ, đập thoát nước sẽ làm tắc nghẽn đường ống dẫn nước, từ đó gia tăng khả năng ngập lụt của các đô thị vào mùa mưa và gây mất mỹ quan đường phố. Đặc biệt, các chất độc hại trong túi nilon sẽ hòa vào nước gây ô nhiễm nguồn nước dùng và ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe của người dân. Trong quá trình sản xuất, túi nilon tạo ra khí CO2 làm tăng hiệu ứng nhà kính, thúc đẩy biến đổi khí hậu toàn cầu.
Trong một số túi nilon vẫn có lẫn lưu huỳnh, dầu hoả nguyên chất, khi bị đốt cháy gặp hơi nước chúng sẽ tạo thành axit sunfuaric dưới dạng các cơn mưa axit. Túi nilon làm bằng nhựa polyvinyl clorua khi cháy tạo ra axit clohidoric và chất dioxin vô cùng độc hại cho môi trường. Túi nilon thải ra biển gây ảnh hưởng hệ sinh thái biển, làm huỷ hoại hoặc làm chết sinh vật biển khi chúng nuốt phải. Nếu túi nilon bị chôn vùi trong lòng đất sẽ phá hủy nguồn nước ngầm, vi sinh vật.