Khóa luận tốt nghiệp bảo vệ thực vật khảo sát quá trình nhân sinh khối cấp ii và tạo dạng chế phẩm của vi khuẩn bacillus amyloliquefaciens và pantoea agglomerans phòng trừ nấm colletotrichum sp gây bệnh thán thư trên cây ớt

Khóa luận khảo sát quá trình nhân sinh khối vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens và Pantoea agglomerans phòng trừ nấm Colletotrichum sp trên cây ớt.

• Tác giả: Hồ Ngọc Như Tiên
• Người hướng dẫn: TS. Võ Thị Ngọc Hà
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Bảo Vệ Thực Vật
• Đề tài: Khảo Sát Quá Trình Nhân Sinh Khối Vi Khuẩn Phòng Trừ Bệnh Than Thư Trên Cây Ớt
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về cây ớt
• 1.1.1. Nguồn gốc và phân bố
• 1.1.2. Giá trị kinh tế
• 1.1.3. Đặc điểm kỹ thuật gieo trồng và đầu tư
• 1.2. Tổng quan về nấm Colletotrichum spp. gây bệnh than thư trên ớt
• 1.2.1. Nghiên cứu về các loài nấm Colletotrichum spp. gây bệnh than thư trên ớt
• 1.2.2. Triệu chứng của bệnh than thư trên ớt
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vi khuẩn, mẫu nấm
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Hóa chất và vật liệu thí nghiệm
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Khảo sát khả năng nhân sinh khối cấp II thích hợp đối với vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens chủng CC - LD 2.4 và Pantoea agglomerans chủng O - BT 1.2
• 2.4.2. Khảo sát điều kiện nhiệt độ nhân sinh khối cấp II thích hợp đối với vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens chủng CC - LD 2.4 và Pantoea agglomerans chủng O - BT 1.2
• 2.4.3. Khảo sát mức pH nhân sinh khối cấp II thích hợp đối với vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens chủng CC - LD 2.4 và Pantoea agglomerans chủng O - BT 1.2
• 2.4.4. Khảo sát nguyên liệu làm chất mang tạo chế phẩm dạng bột chứa vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens chủng CC - LD 2.4 và Pantoea agglomerans chủng O - BT 1.2
• 2.4.5. Khảo sát khả năng đối kháng của vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens chủng CC - LD 2.4 và Pantoea agglomerans chủng O - BT 1.2 với nấm Colletotrichum gloeosporioides chủng BR03 sau thời gian tồn trữ trong điều kiện phòng thí nghiệm
• 2.4.6. Khảo sát khả năng đối kháng của vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens chủng CC - LD 2.4 và Pantoea agglomerans chủng O - BT 1.2 với nấm Colletotrichum scovillei chủng LD06 sau thời gian tồn trữ trong điều kiện phòng thí nghiệm
• 2.4.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả khảo sát khả năng nhân sinh khối cấp II thích hợp của vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens chủng CC - LD 2.4 và Pantoea agglomerans chủng O - BT 1.2
• 3.1.1. Kết quả khảo sát môi trường và thời gian nhân sinh khối cấp II thích hợp
• 3.1.2. Kết quả khảo sát nhiệt độ nhân sinh khối cấp II thích hợp
• 3.1.3. Kết quả khảo sát mức pH nhân sinh khối cấp II thích hợp
• 3.1.4. Kết quả khảo sát nguyên liệu làm chất mang tạo chế phẩm dạng bột
• 3.2. Kết quả khảo sát khả năng đối kháng của vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens chủng CC - LD 2.4 và Pantoea agglomerans chủng O - BT 1.2 sau thời gian tồn trữ
• 3.2.1. Đối với nấm Colletotrichum gloeosporioides chủng BR03
• 3.2.2. Đối với nấm Colletotrichum scovillei chủng LD06
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về khảo sát vi khuẩn phòng trừ bệnh than thư trên cây ớt

Cây ớt (Capsicum spp.) là một trong những loại cây trồng quan trọng, không chỉ vì giá trị kinh tế mà còn vì lợi ích sức khỏe mà nó mang lại. Tuy nhiên, cây ớt thường bị tấn công bởi nhiều loại bệnh, trong đó bệnh than thư do nấm Colletotrichum spp. là một trong những bệnh phổ biến nhất. Việc khảo sát quá trình nhân sinh khối vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens và Pantoea agglomerans nhằm tìm ra giải pháp hiệu quả trong việc phòng trừ bệnh này là rất cần thiết. Nghiên cứu này không chỉ giúp nâng cao năng suất cây ớt mà còn bảo vệ môi trường và sức khỏe người tiêu dùng.

1.1. Tình hình bệnh than thư trên cây ớt hiện nay

Bệnh than thư do nấm Colletotrichum spp. gây ra có thể làm giảm năng suất cây ớt từ 10-80%. Triệu chứng của bệnh thường xuất hiện trên quả ớt chín, gây thiệt hại nghiêm trọng cả trước và sau thu hoạch. Việc kiểm soát bệnh này bằng hóa chất không chỉ tốn kém mà còn gây ô nhiễm môi trường.

1.2. Vai trò của vi khuẩn trong phòng trừ bệnh

Vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens và Pantoea agglomerans đã được chứng minh có khả năng phòng trừ bệnh hiệu quả. Chúng không chỉ giúp tăng cường sức đề kháng cho cây mà còn giảm thiểu sự phát triển của nấm gây bệnh. Việc sử dụng chế phẩm vi sinh từ các vi khuẩn này là một giải pháp bền vững cho nông nghiệp.

II. Thách thức trong việc phòng trừ bệnh than thư trên cây ớt

Mặc dù có nhiều phương pháp phòng trừ bệnh, nhưng việc sử dụng thuốc hóa học vẫn phổ biến. Tuy nhiên, việc lạm dụng thuốc hóa học dẫn đến sự phát sinh tính kháng của nấm Colletotrichum, gây khó khăn trong việc kiểm soát bệnh. Hơn nữa, việc tồn dư hóa chất trên sản phẩm nông nghiệp có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

2.1. Tác động của thuốc hóa học đến môi trường

Sử dụng thuốc hóa học không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn gây ô nhiễm môi trường. Các chất độc hại có thể tích tụ trong đất và nước, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và sự phát triển của các loài sinh vật khác.

2.2. Khó khăn trong việc phát hiện bệnh

Việc phát hiện sớm bệnh than thư trên cây ớt là rất khó khăn. Triệu chứng bệnh có thể bị nhầm lẫn với các bệnh khác, dẫn đến việc điều trị không hiệu quả. Do đó, cần có các phương pháp chẩn đoán chính xác hơn để phát hiện bệnh kịp thời.

III. Phương pháp khảo sát quá trình nhân sinh khối vi khuẩn

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp khảo sát hoàn toàn ngẫu nhiên để đánh giá điều kiện nhân sinh khối cấp II của vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens và Pantoea agglomerans. Các yếu tố như môi trường, thời gian, nhiệt độ và pH được kiểm tra để tìm ra điều kiện tối ưu cho sự phát triển của vi khuẩn.

3.1. Khảo sát môi trường nhân sinh khối

Nghiên cứu đã khảo sát 5 loại môi trường khác nhau để xác định môi trường nào phù hợp nhất cho sự phát triển của vi khuẩn. Kết quả cho thấy môi trường cám gạo và LB là những lựa chọn tốt nhất cho việc nhân sinh khối.

3.2. Đánh giá nhiệt độ và pH tối ưu

Nghiên cứu cũng đã xác định nhiệt độ và pH tối ưu cho sự phát triển của vi khuẩn. Bacillus amyloliquefaciens phát triển tốt nhất ở nhiệt độ 35°C và pH 7, trong khi Pantoea agglomerans phát triển tốt nhất ở 30°C và pH 6.5.

IV. Kết quả khảo sát khả năng đối kháng của chế phẩm vi khuẩn

Kết quả khảo sát cho thấy chế phẩm vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens và Pantoea agglomerans có khả năng đối kháng cao với nấm Colletotrichum gloeosporioides và Colletotrichum scovillei. Các chế phẩm này không chỉ giúp bảo vệ cây ớt mà còn duy trì mật độ vi khuẩn cao trong thời gian dài.

4.1. Khả năng đối kháng với Colletotrichum gloeosporioides

Chế phẩm chứa Bacillus amyloliquefaciens cho thấy hiệu suất đối kháng cao nhất với Colletotrichum gloeosporioides, đạt tới 68.67% sau 28 ngày tồn trữ. Điều này chứng tỏ khả năng bảo vệ cây ớt của chế phẩm này.

4.2. Khả năng đối kháng với Colletotrichum scovillei

Tương tự, chế phẩm chứa Pantoea agglomerans cũng cho thấy hiệu suất đối kháng cao với Colletotrichum scovillei, đạt 67.64%. Kết quả này cho thấy tiềm năng ứng dụng của các chế phẩm vi sinh trong nông nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng việc sử dụng vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens và Pantoea agglomerans là một giải pháp hiệu quả trong việc phòng trừ bệnh than thư trên cây ớt. Các chế phẩm vi sinh này không chỉ giúp bảo vệ cây trồng mà còn góp phần vào việc phát triển nông nghiệp bền vững.

5.1. Tương lai của nghiên cứu vi sinh vật trong nông nghiệp

Với xu hướng nông nghiệp bền vững, việc nghiên cứu và phát triển các chế phẩm vi sinh từ vi khuẩn đối kháng sẽ ngày càng trở nên quan trọng. Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và ứng dụng thực tiễn của các chế phẩm này.

5.2. Khuyến nghị cho nông dân

Nông dân nên áp dụng các chế phẩm vi sinh trong quản lý bệnh hại để giảm thiểu sự phụ thuộc vào hóa chất. Việc này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng mà còn bảo vệ môi trường sống.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cây ớt (Capsicum spp.) là một trong những loại cây gia vị có giá trị kinh tế và tiềm năng xuất khẩu cao dưới dạng ớt tươi, ớt khô, ớt bột và các sản phẩm chế biến. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích canh tác trong điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm cùng trình độ thâm canh chưa đồng đều đã tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều đối tượng dịch hại bùng phát. Trong đó, bệnh thán thư do phức hợp nấm Colletotrichum spp. gây ra là trở ngại nghiêm trọng hàng đầu đối với sản xuất ớt, gây hại trực tiếp lên thân, lá, chồi non và đặc biệt là quả ớt ở giai đoạn chín. Bệnh làm giảm phẩm chất thương phẩm và gây thiệt hại năng suất từ 10% đến 80%, với tổng mức tổn thất ghi nhận trên đồng ruộng cũng như trong khâu vận chuyển, tồn trữ bảo quản lên tới 70%.

Phương thức kiểm soát thán thư truyền thống chủ yếu dựa vào các loại thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Việc lạm dụng hóa chất dài ngày không chỉ làm tăng chi phí sản xuất mà còn dẫn đến hiện tượng nấm bệnh phát sinh tính kháng thuốc, để lại dư lượng độc hại trên nông sản ăn tươi và gây suy thoái hệ sinh thái đất. Trước thực trạng đó, hướng tiếp cận sinh học sử dụng các dòng vi sinh vật đối kháng tự nhiên—tiêu biểu là các vi khuẩn thuộc chi Bacillus và Pantoea—được đánh giá là giải pháp an toàn, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp hữu cơ và bền vững. Mặc dù tiềm năng đối kháng của các chủng này đã được ghi nhận ở quy mô phân lập, các nghiên cứu thực nghiệm nhằm tối ưu hóa môi trường nhân sinh khối cấp II giá thành rẻ và hoàn thiện công nghệ tạo dạng chế phẩm vi sinh bột có khả năng tồn trữ lâu dài vẫn còn rất hạn chế.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hồ Ngọc Như Tiền được thực hiện nhằm giải quyết các mục tiêu và yêu cầu khoa học sau:

1. Đánh giá điều kiện nhân sinh khối cấp II tối ưu (về môi trường dinh dưỡng, thời gian lên men, nhiệt độ và độ pH) của hai chủng vi khuẩn đối kháng Bacillus amyloliquefaciens chủng CC - LD 2.4 và Pantoea agglomerans chủng O - BT 1.2.
2. Khảo sát các nguyên liệu chất mang khác nhau nhằm tạo dạng chế phẩm sinh học dạng bột có bổ sung phụ gia bảo vệ tế bào vi khuẩn.
3. Đánh giá động thái mật độ sống sót và hiệu suất đối kháng (in vitro) của các dạng chế phẩm vi sinh sau các mốc thời gian tồn trữ 7 ngày, 14 ngày và 28 ngày đối với hai chủng nấm gây bệnh thán thư trên ớt là Colletotrichum gloeosporioides chủng BR03 và Colletotrichum scovillei chủng LD06.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng sinh học: Hai chủng vi khuẩn đối kháng bản địa Bacillus amyloliquefaciens CC - LD 2.4 và Pantoea agglomerans O - BT 1.2; hai chủng nấm gây bệnh Colletotrichum gloeosporioides BR03 và Colletotrichum scovillei LD06 do Bộ môn Bảo vệ Thực vật cung cấp.
• Phạm vi không gian: Phòng thí nghiệm Bệnh cây, Bộ môn Bảo vệ Thực vật - Khoa Nông học, Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được triển khai thực nghiệm từ tháng 02/2023 đến tháng 08/2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên nền tảng lý thuyết về cơ chế kiểm soát sinh học của vi khuẩn đối kháng đối với nấm bệnh thực vật. Cơ chế này bao gồm sự cạnh tranh dinh dưỡng và không gian sinh tồn; khả năng sinh tổng hợp các enzyme ngoại bào mycolytic (như chitinase, β-1,3-glucanase, cellulase và protease) làm tiêu hủy vách tế bào sợi nấm; và hoạt động tiết các kháng sinh hoặc hợp chất lipopeptide có hoạt tính kháng vi sinh vật mạnh. Cụ thể, các loài thuộc chi Bacillus (như B. subtilis, B. amyloliquefaciens) có khả năng sinh nội bào tử chịu nhiệt và tiết tổ hợp lipopeptide thuộc nhóm surfactin, iturin và agrastatin gây thủng màng tế bào chất của sợi nấm và ức chế nảy mầm bào tử. Trong khi đó, Pantoea agglomerans là trực khuẩn Gram âm có khả năng tiết các chất kháng sinh tự nhiên như herbicolin, microcin, pantocin, agglomerin, đồng thời có khả năng hình thành màng sinh học (biofilm) và kích kháng thực vật.

Về công nghệ tạo dạng chế phẩm sinh học, đề tài áp dụng nguyên lý hấp phụ sinh khối vi sinh vật lên chất mang trơ dạng rắn. Chất mang đạt chuẩn phải đáp ứng các tiêu chí: khả năng giữ ẩm cao (150% - 200%), giàu carbon hữu cơ, không chứa độc tố với vi sinh vật và cây trồng, hàm lượng muối khoáng dưới 1%.

Quy trình nghiên cứu thực nghiệm được thiết kế qua các bước bố trí thí nghiệm hoàn toàn ngẫu nhiên (CRD) trong điều kiện phòng thí nghiệm:

• Thí nghiệm nhân sinh khối cấp II: Khảo sát 2 yếu tố gồm 5 môi trường nhân nuôi (bột bắp + mật rỉ đường, cám gạo + mật rỉ đường, khoai tây + mật rỉ đường, cao nấm men + mật rỉ đường, và môi trường đối chứng LB) kết hợp với 4 mốc thời gian nuôi cấy (12, 24, 36 và 48 giờ) trên máy lắc 150 vòng/phút ở nhiệt độ phòng. Sau khi chọn được môi trường và thời gian tối ưu, tiếp tục bố trí các thí nghiệm đơn yếu tố khảo sát nhiệt độ (25°C, 30°C, 35°C) và mức pH (6,0; 6,5; 7,0). Chỉ tiêu theo dõi là mật độ quang kế đo ở bước sóng 600 nm ($OD_{600}$).
• Thí nghiệm tạo dạng chế phẩm: Phối trộn sinh khối vi khuẩn đã nhân nuôi tối ưu (chuẩn hóa $OD_{600} = 0,3$) với 7 công thức chất mang đơn hoặc phối hợp gồm cám gạo, bột talc, biochar, humic có bổ sung 10% chitosan, 1% carboxymethyl cellulose (CMC) làm chất bám dính và 1,5% $CaCO_3$ làm chất đệm theo quy trình cải tiến từ Vidhyasekaran và Muthamilan (1995). Chế phẩm sau phối trộn được sấy ở 40°C trong 24 giờ, đóng gói trong túi zip kín và tồn trữ ở nhiệt độ phòng. Động thái mật độ vi sinh vật được kiểm tra qua phương pháp đo quang phổ tại 7, 14 và 28 ngày sau tồn trữ (NSTT).
• Thí nghiệm đối kháng kép (dual culture assay): Đánh giá khả năng ức chế nấm bệnh của 14 công thức chế phẩm sau tồn trữ theo phương pháp cải tiến từ Ferreira và cộng sự (1991). Cấy hai đường chế phẩm vi khuẩn song song cách tâm đĩa petri PDA 2,5 cm và đặt tản nấm đường kính 5 mm tại tâm đĩa.
• Chỉ tiêu và tính toán: Đo bán kính phát triển của tản nấm về phía vệt vi khuẩn ($r = \frac{r_1 + r_2}{2}$), tính hiệu suất đối kháng ($AE%$) theo công thức của Moayedi và cộng sự (2009): $$AE (%) = \frac{C - T}{C} \times 100$$ Trong đó $C$ là bán kính tản nấm ở nghiệm thức đối chứng không cấy khuẩn (mm) và $T$ là bán kính tản nấm ở nghiệm thức có chế phẩm (mm). Hiệu quả được xếp hạng theo thang Soytong (1988): rất cao (>75%), cao (61% - 75%), trung bình (51% - 60%) và thấp (<50%).
• Xử lý số liệu: Số liệu thực nghiệm được tổng hợp bằng Microsoft Excel, phân tích phương sai (ANOVA) và kiểm định phân hạng Duncan/Tukey thông qua phần mềm thống kê SAS 9.1 ở mức ý nghĩa $p < 0,01$.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tài liệu

Chương này hệ thống hóa các tài liệu khoa học liên quan đến cây ớt, tình hình sản xuất và giá trị thương phẩm xuất khẩu của ớt cay. Tác giả phân tích bệnh thán thư do phức hợp nấm Colletotrichum spp. (C. gloeosporioides, C. scovillei, C. acutatum, C. capsici), đặc điểm hình thái học của đĩa cành, lông cứng, bào tử vô tính và triệu chứng vết bệnh lõm hình thoi đồng tâm làm thối quả trước và sau thu hoạch. Chương 1 cũng điểm luận các biện pháp kiểm soát bệnh hiện nay (biện pháp luân canh canh tác, xử lý hóa học bằng hoạt chất thông dụng, và phòng trừ sinh học bằng Trichoderma, xạ khuẩn hoặc dịch chiết nano silica-oligochitosan). Phần trọng tâm của tổng quan tập trung vào cơ chế ức chế nấm bệnh của Bacillus spp. và Pantoea agglomerans, tính ưu việt của việc nhân nuôi vi sinh vật từ các nguồn phụ phẩm nông nghiệp giàu dinh dưỡng và các loại chất mang thương mại dạng bột (than bùn, bentonite, bột talc, bã mía, rác thải hữu cơ).

Chương 2: Nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết danh mục vật liệu, bao gồm nguồn gốc hai chủng vi khuẩn (B. amyloliquefaciens CC - LD 2.4, P. agglomerans O - BT 1.2), hai mẫu nấm bệnh kiểm định (C. gloeosporioides BR03, C. scovillei LD06), quy cách trang thiết bị chuyên dụng (tủ cấy vô trùng Esco, máy đo quang phổ Nanovue Plus, máy lắc Stuart, nồi hấp khử trùng ALP). Tác giả mô tả chi tiết công thức dinh dưỡng của các môi trường lỏng lên men cấp II (mật rỉ đường kết hợp với cám gạo, bột bắp, dịch chiết khoai tây hoặc cao nấm men) và quy trình chuẩn bị chất mang từ cám gạo, humic, biochar kết hợp bột talc hoạt thạch $Mg_3Si_4O_{10}(OH)_2$. Trình bày chi tiết sơ đồ bố trí thí nghiệm, các công thức toán học tính bán kính tản nấm, công thức hiệu suất đối kháng $AE%$, thang phân loại hiệu lực sinh học Soytong và thuật toán phân tích thống kê trên phần mềm SAS 9.1.

Chương 3: Kết quả và thảo luận

Chương kết quả bao gồm ba nội dung thực nghiệm chính:

• Tối ưu hóa điều kiện nhân sinh khối cấp II: Kết quả đo quang phổ chứng minh môi trường phụ phẩm nông nghiệp rẻ tiền kết hợp mật rỉ đường hoàn toàn có thể thay thế môi trường chuẩn hóa thương mại đắt tiền. Sự tương tác giữa môi trường dinh dưỡng và thời gian nuôi cấy thể hiện khác biệt có ý nghĩa thống kê cao ($p < 0,01$). Mật độ tế bào của cả hai chủng đạt cực đại tại thời điểm 36 giờ nuôi cấy trước khi suy giảm dần ở mốc 48 giờ do cạn kiệt chất dinh dưỡng và tích lũy chất thải chuyển hóa. Các khảo sát đơn yếu tố tiếp theo đã xác định chính xác điểm nhiệt độ và pH tối ưu cho từng chủng.
• Khảo sát chất mang tạo chế phẩm dạng bột: Cả 7 công thức chất mang đều có khả năng cố định vi khuẩn. Tuy nhiên, các công thức có sự kết hợp của bột talc với các giá thể hữu cơ (humic, biochar, cám gạo) đều cho mật độ quang cao hơn và duy trì ổn định hơn đáng kể so với việc sử dụng từng chất mang đơn lẻ qua các mốc 7, 14 và 28 ngày sau tồn trữ.
• Khảo sát hoạt tính đối kháng sau tồn trữ: Trình bày dữ liệu đo đường kính tản nấm của C. gloeosporioides BR03 và C. scovillei LD06 khi đối đầu với 14 công thức chế phẩm vi sinh sau các thời hạn lưu trữ. Kết quả chỉ ra rằng thời gian tồn trữ 28 ngày không làm suy giảm hoạt tính đối kháng của vi khuẩn, ngược lại, hiệu suất đối kháng ở ngày thứ 28 đạt giá trị cao nhất trong toàn bộ chu kỳ theo dõi.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã thu thập và xử lý một hệ thống số liệu thực nghiệm đầy đủ, chứng minh khả năng ứng dụng thực tiễn của hai chủng vi khuẩn đối kháng trong điều kiện phòng thí nghiệm.

Các thông số tối ưu cho quá trình nhân sinh khối cấp II

Quá trình khảo sát các yếu tố nuôi cấy đã xác lập được bộ thông số tối ưu riêng biệt cho từng chủng vi khuẩn:

Chỉ tiêu khảo sát	Chủng B. amyloliquefaciens CC - LD 2.4	Chủng P. agglomerans O - BT 1.2
Môi trường dinh dưỡng tối ưu	Cám gạo (25 g/L) + Mật rỉ đường (7 g/L)	Môi trường LB chuẩn
Giá trị $OD_{600}$ môi trường tối ưu (36h)	0,59 (trung bình môi trường: 0,39)	0,51 (trung bình môi trường: 0,39)
Thời gian nuôi cấy tối ưu	36 giờ (trung bình thời gian: 0,36)	36 giờ (trung bình thời gian: 0,30)
Nhiệt độ nhân sinh khối tối ưu	35°C (giá trị $OD_{600} = 0,62$)	30°C (giá trị $OD_{600} = 0,55$)
Độ pH nuôi cấy tối ưu	pH = 7,0 (giá trị $OD_{600} = 0,65$)	pH = 6,5 (giá trị $OD_{600} = 0,59$)

Động thái mật độ vi khuẩn trong chế phẩm dạng bột sau tồn trữ

Số liệu theo dõi mật độ quang ($OD_{600}$) của dịch huyền phù chế phẩm sau khi hòa tan cho thấy xu hướng gia tăng mật độ vi sinh vật theo thời gian tồn trữ nhờ sự bổ sung dưỡng chất và khoáng vi lượng từ chất mang:

Dạng chất mang thử nghiệm	Mật độ $OD_{600}$ của B. amyloliquefaciens CC - LD 2.4	Mật độ $OD_{600}$ của P. agglomerans O - BT 1.2
	7 NSTT	14 NSTT
Cám đơn lẻ (đối chứng thấp)	0,77	0,89
Talc đơn lẻ	0,83	0,96
Biochar đơn lẻ	0,80	0,96
Humic đơn lẻ	0,80	0,92
Biochar + Bột talc	0,95	1,10
Cám gạo + Bột talc	0,88	0,92
Humic + Bột talc (tối ưu nhất)	0,99	1,18

Hiệu suất đối kháng với nấm bệnh thán thư sau 28 ngày tồn trữ

Sau 28 ngày bảo quản dạng bột ở nhiệt độ phòng, các chế phẩm vi sinh vẫn duy trì hoạt tính ức chế tản nấm mạnh mẽ so với nghiệm thức đối chứng không xử lý vi khuẩn (bán kính tản nấm đối chứng đạt tối đa 40,00 mm):

• Đối với nấm Colletotrichum gloeosporioides chủng BR03: Chế phẩm humic kết hợp bột talc chứa B. amyloliquefaciens CC - LD 2.4 (ký hiệu CC - HT) có bán kính tản nấm nhỏ nhất (14,38 mm), đạt hiệu suất đối kháng cao nhất là 64,05%. Chế phẩm humic kết hợp bột talc chứa P. agglomerans O - BT 1.2 (ký hiệu OBT - HT) đạt bán kính tản nấm 14,45 mm, tương ứng hiệu suất đối kháng 63,88%.
• Đối với nấm Colletotrichum scovillei chủng LD06: Khả năng ức chế thể hiện rõ nét hơn; chế phẩm CC - HT đạt hiệu suất đối kháng lên đến 68,67% (bán kính tản nấm giảm xuống còn 12,53 mm). Chế phẩm OBT - HT đạt hiệu suất đối kháng 67,64% (bán kính tản nấm 12,95 mm). Cả hai chế phẩm này đều đạt mức phân hạng đối kháng cao theo thang đánh giá Soytong.

Đóng góp khoa học và thực tiễn của đề tài:

• Chứng minh tính khả thi của việc tận dụng nguồn cám gạo kết hợp mật rỉ đường—hai phụ phẩm nông nghiệp sẵn có, chi phí thấp—để nhân sinh khối lượng lớn vi khuẩn B. amyloliquefaciens CC - LD 2.4 đạt mật độ tế bào tương đương hoặc vượt trội so với môi trường tổng hợp hóa chất.
• Xác định được công thức phối trộn chất mang ưu việt gồm axit humic kết hợp với bột talc (tỷ lệ phối trộn bổ sung 10% chitosan, 1% CMC, 1,5% $CaCO_3$). Bột talc với thành phần magie và silica đóng vai trò nguồn khoáng ổn định màng tế bào, kết hợp với nguồn hữu cơ từ humic giúp vi sinh vật duy trì mật độ sống sót cao và giữ vững hoạt tính đối kháng nấm bệnh sau thời gian bảo quản.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Toàn bộ các thí nghiệm nhân nuôi, đánh giá mật độ sống sót và hiệu lực đối kháng nấm bệnh mới chỉ được tiến hành trong điều kiện phòng thí nghiệm (in vitro), chưa được thẩm định hiệu lực bảo vệ thực tế trên lá, thân hoặc quả ớt trong điều kiện nhà lưới hay trên đồng ruộng.
• Thời gian khảo sát tồn trữ chế phẩm sinh học mới dừng lại ở mốc 28 ngày; chưa đánh giá được hạn sử dụng dài hạn (3 tháng, 6 tháng hay 12 tháng) vốn là tiêu chuẩn bắt buộc cho thương mại hóa chế phẩm.
• Đề tài chỉ mới đánh giá tác động ức chế trên hai chủng nấm chỉ thị (C. gloeosporioides BR03 và C. scovillei LD06), chưa mở rộng trên các loài Colletotrichum khác gây hại cây trồng.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được tác giả đề xuất:

• Tiếp tục kéo dài thời gian theo dõi khả năng sống sót và hoạt tính đối kháng của các dạng chế phẩm vi sinh sau các mốc thời gian lưu trữ dài hơn (2 tháng, 4 tháng, 6 tháng).
• Tiến hành thử nghiệm hiệu lực phòng trừ bệnh thán thư của chế phẩm dạng bột trên quả ớt sau thu hoạch và trên cây ớt trồng trong chậu vại ở điều kiện nhà lưới và đồng ruộng thực tế.
• Khảo sát khả năng phối hợp đồng thời cả hai chủng Bacillus amyloliquefaciens CC - LD 2.4 và Pantoea agglomerans O - BT 1.2 trong cùng một chế phẩm vi sinh đa chủng nhằm phát huy cơ chế tương hỗ và mở rộng phổ đối kháng bệnh.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận tốt nghiệp là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cao cho:

• Sinh viên, học viên cao học và cán bộ nghiên cứu thuộc các chuyên ngành Bảo vệ Thực vật, Nông học, Vi sinh vật học ứng dụng và Công nghệ Sinh học Nông nghiệp đang thực hiện các đề tài về kiểm soát sinh học mầm bệnh thực vật.
• Các kỹ thuật viên và đơn vị nghiên cứu sản xuất chế phẩm vi sinh: Khóa luận cung cấp thông số thực nghiệm chi tiết về công thức môi trường nuôi cấy cấp II giá rẻ từ cám gạo và mật rỉ đường, chế độ sấy nhẹ (40°C trong 24 giờ) và kỹ thuật phối chế chất mang bột talc - humic bổ sung chất trợ định hình ($CaCO_3$, CMC, chitosan) giúp tối ưu hóa chi phí sản xuất thử nghiệm.
• Các nội dung đáng tham khảo nhất bao gồm: quy trình bố trí thí nghiệm đa yếu tố trong đánh giá động thái sinh khối; phương pháp kiểm tra đối kháng vi sinh vật - nấm bệnh dạng đĩa đôi; và bộ số liệu đối chiếu chi tiết về độ bền mật độ tế bào vi khuẩn trong chất mang theo thời gian.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao môi trường cám gạo kết hợp mật rỉ đường lại thích hợp nhất để nhân sinh khối B. amyloliquefaciens CC - LD 2.4?

Cám gạo là nguồn cơ chất giàu dinh dưỡng tự nhiên chứa protein, tinh bột, axit béo, các vitamin nhóm B và khoáng vi lượng, khi kết hợp với nguồn carbon dễ tiêu hóa từ mật rỉ đường (sucrose 44%, glucose 13%, fructose 10%) sẽ tạo môi trường kích thích tối ưu cho sự phân bào của trực khuẩn B. amyloliquefaciens. Thực nghiệm cho thấy ở môi trường này vi khuẩn đạt chỉ số $OD_{600} = 0,59$ sau 36 giờ nuôi cấy, vượt trội so với môi trường bột bắp hay khoai tây ($OD_{600} = 0,08 - 0,16$).

2. Sự bổ sung bột talc vào các chất mang hữu cơ mang lại lợi ích gì cho chế phẩm vi sinh?

Bột talc (hoạt thạch $Mg_3Si_4O_{10}(OH)2$) có chứa 31,7% MgO và 63,5% $SiO_2$. Magie là nguyên tố khoáng vi lượng giữ vai trò ổn định cấu trúc màng tế bào, ribosome, acid nucleic và là cofactor cần thiết kích hoạt các enzyme chuyển hóa của vi khuẩn. Khi phối trộn bột talc với các vật liệu hữu cơ (như humic hay cám gạo), talc đóng vai trò như một chất phân tán, cải thiện cấu trúc vật lý và bổ sung khoáng, giúp vi khuẩn duy trì mật độ quang cao hơn (đạt $OD{600} = 1,31 - 1,37$ sau 28 ngày) so với các chất mang đơn lẻ không có talc.

3. Hiệu suất đối kháng của các chế phẩm thay đổi ra sao sau 28 ngày bảo quản?

Trái ngược với giả định hoạt tính sẽ suy giảm theo thời gian lưu trữ, hiệu suất đối kháng ($AE%$) của cả hai chủng vi khuẩn đối với hai loài nấm bệnh đều đạt đỉnh cao nhất ở thời điểm 28 ngày sau tồn trữ. Cụ thể, đối với C. gloeosporioides BR03, hiệu suất đối kháng của chế phẩm CC - HT tăng từ 56,83% (ở 7 NSTT) lên 64,05% (ở 28 NSTT); đối với C. scovillei LD06, hiệu suất tăng từ 62,23% lên 68,67%. Điều này cho thấy vi khuẩn sau khi thích nghi và hồi phục trong chất mang giàu dinh dưỡng vẫn duy trì khả năng tiết enzyme và chất đối kháng mạnh mẽ.

4. Quy trình tạo dạng chế phẩm dạng bột trong khóa luận bao gồm các phụ gia nào?

Công thức phối trộn được xây dựng trên tỷ lệ: 1.000 g chất mang nền (cám, humic, biochar hoặc talc) phối trộn cùng 10 g chất kết dính CMC, 15 g chất đệm cân bằng $CaCO_3$, bổ sung 10% chitosan và 10% bột talc (đối với các nghiệm thức kết hợp). Hỗn hợp được khử trùng hai lần cách nhau 24 giờ, cấy huyền phù vi khuẩn đạt chuẩn $OD_{600} = 0,3$ với tỷ lệ 2 mL trên 5 g chất mang, sau đó sấy ở 40°C trong 24 giờ.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Hồ Ngọc Như Tiền đã xác lập thành công quy trình nhân sinh khối cấp II tối ưu cho hai chủng vi khuẩn bản địa Bacillus amyloliquefaciens CC - LD 2.4 (trên môi trường cám gạo phối hợp mật rỉ đường, 35°C, pH = 7 trong 36 giờ) và Pantoea agglomerans O - BT 1.2 (trên môi trường LB, 30°C, pH = 6,5 trong 36 giờ). Nghiên cứu đồng thời hoàn thiện công thức tạo chế phẩm dạng bột trên nền chất mang phối hợp giữa humic và bột talc bổ sung phụ gia bảo vệ, chứng minh khả năng duy trì mật độ vi khuẩn cao và ổn định hoạt tính đối kháng mạnh (hiệu suất đạt từ 63,88% đến 68,67%) đối với hai tác nhân nấm gây bệnh thán thư Colletotrichum gloeosporioides BR03 và Colletotrichum scovillei LD06 sau 28 ngày lưu trữ. Các kết quả thực nghiệm này cung cấp cơ sở khoa học và dữ liệu kỹ thuật tin cậy phục vụ định hướng phát triển các chế phẩm bảo vệ thực vật sinh học phục vụ canh tác ớt an toàn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TONG QUAN TAI LIEU 1.1 Tổng quan về cây ớt 1.1 Nguồn gốc và phân bố Ớt có nguồn gốc từ Châu Mỹ. Từ xa xưa, ớt đã là thành phần quan trọng không thé thiếu trong bữa ăn và là nguyên liệu làm thuốc của các bộ tộc Nam Mỹ. Dù nguồn sốc tiến hóa ở phía nam rừng Amazon nhưng hạt ớt được tìm thấy tại thung lũng Tehuacan, Mexico với niên dai hơn 9000 năm. Những bằng chứng khảo cô có hiện đại khoảng 6000 năm phát hiện tại bảy địa điểm từ Bahamas tới Nam Peru cho thấy sự liên hệ với các giống ớt ở Châu Âu.

Các dấu tích cũng chứng minh ớt và ngô được trồng cùng thời điểm dé làm lương thực ở Trung và Nam Mỹ. Các nhà nhiên cứu cho rằng ớt được thuần hóa tại ít nhất hai địa điểm riêng biệt: một ở Nam Mỹ, đặc biệt là miền nam Brazil đến Bolivia. Hai là ở Trung Mỹ và Mexico (Brown và ctv, 2013).2 Giá trị kinh tế Ot là cây gia vị quen thuộc của người dân. Ot cay xay thành bột là một mặt hàng xuất khâu có giá trị trong nhiều năm gan đây.

Nếu chế biến được tinh dau ớt thì gia tri xuất khẩu lại tăng lên gấp bội (Nguyễn Thị Thanh Thảo, 2018). Mỗi tấn ớt bột xuất khẩu loại 1 thu được 1.500 rup tương đương 7 tấn đạm uré hoặc 17 - 18 tan thóc. Nó là một mặt hàng xuất khẩu có giá trị cao và 6n định về giá cả trong vòng nhiều năm lại đây (Nguyễn Thị Thanh Thảo, 2018). Ngày nay ớt được xuất khâu dưới dạng muối mặn (10 - 20% muối) hoặc quả khô bang con đường tiêu ngạch ra nước ngoài.

Xuất khẩu qua công ty rau quả mỗi năm khoảng 500 - 700 tan ớt quả. Một sao trồng ớt thu lãi 1 - 1,6 triệu đồng/vụ. Ot là nguyên liệu trong công nghiệp chế biến thực phẩm, làm gia vị. Ớt là chất cay tan trong nước vả không bị mat mùi vị do nau hoặc bảo quản (Nguyễn Thị Thanh Thảo, 2018).

3 Cây ớt rất dé tinh chế, kỹ thuật gieo trồng va dau tư cho sản xuất ít tốn kém và phức tạp so với một số cây trồng khác, ớt được trồng trên nhiều chân đất khác nhau, nếu chăm sóc đúng kỹ thuật thì trên đất kém màu mỡ vẫn cho năng suất, hiệu quả kinh tế lớn hơn một số cây màu, cây công nghiệp khác cùng trồng trên đất ấy. Vì vậy đây mạnh trồng ớt là điều kiện sử dụng có hiệu quả các loại đất, góp phần cải tạo đất trong một chế độ luân canh thích hợp đồng thời tận dụng được sức lao động ở địa phương dé phát triển nông nghiệp toàn diện (Nguyễn Thị Thanh Thảo, 2018).2 Tong quan về nam Colletotrichum spp. gây bệnh than thư trên ớt 1.1 Nghiên cứu về các loài nắm Colletotrichum spp. gây bệnh than thư trên ớt Bệnh than thư do nắm Colletotrichum gây ra là một trong những bệnh có ý nghĩa kinh tế quan trọng nhất làm giảm năng suất từ 10 - 80% ở một số quốc gia đang phát triển, đặc biệt là Thái Lan.

Bệnh thán thư gây hại chủ yếu trên quả ớt chín, gây thiệt hại nghiêm trọng cho quả ớt cả trước và sau thu hoạch. Bệnh thán thư trên ớt đã được nghiên cứu là do các loài nấm Colletotrichum gây ra bao gồm C. Theo Kim va ctv (1989) xác định các loài gây bệnh than thư trên ớt ở Hàn Quốc là C. dematium, Glomerella cingulafa.

gloeosporioides là phé bién hon. Nam Colletotrichum có sol nắm nội sinh, mảnh, phân nhánh, không mau, có vách ngăn, sợi nam có nội bào va gian bảo. Khi chín sợi nam trở nên sậm màu và bệnh xoắn lại thành dang chất nền ở dưới lớp ngoài cùng. Colletotrichum sinh sản vô tính bang bao tử, bao tử đỉnh phát triển trên cuống bào tử, cụm cuống bào tử có dạng dia phang mặt sau có cấu trúc rất mịn, mỗi cụm cuống bào tử gồm lớp chất nền, bề mặt san sinh cuống bao tử trong suốt.

Cùng với bao tử và cuống bảo tử là các lông cứng trên mỗi cụm cuống bảo tử, lông cứng dải, thuôn nhọn, không phân nhánh và đa bào, cấu trúc như tơ cứng. Nhà nghiên cứu mô tả một vài loải nam Colletotrichum có hoặc không có lông cứng có thê được kiểm soát bởi sự thay đổi độ âm. Sự hình thành một số lớn của bao tử gây nứt gãy biểu bì vật chủ, gặp điều kiện thuận lợi, mỗi bao tử mọc từ một đến nhiều ống mềm để hình thành hệ sợi nấm; giác bam la dạng của 4 Colletotrichum trong nuôi cấy. Sợi giả đôi khi hình thành vách dày, màu nâu sậm hình cầu hoặc không đều gọi là hậu bao tử (Chlamydospores).

Nó có thé ở tận cùng hoặc chen giữa sợi nam và tồn tại trong thời gian dai và khi tách ra chúng cũng mọc mầm dé hình thành sợi nam mới (Lê Hữu Vang, 2021).2 Triệu chứng của bệnh than thư trên 6t Triệu chứng và dấu hiệu của bệnh thán thư có thể thay đổi theo bộ phận cây bị tấn công và điều kiện ngoại cảnh nhưng nhìn chung đều là các vết đốm hoại tử, trên vết đốm có các 6 bào tử (đĩa cành nấm) màu gạch non hoặc đen (Hà Viết Cường, 2008). Theo Vũ Triệu Mân (2007), bệnh than thư có thé hại thân, lá, quả và hạt, nhưng hại chủ yếu trên quả vào giai đoạn chín. Vết bệnh ban đầu là một đốm nhỏ, hơi lõm, ướt trên bề mặt vỏ quả, sau 2 - 3 ngày kích thước vét bệnh có thé lên tới 1 cm đường kính. Vết bệnh thường có hình thoi, lõm, phân ranh giới giữa mô bệnh là một đường màu đen chạy dọc theo vết bệnh.

Trên bề mặt vết bệnh có những chấm nhỏ là đĩa cành của nam gây bệnh. Các vết bệnh có thé liên kết với nhau làm quả bị thối, vỏ khô có mau trang vàng ban. Nam có thé gây hai trên một số chồi non, gây hiện tượng thối ngọn ớt. Chéi bị hại có màu nâu đen, bệnh có thé phát triển nặng làm cây bị chết dần hoặc cây bệnh có quả ở từng phần nhưng quả ít, chất lượng kém.

Than va ctv (2008) miêu tả triệu chứng điển hình trên quả là các tôn thương hình tròn, lõm, với vòng tròn đồng tâm trên bề mặt quả ớt và xuất hiện tản nắm hồng với nhiều bào tử vô tính. Dưới áp lực bệnh nặng, vét bệnh liên kết lại gây thối quả.3 Nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam về biện pháp phòng trừ bệnh thán thư do nam Colletotrichum spp. Bién phap canh tac Theo Roberts ruộng trồng ớt đã nhiễm bệnh than thư từ vu trước nên tránh trồng cây ho ca ít nhất là 2 năm (Roberts và ctv, 2001). Thực hành vệ sinh đồng ruộng bao gồm kiểm soát cỏ dại.

Lựa chọn các giống ớt chín nhanh đề tránh sự xâm nhiễm bởi các loài nắm. Hạn chế vết thương tốn trên quả do côn trùng hoặc các loài khác dé giảm nguy cơ lây nhiễm của các loài nam Colletotrichum spp. và các vi khuẩn gây thối rửa khác. Đến cuối vụ các tàn dư cây trồng bị nhiễm bệnh trên đồng ruộng cần mang ra khỏi đồng ruộng hoặc bị chôn vùi kết hợp với bón cân đối Dam - Lân - Kali và bé sung các chất hỗ trợ (Roberts và ctv, 2001).

Biện pháp sinh học Dé kiểm soát hiệu quả bệnh than thư hại ớt việc sử dụng một hoặc kết hợp các biện pháp sau đây là hết sức quan trọng: Sử dụng giống kháng, kiểm soát môi trường, sử dụng hóa chất, kiểm soát sinh học, sử dụng các sinh vật đối kháng. Tại Mỹ, thuốc sinh học có chứa vi khuẩn đối kháng như Bacillus subtilis và Candida oleophila đang trong giai đoạn thử nghiệm dé xác định hiệu quả phòng chống C. Pham Đình Dũng va ctv (2017) đã nghiên cứu khả năng kháng nam Colletotrichum gloeosporioides gây bệnh than thư trên ớt (Capsicum frutescens L.) của chế pham oligochitosan - nano silica (SiO2). Kết quả khảo sát hiệu luc khang nam C.

gloeosporioides trong điều kiện in vitro cho thay trong khoảng nồng độ bồ sung chế phẩm từ 20 đến 80 ppm đều có tác dụng ức chế sự phát triển của tản nam tương ứng 15,6 - 67,2%. Trần Ngọc Hùng và Nguyễn Thị Liên Thương (2016) đã nghiên cứu tạo chế phẩm từ Zrichoderma sp. kiêm soát bệnh than thư do Colletotrichum spp. gây ra trên cây ớt (Capsicum frutescensi).

Kết qua phân lập từ các mẫu ớt bệnh than thư cho thay Colletotrichum truncatum và Colletotrichum acutatum là các tác nhân gây bệnh than thư phổ biến trên cây ớt tại Bình Dương. Trong số 16 chủng Trichoderma spp. phan lập được từ các khu vực trồng rau màu tại Binh Duong, ba chủng Trichoderma (Trichoderma koningii T2.1) có khả năng đối kháng tốt nhất với các chủng Colletotrichum spp. phân lập được.

Chế phẩm bao tử từ các chủng Trichoderma chọn lọc có khả năng hạn chế bệnh than thư trên trái ớt cao hơn 58,4 % so với việc sử dụng các chế phẩm phòng trừ nam khác. Biện pháp hóa học Nguyễn Thị Yến và ctv (2016) đã nghiên cứu xạ khuẩn và thuốc hóa học trong phòng trừ bệnh thán thư trên ớt. Kết quả ghi nhận, Talent 50WP có hiệu quả tốt nhất, kế đến là xạ khuẩn 21RM, thuốc Carban 50SC, xạ khuẩn 4RM. Ngoài ra, kết quả cũng khẳng định biện pháp phun kết hợp - phun trước và phun sau lây bệnh có hiệu quả hơn so với biện pháp phun trước khi lây bệnh.

Trong thí nghiệm ngoài đồng, các nghiệm thức sử dụng xạ khuẩn 4RM hoặc 21RM đơn lẻ, xử lý hỗn hợp hai chủng xạ khuẩn (4RM+21RM) hay nghiệm thức phối hợp xạ khuẩn và thuốc hóa học thay phiên giữa hai loại thuốc Talent 50WP và Carban 50SC đều cho hiệu quả giảm bệnh thán thư do nắm Colletotrichum sp. gây ra khi so với đối chứng. Bên cạnh đó, biện pháp áp dụng thuôc trừ nam và xạ khuân giúp cho năng suat của ớt cao hon đôi chứng.3 Tổng quan về vi khuẩn đối kháng Cơ chế đối kháng của vi khuẩn: Các vi sinh vật đối kháng tiêu diệt hoặc ức chế các hoạt động của vi sinh vật gây bệnh chủ yêu bằng các chất kháng sinh, là những sản phẩm trao đổi chất trong quá trình sống của chúng (Vũ Triệu Man và Lê Lương Té, 1988), tiết ra enzyme như chitinase, - 1,3 - glucanase, protease phân hủy thành phan vach té bao vi sinh vat nhu gluca, chitin, protein của vách tế bào nam và vi khuẩn gây bệnh (Gupta và ctv, 2005).1 Vi khuẩn Bacillus sp.1 Đặc điểm của vi khuẩn Bacillus sp.