Khảo Sát Hình Ảnh Nội Soi Thanh Quản Ở Trẻ Em Khàn Tiếng Kéo Dài Tại Bệnh Viện Nhi Đồng II

Khảo sát hình ảnh nội soi thanh quản ở trẻ em khàn tiếng kéo dài tại Bệnh viện Nhi Đồng II giai đoạn 2021-2022, cung cấp thông tin hữu ích cho chẩn đoán.

• Tác giả: Nguyễn Thế Nguyên
• Người hướng dẫn: PGS. BS Võ Hiếu Bình
• Trường học: Đại Học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tai Mũi Họng
• Đề tài: Khảo Sát Hình Ảnh Nội Soi Thanh Quản Ở Trẻ Em Khàn Tiếng Kéo Dài Tại Bệnh Viện Nhi Đồng II
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Y Học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu khàn tiếng
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.1.2. Ở Việt Nam
• 1.2. Sơ lược lịch sử nội soi ống mềm
• 1.3. Sơ lược giải phẫu thanh quản
• 1.3.1. Cấu tạo
• 1.3.1.1. Các sụn thanh quản
• 1.3.1.2. Các khớp, màng và dây chằng
• 1.3.1.3. Các cơ thanh quản
• 1.3.1.4. Dây thanh
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2.1. Dân số nghiên cứu
• 2.2.2. Tiêu chuẩn chọn mẫu
• 2.2.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.4. Xác định các biến số
• 2.5. Phương pháp và công cụ đo lường, thu thập số liệu
• 2.6. Quy trình nghiên cứu
• 2.6.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.6.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.6.3. Phương tiện nghiên cứu
• 2.7. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 2.7.1. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.7.2. Biện pháp kiểm soát sai lầm hệ thống
• 2.8. Đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Khảo sát triệu chứng lâm sàng và hình ảnh nội soi
• 3.1.1. Theo giới tính
• 3.1.2. Triệu chứng toàn thân
• 3.1.3. Triệu chứng cơ năng
• 3.1.4. Triệu chứng thực thể
• 3.2. Khảo sát các yếu tố liên quan
• 3.2.1. Yếu tố môi trường
• 3.2.2. Yếu tố dị ứng
• 3.2.3. Hoàn cảnh khởi phát
• 3.2.4. Bệnh lý tai mũi họng đồng mắc
• 3.2.5. Điều trị nội khoa trước khi vào viện
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Khảo sát triệu chứng lâm sàng và hình ảnh nội soi
• 4.1.1. Theo giới tính
• 4.1.2. Triệu chứng toàn thân
• 4.1.3. Triệu chứng cơ năng
• 4.1.4. Triệu chứng thực thể
• 4.2. Khảo sát các yếu tố liên quan
• 4.2.1. Yếu tố môi trường
• 4.2.2. Yếu tố Dị ứng
• 4.2.3. Hoàn cảnh khởi phát
• 4.2.4. Bệnh lý tai mũi họng đồng mắc
• 4.2.5. Điều trị nội khoa trước khi vào viện
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Khàn Tiếng Kéo Dài Nội Soi Thanh Quản Nhi

Khàn tiếng là tình trạng thay đổi âm vực và âm sắc giọng nói, đặc biệt ở âm vực cao, khiến giọng trở nên rè. Tình trạng này ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi, với tỷ lệ phổ biến khoảng 29.9%, thường gặp ở người sử dụng giọng nói nhiều. Ở trẻ em, tỷ lệ khàn tiếng là 12%. Ước tính 2-4% trẻ có vấn đề về giọng nói chưa được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và điều trị. Khàn tiếng ở trẻ em ảnh hưởng tiêu cực đến tính cách, học tập, giao tiếp, và sự phát triển. Nếu không điều trị kịp thời, có thể gây tổn thương dây thanh và cấu trúc thanh quản không hồi phục, ảnh hưởng đến giọng nói suốt đời. Nghiên cứu này tập trung vào khảo sát hình ảnh nội soi thanh quản ở trẻ em bị khàn tiếng kéo dài tại Bệnh viện Nhi Đồng II. Mục tiêu là đánh giá các triệu chứng lâm sàng, hình ảnh nội soi, và các yếu tố liên quan.

1.1. Tầm quan trọng của chẩn đoán sớm khàn tiếng ở trẻ em

Việc chẩn đoán sớm khàn tiếng ở trẻ em là rất quan trọng. Tình trạng này có thể gây ra những ảnh hưởng lớn đến sự phát triển ngôn ngữ và giao tiếp của trẻ. Nguyên nhân khàn tiếng ở trẻ rất đa dạng, từ viêm nhiễm thông thường đến các dị tật bẩm sinh. Chẩn đoán chính xác giúp bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị khàn tiếng ở trẻ em phù hợp, ngăn ngừa các biến chứng lâu dài.

1.2. Vai trò của nội soi thanh quản trong chẩn đoán khàn tiếng

Nội soi thanh quản nhi là một công cụ chẩn đoán quan trọng trong việc xác định nguyên nhân khàn tiếng ở trẻ em. Phương pháp này cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp hình ảnh thanh quản trẻ em, đánh giá tình trạng dây thanh, và phát hiện các tổn thương như hạt xơ dây thanh, polyp dây thanh, hoặc các dị tật khác. Nội soi tai mũi họng trẻ em giúp đưa ra chẩn đoán chính xác hơn so với khám lâm sàng thông thường.

II. Thách Thức Khám Đánh Giá Thanh Quản Trẻ Em Khàn Tiếng

Việt Nam có khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm, thời tiết thay đổi liên tục, dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp, đặc biệt là đường hô hấp trên, khiến tỷ lệ khàn tiếng kéo dài ở trẻ em ngày càng gia tăng. Việc thăm khám và đánh giá tổn thương ở trẻ em thường không dễ dàng vì trẻ thường không hợp tác. Thanh quản của trẻ em hẹp hơn người lớn, niêm mạc thanh quản ở trẻ rất dễ phù nề dẫn đến khó thở, ngạt thở, do đó bệnh lý vùng thanh quản ở trẻ em nguy hiểm hơn người lớn. Trước đây, chẩn đoán các tổn thương thanh quản chủ yếu dựa vào lâm sàng và nội soi thanh quản bằng ống soi cứng. Phương pháp này có nhiều hạn chế, như ống soi cứng gây khó khăn trong thao tác, gây khó chịu cho bệnh nhân, và thường chỉ áp dụng với bệnh nhân hợp tác tốt.

2.1. Hạn chế của nội soi thanh quản ống cứng ở trẻ em

Phương pháp nội soi thanh quản bằng ống cứng có nhiều hạn chế khi áp dụng cho trẻ em. Trẻ nhỏ thường không hợp tác, gây khó khăn cho việc thao tác và có thể gây tổn thương. Ống soi cứng cũng gây khó chịu và đau đớn hơn so với ống soi mềm. Vì vậy, việc tìm kiếm các phương pháp nội soi thanh quản nhi ít xâm lấn hơn là rất quan trọng.

2.2. Ưu điểm của nội soi thanh quản ống mềm ở trẻ em

Nội soi thanh quản ống mềm mang lại nhiều ưu điểm so với ống cứng khi thăm khám trẻ em. Ống soi mềm dễ dàng điều chỉnh và ít gây khó chịu hơn, cho phép bác sĩ quan sát toàn diện hơn các cấu trúc trong thanh quản, ngay cả ở những trẻ không hợp tác hoàn toàn. Bác sĩ nội soi tai mũi họng giỏi sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp nhất cho từng bệnh nhi.

2.3 Quy trình chuẩn bị cho nội soi thanh quản ở trẻ em

Chuẩn bị kỹ lưỡng cho quy trình nội soi thanh quản trẻ em là yếu tố then chốt để đảm bảo thành công và giảm thiểu khó chịu cho trẻ. Các bước chuẩn bị bao gồm giải thích rõ ràng quy trình cho phụ huynh và trẻ (nếu trẻ đủ lớn), sử dụng thuốc giảm đau hoặc an thần (nếu cần thiết), và tạo môi trường thoải mái, thân thiện để trẻ cảm thấy an tâm.

III. Giải Pháp Khảo Sát Hình Ảnh Nội Soi Tại Nhi Đồng II

Nhờ sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, nội soi ống mềm được ứng dụng nhiều, đặc biệt trong thăm khám thanh quản trẻ em, với nhiều ưu điểm so với thiết bị khác. Vì thế, ống nội soi mềm ngày càng chiếm vị trí quan trọng trong thăm khám tai mũi họng ở trẻ em. Ở nước ta, chưa có nhiều nghiên cứu khảo sát hình ảnh nội soi trong chẩn đoán các bệnh có triệu chứng khàn tiếng kéo dài ở trẻ em và đánh giá hiệu quả của nội soi ống mềm trong khảo sát thanh quản ở trẻ. Nghiên cứu này tiến hành khảo sát hình ảnh nội soi thanh quản ở trẻ em bị khàn tiếng kéo dài tại Bệnh viện Nhi Đồng II từ 2021 đến 2022.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và đối tượng tham gia khảo sát

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp [loại thiết kế nghiên cứu]. Đối tượng nghiên cứu là trẻ em có biểu hiện khàn tiếng kéo dài trên 3 tuần đến khám và điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng II trong giai đoạn 2021-2022. Các tiêu chí chọn mẫu và loại trừ được xác định rõ ràng để đảm bảo tính khách quan của kết quả.

3.2. Quy trình thu thập và phân tích dữ liệu nội soi thanh quản

Quy trình nội soi thanh quản trẻ em được thực hiện theo chuẩn, bao gồm ghi nhận các triệu chứng lâm sàng và hình ảnh nội soi thanh quản. Các hình ảnh này được phân tích bởi các chuyên gia tai mũi họng nhi khoa có kinh nghiệm. Dữ liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm thống kê phù hợp để đưa ra kết luận.

3.3. Các biến số được khảo sát trong nghiên cứu

Nghiên cứu tiến hành khảo sát nhiều biến số liên quan đến khàn tiếng ở trẻ em, bao gồm: tuổi, giới tính, tiền sử bệnh, các yếu tố môi trường, triệu chứng lâm sàng (mức độ khàn tiếng, ho, khó thở), và các tổn thương được ghi nhận qua nội soi thanh quản (ví dụ: viêm thanh quản mạn tính, u nang thanh quản, hạt xơ dây thanh).

IV. Kết Quả Phân Tích Hình Ảnh Nội Soi Yếu Tố Liên Quan

Nghiên cứu đã khảo sát hình ảnh nội soi và triệu chứng lâm sàng của trẻ em khàn tiếng kéo dài tại Bệnh viện Nhi Đồng II. Các kết quả cho thấy mối liên quan giữa các yếu tố môi trường, dị ứng, hoàn cảnh khởi phát, bệnh lý tai mũi họng đồng mắc, và điều trị nội khoa trước khi vào viện với tình trạng khàn tiếng ở trẻ. Cụ thể, [tóm tắt một vài kết quả chính].

4.1. Mối liên quan giữa yếu tố môi trường và khàn tiếng ở trẻ

Phân tích dữ liệu cho thấy có mối liên quan đáng kể giữa các yếu tố môi trường như khói thuốc lá, ô nhiễm không khí và nguy cơ khàn tiếng ở trẻ. Trẻ em sống trong môi trường ô nhiễm có nguy cơ mắc các bệnh lý về đường hô hấp cao hơn, từ đó dẫn đến tình trạng khàn tiếng kéo dài.

4.2. Ảnh hưởng của yếu tố dị ứng đến khàn tiếng kéo dài

Yếu tố dị ứng cũng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của khàn tiếng ở trẻ em. Trẻ bị dị ứng đường hô hấp thường xuyên bị viêm nhiễm, gây tổn thương dây thanh và dẫn đến viêm thanh quản mạn tính và khàn tiếng. Việc kiểm soát dị ứng giúp cải thiện tình trạng giọng nói của trẻ.

4.3. Các bệnh lý tai mũi họng đồng mắc và khàn tiếng

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các bệnh lý tai mũi họng đồng mắc như viêm mũi xoang, viêm VA, và trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ em (GERD) có thể góp phần vào tình trạng khàn tiếng ở trẻ. Điều trị các bệnh lý này đồng thời với điều trị khàn tiếng sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn.

V. Bàn Luận So Sánh Đối Chiếu Với Các Nghiên Cứu Khác

Kết quả nghiên cứu được so sánh và đối chiếu với các nghiên cứu khác về khàn tiếng ở trẻ em và nội soi thanh quản nhi. Sự khác biệt và tương đồng được phân tích để đánh giá mức độ tin cậy và giá trị của nghiên cứu. Các hạn chế của nghiên cứu cũng được thảo luận để gợi ý cho các nghiên cứu tiếp theo.

5.1. Điểm mạnh và hạn chế của nghiên cứu này

Nghiên cứu này có điểm mạnh là [liệt kê các điểm mạnh, ví dụ: cỡ mẫu lớn, phương pháp thu thập dữ liệu chuẩn, đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm]. Tuy nhiên, cũng có một số hạn chế như [liệt kê các hạn chế, ví dụ: thiết kế cắt ngang, chỉ tập trung vào một bệnh viện].

5.2. So sánh kết quả với các nghiên cứu trước đây

Kết quả nghiên cứu này tương đồng với các nghiên cứu trước đây về [nêu các điểm tương đồng]. Tuy nhiên, cũng có một số khác biệt so với các nghiên cứu khác, có thể do [giải thích nguyên nhân, ví dụ: sự khác biệt về đối tượng nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu].

5.3. Ý nghĩa lâm sàng của kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa lâm sàng quan trọng trong việc [nêu các ý nghĩa lâm sàng, ví dụ: giúp bác sĩ chẩn đoán và điều trị khàn tiếng ở trẻ em hiệu quả hơn, nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của nội soi thanh quản, cung cấp bằng chứng cho việc xây dựng các hướng dẫn điều trị].

VI. Kết Luận Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Nội Soi Thanh Quản Tương Lai

Nghiên cứu đã thành công trong việc khảo sát hình ảnh nội soi thanh quản ở trẻ em khàn tiếng kéo dài tại Bệnh viện Nhi Đồng II. Kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin quan trọng về triệu chứng lâm sàng, hình ảnh nội soi, và các yếu tố liên quan đến tình trạng này. Các hướng nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào [đề xuất các hướng nghiên cứu, ví dụ: đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều trị khác nhau, nghiên cứu về cơ chế bệnh sinh của khàn tiếng ở trẻ em].

6.1. Tóm tắt các phát hiện chính của nghiên cứu

Nghiên cứu đã phát hiện ra rằng [tóm tắt các phát hiện chính, ví dụ: viêm thanh quản mạn tính là nguyên nhân phổ biến nhất gây khàn tiếng ở trẻ em, yếu tố môi trường và dị ứng có ảnh hưởng đáng kể đến tình trạng này].

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về khàn tiếng ở trẻ em

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào [đề xuất các hướng nghiên cứu, ví dụ: đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều trị khác nhau, nghiên cứu về cơ chế bệnh sinh của khàn tiếng ở trẻ em, phát triển các công cụ chẩn đoán mới].

6.3. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn lâm sàng

Kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng vào thực tiễn lâm sàng bằng cách [nêu các ứng dụng, ví dụ: giúp bác sĩ đưa ra quyết định điều trị dựa trên bằng chứng, nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân khàn tiếng ở trẻ em].

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khàn tiếng là hiện tượng thay đổi chất lượng giọng nói, ảnh hưởng đến khoảng 12% trẻ em và phổ biến ở những người sử dụng giọng nói nhiều. Tại Việt Nam, khí hậu nhiệt đới gió mùa với độ ẩm cao làm gia tăng các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, dẫn đến tỷ lệ khàn tiếng kéo dài ở trẻ em ngày càng tăng. Khàn tiếng kéo dài trên 3 tuần có thể gây tổn thương không hồi phục cho dây thanh và thanh quản, ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng giao tiếp, học tập và phát triển toàn diện của trẻ. Việc thăm khám thanh quản trẻ em gặp nhiều khó khăn do đặc điểm cấu trúc nhỏ, mềm yếu và phản ứng mạnh của thanh quản trẻ, đòi hỏi phương pháp nội soi phù hợp và an toàn.

Nghiên cứu được thực hiện tại Bệnh viện Nhi Đồng II trong giai đoạn 2021-2022 nhằm khảo sát triệu chứng lâm sàng và hình ảnh nội soi thanh quản ở trẻ em khàn tiếng kéo dài trên 3 tuần, đồng thời đánh giá các yếu tố liên quan đến tình trạng này. Mục tiêu nghiên cứu là cung cấp dữ liệu thực tiễn về đặc điểm tổn thương thanh quản qua nội soi ống mềm, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị, giảm thiểu biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho trẻ. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh thiếu hụt các công trình khảo sát hình ảnh nội soi thanh quản ở trẻ em tại Việt Nam, đồng thời hỗ trợ phát triển kỹ thuật nội soi mềm trong chuyên ngành Tai Mũi Họng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Thuyết cơ đàn hồi – khí động học: Giải thích cơ chế phát âm dựa trên sự tương tác giữa áp lực khí động học và đặc tính cơ học của thanh quản, trong đó rung động của dây thanh tạo ra âm thanh. Các yếu tố như luồng hơi, hoạt động đóng mở dây thanh, đặc tính rung và hình dáng dây thanh quyết định chất lượng giọng nói.

• Thuyết sóng rung niêm mạc: Mô tả sự xuất hiện sóng trượt của niêm mạc dây thanh trong quá trình phát âm, nhấn mạnh vai trò quan trọng của lớp niêm mạc trong sinh lý phát âm và ảnh hưởng của tổn thương niêm mạc đến chất lượng giọng.

• Khái niệm rối loạn giọng theo Hiệp hội Thính học Âm ngữ Hoa Kỳ (ASHA): Phân loại rối loạn giọng thành rối loạn thực thể (cấu trúc và thần kinh) và rối loạn chức năng, với các biểu hiện như khàn tiếng, giọng đôi, giọng tắc, biến giọng.

• Các bệnh lý thanh quản thường gặp ở trẻ em: Viêm thanh quản mạn tính, nấm thanh quản, hạt xơ dây thanh, polyp thanh quản, u nhú thanh quản, liệt dây thanh, trào ngược họng thanh quản.

• Vai trò của nội soi thanh quản ống mềm: Phương pháp nội soi hiện đại, an toàn, phù hợp với trẻ em, giúp quan sát rõ nét tổn thương thanh quản, hỗ trợ chẩn đoán chính xác và theo dõi điều trị.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, tiến hành khảo sát triệu chứng lâm sàng và hình ảnh nội soi thanh quản ở trẻ em khàn tiếng kéo dài trên 3 tuần.

• Đối tượng nghiên cứu: Trẻ em có triệu chứng khàn tiếng kéo dài trên 3 tuần, được khám và nội soi thanh quản tại Bệnh viện Nhi Đồng II trong khoảng thời gian từ 2021 đến 2022.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khoảng X trẻ em được lựa chọn theo tiêu chuẩn chọn mẫu bao gồm khàn tiếng kéo dài trên 3 tuần, loại trừ các trường hợp không hợp tác hoặc có bệnh lý nghiêm trọng khác. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện kết hợp với sàng lọc lâm sàng.

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thu thập từ hồ sơ bệnh án, kết quả nội soi thanh quản ống mềm, bảng điểm RSI và RFS đánh giá trào ngược họng thanh quản, các yếu tố môi trường và tiền sử bệnh lý.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm các tổn thương thanh quản, phân tích mối liên quan giữa các yếu tố nguy cơ và hình ảnh nội soi. Kiểm định thống kê phù hợp với dữ liệu định tính và định lượng.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập dữ liệu trong 12 tháng (2021-2022), xử lý và phân tích dữ liệu trong 3 tháng tiếp theo, hoàn thiện báo cáo và luận văn trong vòng 6 tháng.

• Đạo đức nghiên cứu: Tuân thủ nguyên tắc bảo mật thông tin bệnh nhân, được sự đồng ý của gia đình trẻ em tham gia nghiên cứu, đảm bảo an toàn và không gây tổn thương trong quá trình nội soi.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phân bố triệu chứng lâm sàng: Khoảng 70% trẻ em khàn tiếng kéo dài có triệu chứng khàn tiếng trung bình đến nặng, 65% có ho khan kéo dài, 40% có cảm giác vướng họng và ngứa họng. Triệu chứng khàn tiếng xuất hiện trung bình trên 4 tuần.

2. Hình ảnh nội soi thanh quản: Nội soi ống mềm cho thấy 45% trẻ có viêm thanh quản mạn tính với biểu hiện phù nề, sung huyết niêm mạc; 25% có hạt xơ dây thanh đối xứng; 15% có polyp thanh quản; 10% có u nhú thanh quản; 5% có liệt dây thanh một bên hoặc hai bên.

3. Yếu tố liên quan: Môi trường sống có khói thuốc lá và bụi bẩn chiếm 60% trường hợp; 55% trẻ có tiền sử viêm mũi họng tái phát; 35% có dấu hiệu dị ứng; 30% có điểm RSI ≥ 13 và RFS ≥ 7, gợi ý trào ngược họng thanh quản.

4. Hiệu quả nội soi ống mềm: Phương pháp nội soi mềm giúp quan sát rõ các tổn thương nhỏ, giảm khó chịu cho trẻ, tỷ lệ hợp tác đạt 85%, cho phép chẩn đoán chính xác và theo dõi tiến triển bệnh.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các báo cáo quốc tế và trong nước về tỷ lệ viêm thanh quản mạn tính và các tổn thương dây thanh ở trẻ em khàn tiếng kéo dài. Tỷ lệ hạt xơ dây thanh và polyp thanh quản tương đương với các nghiên cứu trước đây, phản ánh tác động của việc sử dụng giọng nói quá mức và viêm nhiễm tái phát. Mối liên quan giữa yếu tố môi trường như khói thuốc lá và bụi bẩn với tổn thương thanh quản được khẳng định, đồng thời trào ngược họng thanh quản cũng là nguyên nhân quan trọng gây khàn tiếng kéo dài.

Việc áp dụng nội soi ống mềm cho thấy ưu điểm vượt trội trong việc khảo sát thanh quản trẻ em, giúp phát hiện tổn thương sớm và chính xác hơn so với nội soi ống cứng truyền thống. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tổn thương thanh quản và bảng so sánh tỷ lệ các yếu tố nguy cơ, giúp minh họa rõ nét mối liên hệ giữa triệu chứng, hình ảnh nội soi và các yếu tố liên quan.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường sử dụng nội soi ống mềm trong chẩn đoán: Khuyến khích các cơ sở y tế nhi khoa áp dụng nội soi ống mềm để nâng cao hiệu quả chẩn đoán và giảm thiểu khó chịu cho trẻ, đặc biệt trong các trường hợp khàn tiếng kéo dài trên 3 tuần. Thời gian thực hiện: trong vòng 1 năm; Chủ thể: Bệnh viện Nhi Đồng II và các bệnh viện nhi khác.

2. Phòng ngừa và kiểm soát các yếu tố môi trường: Thực hiện các chương trình giáo dục cộng đồng về tác hại của khói thuốc lá và ô nhiễm không khí đối với sức khỏe đường hô hấp trẻ em, giảm tỷ lệ tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ. Thời gian: 2 năm; Chủ thể: Sở Y tế, các tổ chức xã hội.

3. Tăng cường phát hiện và điều trị sớm các bệnh lý viêm mũi họng tái phát và trào ngược họng thanh quản: Áp dụng bảng điểm RSI và RFS trong sàng lọc, phối hợp điều trị nội khoa hiệu quả để giảm tổn thương thanh quản. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng, Nhi khoa.

4. Đào tạo nâng cao năng lực chuyên môn cho nhân viên y tế: Tổ chức các khóa đào tạo về kỹ thuật nội soi ống mềm và chẩn đoán các bệnh lý thanh quản ở trẻ em nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Thời gian: 1 năm; Chủ thể: Trường Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, Bệnh viện Nhi Đồng II.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng và Nhi khoa: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực tiễn về hình ảnh nội soi thanh quản và các bệnh lý liên quan, hỗ trợ chẩn đoán và điều trị hiệu quả cho trẻ em khàn tiếng kéo dài.

2. Nhân viên y tế và kỹ thuật viên nội soi: Tài liệu chi tiết về kỹ thuật nội soi ống mềm, ưu nhược điểm và quy trình thực hiện giúp nâng cao kỹ năng chuyên môn và an toàn trong thăm khám.

3. Nhà quản lý y tế và hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các chương trình phòng chống bệnh lý thanh quản ở trẻ em, cải thiện chất lượng dịch vụ y tế nhi khoa.

4. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành Y học: Là tài liệu tham khảo quý giá về chuyên ngành Tai Mũi Họng, giúp hiểu sâu về sinh lý, bệnh lý thanh quản và ứng dụng kỹ thuật nội soi trong thực hành lâm sàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Nội soi thanh quản ống mềm có an toàn cho trẻ em không?
   Nội soi ống mềm có đường kính nhỏ (khoảng 3mm), dễ uốn cong, giảm áp lực và khó chịu cho trẻ, phù hợp với đặc điểm thanh quản nhỏ và mềm yếu của trẻ em. Tỷ lệ hợp tác cao và ít biến chứng, được đánh giá là an toàn và hiệu quả trong chẩn đoán.

2. Khàn tiếng kéo dài trên 3 tuần ở trẻ em có nguy hiểm không?
   Khàn tiếng kéo dài có thể dẫn đến tổn thương không hồi phục của dây thanh, ảnh hưởng đến phát âm, giao tiếp và phát triển tâm lý xã hội của trẻ. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, có thể gây biến chứng nghiêm trọng.

3. Các bệnh lý thanh quản nào thường gặp ở trẻ em khàn tiếng kéo dài?
   Các bệnh lý phổ biến gồm viêm thanh quản mạn tính, hạt xơ dây thanh, polyp thanh quản, u nhú thanh quản, nấm thanh quản và liệt dây thanh. Mỗi bệnh có đặc điểm lâm sàng và hình ảnh nội soi riêng biệt, ảnh hưởng đến chất lượng giọng nói.

4. Yếu tố môi trường nào ảnh hưởng đến khàn tiếng kéo dài ở trẻ?
   Khói thuốc lá, bụi bẩn, ô nhiễm không khí và các chất kích thích là những yếu tố môi trường chính làm tăng nguy cơ viêm nhiễm đường hô hấp và tổn thương thanh quản ở trẻ em.

5. Làm thế nào để phòng ngừa khàn tiếng kéo dài ở trẻ em?
   Phòng ngừa bao gồm hạn chế tiếp xúc với khói thuốc và ô nhiễm, điều trị kịp thời các bệnh viêm mũi họng, tránh sử dụng giọng nói quá mức, phát hiện sớm và điều trị trào ngược họng thanh quản, đồng thời duy trì môi trường sống sạch sẽ, lành mạnh.

Kết luận

• Nghiên cứu đã khảo sát thành công triệu chứng lâm sàng và hình ảnh nội soi thanh quản ở trẻ em khàn tiếng kéo dài trên 3 tuần tại Bệnh viện Nhi Đồng II trong giai đoạn 2021-2022.
• Nội soi ống mềm là phương pháp hiệu quả, an toàn, giúp phát hiện chính xác các tổn thương thanh quản phổ biến như viêm mạn tính, hạt xơ, polyp và u nhú.
• Các yếu tố môi trường và bệnh lý phối hợp như viêm mũi họng tái phát, dị ứng và trào ngược họng thanh quản đóng vai trò quan trọng trong cơ chế bệnh sinh.
• Đề xuất áp dụng rộng rãi nội soi ống mềm, tăng cường phòng ngừa và điều trị sớm các yếu tố nguy cơ nhằm giảm tỷ lệ khàn tiếng kéo dài và biến chứng.
• Các bước tiếp theo bao gồm đào tạo chuyên môn, nâng cao nhận thức cộng đồng và nghiên cứu sâu hơn về điều trị hiệu quả các bệnh lý thanh quản ở trẻ em.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ giọng nói và sức khỏe đường hô hấp của trẻ em!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU KHÀN TIẾNG 1.1 Trên thế giới  Năm 1765, Francis Home lần đầu giới thiệu từ “Viêm thanh quản phù nề hạ thanh môn” (Croup) trong bài luận của ông, “Khảo sát bản chất, nguyên nhân và cách chữa trị của bệnh Viêm thanh quản phù nề hạ thanh môn”, có nghĩa là “tiếng khóc khàn”. Vào thế kỉ tiếp theo, từ “Croup” được dùng cho nhiều bệnh nhiễm vi khuẩn và virus, bao gồm bạch hầu và chứng viêm tắc thanh quản 3  Năm 1868, Tuker là người đầu tiên mô tả về đặc điểm lâm sàng và mô bệnh học của hạt xơ dây thanh 4  Năm 1884, Edwin Klebs và Friedrich Loffler phát hiện ra Corynebacterium diphtheriae là vi khuẩn gây ra bệnh bạch hầu hay còn được biết đến với tên Trực khuẩn Kleds-Loffler 5  Năm 1922, Chevalier Lawrence Jackson đã mô tả chi tiết khi soi đường hô hấp trực tiếp đã giúp cho việc chẩn đoán phân biệt được dễ dàng hơn 6  Năm 1975, Ellen-Marie Siverman và Catherine H. Zimmer nghiên cứu về bệnh khàn tiếng mạn tính ở trẻ em tuổi đi học7  Năm 1985, Von Leden đã xác định một trong những triệu chứng của rối loạn giọng nói ở lứa tuổi học sinh là khàn tiếng được ước tính tới 5%8  Năm 1988 Hufnagle J.K đã nghiên cứu tỷ lệ rối loạn giọng phát âm s/z ở trẻ em có và không có hạt xơ dây thanh 9  Năm 2000: Siphan Sisakun đã phân tích âm giọng nói để đánh giá mức độ nhược cơ dây thanh của học sinh thanh nhạc 10 1.2 Ở Việt Nam  Năm 1966, Phạm Kim và Nguyễn Thị Liên đã nhận xét về 89 trường hợp về hạt xơ dây thanh tại khoa Tai Mũi Họng Bệnh viện Bạch Mai trong hai năm 1963-.

Các tác giả nhận thấy hạt xơ dây thanh là nguyên nhân hàng đầu gây khàn tiếng ở nước ta 11  Năm 1991, Lê Sỹ Nhơn và cộng sự đã nhận xét về đặc điểm dịch tễ lâm sàng và kết quả điều trị 252 ca bệnh có rối loạn giọng thì viêm mạn tính đường hô hấp trên chiếm 60,3% và lưu ý việc điều trị cần giải quyết bệnh tích ở vùng mũi họng 12  Năm 1999, Lê Văn Lợi cũng đề cập đến nguyên nhân rối loạn giọng ở trẻ em là do viêm thanh quản 13  Năm 2000: Nguyễn Giang Long đã nghiên cứu lâm sàng, mô bệnh học ảnh hưởng đến thanh điệu ở hạt xơ dây thanh và đưa ra nhận xét hạt xơ dây thanh chủ yếu ảnh hưởng đến thanh điệu của bệnh nhân nhất là thanh ngã và thanh hỏi 14  Năm 2003, Nguyễn Duy Dương nghiên cứu ảnh hưởng của một số bệnh thanh quản trong đó có hạt xơ dây thanh và thấy rằng bệnh lý này làm thay đổi tần số cơ bản (fundamental frequency, F0) của một số thanh điệu tiếng Việt15  Năm 2003: Nguyễn Đức Tùng thực hiện đề tài “vi phẫu thanh quản kết hợp ống nội soi quang học cứng ” tại bệnh viện Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh cơ sở II từ tháng 9/2002 đến 9/2003. Theo dõi sau phẫu thuật 1 tháng tỷ lệ hết và giảm khàn tiếng trên 110 bệnh nhân là 90% 16  Năm 2010, Trần Việt Hồng đã nghiên cứu về lâm sàng và kết quả vi phẫu thanh quản người lớn qua ống nội soi ống cứng 17  Năm 2010: Trần Việt Hồng và cộng sự thực hiện “phẫu thuật nội soi điều trị bệnh dây thanh tại khoa Tai Mũi Họng bệnh viện nhân dân Gia Định từ năm 2000- 2010” đã nghiên cứu 415 bệnh nhân có các bệnh lý dây thanh. Kết quả sau phẫu thuật u lành tính dây thanh 93,12% được cải thiện giọng thành công 18  Năm 2011: Nguyễn Như Đua tiến hành:“Nghiên cứu hình thái lâm sàng nội soi và mô bệnh học một số u lành tính dây thanh ở trẻ em”. Đã đưa ra đặc điểm về hình thái lâm sàng, hình ảnh nội soi u lành tính thanh quản ở trẻ em.

Và thấy tổn thương qua nội soi ống mềm có sự phù hợp giữa chẩn đoán lâm sàng và kết quả mô bệnh học. SƠ LƯỢC LỊCH SỬ NỘI SOI ỐNG MỀM  Năm 1881 Jonhann von Mikulicz và các cộng sự người Áo của ông đã phát minh ra nội soi ống cứng đầu tiên và đã được ứng dụng vào thực tiễn 20  Năm 1932, bác sĩ người Đức, Rudolph Schindler mới chế tạo ra nội soi ống mềm. 21  Năm 1957, Basil Hirshowitz, Wilbur Peter và Lorence Curtis ở trường đại học y khoa Michigan đã chế tạo thành công ống nội soi sợi thủy tinh mềm đầu tiên dựa trên nguyên lý Heinrich Lamm. Sáng chế này đã mở ra 1 kỷ nguyên mới của nội soi hiện đại trong chẩn đoán và điều trị ở nhiều chuyên ngành y khoa trong đó có chuyên ngành Tai Mũi Họng 22, 23  Ở Việt Nam, năm 1997: tại Viện Tai Mũi Họng Trung Ương bắt đầu ứng dụng nội soi ống mềm vào chẩn đoán và điều trị các bệnh lý Tai Mũi Họng.

Hiện nay ống soi mềm thanh khí phế quản đã được sử dụng để chẩn đoán các bệnh lý ở thanh khí phế quản và bắt đầu ứng dụng để phẫu thuật các khối u lành tính thanh quản như u nang dây thanh, polyp dây thanh 18 1. SƠ LƯỢC GIẢI PHẪU THANH QUẢN 24  Thanh quản thuộc hệ hô hấp trên của cơ thể, là một cơ quan hình ống nối hầu (pharynx) ở phía trên và khí quản (trachea) ở phía dưới.  Thanh quản cấu tạo bởi các mảnh sụn khớp với nhau, giữ chặt bằng màng và các dây chằng. Bên trong lót bởi niêm mạc liên tục với niêm mạc hầu và khí quản tạo nên một số xoang để giúp trong việc cộng hưởng âm thanh.

 Thanh quản ở phía trước cột sống, kéo dài từ đốt sống cổ C2 đến C6 1.1 Cấu tạo Thanh quản được cấu tạo bằng các sụn, dây chằng, các cơ và lớp niêm mạc. Các sụn thanh quản Hình 1.1: Các sụn thanh quản 25  Các sụn chính gồm có sụn giáp (cartilago thyroidea), sụn nhẫn (cartilago cricoidea), sụn phễu (cartilago arytenoidea), sụn nắp thanh môn (acrtilago epiglottis), sụn sừng (cartilago corniculata). Ngoài ra còn có các sụn phụ như sụn chêm (cartilago cuneiformis), sụn thóc (cartilago triticea):  Sụn giáp (cartilago thyroidea) là sụn đơn lớn nhất trong các sụn của thanh quản, nằm trên đường giữa, phía dưới xương móng (os hyoideum), phía trên sụn nhẫn và phía trước sụn nắp. Gồm hai mảnh: mảnh phải (lamina dextra) và mảnh trái (lamina sinistra) hình tứ giác nối với nhau trên đường giữa tạo nên một góc mở ra sau.

Góc này khoảng 90° a nam tạo nên lồi thanh quản (prominentia laryngea), và 120° ở nữ  Sụn nhẫn (cartilago cricoidea) là sụn đơn có hình dạng giống chiếc nhẫn, nằm ngay dưới sụn giáp, phía trên vòng sụn 1 của khí quản. Sụn nhẫn gồm mảnh sụn nhẫn (lamina cartilaginis cricoideae) và cung sụn nhẫn (arcus cartilaginis cricoideae). 7  Các sụn phễu (cartilago arytenoidea) gồm hai sụn khớp với bờ trên mảnh sụn nhẫn. Sụn có hình tam giác đỉnh hướng lên trên, đáy ở dưới khớp với sụn nhẫn, đỉnh khớp với sụn sừng.

Đáy có góc ngoài là mỏm cơ, góc trước là mỏm thanh âm nơi gắn của dây chằng thanh âm  Sụn nắp thanh môn (acrtilago epiglottis) là một sụn đơn hình chiếc lá cây nằm trên đường giữa phía sau sụn giáp. Cuống nắp (petiolus epiglottidis) nằm ở trước dưới, gắn vào mặt trong sụn giáp, trên đường giữa  Các sụn sừng (cartilago corniculata) có đáy cố định vào sụn phễu  Các sụn chêm (cartilago cuneiformis) bất thường, nằm trong nếp phễu nắp  Sụn thóc (cartilago triticea) nằm ở bờ sau ngoài của màng giáp – móng 1. Các khớp, màng và dây chằng  Các khớp chia làm hai loại: + Khớp ngoại: khớp giữa các sụn thanh quản và các thành phần gần đó như xương móng, sụn khí quản + Khớp nội: nối giữa các sụn của thanh quản với nhau. Gồm có: o Khớp nhẫn giáp (articulatio cricothyroidea): giữa sừng dưới sụn giáp và 2 mặt khớp giáp của sụn nhẫn.

Khớp phẳng hình bầu dục, có cử động trượt và lúc lắc quanh trục ngang qua 2 khớp o Khớp nhẫn phễu (articulatio cricoarytenoidea): khớp giữa 2 mặt khớp phễu của sụn nhẫn và đáy sụn phễu, quan trọng vì tham gia đóng mở thanh môn. Có các cử động:  Xoay quanh trục thẳng đứng  Trượt ra ngoài xuống dưới hoặc lên trên vào trong  Khớp phễu sừng là loại khớp bất động, cố định đáy sụn sừng vào sụn phễu. 8  Các màng xơ chun thanh quản (membrana fibroelastica laryngis) + Màng tứ giác (membrana quadragularis) căng từ nếp phễu nắp ở phía trên đến nếp tiền đình ở phía dưới + Nón đàn hồi (conus elasticus) còn gọi là màng nhẫn thanh âm, căng từ nếp thanh âm đến bờ trên sụn nhẫn. Phần trước nón rất chắc tạo nên dây chằng nhẫn giáp.

Bờ tự do ở trên tạo nên dây chằng thanh âm nối từ góc sụn giáp đến mỏm thanh âm của sụn phễu  Các dây chằng + Dây chằng giáp nắp (ligamentum thyroepiglotticum) là dây chằng nối từ cuống sụn nắp đến mặt trong sụn giáp + Màng giáp móng (membrana thyrohyoidea) căng từ bờ trên sụn giáp đến sừng lớn và bờ trên xương móng. Ở giữa, màng dày lên tạo nên dây chằng giáp móng giữa và ở hai bên là dây chằng giáp móng bên có chứa sụn thóc + Dây chằng móng nắp (lig. Hyoepiglotticum) từ bờ trên và sừng lớn xương móng đến mặt trước sụn nắp + Dây chằng lưỡi nắp từ rễ lưỡi đến sụn nắp tạo nên nếp lưỡi nắp giữa + Dây chằng nhẫn khí quản (lig. cricotracheale) từ bờ dưới sụn nhẫn đến bờ trên vòng sụn khí quản 1 + Dây chằng sừng hầu từ sụn sừng đi về phía dưới và vào đường giữa, nối liền với niêm mạc hầu + Dây chằng nhẫn phễu sau (lig.

cricoarytenoideum posterius) gắn mảnh sụn nhẫn vào mỏm cơ sụn phễu 1. Các cơ thanh quản  Chia làm 2 nhóm lớn: + Nhóm cơ ngoại lai: từ các phần chung quanh như nền sọ, xương móng, xương ức và hầu đến bám một đầu vào thanh quản, đó là các cơ: vai móng, ức móng, ức giáp, giáp móng và một số cơ trên móng là cơ trâm hầu, cơ khẩu hầu, cơ khít hầu giữa và dưới. 9 + Nhóm cơ nội tại: bám cả 2 đầu vào thanh quản, gồm các cơ: Cơ phễu - nắp thanh môn, cơ nhẫn - giáp, cơ nhẫn phễu sau, cơ nhẫn - phễu bên, cơ thanh âm, cơ giáp - nắp thanh môn, cơ giáp - phễu, cơ phễu chéo và ngang Hình 1.2: Các cơ nội tại thanh quản 25  Tùy theo chức năng, các cơ thanh quản chia làm 3 nhóm: + Căng dây thanh âm: cơ nhẫn giáp và cơ nhẫn phễu sau. Còn làm chùng dây thanh âm: cơ giáp phễu Hình 1.