Nghiên cứu sự hiện diện gen sinh độc tố vt2e của vi khuẩn E. coli trong bệnh sưng phù đầu ở heo thịt

Khảo sát gen sinh độc tố vt2e của vi khuẩn E. coli gây bệnh sưng phù đầu trên heo thịt nuôi công nghiệp, cung cấp thông tin quan trọng cho ngành thú y.

• Tác giả: Nguyễn Thành Nhân
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Thanh Hiền
• Trường học: Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Khảo Sát Gen Sinh Độc Tố VT2E Của E. coli Gây Bệnh Sưng Phù Đầu Trên Heo Thịt
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• MỤC LỤC
• DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH SÁCH CÁC BẢNG
• DANH SÁCH CÁC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tình hình nghiên cứu bệnh do vi khuẩn E. coli trên thế giới và Việt Nam
• 1.1.1. Tình hình nghiên cứu bệnh do vi khuẩn E. coli trên thế giới
• 1.1.2. Tình hình nghiên cứu bệnh do vi khuẩn E. coli ở Việt Nam
• 1.2. Đặc điểm vi khuẩn E. coli
• 1.2.1. Hình thái, cấu trúc và nuôi cấy
• 1.2.2. Đặc điểm dịch tễ học
• 1.2.3. Yếu tố độc lực và phân loại
• 1.2.4. Cơ chế sinh bệnh của E. coli gây bệnh sưng phù đầu
• 1.3. Bệnh phù đầu
• 1.3.1. Chẩn đoán lâm sàng
• 1.3.2. Chẩn đoán cận lâm sàng
• 1.3.3. Quản lý và cải thiện chuồng trại
• 1.3.4. Sử dụng vaccine phòng bệnh
• 1.3.5. Các biện pháp phòng ngừa chế độ ăn uống
• 1.3.6. Dự phòng kháng sinh
• 1.3.7. Thiệt hại của bệnh sưng phù đầu do E. coli gây ra tại Việt Nam
• 2. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thời gian, địa điểm và đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Chọn trại và lấy mẫu
• 2.2.2. Phương pháp xét nghiệm
• 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Tỷ lệ quần thể có hiện diện của E. coli mang gen độc lực VT2e
• 3.2. Sự hiện diện của E. coli mang gen độc lực VT2e trên mẫu khảo sát
• 3.3. Kết quả phát hiện gene độc lực F18 từ các mẫu cho kết quả dương tính với gene VT2e
• 4. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về vi khuẩn E

Vi khuẩn E. coli là một trong những tác nhân gây bệnh phổ biến ở heo, đặc biệt là trong chăn nuôi công nghiệp. Chủng vi khuẩn này có khả năng sản sinh độc tố verotoxin 2e (VT2e), liên quan đến hội chứng phù thũng (hay còn gọi là bệnh sưng phù đầu). Bệnh này thường xảy ra ở heo sau cai sữa, khi chế độ dinh dưỡng thay đổi. Độc tố VT2e được hấp thu vào máu, gây tổn thương mạch máu và dẫn đến các triệu chứng như sưng mí mắt, đầu và trán. Tỷ lệ chết do bệnh này có thể lên đến 90%, gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi. Nghiên cứu này nhằm xác định sự hiện diện của E. coli mang gen độc lực VT2e trong các đàn heo nuôi công nghiệp, từ đó đánh giá nguy cơ tiềm ẩn của bệnh trong bối cảnh giảm sử dụng kháng sinh.

II. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 11/2020 đến tháng 08/2021, với tổng cộng 338 mẫu dịch hầu họng được thu thập từ 39 trại chăn nuôi heo. Các mẫu được lấy từ các nhóm tuổi khác nhau (6-8 tuần, 11-13 tuần, 15-17 tuần) nhằm đánh giá sự hiện diện của E. coli mang gen độc lực. Kỹ thuật Realtime PCR được sử dụng để phát hiện gen VT2e. Kết quả cho thấy 29/39 trại có sự lưu hành của chủng mang gen VT2e, với tỷ lệ dương tính là 36,98%. Điều này cho thấy sự phổ biến của vi khuẩn này trong các đàn heo nuôi công nghiệp, đặc biệt là trong thời kỳ chăn nuôi hạn chế kháng sinh.

III. Kết quả và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ lưu hành của E. coli mang gen VT2e ở các trại nuôi heo là rất cao. Cụ thể, tỷ lệ dương tính ở các nhóm tuổi 6-8 tuần, 11-13 tuần và 15-17 tuần lần lượt là 37,29%, 37,84% và 35,78%. Ở các trại có sự lưu hành, tỷ lệ mẫu dương tính biến động từ 10% đến 100%. Ngoài ra, yếu tố độc lực F18 cũng được xác định trên những mẫu có hiện diện VT2e, với 50% mẫu dương tính. Kết quả này cho thấy nguy cơ tiềm ẩn của bệnh sưng phù đầu trên các trại nuôi công nghiệp là rất cao, đặc biệt trong bối cảnh giảm sử dụng kháng sinh, điều này có thể dẫn đến sự gia tăng tỷ lệ mắc bệnh và thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi.

IV. Kết luận và khuyến nghị

Nghiên cứu đã xác định sự hiện diện của gen sinh độc tố VT2e của E. coli trong các đàn heo nuôi công nghiệp, cho thấy nguy cơ cao của bệnh sưng phù đầu. Việc kiểm soát và phòng ngừa bệnh này là rất cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh chăn nuôi hiện đại. Khuyến nghị cần có các biện pháp phòng ngừa hiệu quả, bao gồm việc theo dõi sức khỏe đàn heo, cải thiện chế độ dinh dưỡng và áp dụng các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm. Đồng thời, cần nghiên cứu thêm về các yếu tố độc lực khác của E. coli để có cái nhìn toàn diện hơn về bệnh này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh phù đầu (Edema disease - ED) do vi khuẩn Escherichia coli (E. coli) mang gen độc lực verotoxin 2e (VT2e) gây ra là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ chết cao và thiệt hại kinh tế nghiêm trọng trong ngành chăn nuôi heo công nghiệp tại Việt Nam. Theo khảo sát trên 39 trại heo thịt công nghiệp ở nhiều tỉnh thành, tỷ lệ trại có sự hiện diện của chủng E. coli mang gen VT2e lên đến 74,36%. Tỷ lệ mẫu dương tính trong tổng số 338 mẫu dịch hầu họng thu thập là 36,98%, phân bố đều ở các nhóm tuổi 6-8 tuần, 11-13 tuần và 15-17 tuần với tỷ lệ lần lượt là 37,29%, 37,84% và 35,78%. Ngoài ra, yếu tố độc lực F18 cũng được phát hiện trong 50% mẫu dương tính với VT2e, góp phần làm tăng nguy cơ bùng phát bệnh phù đầu. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 11/2020 đến tháng 8/2021 nhằm xác định sự hiện diện của gen độc lực VT2e trên đàn heo nuôi công nghiệp, đánh giá nguy cơ dịch bệnh trong bối cảnh hạn chế sử dụng kháng sinh, từ đó đề xuất các giải pháp phòng chống hiệu quả. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý dịch bệnh, giảm thiệt hại kinh tế và đảm bảo phát triển bền vững ngành chăn nuôi heo tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về sinh bệnh học của E. coli gây bệnh phù đầu trên heo, tập trung vào:

• Yếu tố độc lực VT2e: Là độc tố verotoxin 2e, một loại độc tố Shiga-like toxin do chủng E. coli sinh ra, gây tổn thương mạch máu, phù nề và các triệu chứng thần kinh đặc trưng của bệnh phù đầu.
• Yếu tố bám dính F18: Là fimbriae giúp vi khuẩn bám vào biểu mô ruột non, tạo điều kiện cho sự xâm nhập và phát triển của vi khuẩn trong đường tiêu hóa heo.
• Cơ chế sinh bệnh: Vi khuẩn bám dính vào niêm mạc ruột non qua F18, sản xuất độc tố VT2e, độc tố hấp thu vào máu gây tổn thương nội mô mạch máu, dẫn đến phù nề, tổn thương thần kinh và tử vong.
• Mô hình dịch tễ học: Phân bố bệnh theo nhóm tuổi heo sau cai sữa, ảnh hưởng của điều kiện chăn nuôi, sử dụng kháng sinh và các yếu tố môi trường.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Tổng cộng 338 mẫu dịch hầu họng được thu thập ngẫu nhiên từ 39 trại heo thịt công nghiệp trên nhiều tỉnh thành Việt Nam, phân bố đều ở 3 nhóm tuổi: 6-8 tuần, 11-13 tuần và 15-17 tuần.
• Phương pháp lấy mẫu: Sử dụng phương pháp cho heo nhai dây để thu dịch hầu họng, đảm bảo an toàn sinh học và tránh nhiễm chéo giữa các mẫu.
• Phương pháp phân tích:
  • Xét nghiệm Realtime PCR (VEROCHECK®) tại phòng thí nghiệm ở Tây Ban Nha để phát hiện gen độc lực VT2e.
  • Phương pháp PCR truyền thống tại phòng thí nghiệm Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh để phát hiện gen yếu tố bám dính F18 trên các mẫu dương tính với VT2e.
• Timeline nghiên cứu: Thực hiện từ tháng 11/2020 đến tháng 8/2021.
• Xử lý số liệu: Dữ liệu được quản lý bằng Microsoft Excel 2007 và phân tích thống kê trên phần mềm Stata 14, sử dụng trắc nghiệm chi bình phương để so sánh tỷ lệ với mức ý nghĩa P<0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ trại có sự hiện diện của E. coli mang gen VT2e: 29/39 trại (74,36%) có ít nhất một mẫu dương tính với gen VT2e, cho thấy sự lưu hành phổ biến của chủng vi khuẩn này trong các trại heo công nghiệp.
2. Tỷ lệ mẫu dương tính theo nhóm tuổi: Trong tổng số 338 mẫu, có 125 mẫu dương tính (36,98%). Tỷ lệ dương tính ở nhóm 6-8 tuần là 37,29%, nhóm 11-13 tuần là 37,84%, và nhóm 15-17 tuần là 35,78%, cho thấy sự hiện diện ổn định của vi khuẩn qua các giai đoạn phát triển của heo.
3. Mức độ lưu hành trong các trại dương tính: Trong 29 trại có sự hiện diện VT2e, tỷ lệ mẫu dương tính dao động từ 10% đến 100%, trong đó 19 trại có tỷ lệ mẫu dương tính trên 30%, phản ánh mức độ nhiễm bệnh đa dạng và có thể ảnh hưởng đến năng suất chăn nuôi.
4. Sự hiện diện của gen F18: Kết quả PCR truyền thống cho thấy 50% mẫu dương tính với VT2e cũng mang gen F18, khẳng định vai trò quan trọng của yếu tố bám dính trong cơ chế gây bệnh phù đầu.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy chủng E. coli mang gen độc lực VT2e và yếu tố bám dính F18 lưu hành rộng rãi trong các trại heo công nghiệp tại Việt Nam, ngay cả trong điều kiện chăn nuôi khép kín và có sử dụng kháng sinh. Tỷ lệ trại dương tính 74,36% cao hơn so với một số nghiên cứu quốc tế, phản ánh nguy cơ tiềm ẩn của bệnh phù đầu trong bối cảnh hạn chế sử dụng kháng sinh hiện nay. Sự phân bố tỷ lệ mẫu dương tính đồng đều ở các nhóm tuổi cho thấy nguy cơ bệnh có thể xảy ra liên tục trong suốt giai đoạn heo sau cai sữa đến xuất chuồng.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, tỷ lệ dương tính mẫu và trại tương tự hoặc cao hơn, đồng thời phù hợp với các báo cáo về tỷ lệ mắc bệnh phù đầu từ 30-40% và tỷ lệ chết từ 50-90%. Việc phát hiện gen F18 trong 50% mẫu dương tính với VT2e củng cố giả thuyết về vai trò của yếu tố bám dính trong việc tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và phát triển, từ đó sản sinh độc tố gây bệnh.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ trại và mẫu dương tính theo nhóm tuổi, cũng như bảng phân bố tỷ lệ mẫu dương tính trong từng trại để minh họa mức độ lưu hành đa dạng. Kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giám sát thường xuyên và áp dụng các biện pháp phòng chống phù hợp nhằm giảm thiểu thiệt hại kinh tế do bệnh phù đầu gây ra.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giám sát và xét nghiệm định kỳ: Thực hiện xét nghiệm Realtime PCR để phát hiện sớm sự hiện diện của E. coli mang gen VT2e và yếu tố F18 trên đàn heo, đặc biệt trong giai đoạn sau cai sữa. Chủ thể thực hiện: các trại chăn nuôi và cơ quan thú y địa phương. Thời gian: hàng quý.
2. Áp dụng biện pháp quản lý chuồng trại nghiêm ngặt: Vệ sinh, khử trùng chuồng trại, hệ thống nước uống và thức ăn nhằm hạn chế sự lây lan của vi khuẩn. Chủ thể thực hiện: người quản lý trại. Thời gian: liên tục.
3. Sử dụng vaccine phòng bệnh phù đầu: Tiêm phòng vaccine có chứa độc tố VT2e và các chủng E. coli mang yếu tố F18 cho heo hậu bị và heo con trước cai sữa (14-21 ngày tuổi) để tạo miễn dịch chủ động. Chủ thể thực hiện: trại chăn nuôi phối hợp với bác sĩ thú y. Thời gian: theo lịch tiêm phòng định kỳ.
4. Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng và hạn chế sử dụng kháng sinh: Áp dụng chế độ ăn giàu chất xơ, giảm protein thô và sử dụng các chất thay thế kháng sinh như oxit kẽm ở liều an toàn để giảm nguy cơ bùng phát bệnh. Chủ thể thực hiện: kỹ thuật viên dinh dưỡng và người quản lý trại. Thời gian: trong suốt giai đoạn nuôi.
5. Đào tạo và nâng cao nhận thức người chăn nuôi: Tổ chức các khóa tập huấn về nhận biết triệu chứng, phòng chống và xử lý bệnh phù đầu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý dịch bệnh. Chủ thể thực hiện: cơ quan thú y và các tổ chức liên quan. Thời gian: hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người chăn nuôi heo công nghiệp: Nắm bắt thông tin về nguy cơ và biện pháp phòng chống bệnh phù đầu, từ đó áp dụng các giải pháp quản lý hiệu quả nhằm giảm thiệt hại kinh tế.
2. Bác sĩ thú y và chuyên gia dịch tễ học: Sử dụng kết quả nghiên cứu để tư vấn, chẩn đoán và điều trị bệnh phù đầu, đồng thời phát triển các chương trình giám sát và kiểm soát dịch bệnh.
3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành thú y, nông nghiệp: Tham khảo cơ sở lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và kết quả để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về bệnh truyền nhiễm trên heo.
4. Cơ quan quản lý nhà nước và chính sách: Dựa trên dữ liệu khoa học để xây dựng chính sách hạn chế sử dụng kháng sinh, phát triển chương trình tiêm phòng và kiểm soát dịch bệnh trong ngành chăn nuôi.

Câu hỏi thường gặp

1. Bệnh phù đầu do E. coli VT2e là gì?
   Bệnh phù đầu là hội chứng do chủng E. coli mang gen độc lực VT2e gây tổn thương mạch máu, phù nề và các triệu chứng thần kinh trên heo, đặc biệt ở giai đoạn sau cai sữa. Bệnh có tỷ lệ chết cao, gây thiệt hại lớn cho chăn nuôi.

2. Tại sao yếu tố bám dính F18 quan trọng trong bệnh phù đầu?
   F18 là fimbriae giúp vi khuẩn bám vào biểu mô ruột non, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và sản xuất độc tố VT2e. Sự hiện diện của F18 làm tăng khả năng gây bệnh và mức độ nghiêm trọng của phù đầu.

3. Phương pháp nào được sử dụng để phát hiện gen VT2e và F18?
   Phương pháp Realtime PCR (VEROCHECK®) được sử dụng để phát hiện gen VT2e trực tiếp từ mẫu dịch hầu họng, trong khi PCR truyền thống được dùng để phát hiện gen F18 trên các mẫu dương tính với VT2e.

4. Làm thế nào để phòng ngừa bệnh phù đầu hiệu quả?
   Phòng bệnh bao gồm quản lý chuồng trại sạch sẽ, sử dụng vaccine phòng bệnh phù đầu đúng thời điểm, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, hạn chế sử dụng kháng sinh và giám sát định kỳ sự hiện diện của vi khuẩn gây bệnh.

5. Bệnh phù đầu ảnh hưởng như thế nào đến năng suất chăn nuôi?
   Bệnh gây tỷ lệ chết cao (50-90%), làm giảm tốc độ tăng trưởng, tăng chi phí điều trị và kiểm soát dịch bệnh, từ đó ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả kinh tế của các trại heo công nghiệp.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định 74,36% trại heo công nghiệp tại Việt Nam có sự hiện diện của E. coli mang gen độc lực VT2e, với tỷ lệ mẫu dương tính là 36,98%.
• Yếu tố bám dính F18 được phát hiện trong 50% mẫu dương tính với VT2e, khẳng định vai trò quan trọng trong cơ chế gây bệnh phù đầu.
• Tỷ lệ dương tính ổn định ở các nhóm tuổi 6-8 tuần, 11-13 tuần và 15-17 tuần cho thấy nguy cơ bệnh kéo dài trong suốt giai đoạn nuôi.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các biện pháp phòng chống hiệu quả, đặc biệt trong bối cảnh hạn chế sử dụng kháng sinh.
• Đề xuất các giải pháp giám sát, quản lý chuồng trại, sử dụng vaccine và điều chỉnh dinh dưỡng nhằm giảm thiểu thiệt hại do bệnh phù đầu gây ra.

Next steps: Triển khai chương trình giám sát định kỳ, áp dụng các biện pháp phòng chống đồng bộ và đào tạo người chăn nuôi để nâng cao hiệu quả kiểm soát bệnh phù đầu.

Call-to-action: Các trại chăn nuôi và cơ quan thú y cần phối hợp chặt chẽ trong việc giám sát và phòng chống bệnh phù đầu nhằm bảo vệ sức khỏe đàn heo và phát triển bền vững ngành chăn nuôi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TONG QUAN 1. Tinh hình nghiên cứu bệnh do vi khuẩn E. coli trên thé giới và Việt Nam 1. Tình hình nghiên cứu bệnh do vi khuẩn E.

coli trên thé giới Vi khuẩn Escherichia coli (E. coli) được nhà vi khuân học người Đức Theodor Escherich phân lập lần đầu tiên vào năm 1885 từ phân trẻ em trong quá trình điều trị và nghiên cứu về các trẻ bị bệnh tiêu chảy. Vì loài này ký sinh trong ruột già (tiếng Latinh là colum), nên ông đặt tên nó là Bacterium coli. Sau khi Theodor Escherich mat (1911), các nhà khoa học đã đổi tên loài này khá nhiều lần, đến năm 1919 thì được gọi là Escherichia coli dé vinh danh ông tìm ra loài này đầu tiên.

Đến năm 1955, Schofield và Davis mới chứng minh được vai trò gây bệnh đường ruột cua FE. coli trên heo con. Ở điều kiện bình thường, các chủng Z. coli không gây bệnh, khi điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh thú y kém, điều kiện ngoại cảnh bắt lợi dẫn đến sức chống đỡ của con vật suy giảm thi vi khuan E.

coli trở nên cường độc và có khả năng gây bệnh (Đỗ Tuấn Long, 2013). Bệnh phù đầu được mô tả lần đầu tiên bởi Shanks (1938), dựa trên các nghiên cứu bệnh qua nhiều năm ở Ireland. Schofield va ctv (1954), đã sớm gọi tên là “heo loạng choạng”, và quan sát thấy số lượng heo mắc bệnh tăng lên cùng với việc tăng khẩu phần trong thức ăn. Sau đó, bệnh phù đầu được phát hiện ở nhiều nước trên thế giới, bệnh đặc biệt phổ biến trong những năm sau chiến tranh thế giới thứ hai, khi chăn nuôi heo công nghiệp phát triển (Timoney, 1980).

Nhận dạng va mô tả đầu tiên về khả năng gây bệnh phù đầu của Z. coli có lẽ được Konowalchuk và cộng sự công bố vào cuối những năm 70. Họ đã quan sát rằng một số chủng vi khuẩn E. coli gây bệnh có độc tố nhất định gọi là “Độc tố vero” có thé gây ra tác dụng gây độc tế bào trên tế bào Vero, tế bào biểu mô thận khi Châu Phi.

Điều này không được quan sát thấy đối với các dòng tế bào khác (Ví dụ CHO (Chinese hamster ovary) hoặc Y-1). Từ đó, thuật ngữ VTEC (verotoxin E. coli) được sử dung. Vào đầu những năm 80, O'Brien va Laveck đã báo cáo ngoại độc tố của VTEC gây nên các hiệu ứng tế bào trên các dòng tế bào Vero, và phân loại chúng là "chất độc giống Shiga" dựa trên sự tương đồng cả về cấu trúc và độc tố ảnh hưởng với ngoại độc tố của vi khuẩn do Shigella dysenteriae, một loại khác thuộc họ Enterobacteriaceae có chung một số khả năng gây bệnh như E.

Đó là lý do độc tố này cũng được gọi là Stx (Shiga-like toxin). Tóm lại, đây là nguồn ban đầu của danh pháp thay thế (VTEC/STEC) của chủng vi khuẩn E. Sokol và ctv (1979) cho rang vi khuẩn E. coli cộng sinh có mặt thường trực trong đường ruột của người và động vật, trong quá trình sống vi khuẩn có khả năng tiếp nhận các yếu tố gây bệnh như: yếu tố bám dính (K88, K99), yếu tố dung huyết (Hly), yếu tố cạnh tranh (Colv), yếu tố kháng khang sinh và độc tô đường ruột.

Những yếu tố gây bệnh này đã giúp cho vi khuẩn E. coli bám dính vào tế bao nhung mao ruột non, xâm nhập vào thành ruột, phát triển với số lượng lớn. Sau đó vi khuẩn sản sinh độc tố gây phù đầu, triệu chứng thần kinh, hoặc tác động tế bào nhung mao ruột non gây tiêu chảy. Bertschinger và Pohlenz (1983) khi nghiên cứu về khu trú của vi khuẩn và hình thái ruột của heo khi gây nhiễm Z.

coli gây bệnh phù đầu cho heo con cai sữa. coli có độc tố được gây nhiễm ở heo cai sữa bằng cách truyền qua đường miệng với E. Vi khuẩn xâm nhập đường tiêu hóa bang cách bám dính đến biểu mô ruột non. Kết quả cho thấy có số lượng tối da vi khuan #.

coli tồn tại trong ruột từ ngày thứ hai sau khi truyền và sau đó. Các dấu hiệu lâm sàng là đặc điểm của E. coli nhiễm độc tổ ruột vào máu. Heo chết hoặc bệnh nặng trong vòng vai gid sau khi các dấu hiệu đầu tiên được nhìn thay.

Các chủng kết dính mang các yếu tố bám dính đặc biệt. DebRoy và Maddox (2001) xác định các thuộc tính độc lực của E. coli đường tiêu hóa đã cung cấp một cái nhìn tổng quan về các loại bệnh của F. coli, các yêu tô độc lực được biệt có liên quan đên các vi khuân này, các dâu hiệu lâm sàng quan sát được ở động vật và các phương pháp phân tử được sử dụng đề xác định các tác nhân gây bệnh.

Đặc điểm kiểu gen về độc lực giúp xác định các kiêu gây bệnh trong các chủng lâm sàng phân lập từ động vật. coli gây bệnh được phân loại dựa trên đặc điểm độc lực của chúng. Arancia và ctv (2019) đã nghiên cứu phát hiện và phân lập các chủng vi khuẩn E. coli sinh độc tố Shiga (STEC) trong các mẫu phân của heo giết mồ ở Y.

Qua đó, đã kiểm tra sự hiện diện của STEC trong 234 mẫu phân lợn được thu thập từ năm 2015 tại các lò mỗ ở Ý trong khuôn khổ giám sát về kháng kháng sinh. Kết quả, sự hiện diện của gen Stx đã được phát hiện trong 122 mẫu (52,1%), sau đó chúng được phân lập và xác định đặc điểm STEC. Phân tích 66 chủng STEC được phân lập cho thấy phần lớn các chủng phân lập (74,2%) sở hữu kiểu phụ gen Stx2a, trong một số ít trường hợp (16,7%) kết hợp với Stx2b hoặc Stx2c. Chỉ 25,8% số chủng phân lập có kiêu phụ Stx2e, điển hình của STEC trên heo.

Không có dòng phân lập nào sở hữu gen mã hóa kết dính và phần lớn trong số chúng không thuộc nhóm huyết thanh thường liên quan đến bệnh nhiễm trùng ở người. Kết quả của nghiên cứu này cho thay rằng heo có thé được coi là 6 chứa tiềm năng của một số chủng STEC nhất định. Tình hình nghiên cứu bệnh phù đầu trên heo do vi khuẩn E. coli gây ra ở Việt Nam Trong những năm qua, đã có nhiều nghiên cứu về bệnh phù đầu do E.

coli trên heo ở Việt Nam. Các nghiên cứu đã cho thấy bệnh phù đầu xảy ra rất phố biến ở tat cả các vùng miền trong cả nước. Đặc biệt, phổ biến ngay cả ở trại chăn nuôi theo hình thức công nghiệp. Nguyễn Khả Ngự (2000), đã xác định các yếu tố gây bệnh của Z.

coli trong bệnh phù đầu heo con ở đồng bằng Sông Cửu Long cho rằng tỷ lệ bệnh phù đầu ở heo con xảy ra là 58,78%, tỷ lệ chết là 53,54% so với heo bệnh. Nguyễn Ngọc Hải và ctv (2001) ứng dụng kỹ thuật PCR trong nghiên cứu về vi khuẩn E. coli gây phù trên heo sau cai sữa, cho rằng vi khuẩn này có khả năng tạo độc tố Verotoxin, một số chủng sản sinh độc tố đường ruột ST, LT chỉ gặp ở các chủng E.coli thuộc nhóm kháng nguyên 0141, rất it ở nhóm kháng nguyên O138 và 0139. Nguyễn Thi Kim Lan (2003), đã điều tra tình hình bệnh phù dau, những biéu hiện lâm sàng và bệnh tích của heo con do E.

coli ở một số địa phương của tỉnh Thái Nguyên. Tác giả đã điều tra tổng số 3.754 con có tỷ lệ mắc bệnh trong đàn là 45,77%, tý lệ heo chết là 61,44% trong số heo bị bệnh. Phạm Ngọc Thạch và ctv (2004) đã nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý ở heo con mắc bệnh phù đầu do Z. coli và biện pháp phòng trị.

Tác giả đã kiểm tra theo dõi một số chỉ tiêu sinh hoá máu và chỉ tiêu sắc tố mật, so sánh với heo khoẻ và thử nghiệm một số kháng sinh điều trị, kháng sinh điều trị có hiệu qua là Enrofloxacin, Oxytetracyclin va Colistin. Lê Thanh Nghị va ctv (2005) nghiên cứu một số đặc điểm dịch té hoc của bệnh phù đầu heo con từ 21- 60 ngày tuôi tại huyện Sóc Sơn - Hà Nội cho thay heo thường mắc bệnh vào mùa hè, chiếm 24,23% và mùa đông 19,27%. Thời gian cai sữa cho heo cũng ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh. Cai sữa cho heo con vào lúc 45 ngày tuôi có ty lệ mắc bệnh cao nhất 22,97% và cai sữa lúc 21 ngày tuổi có ty lệ mắc bệnh thấp nhất 12,65%.

Nguyễn Viết Không và ctv (2006) nghiên cứu về biến động kháng thể kháng E. coli phù đầu ở heo nuôi công nghiệp. Kết quả nghiên cứu cho thấy biến động theo lứa tuổi của kháng thê đặc hiệu kháng E. coli gây bệnh phù đầu được khảo sát ở heo các lứa tuổi, chăn nuôi kiểu công nghiệp, kiểm tra kháng thé bằng phương pháp ELISA và sử dụng kháng nguyên F18.

Kết quả trong điều kiện tự nhiên, chưa tiêm vaccine phù đầu, heo các lứa tuổi đều có kháng thé kháng E. coli gây bệnh phù đầu, ty lệ dương tính huyết thanh học phụ thuộc vào lứa tuéi heo: 100% ở heo nai, 60% ở heo con sơ sinh tuần đầu, giảm xuống mức 12,5% ở nhóm theo mẹ 15-21 ngày tuổi và thấp nhất ở nhóm trước cai sữa 22-28 ngày tuôi; sau đó tỷ lệ này tăng dần theo lứa tudi: 30% ở heo con cai sữa, 57,5% ở heo hậu bị. Như vậy, tỷ lệ mang kháng thé đặc hiệu kháng E. coli gây bệnh phù dau là thấp nhất ở heo con ngay trước và sau cai sữa.

Khi chưa dùng vaccine phòng bệnh phù đầu, heo con có kháng thé đặc hiệu kháng E. coli phù đầu ở giai đoạn 1-21 ngày tuéi, chủ yếu là kháng thé thụ động từ heo mẹ. Ty lệ dương tính huyết thanh học thấp nhất ở heo con 21-28 ngày tuổi (ngay trước khi cai sữa). Tỷ lệ dương tính huyết thanh học tăng dần theo thời gian sống của heo sau cai sữa đến hậu bị va nai.

Hiện tượng phơi nhiễm E. coli F18 gây bệnh phủ dau là phô biến, ngay cả ở trại chăn nuôi theo hình thức công nghiệp và han hữu có bệnh phù đầu ở heo con. Đặng Xuân Bình (201 1), điều tra tình hình bệnh phù đầu ở heo sau cai sữa trên 226 đàn heo, với 2.395 cá thể, nuôi tại một số trang trại chăn nuôi heo thịt theo hình thức công nghiệp tại Thái Nguyên, Hà Tây (cũ) và Thái Bình trong 2 năm 2009 và 2010. Kết quả cho thấy heo sau cai sữa mắc bệnh phù đầu theo đàn 32,7%, theo cá thể 9,3%; tỷ lệ heo chết so với heo mắc bệnh 45,3%; 39 mẫu bệnh phẩm heo sau cai sữa mắc bệnh phù đầu được thu thập, kết quả kiểm tra cho thấy Z.

coli phân lập được có các đặc tính sinh vật hóa học đặc trưng, điển hình như mô tả trong các tài liệu kinh điển; E.