PHÁP MÔN TỊNH ĐỘ VỚI TỨ DIỆU ĐẾ 淨土法門與四妙諦 ~1~ MỤC LỤC Tứ Diệu Đế. 21 Bát Chính Đạo. 22 -Chính Kiến. 23 -Chính Tư Duy.
28 -Chính Ngữ. 28 -Chính Nghiệp. 29 -Chính Mệnh. 29 -Chính Tinh Tiến.
30 -Chính Niệm. 31 -Chính Định. 31 Lục Đạo Luân Hồi. 35 Đức Phật A Di Đà và thế giới Cực Lạc.
41 Mười lợi ích lớn của việc niệm Phật. 47 Khoá trình niệm Phật hằng ngày trước ban thờ. 49 Khoá trình niệm Phật thông dụng hằng ngày. 58 Niệm Phật mười hơi.
60 Tọa thiền niệm Phật. 61 ~2~ TỨ DIỆU ĐẾ Tứ Diệu Đế (四妙諦) hay Tứ Đế, là bốn sự thật, bốn chân lý đúng đắn nhiệm mầu mà Đức Phật thuyết giảng để giúp cho chúng ta hiểu rõ chân tướng cuộc đời và có đường lối tu tập giải thoát, gồm: 1-Khổ Đế (苦諦): Khổ Đế là chân lý chắc thật, trình bày rõ ràng về sự thật tất cả những nỗi đau trên thế gian này mà mỗi chúng sinh đều phải chịu đựng. Có trăm ngàn sự khổ, nhưng tóm lại như sau: già, bệnh, chết là ba thứ khổ về thân; tham, sân, si là ba thứ khổ về tâm; Địa ngục, Ngã quỷ, Súc sinh là ba thứ khổ về đời sau. Khổ khổ, Hoại khổ, Hành khổ, Nội khổ, Ngoại khổ, Cộng khổ, khổ sinh, già, bệnh, chết, khổ thương yêu chia lìa, khổ oán ghét gặp nhau, khổ mong cầu không được, khổ năm ấm sung thịnh, và những nỗi khổ đầy dẫy trên thế gian, bao vây chúng ta, giống như nước biển làm chìm đắm chúng ta.
Do đó, Đức Phật thường ví cõi đời là một biển khổ mênh mông. Tạm sơ lược về Tam Khổ, Bát Khổ và Luân Hồi Khổ như sau: ~3~ * Tam Khổ (ba nỗi khổ): 1/Khổ khổ (苦苦): Là những sự trái ngược, bức bách. Con người lãnh nhận cái thân có sinh, già, bệnh, chết (thân là quả khổ). Đã thế còn thêm những nỗi khổ như: oán ghét mà phải gặp gỡ, ân ái biệt ly, sở cầu chẳng thỏa, đói rét, nóng bức, thiên tai bão lụt, nhân họa chiến tranh, dịch bệnh, tai nạn, khổ vì tự mình giày vò mình, khổ vì người khác ức hiếp, nhục mạ, châm chọc, khích bác, khinh khi, áp bức, khổ vì mất tự do và vô vàn các nỗi khổ khác.
Đã khổ lại càng thêm khổ. 2/Hoại khổ (壞苦): Là tất cả mọi sự vui sướng cuối cùng đều tan rã. Vui sướng càng nhiều, đến khi tan rã càng thê thảm, như tòa nhà lớn bị đổ nát, quan cao bị cách chức, quốc gia bị diệt vong, thật điêu tàn thê lương, khiến cho người ta không khỏi sụt sùi. Cõi Sa Bà rốt cuộc sẽ hoại diệt, không có gì là vĩnh cửu cả, không có sự vui chân thật, dù có vui đi nữa, chỉ là vui giả tạm.
3/Hành khổ (⾏苦): Là cái khổ chuyển biến chẳng yên định. Hành là dời đổi không ngừng, sinh diệt trong mỗi sát na. Các pháp biến đổi vô thường, sinh ra khổ não, nên vô thường là khổ. * Bát Khổ (tám nỗi khổ): Bát khổ là tám thứ quả khổ mà chúng sinh trong Lục đạo luân hồi phải lãnh chịu.
Loài người có vô số ~4~ nỗi khổ, tuy nhiên, trong “Khổ Đế” của Đức Thế Tôn có tám điều đau khổ căn bản. 1/Sinh khổ (⽣苦): Khi Thần Thức gá vào thai mẹ, ở trong thai đã có tình thức. Do có tình thức nên có sự cử động cảm xúc. Khi mẹ ăn thức lạnh vào, cảm thấy như ở trong giá băng; lúc ăn thức nóng vào, cảm thấy như bị nung đốt.
Thai nhi sống trong chỗ chật hẹp tối tăm nhơ nhớp, đến khi vừa lọt lòng mẹ, gió lạnh gió nóng thổi vào thân mình, quần áo cọ xát vào da mỏng, đau rát như đâm như cắt, kêu khóc oa oa. Khổ nhất là gặp phải sản nạn khó sinh, mẹ con cùng chết. Phật thấy rõ những chi tiết ấy, nên Ngài xác nhận sinh là khổ. 2/Lão khổ (⽼苦): Từ trẻ thơ đến trai tráng cho đến đến lúc già cả, tế bào cơ thể lão hóa dần, sức lực yếu dần, tinh thần hao mòn.
Khi đến tuổi già, cảm quan con người thường hết nhạy bén; mắt không còn trông rõ nữa, tai không còn thính nữa, lưng đau, chân run, ăn không ngon, trí nhớ không còn linh mẫn, da mồi, tóc bạc, răng long, lực bất tòng tâm. Lắm người tuổi già lú lẫn, khi ăn mặc, lúc đại tiểu tiện đều nhơ nhớp, con cháu dù thân, cũng sinh nhàm chán. Kiếp người dường như kiếp hoa, luật vô thường chuyển biến khi đã đem đến cho hương sắc, nó cũng đem đến cho vẻ phai tàn. Xét ra cái già thật không vui chút nào, thân người thật không đáng luyến tiếc chút nào! Vì thế nên Đức Phật bảo già là khổ và Ngài khuyên Phật tử ~5~ nên tu tập để có khả năng bình thản chịu đựng cái đau khổ của tuổi già.
Khi Tứ Đại không điều hoà thì mọi thứ bệnh tật phát sinh, vì vậy bệnh khổ là không tránh khỏi. Có những bệnh nhẹ thuộc ngoại cảm, đến các bệnh nặng do nội thương, lại có bệnh ở tâm, trong lòng khổ não, lo buồn thương đau. Nhiều người lại mắc phải những bệnh nan y như ung thư, tai biến v. Trong hoàn cảnh ấy, tự thân đã đau đớn, lại tốn kém, hoặc không có tiền thuốc thang, chính mình bị khổ lụy, lại gây thêm khổ lụy cho gia đình.
4/Tử khổ (死苦): Tức là sự khổ trong lúc chết. Thân do Tứ Đại giả hợp, ắt có lúc phải phân ly. Mọi người đều muốn sinh thuận tử an, nhưng việc ấy rất khó được, hoặc chết vì tận số ốm đau mà chết, hoặc vì ác duyên gặp các tai nạn mà chết, chết bất cứ lúc nào không kể tuổi già hay tuổi trẻ. Đa số khi chết bị bệnh khổ hành hạ đau đớn.
Thân đã như thế, tâm thì hãi hùng lo sợ, tham tiếc ruộng vườn của cải, buồn rầu phải lìa bỏ người thân, muôn mối dập dồn, quả thật là khổ. Đề cập đến chữ Chết mấy ai muốn nghe, nhưng nó là sự thật không ai tránh khỏi. Chỉ còn cách tu tập để có thể đương đầu với nó bằng sự bình thản. 5/Ái biệt ly khổ (愛別離苦): Là sự khổ khi phải xa lìa người thân yêu.
Hoặc vì hoàn cảnh xã hội, mỗi ~6~ người một phương, muốn bên nhau mà không được, nên phải sinh ly. Hoặc người thân yêu qua đời mà phải tử biệt. Cảnh sinh ly tử biệt với người thân yêu quả là đau khổ. 6/Oán tăng hội khổ (怨憎會苦): Tức sự khổ về oan gia hội ngộ.
Những kẻ đối nghịch thù oán, gièm pha nói xấu, phá phách mưu hại, làm cho ta phải bực tức khó chịu, lo sợ không yên, chỉ muốn tránh xa, nhưng ngược lại cứ tụ tập ở gần, hoặc trở thành thông gia quyến thuộc nhưng chẳng thể hợp nhau, hoặc trở thành đồng nghiệp, hàng xóm cận kề, cứ phải gặp mặt nhau. Lại còn nhiều gia đình, cha mẹ anh em hoặc vợ chồng không đồng ý kiến, thường có sự tranh cãi giận ghét buồn phiền lẫn nhau. Đó khác nào sự gặp gỡ trong oan gia! 7/Cầu bất đắc khổ (求不得苦): Tức sự khổ về mong cầu không toại ý. Trong đời sống, con người có rất nhiều ước vọng mong cầu.
Đại khái như nghèo muốn cho giàu, xấu muốn cho đẹp, không con muốn có con, có con muốn cho nó nên người thông minh hiếu thuận. Ngàn muôn ước vọng như thế, hết thảy sự vật trong thế gian, lòng mình ưa thích, mà cầu mong không được, đó là nỗi khổ. 8/Ngũ Ấm xí thịnh khổ (五陰熾盛苦): Ngũ Ấm (五隂) hay còn gọi là Ngũ Uẩn (五蘊) (Ấm là che lấp, Uẩn là tích chứa), đó là năm nhóm tổ hợp thành thân tâm con người, gồm: Sắc (⾊ vật chất), ~7~ Thụ (受 cảm nhận), Tưởng (想 tư tưởng), Hành (⾏ hành vi và sự biến đổi), Thức (識 phân biệt nhận thức). Sắc Ấm do Tứ Đại (四⼤ bốn nguyên tố): địa (地 đất: chất rắn), thủy (⽔ nước: chất lỏng), hỏa (⽕ lửa: nhiệt độ), phong (⾵ gió: chất khí) kết hợp.
Sắc Ấm thuộc về thân; bốn Ấm kia thuộc về tâm, trong đó Thức là chủ của tâm. Thức có tám loại: Năm Thức trước là “Nhãn Thức (眠識 nhận thức từ mắt), Nhĩ Thức (⽿識 nhận thức từ tai), Tỵ Thức (⿐識 nhận thức từ mũi), Thiệt Thức (⾆識 nhận thức từ lưỡi), Thân Thức (身識 nhận thức từ cơ thể)”; Thức thứ sáu là “Ý Thức” (意識 nhận thức từ ý nghĩ); Thức thứ bảy là “Mạt Na Thức” (末那識 tư lường: suy xét); Thức thứ tám là “A Lại Da Thức” (阿賴耶識 hàm tàng: tàng chứa). Ý Thức và năm Thức trước chuyên về phân biệt nhận thức. Ý Thức chỉ huy năm Thức trước, làm chủ tất cả mọi suy nghĩ, rồi thông qua miệng nói, thân hành động mà tạo ra “nghiệp” (業).
Ý nghĩ, lời nói, việc làm tốt thì tạo ra nghiệp thiện, xấu thì tạo ra nghiệp ác. A Lại Da Thức (cũng gọi là Tàng Thức) là nơi tàng chứa tất cả chủng tử thiện, ác, vô ký, được Mạt Na Thức thu nhập từ Thức thứ sáu lãnh đạo năm Thức trước làm ra đều chứa trong đó, tích lũy trong đó. A Lại Da Thức là Thức chủ, là Thức căn bản của mọi hiện tượng, chứa đựng mọi kinh nghiệm của đời sống mỗi con người và nguồn gốc tất cả các hiện tượng tinh thần. Tất cả nghiệp được tạo ra trong đời hiện tại và đời quá khứ ~8~ đều được tàng chứa trong A Lại Da Thức.
A Lại Da Thức được gọi là “Thần Thức” (神識). Năm Ấm tụ tập thành thân tâm như lửa cháy rừng rực thiêu đốt. Bảy thứ khổ trước đều do đây mà phát sinh, nó là đầu mối then chốt của mọi đau khổ. Sắc Ấm thịnh thì Tứ Đại không điều hoà mà sinh ra bệnh khổ.
Thụ Ấm thịnh thì cảm nhận phân biệt, khiến các khổ càng tăng thêm. Tưởng Ấm thịnh thì tư tưởng theo đuổi nhiều ước mơ, mà sinh ra các nỗi khổ mong cầu không toại ý, oán ghét gặp gỡ, ân ái biệt ly. Hành Ấm thịnh thì tâm chí càng mưu tính nhiều mà tạo ra các nghiệp, làm thành cái nhân để sau này chịu quả báo, năm tháng trôi đi không dừng tạo nghiệp, khiến cho nỗi khổ suy già càng lớn. Thức Ấm thịnh thì khởi lên phân biệt sai lầm mê hoặc tạo nghiệp, càng thêm che lấp Chân Tính (真性), khiến cho ta mãi lưu chuyển trong sinh tử luân hồi khổ não.
Bảy nỗi khổ đầu là Biệt, khổ thứ tám là Tổng, nó bao trùm mọi nỗi khổ của kiếp người. * Luân Hồi Khổ (nỗi khổ luân hồi): Rất đáng thương thay! Người chết chẳng phải là hết. Vì thân tuy chết đi nhưng Thần Thức chẳng diệt mất. Khi chết, chỉ là cái thân vô thường chết, thân thể hủy hoại, nhưng Thần Thức (神識) vẫn còn.