Tìm Hiểu Các Khoản Thu Tài Chính Từ Đất Đai Trên Địa Bàn Thành Phố Thái Nguyên Giai Đoạn 2014-2016

Tìm hiểu các khoản thu tài chính từ đất đai tại thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2014-2016, phân tích và đánh giá hiệu quả quản lý.

• Tác giả: Lưu Thị Hồng Luyến
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quang Thi
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa Chính Môi Trường
• Đề tài: Khám Phá Các Khoản Thu Tài Chính Từ Đất Đai Tại Thành Phố Thái Nguyên (2014-2016)
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài nghiên cứu
• 2.1.1. Cơ sở lý luận
• 2.1.1.1. Khái niệm
• 2.1.1.2. Bản chất của nguồn lực tài chính từ đất đai
• 2.1.1.3. Đặc điểm của nguồn lực tài chính từ đất đai
• 2.1.2. Cơ sở thực tiễn
• 2.2. Quản lý và khai thác nguồn lực tài chính từ đất đai tại Trung Quốc
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian thực tập
• 3.2.1. Địa điểm thực tập
• 3.2.2. Thời gian thực tập
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp
• 3.4.2. Phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội tại thành phố Thái Nguyên
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội và cơ sở hạ tầng
• 4.2. Tình hình quản lý và sử dụng đất đai trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
• 4.2.1. Tình hình sử dụng đất đai
• 4.2.2. Tình hình cấp GCN quyền SDĐ tại thành phố Thái Nguyên
• 4.3. Thực trạng nguồn thu tài chính từ đất đai của thành phố Thái Nguyên
• 4.3.1. Tổng hợp về thu tiền sử dụng đất giai đoạn 2014-2016
• 4.3.2. Tổng hợp tiền thu được từ thuê đất giai đoạn 2014-2016
• 4.3.3. Tổng hợp nguồn thu từ thuế đất giai đoạn 2014-2016
• 4.3.4. Tiền thu được từ việc xử phạt vi phạm hành chính về đất đai
• 4.3.5. Các khoản thu phí và lệ phí
• 4.4. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý các nguồn thu tài chính từ đất đai
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thu Ngân Sách Từ Đất Đai Tại Thái Nguyên

Đất đai là tài nguyên vô giá, tư liệu sản xuất đặc biệt và yếu tố quan trọng của môi trường sống. Nó đóng vai trò then chốt trong hoạt động kinh tế - xã hội, là nguồn vốn và nguồn lực quan trọng của quốc gia. Việc quản lý và sử dụng hiệu quả đất đai luôn là ưu tiên hàng đầu của Chính phủ. Thái Nguyên, một tỉnh miền núi phía Bắc, có vị trí chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội. Trong giai đoạn trước, việc khai thác nguồn thu từ đất đai chưa thực sự hiệu quả. Từ khi Thái Nguyên trở thành đô thị loại I, tốc độ đô thị hóa nhanh chóng đặt ra nhiều thách thức trong quản lý đất đai. Giá đất là một trong những nguyên nhân gây ra những khó khăn vướng mắc trong công tác bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án đầu tư, khi người sử dụng đất thực hiện nghĩa vụ tài chính…

1.1. Vai trò của đất đai trong phát triển kinh tế xã hội

Đất đai không chỉ là tư liệu sản xuất mà còn là nền tảng cho mọi hoạt động kinh tế. Nó cung cấp không gian, tài nguyên và là yếu tố đầu vào quan trọng cho nhiều ngành công nghiệp. Việc quản lý hiệu quả đất đai đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội. Theo tài liệu gốc, đất đai tham gia vào hoạt động của đời sống kinh tế xã hội, nó là nguồn vốn, nguồn lực quan trọng của đất nước.

1.2. Tầm quan trọng của quản lý đất đai hiệu quả

Quản lý đất đai hiệu quả giúp tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên, ngăn ngừa lãng phí và đảm bảo công bằng trong phân phối. Nó cũng góp phần bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Việc quản lý đất đai cần được thực hiện một cách minh bạch, công khai và có sự tham gia của cộng đồng.

II. Thách Thức Trong Khai Thác Nguồn Thu Từ Đất Tại Thái Nguyên

Sự phát triển nhanh chóng về kinh tế - xã hội và hội nhập kinh tế quốc tế đã bộc lộ một số hạn chế trong pháp luật đất đai. Cụ thể, việc xác định rõ các hình thức thực hiện lợi ích kinh tế của sở hữu toàn dân về đất đai trong nền kinh tế thị trường còn nhiều bất cập. Việc quản lý sử dụng đất đai vẫn còn mang tính chất bao cấp, thiếu hụt các chế định cần thiết về giá đất, về điều tiết địa tô chênh lệch, về điều tiết lợi nhuận qua chuyển nhượng quyền sử dụng đất, về bồi thường thu hồi đất, về đấu thầu đấu giá QSD đất. Điều này dẫn tới tình trạng sử dụng đất đai lãng phí, không hiệu quả, sự yếu kém quản lý thị trường bất động sản Thái Nguyên.

2.1. Bất cập trong chính sách đất đai hiện hành

Chính sách đất đai hiện hành còn thiếu các quy định cụ thể về giá đất, điều tiết địa tô và bồi thường thu hồi đất. Điều này gây khó khăn cho việc quản lý và sử dụng đất đai một cách hiệu quả. Cần có những điều chỉnh và bổ sung để khắc phục những bất cập này.

2.2. Tình trạng sử dụng đất đai lãng phí không hiệu quả

Việc sử dụng đất đai lãng phí, không hiệu quả gây thất thu cho ngân sách nhà nước và ảnh hưởng xấu đến môi trường đầu tư. Cần có các biện pháp để ngăn chặn tình trạng này và nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai. Theo tài liệu gốc, việc quản lý sử dụng đất đai vẫn còn mang tính chất bao cấp, thiếu hụt các chế định cần thiết về giá đất, về điều tiết địa tô chênh lệch, về điều tiết lợi nhuận qua chuyển nhượng quyền sử dụng đất, về bồi thường thu hồi đất, về đấu thầu đấu giá QSD đất.

2.3. Yếu kém trong quản lý thị trường bất động sản

Thị trường bất động sản còn nhiều bất ổn và thiếu minh bạch. Điều này gây khó khăn cho việc thu hút đầu tư và phát triển thị trường một cách bền vững. Cần có các giải pháp để tăng cường quản lý và minh bạch hóa thị trường bất động sản.

III. Giải Pháp Nâng Cao Thu Ngân Sách Từ Đất Tại Thái Nguyên

Để khắc phục những thiếu sót trên, Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX xác định: "Tiếp tục đổi mới chính sách, pháp luật về đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước". Việc khai thác nguồn lực tài chính từ đất đai với tư cách là hình thức, cơ chế thực hiện lợi ích kinh tế của sở hữu toàn dân về đất đai, đồng thời đóng vai trò là công cụ điều tiết quản lý đất đai trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa vẫn chưa thực sự được làm sáng tỏ, đòi hỏi phải được tiếp tục nghiên cứu bổ sung.

3.1. Hoàn thiện chính sách pháp luật về đất đai

Cần tiếp tục rà soát, sửa đổi và bổ sung các quy định pháp luật về đất đai để đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch và hiệu quả. Đặc biệt, cần tập trung vào các vấn đề như giá đất, bồi thường thu hồi đất và đấu giá quyền sử dụng đất.

3.2. Tăng cường quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả

Cần có các biện pháp để ngăn chặn tình trạng sử dụng đất đai lãng phí, không hiệu quả. Đồng thời, cần khuyến khích các hình thức sử dụng đất đai đa mục tiêu và thân thiện với môi trường. Theo tài liệu gốc, cần khắc phục những thiếu sót trên, Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX xác định: "Tiếp tục đổi mới chính sách, pháp luật về đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước".

3.3. Phát triển thị trường bất động sản minh bạch bền vững

Cần có các giải pháp để tăng cường quản lý và minh bạch hóa thị trường bất động sản. Đồng thời, cần khuyến khích các hoạt động đầu tư và kinh doanh bất động sản một cách bền vững và có trách nhiệm.

IV. Phân Tích Thực Trạng Thu Tiền Sử Dụng Đất Tại TP

Đề tài "Tìm hiểu các khoản thu tài chính từ đất đai trên địa bàn thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014-2016" nhằm rút ra được những ưu và nhược điểm trong việc khai thác các nguồn lực thu được từ tài chính đất trong thời gian qua. Từ đó, đưa ra những giải pháp để hoàn thiện hệ thống cơ chế chính sách liên quan đến việc khai thác nguồn lực tài chính từ đất đai có hiệu quả hơn trên địa bàn thành phố Thái Nguyên.

4.1. Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội TP. Thái Nguyên

Thái Nguyên có vị trí địa lý thuận lợi, là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục của vùng trung du miền núi phía Bắc. Tỉnh có tiềm năng phát triển công nghiệp, du lịch và dịch vụ. Tuy nhiên, cũng đối mặt với nhiều thách thức về hạ tầng và nguồn nhân lực.

4.2. Tình hình quản lý và sử dụng đất đai

Tình hình quản lý và sử dụng đất đai trên địa bàn thành phố Thái Nguyên còn nhiều bất cập. Cần có các giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất đai, đảm bảo sử dụng đất đúng mục đích và tiết kiệm.

4.3. Thực trạng nguồn thu tài chính từ đất đai

Nguồn thu tài chính từ đất đai của thành phố Thái Nguyên còn hạn chế. Cần có các giải pháp để tăng cường khai thác nguồn thu này, góp phần tăng thu ngân sách và phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

V. Đề Xuất Giải Pháp Quản Lý Thu Hiệu Quả Từ Đất Ở Thái Nguyên

Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý các nguồn thu tài chính đất đai. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành và sự tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý đất đai. Đồng thời, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm về đất đai.

5.1. Tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai để nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp về quyền và nghĩa vụ của mình trong việc sử dụng đất đai.

5.2. Nâng cao năng lực cán bộ quản lý đất đai

Cần nâng cao năng lực cán bộ quản lý đất đai để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác quản lý đất đai. Đồng thời, cần có chính sách đãi ngộ hợp lý để thu hút và giữ chân cán bộ giỏi.

5.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đất đai

Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đất đai để nâng cao hiệu quả và minh bạch hóa công tác quản lý. Đồng thời, cần xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đầy đủ, chính xác và cập nhật.

VI. Kết Luận Triển Vọng Thu Ngân Sách Từ Đất Thái Nguyên

Việc khai thác nguồn thu ngân sách từ đất Thái Nguyên giai đoạn 2014-2016 còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác hiệu quả. Với những giải pháp đồng bộ và sự quyết tâm của các cấp, các ngành, tin rằng nguồn thu từ đất đai sẽ đóng góp ngày càng lớn vào ngân sách nhà nước và sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

6.1. Đánh giá chung về tình hình thu ngân sách từ đất

Tình hình thu ngân sách từ đất đai giai đoạn 2014-2016 còn nhiều hạn chế. Cần có các giải pháp để khắc phục những hạn chế này và nâng cao hiệu quả thu ngân sách từ đất đai.

6.2. Triển vọng và cơ hội phát triển

Thái Nguyên có nhiều tiềm năng và cơ hội để phát triển kinh tế - xã hội. Việc khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai sẽ góp phần quan trọng vào việc thực hiện các mục tiêu phát triển của tỉnh.

6.3. Kiến nghị và đề xuất

Đề xuất các kiến nghị và giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất đai, góp phần tăng thu ngân sách và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp đại học "Tìm hiểu các khoản thu tài chính từ đất đai trên địa bàn thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014-2016" được thực hiện bởi sinh viên Lưu Thị Hồng Luyến (chuyên ngành Địa chính Môi trường, Khoa Quản lý Tài nguyên, Trường Đại học Nông lâm – Đại học Thái Nguyên) dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Quang Thi vào năm 2018.

Đất đai là tài nguyên quốc gia quý giá, tư liệu sản xuất đặc biệt và là nguồn vốn, nguồn lực tài chính then chốt cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, đất đai là tài nguyên có giới hạn về diện tích, đòi hỏi công tác quản lý và khai thác phải đạt hiệu quả cao. Thành phố Thái Nguyên là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Thái Nguyên, giữ vị trí trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục của tỉnh và vùng trung du miền núi phía Bắc, có tuyến Quốc lộ 3 Hà Nội – Thái Nguyên chạy qua. Quá trình đô thị hóa nhanh chóng và phát triển hạ tầng tại địa phương đã làm giá trị đất đai tăng cao, kéo theo sự sôi động của thị trường bất động sản nhưng đồng thời cũng làm phát sinh nhiều bất cập trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, định giá đất, giải phóng mặt bằng, bồi thường, tái định cư và thu hồi đất.

Trước khi Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực, cơ chế quản lý tài chính đất đai theo Luật Đất đai năm 1993 còn bộc lộ nhiều hạn chế: tính chất bao cấp còn nặng nề, thiếu các chế định hoàn chỉnh về giá đất thị trường, chưa điều tiết triệt để địa tô chênh lệch và lợi nhuận từ chuyển nhượng quyền sử dụng đất, tồn tại cơ chế xin - cho gây thất thu cho ngân sách nhà nước. Để cụ thể hóa định hướng từ Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về việc tiếp tục đổi mới chính sách, pháp luật đất đai, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu nhằm đánh giá việc thực thi các chính sách tài chính đất đai trong thực tiễn địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài gồm 4 nhiệm vụ được đánh số theo văn bản:

1. Tìm hiểu điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thành phố Thái Nguyên.
2. Tìm hiểu tình hình quản lý và sử dụng đất đai trên địa bàn thành phố Thái Nguyên.
3. Tìm hiểu các nguồn thu tài chính từ đất đai của thành phố Thái Nguyên.
4. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý các nguồn thu tài chính từ đất đai.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các khoản thu tài chính từ đất đai (tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế đất, lệ phí, tiền xử phạt vi phạm hành chính) và công tác quản lý các nguồn thu này.
• Phạm vi không gian: Địa bàn thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 2014 – 2016.
• Địa điểm thực tập: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên.

Cơ sở lý luận, pháp lý và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế

Văn bản xác định nguồn lực tài chính là khối lượng giá trị dưới hình thái tiền tệ được hình thành trong quá trình tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ, phản ánh quan hệ phân phối trong xã hội. Nguồn lực tài chính từ đất đai là nguồn lực được hình thành từ đất đai thông qua các quan hệ kinh tế và chịu sự chi phối của chế độ sở hữu đất đai. Bản chất của nguồn lực này là sự phân phối giá trị dưới hình thái địa tô tiền tệ.

Nguồn lực tài chính từ đất đai có 2 đặc trưng cơ bản:

• Luôn gắn liền với quan hệ sở hữu đất đai (ở Việt Nam là sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu).
• Chỉ hình thành và vận động đầy đủ trong nền kinh tế thị trường khi quyền sử dụng đất được thương mại hóa, có thể giao dịch, chuyển nhượng và định giá.

Khóa luận tổng quan kinh nghiệm quốc tế về quản lý tài chính đất đai:

• Đài Loan: Sử dụng thuế đất (thuế sử dụng đất nông nghiệp thuế suất thấp, đất khác chịu thuế cao hơn) và thuế đánh vào giá trị tăng thêm từ chuyển nhượng để điều tiết ngân sách và quản lý sự biến động của đất đai.
• Thái Lan: Từng áp dụng thuế đất và thuế chuyển nhượng, sau đó bãi bỏ thuế đất nhằm khuyến khích sản xuất nông nghiệp.
• Nhật Bản: Áp dụng thuế đất với mức thuế suất 0,3%/năm tính trên giá trị đất, kết hợp thuế thu nhập đối với giao dịch bất động sản.
• Các nước châu Âu (Đức, Thụy Điển, Pháp): Áp dụng thuế đất và thuế thu nhập chuyển nhượng bất động sản để theo dõi quá trình biến động và điều tiết kinh tế.
• Trung Quốc: Đất đai thuộc sở hữu toàn dân (Nhà nước quản lý đất đô thị, tập thể quản lý đất nông thôn). Trung Quốc tách biệt quyền sở hữu và quyền sử dụng đất; phát triển thị trường đất đai qua 3 giai đoạn (chuyển từ bao cấp không thu tiền sang có thu tiền/có thời hạn; tạo vốn đầu tư qua bất động sản; hoàn thiện kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa); công bố bảng giá đất công khai định kỳ 3 năm/lần và áp dụng đấu giá bắt buộc đối với đất thương mại dịch vụ.

Cơ sở pháp lý tại Việt Nam

Hệ thống căn cứ pháp lý được tác giả tổng hợp phục vụ việc đánh giá gồm:

• Hiến pháp năm 2013; Luật Đất đai năm 2013; Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2013); Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản năm 2008; Pháp lệnh Thuế nhà, đất năm 1992 (sửa đổi năm 1994).
• Các Nghị định của Chính phủ: Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Nghị định số 44/2014/NĐ-CP (quy định phương pháp xác định giá đất và khung giá đất), Nghị định số 45/2014/NĐ-CP (thu tiền sử dụng đất), Nghị định số 46/2014/NĐ-CP (thu tiền thuê đất, thuê mặt nước), Nghị định số 47/2014/NĐ-CP (bồi thường, hỗ trợ, tái định cư), Nghị định số 102/2014/NĐ-CP (xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai), Nghị định số 218/2013/NĐ-CP, Nghị định số 198/2004/NĐ-CP, Nghị định số 142/2005/NĐ-CP, Nghị định số 69/2009/NĐ-CP.
• Các Thông tư: Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT, Thông tư số 34/2014/TT-BTNMT, Thông tư số 36/2014/TT-BTNMT, Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT, Thông tư số 02/2014/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường; Thông tư số 76/2014/TT-BTC, Thông tư số 77/2014/TT-BTC, Thông tư số 74/2015/TT-BTC, Thông tư số 02/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính; Thông tư liên tịch số 14/2015/TTLT-BTNMT-BTP.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành quản lý đất đai:

• Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp: Thu thập báo cáo kinh tế - xã hội, báo cáo thống kê, kiểm kê đất đai qua các năm của UBND thành phố Thái Nguyên, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên, số liệu quản lý thu nộp ngân sách từ cơ quan Thuế và Tổng cục Thuế.
• Phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích số liệu: Sử dụng các bảng biểu thống kê để hệ thống hóa số liệu về diện tích đất đai, tình hình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, các khoản thu nộp ngân sách nhà nước theo chuỗi thời gian 2014 - 2016, phân tích cơ cấu và so sánh tốc độ biến động.

Nội dung chính theo từng phần và chương

Cấu trúc văn bản được tổ chức thành 5 phần rõ rệt theo quy chuẩn khóa luận tốt nghiệp:

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của việc nghiên cứu nguồn thu tài chính từ đất đai tại một đô thị đang chuyển dịch nhanh như thành phố Thái Nguyên. Nêu rõ mục tiêu nghiên cứu (4 mục tiêu), ý nghĩa khoa học (cung cấp cơ sở đánh giá chính sách tài chính đất đai) và ý nghĩa thực tiễn (chỉ ra ưu nhược điểm trong khai thác nguồn thu từ đất tại địa bàn để đề xuất giải pháp quản lý hiệu quả hơn).

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Hệ thống hóa cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn quốc tế và toàn bộ khung chính sách tài chính về đất đai tại Việt Nam:

1. Chính sách thu tiền sử dụng đất: Quy định các trường hợp phải nộp tiền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất có thu tiền, chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp/phi nông nghiệp sang đất ở (căn cứ Điều 52, 56, 57, 59, 60 Luật Đất đai năm 2013 và Nghị định 45/2014/NĐ-CP). Căn cứ tính thu dựa trên diện tích, giá đất và thời hạn sử dụng.
2. Chính sách thu tiền thuê đất, thuê mặt nước: Áp dụng theo Nghị định 46/2014/NĐ-CP. Đơn giá thuê đất trả tiền hàng năm dao động từ 0,5% đến 2,0% giá đất do UBND cấp tỉnh ban hành; đối với đất đô thị, trung tâm thương mại dịch vụ tỷ lệ tối đa không quá 3%; đối với vùng sâu vùng xa, sản xuất nông nghiệp tối thiểu không thấp hơn 0,5% (hoặc 0,25% đối với lĩnh vực đặc biệt khuyến khích đầu tư theo các quy định liên quan).
3. Chính sách thuế liên quan đến đất đai:
   • Thuế sử dụng đất nông nghiệp: Căn cứ tính thuế là diện tích, hạng đất và định suất thuế tính bằng kilôgam (kg) thóc/ha.

Bảng định suất thuế sử dụng đất nông nghiệp:

Hạng đất	Đất trồng cây hàng năm (kg thóc/ha)	Đất trồng cây lâu năm (kg thóc/ha)
Hạng 1	550	650
Hạng 2	460	560
Hạng 3	370	400
Hạng 4	280	200
Hạng 5	180	80
Hạng 6	50	0

• Thuế nhà, đất: Tính theo diện tích, hạng đất và vị trí. Mức thuế đất ở đô thị quy định bằng từ 3 đến 32 lần mức thuế sử dụng đất nông nghiệp của hạng đất cao nhất trong vùng; vùng ven đô thị bằng 1,5 đến 2,5 lần; vùng nông thôn bằng 1 lần mức bình quân trong xã.
• Thuế thu nhập doanh nghiệp từ chuyển nhượng bất động sản: Mức thuế suất là 22% tính trên thu nhập chịu thuế (theo Nghị định 218/2013/NĐ-CP).
• Bảng thuế lũy tiến từng phần áp dụng trong điều tiết thu nhập:

Bậc	Tỷ suất thu nhập còn lại trên chi phí	Thuế suất
1	Đến 15%	0%
2	Trên 15% đến 30%	10%
3	Trên 30% đến 45%	15%
4	Trên 45% đến 60%	20%
5	Trên 60%	25%

4. Chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trưng mua, trưng dụng đất: Áp dụng theo Luật Đất đai 2013, Nghị định 47/2014/NĐ-CP và Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản 2008 với nguyên tắc giá bồi thường phải sát giá thị trường.
5. Tiền phạt vi phạm hành chính, phí và lệ phí: Quy định mức xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 102/2014/NĐ-CP (ví dụ: phạt từ 2-20 triệu đồng khi tự ý chuyển đất lúa sang đất trồng cây lâu năm/rừng; phạt từ 5-30 triệu đồng khi chuyển sang nuôi trồng thủy sản/làm muối). Lệ phí trước bạ tính theo tỷ lệ phần trăm trên bảng giá đất do UBND cấp tỉnh ban hành.

Số liệu thu thuế nhà đất cả nước (theo Tổng cục Thuế):

STT	Chỉ tiêu	Năm 2014 - 2016
1	Đối tượng nộp thuế	12.068
2	Diện tích chịu thuế (ha)	421.341
3	Số tiền đã thu (triệu đồng)	515.000

Tổng hợp tình hình và cơ cấu sử dụng đất cả nước năm 2016:

STT	Loại đất	Năm 2014 (1.000 ha)	Năm 2015 (1.000 ha)	Năm 2016 (1.000 ha)	Cơ cấu 2016 (%)
Tổng	Tổng diện tích	-	-	32.924,06	100,00
I	Nhóm đất nông nghiệp	-	-	20.834,80	-
1	Đất nông nghiệp	-	-	8.591,13	29,13
2	Đất lâm nghiệp	-	-	11.243,67	49,34
II	Nhóm đất phi nông nghiệp	-	-	3.717,91	11,29
1	Đất ở nông thôn	922,60	831,60	728,65	2,21
2	Đất ở đô thị	72,20	83,70	99,34	0,30
III	Nhóm đất chưa sử dụng	-	-	9.371,35	10,24

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết phạm vi nghiên cứu tại thành phố Thái Nguyên, địa điểm thực tập tại Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên, thiết kế các nội dung nghiên cứu (điều kiện tự nhiên, KT-XH, quản lý đất đai, nguồn thu ngân sách) và quy trình thu thập, xử lý thông tin thứ cấp.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Phần này tập trung vào các kết quả khảo sát và phân tích số liệu thực tế tại thành phố Thái Nguyên:

• Phân tích điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tác động của mạng lưới giao thông (Quốc lộ 3) đối với sự hình thành giá trị đất đai.
• Đánh giá hiện trạng sử dụng đất và tiến độ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn thành phố năm 2016.
• Đánh giá chi tiết các khoản thu tài chính từ đất giai đoạn 2014 - 2016: thu tiền sử dụng đất (giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất), tiền thuê đất, tiền thuế sử dụng đất phi nông nghiệp/thuế nhà đất, tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính đất đai và các khoản phí, lệ phí địa chính, lệ phí trước bạ.
• Thảo luận các tồn tại: thị trường bất động sản tại khu vực trung tâm (chợ Trung tâm, chợ Đồng Quang, cổng trường đại học, bến xe) diễn ra sôi động nhưng bảng giá đất nhà nước ban hành đôi khi chưa theo kịp giá thị trường, dẫn đến khó khăn trong bồi thường giải phóng mặt bằng và nguy cơ thất thu nghĩa vụ tài chính.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng kết lại các kết quả đạt được về quy mô và cơ cấu nguồn thu tài chính từ đất đai của thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2016. Kiến nghị UBND thành phố và Sở Tài nguyên và Môi trường tiếp tục hoàn thiện cơ chế xác định giá đất cụ thể, tăng cường đấu giá quyền sử dụng đất để tạo vốn đầu tư cơ sở hạ tầng, đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận và xử lý nghiêm các vi phạm hành chính về đất đai.

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

Khóa luận đã tổng hợp và phân tích các dữ liệu thực tế về chính sách và số liệu tài chính đất đai:

1. Hệ thống hóa khung chính sách tài chính đất đai: Làm rõ quy trình thu tiền sử dụng đất, thuê đất, thuế chuyển nhượng và xử phạt hành chính theo Luật Đất đai năm 2013 và các Nghị định 44, 45, 46, 47, 102/2014/NĐ-CP.
2. Số liệu quản lý thu thuế đất: Ghi nhận số liệu thu thuế nhà đất trên toàn quốc đạt 515.000 triệu đồng trên diện tích 421.341 ha với 12.068 đối tượng nộp thuế.
3. Biến động quỹ đất: Ghi nhận sự chuyển dịch cơ cấu đất đai trong cả nước và trên địa bàn: diện tích đất ở đô thị tăng từ 72,2 nghìn ha (2014) lên 99,34 nghìn ha (2016), phản ánh tốc độ đô thị hóa nhanh và nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở, đất sản xuất kinh doanh ngày càng lớn.
4. Đặc điểm thị trường đất đai thành phố Thái Nguyên: Xác định hoạt động chuyển nhượng và sinh lợi từ đất tập trung mạnh tại các trục giao thông lớn và khu vực thương mại dịch vụ (chợ Trung tâm, chợ Đồng Quang, bến xe, khu vực trường đại học).

Giải pháp và đóng góp của tác giả

• Giải pháp đề xuất: Tác giả kiến nghị hoàn thiện phương pháp xác định giá đất cụ thể bảo đảm sát giá thị trường; mở rộng hình thức đấu giá quyền sử dụng đất khi giao đất, cho thuê đất; tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan Tài nguyên - Môi trường và cơ quan Thuế trong quản lý hồ sơ địa chính và thu nghĩa vụ tài chính; đẩy mạnh công tác thanh tra, xử phạt vi phạm hành chính để tránh thất thu ngân sách.
• Đóng góp khoa học và thực tiễn: Đề tài cung cấp cơ sở tài liệu thực chứng về nguồn thu tài chính từ đất đai tại một đô thị loại I thuộc tỉnh miền núi trong giai đoạn đầu áp dụng Luật Đất đai 2013, giúp các nhà quản lý địa phương có thêm dữ liệu đánh giá việc thực thi chính sách tài chính đất đai.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Tác giả thừa nhận do thời gian thực tập và kinh nghiệm nghiên cứu của sinh viên còn hạn chế, khóa luận chủ yếu dừng lại ở việc tổng hợp số liệu thứ cấp và phân tích định tính kết hợp thống kê mô tả.
• Phạm vi dữ liệu: Nghiên cứu chỉ tập trung vào giai đoạn 2014 - 2016 trên địa bàn thành phố Thái Nguyên, chưa theo dõi được các giai đoạn biến động sau năm 2016 khi nhiều văn bản sửa đổi, bổ sung về giá đất và thu tiền thuê đất tiếp tục được ban hành.
• Hướng nghiên cứu mở rộng: Nghiên cứu dài hạn hơn về tác động của các phương pháp định giá đất cụ thể đối với số thu ngân sách từ đấu giá đất; đánh giá mức độ hài lòng và sự đồng thuận của người dân trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên: Thuộc các chuyên ngành Quản lý đất đai, Quản lý tài nguyên, Địa chính Môi trường, Kinh tế tài nguyên và Bất động sản đang thực hiện đề tài tốt nghiệp hoặc tiểu luận về kinh tế đất.
• Cán bộ quản lý chuyên ngành: Cán bộ công tác tại Phòng Tài nguyên và Môi trường, Chi cục Thuế, Văn phòng Đăng ký đất đai cấp huyện/thành phố trong việc tra cứu hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và quy trình tính thu các khoản nghĩa vụ tài chính về đất đai giai đoạn 2014 - 2016.
• Phần nội dung đáng tham khảo nhất: Hệ thống hóa các căn cứ pháp lý theo Luật Đất đai 2013 và các bảng định suất thuế, khung thuế suất liên quan đến đất đai và kinh nghiệm quản lý đất đai của Trung Quốc.

Câu hỏi thường gặp

1. Bản chất của nguồn lực tài chính từ đất đai được khóa luận định nghĩa như thế nào?
Nguồn lực tài chính từ đất đai là nguồn lực tài chính hình thành từ nguồn lực đất đai thông qua quan hệ kinh tế giữa các chủ thể, chịu sự chi phối của quan hệ sở hữu. Bản chất của nó là phạm trù phân phối giá trị dưới hình thái địa tô tiền tệ để tạo lập các quỹ tiền tệ tập trung và không tập trung trong nền kinh tế thị trường.

2. Đơn giá thuê đất trả tiền hàng năm theo Nghị định số 46/2014/NĐ-CP được quy định với tỷ lệ bao nhiêu?
Đơn giá thuê đất hàng năm tính bằng 0,5% đến 2,0% giá đất theo mục đích sử dụng do UBND cấp tỉnh ban hành. Đối với đất đô thị, trung tâm thương mại dịch vụ tỷ lệ tối đa không quá 3%; đối với vùng sâu, vùng xa, đất nông nghiệp tỷ lệ tối thiểu không thấp hơn 0,5%.

3. Mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp từ chuyển nhượng quyền sử dụng đất áp dụng trong văn bản là bao nhiêu?
Căn cứ Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Nghị định 218/2013/NĐ-CP được nêu trong văn bản, mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp từ hoạt động chuyển nhượng quyền sử dụng đất là 22% tính trên thu nhập tính thuế.

4. Định suất thuế sử dụng đất nông nghiệp đối với đất trồng cây hàng năm hạng 1 và đất trồng cây lâu năm hạng 1 là bao nhiêu?
Theo bảng thuế sử dụng đất nông nghiệp trích từ Luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp trong khóa luận, mức thuế một năm đối với đất hạng 1 là 550 kg thóc/ha đối với đất trồng cây hàng năm và 650 kg thóc/ha đối với đất trồng cây lâu năm.

5. Mô hình quản lý thị trường đất đai của Trung Quốc được tác giả đúc kết có điểm gì đáng chú ý?
Trung Quốc duy trì sở hữu toàn dân (Nhà nước và tập thể), tách rời quyền sở hữu với quyền sử dụng đất có thời hạn, phát triển thị trường đất đai qua 3 giai đoạn, bắt buộc đấu giá công khai đối với đất thương mại dịch vụ và định kỳ 3 năm công bố bảng giá đất sát giá thị trường để chống thất thu, tham nhũng.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Lưu Thị Hồng Luyến đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận, kinh nghiệm quốc tế và khung pháp luật Việt Nam về việc khai thác các nguồn lực tài chính từ đất đai. Thông qua việc phân tích thực trạng sử dụng đất và các khoản thu ngân sách trên địa bàn thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2016, công trình đã chỉ rõ vai trò quan trọng của tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và thuế đất đối với nguồn thu địa phương. Các giải pháp do tác giả đề xuất tập trung vào việc hoàn thiện định giá đất, mở rộng đấu giá và tăng cường quản lý nhà nước, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho công tác quản trị tài chính đất đai tại cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống. Đất đai tham gia vào hoạt động của đời sống kinh tế xã hội, nó là nguồn vốn, nguồn lực quan trọng của đất nước. Bởi lẽ đó là tư liệu sản xuất quan trọng để sản xuất ra của cải vật chất cho sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người; đồng thời, đất đai là nguồn tài nguyên có hạn về số lượng, nên việc quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả nhất luôn là vấn đề mà Chính phủ của các quốc gia quan tâm và được bảo vệ chặt chẽ bằng luật pháp. Thái Nguyên là một tỉnh miền núi phía Bắc, có vị trí nằm ở phía Tây Bắc Thủ đô Hà Nội, có vị trí thuận lợi, hết sức quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên và vùng Việt Bắc.

Trong thời kỳ chưa phát triển đất đai mới chỉ coi trọng về mặt hiện vật, các nguồn thu tài chính về đất đai còn ít, việc khai thác sử dụng chưa thực sự có hiệu quả , kết quả thu được từ đất đai chưa lớn. Kể từ khi đổi mới, thành phố Thái Nguyên lên đô thị loại I của Việt Nam trực thuộc tỉnh Thái Nguyên thì tốc độ đô thị hóa rất nhanh do đó vấn đề quản lý Nhà nước về đất đai còn nhiều bất cập, giá đất là một trong những nguyên nhân gây ra những khó khăn vướng mắc trong công tác bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án đầu tư, khi người sử dụng đất thực hiện nghĩa vụ tài chính… Những bất cập trên dẫn đến tình trạng thắc mắc khiếu kiện của nhân dân trong việc chấp hành chính sách pháp luật về đất đai và khó khăn cho các cấp chính quyền trong việc thực thi các chính sách, pháp luật về đất đai tại địa phương. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng về kinh tế - xã hội, với việc hội nhập kinh tế quốc tế , pháp luật đất đai theo Luật năm 1993 đã bộc lộ một số hạn chế lớn như: chưa xác định rõ các hình thức thực hiện lợi ích kinh tế của sở hữu toàn 2 dân về đất đai trong nền kinh tế thị trường, từ đó gây ra khó khăn cho việc Nhà nước thống nhất quản lý đất đai theo Luật; Việc quản lý sử dụng đất đai vẫn còn mang tính chất bao cấp, thiếu hụt các chế định cần thiết về giá đất, về điều tiết địa tô chênh lệch, về điều tiết lợi nhuận qua chuyển nhượng quyền sử dụng đất, về bồi thường thu hồi đất, về đấu thầu đấu giá QSD đất.dẫn tới tình trạng sử dụng đất đai lãng phí không hiệu quả, sự yếu kém quản lý thị trường bất động sản , cơ chế xin cho, tiêu cực trong quản lý đất đai không những gây thất thu cho ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng xấu đến môi trường đầu tư. Để khắc phục những thiếu sót trên, Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX xác định: "Tiếp tục đổi mới chính sách, pháp luật về đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước".

Tuy vậy, đến nay việc khai thác nguồn lực tài chính từ đất đai với tư cách là hình thức, cơ chế thực hiện lợi ích kinh tế của sở hữu toàn dân về đất đai, đồng thời đóng vai trò là công cụ điều tiết quản lý đất đai trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa vẫn chưa thực sự được làm sáng tỏ, đòi hỏi phải được tiếp tục nghiên cứu bổ sung. Vì vậy em đã thực hiện đề tài "Tìm hiểu các khoản thu tài chính từ đất đai trên địa bàn thành phố Thái Nguyên,tỉnh Thái Nguyên giai đoan 2014-2016" 1. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài - Tìm hiểu điều kiện tự nhiên,kinh tế xã hội thành phố Thái Nguyên - Tìm hiểu tình hình quản lý và sử dụng đất đai trên địa bàn thành phố Thái Nguyên - Tìm hiểu các nguồn thu tài chính từ đất đai của thành phố Thái nguyên - Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý các nguồn thu tài chính 3 1.Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học - Là căn cứ giúp các nhà quản lý,hoạch định chính sách tham khảo,cân nhắc đểnhoàn thiện hệ thống cơ chế chính sách tài chính liên quan đến việc khai thác nguồn lực tài chính từ đất đai - Những kết quả khoa học thu được thông qua thực hiện đề tài sẽ bổ sung cơ sở thực tiễn để đánh giá chung trong việc khai thác các nguồn lực tài chính từ đất đai thời gian qua.

Ý nghĩa thực tiễn Đề tài “tìm hiểu các khoản thu tài chính từ đất trên điạ bàn thành phố Thái Nguyên,tỉnh Thái nguyên giai đoạn 2014-2016” nhằm rút ra được những ưu và nhược điểm trong việc khai thác các nguồn lực thu được từ tài chính đất trong thời gian qua,từ đó đưa ra những giải pháp để hoàn thiện hệ thống cơ chế chính sách liên quan đến việc khai thác nguồn lực tài chính từ đất đai có hiệu quả hơn trên địa bàn thành phố Thái Nguyên. 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài nghiên cứu 2. Cơ sở lý luận * Khái niệm - Nguồn lực tài chính là khối lượng giá trị dưới hình thái tiền tệ được hình thành trong quá trình tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ, phản ánh các mối quan hệ kinh tế - xã hội trong phân phối nhằm đáp ứng các yêu cầu chi tiêu bằng tiền để thực hiện quá trình tái sản xuất các mặt hoạt động của các chủ thể trong xã hội.

Như vậy, bản chất của nguồn lực tài chính là phạm trù phân phối; đó là sự phân phối bằng giá trị chứ không phải bằng hiện vật và thông qua hiện vật. Nguồn lực tài chính được biểu hiện rất khác nhau, tùy theo nguồn gốc hình thành mà chủ thể có thể thực hiện để có được các quỹ tiền tệ. Thông qua các nguồn lực tài chính mà những chủ thể trong xã hội có được hệ thống các quỹ tiền tệ tập trung và không tập trung vận động độc lập với các chức năng cất trữ hay phương tiện thanh toán. Nguồn lực tài chính là sự vận động của tiền tệ.

Với cách hiểu như vậy, để hình thành nguồn tài chính hay các quỹ tiền tệ vận động tập trung, các chủ thể trong xã hội có thể khai thác từ nhiều nguồn lực khác nhau trong đó có nguồn lực từ đất đai. Nguồn lực tài chính từ đất đai là nguồn lực tài chính được hình thành từ nguồn lực đất đai thông qua quan hệ kinh tế giữa các chủ thể trong một xã hội nhất định và chịu sự chi phối của quan hệ sở hữu của xã hội đó. Tài chính và nguồn lực tài chính phản ánh mặt quan hệ giữa các chủ thể trong xã hội cụ thể là biểu hiện của quan hệ phân phối, song vì đó là sự phân phối giá trị cho nên quan hệ đó chỉ được thực hiện trong nền kinh tế hàng hóa. Tuy nhiên, biểu hiện rõ nhất của mặt phân phối và thực hiện giá trị từ các 5 nguồn lực là trong nền kinh tế hàng hóa phát triển ở trình độ cao hay KTTT.

Vì KTTT mới có khả năng biến mọi nguồn lực trở thành hàng hóa và biến các hàng hóa đó trở thành những biểu hiện của giá trị, mặc dù có thể chúng không phải do lao động làm ra. Với ý nghĩa như vậy, nguồn lực tài chính từ đất đai chỉ có thể được hình thành và phát triển trong nền KTTT, khi mà các quan hệ đất đai được thị trường hóa. Tức là chúng có thể được mua bán và trao đổi trên thị trường. * Bản chất của nguồn lực tài chính từ đất đai Về mặt nguyên lý, những gì không phải là sản phẩm của sự hao phí lao động trừu tượng của con người tạo ra thì chúng không có giá trị.

Tuy nhiên, chúng lại có thể là phương tiện để thực hiện lợi ích của các chủ thể sở hữu chúng. Với tư cách là phương tiện để thực hiện lợi ích trong nền KTTT thì chúng có vai trò trong việc hình thành các quỹ tiền tệ tập trung và vì thế chúng góp phần hình thành các nguồn lực tài chính. Đất đai là một trong những yếu tố có đặc trưng như vậy. Về bản chất, nguồn lực tài chính từ đất đai phản ánh quan hệ phân phối giá trị để hình thành các quỹ tiền tệ thông qua quan hệ giữa các chủ thể về đất đai.

Đó là quan hệ phái sinh được hình thành trên cơ sở thực hiện lợi ích kinh tế từ quyền sở hữu đất đai, mà việc thực hiện lợi ích từ quyền sở hữu đất như mỏc đó phân tích thể hiện trước mắt thông qua các hình thức địa tô, nhưng với tư cách là hình thái biểu hiện của quan hệ tài chính thì địa tô đó phải là địa tô dưới hình thái tiền, không phải là tô hiện vật hay tô lao dịch. Vì phản ánh mặt quan hệ phân phối nên nguồn lực tài chính mang tính lịch sử, nghĩa là xét về mặt hình thức, cơ chế thực hiện lợi ích kinh tế từ quan hệ đất đai sẽ do quan hệ sở hữu của chế độ xã hội đó quyết định. Trong mỗi chế độ xã hội với kiến trúc thượng tầng khác nhau sẽ quy định chế độ sở hữu đặc trưng của xã hội đó. 6 Nếu đất đai thuộc quyền sở hữu của nhân dân và nhà nước của dân, do dân đứng ra làm đại diện chủ sở hữu thì nguồn lực tài chính từ đất đai sẽ hình thành và thực hiện trên cơ sở chế độ sở hữu tương ứng.

Từ đó, quy định cách thức sử dụng các quỹ tiền tệ tập trung hình thành từ nguồn lực đất đai, trái lại, nếu đất đai thuộc về sở hữu tư nhân thì mục đích sử dụng nguồn lực tài chính từ đất đai chắc chắn không phải phục vụ cho số đông mà là chỉ là một bộ phận trong xã hội. Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, nguồn lực tài chính từ đất đai phản ánh tính chất quá độ của quan hệ sản xuất của nước ta. Quan hệ đất đai tập trung nhất trong quan hệ sở hữu và những quan hệ tổ chức quản lý, phân phối phát sinh từ quyền sở hữu đó.