Đặt vấn đề Trong tiến trình hội nhập vào thị trường thế giới và khu vực ở thời điểm toàn cầu hoá như hiện nay, các doanh nghiệp Việt Nam đang phải chịu sự cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp trong nước với nhau cũng như với các tập đoàn, doanh nghiệp quốc tế, tổ chức kinh tế lớn đã có thương hiệu được biết đến rộng rãi, có tiềm lực tài chính kinh tế lớn, có kinh nghiệm trên thương trường. Chính sự cạnh tranh này đòi hỏi các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển được trong môi trường kinh tế đầy biến động lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ như hiện nay, doanh nghiệp phải nắm bắt và đáp ứng được nhu cầu, tâm lý của người tiêu dùng, với sản phẩm, hàng hóa có chất lượng cao và mẫu mã phong phú, bên cạnh tiềm lực vốn có của mình doanh nghiệp phải thực hiện tốt công tác quản lý, đặc biệt là công tác kế toán liên quan đến doanh thu, chi phí bởi nó quyết định đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp và là cơ sở để doanh nghiệp có thu nhập cao, thực hiện nghĩa vụ với Ngân sách Nhà Nước. Bởi vậy trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay, để tồn tại và phát triển, các doanh nghiệp phải luôn thay đổi liên tục nhằm thích ứng với môi trường hoạt động và thận trọng xác định cho mình những bước đi thích hợp mang tính chiến lược từ việc tổ chức quản lý đến việc tiếp cận, khai thác thị trường. Chính vì vậy vấn đề mà các doanh nghiệp luôn băn khoăn lo lắng là “Hoạt động kinh doanh có hiệu quả không? Doanh thu có trang trải được toàn bộ chi phí bỏ ra hay không và làm thế nào để tối đa hoá lợi nhuận?.
Để trả lời cho những câu hỏi trên thì yêu cầu kế toán với vai trò và công cụ quản lý kinh tế phải không ngừng hoàn thiện, đặc biệt là kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh. Đây là khâu rất quan trọng giúp đưa ra những thông tin nhanh chóng, kịp thời giúp nhà quản trị doanh nghiệp nắm bắt 1 được chính xác, đầy đủ mọi tình hình hoạt động của doanh nghiệp. Từ đó việc kế toán lợi nhuận được thực hiện nhanh, đủ và kịp thời cùng với sự phân phối thu nhập công bằng tới người lao động và đưa ra những chiến lược phù hợp cho việc tiêu thụ sản phẩm và nâng cao năng suất, đáp ứng kịp thời về nhu cầu cũng như chất lượng sản phẩm hàng hóa mà doanh nghiệp, xã hội đề ra. Công ty TNHH Lê Thìn Phú Thọ là công ty kinh doanh mặt hàng xe máy và phụ tùng xe máy chính hãng của Yamaha và trên thị trường hiện nay có rất nhiều các cửa hàng cùng cạnh tranh nhau về mặt hàng này, vậy nên việc đưa ra các quyết định kinh doanh để có thể tiếp tục phát triển của công ty phải có tính chính xác, điều này đòi hỏi việc phân tích các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp cần phải thật đúng đắn.
Việc nghiên cứu kỹ càng về về hoạt động kinh doanh của mình có thể giúp cho doanh nghiệp đưa ra các giải pháp lâu dài để duy trì và phát triển hơn trong tương lai. Muốn làm được điều đó, tất cả các bộ phận của công ty nói chung và bộ phận kế toán nói riêng phải không ngừng chú trọng và hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh để có thể cung cấp đầy đủ thông tin cho nhà quản lý, giúp cho nhà quản lý phân tích, đánh giá, lựa chọn phương án kinh doanh có hiệu quả nhằm phục vụ tốt khách hàng và đứng vững trên thị trường. Mặc dù đề tài về Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả không phải một đề tài mới nhưng nhận thức được tầm quan trọng của việc tổ chức công tác Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh đồng thời xuất phát từ mong muốn tìm hiểu và nghiên cứu sâu hơn về vấn đề này để giúp doanh nghiệp khắc phục được những tồn tại mà doanh nghiệp còn mắc phải cũng như bổ sung thêm nguồn kiến thức thực tế cho bản thân. Sau khoảng thời gian thực tập tại Công ty TNHH Lê Thìn Phú Thọ, em đã quyết định chọn đề tài “Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Lê Thìn Phú Thọ” để làm luận văn tốt nghiệp của mình.
Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu chung Nghiên cứu thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Lê Thìn Phú Thọ, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp. - Đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Lê Thìn Phú Thọ.
- Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những lý luận và thực tiễn công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Lê Thìn Phú Thọ. Phạm vi nghiên cứu 1.
Nội dung Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Lê Thìn Phú Thọ. Phạm vi không gian - Đề tài được nghiên cứu tại Công ty TNHH Lê Thìn Phú Thọ - Địa chỉ: thôn 9, xã Sóc Đăng, huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ 1. phạm vi thời gian - Thời gian nghiên cứu từ tháng 07/2022 – 12/2022 - Số liệu phục vụ đề tài được thu thập trong các năm: 2019, 2020, 2021 - Số liệu về kế toán doanh thu chi phí trong tháng 8 năm 2022 3 PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2. Tổng quan tài liệu 2.
Cơ sở lý luận chung về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 2. Khái niệm Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” ban hành kèm theo quyết định số 149/2001/QĐ-BTC (Bộ Tài chính, 2001) về việc ban hành và công bố bốn Chuẩn mực kế toán Việt Nam “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”. Như vậy, có thể hiểu bản chất của doanh thu là tổng giá trị được thực hiện do việc bán sản phẩm, hàng hóa hay cung cấp dịch vụ cho khách hàng. Theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26 tháng 8 năm 2016 (Bộ Tài chính, 2016) về Hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa “Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp trừ phần vốn góp thêm của các cổ đông.
Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền”. Nghĩa là, doanh thu chỉ bao gồm tổng giá trị của các lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được. Các khoản thu hộ bên thứ ba không phải là nguồn lợi ích kinh tế, không làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp sẽ 4 không được coi là doanh thu. Các khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu làm tăng vốn chủ sở hữu nhưng không phải là doanh thu.
Vị trí và vai trò của doanh thu Trước hết doanh thu là nguồn thu quan trọng để doanh nghiệp bù đắp chi phí, trang trải số vốn đã bỏ ra như chi phí về tiền lương, thưởng của người lao động, chi phí nguyên vật liệu, thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với nhà nước…Đảm bảo cho doanh nghiệp có thể tái sản xuất giản đơn cũng như tái sản xuất mở rộng, là nguồn để các doanh nghiệp có thể thực hiện các nghĩa vụ đối với Nhà nước theo quy định, là nguồn để có thể tham gia góp vốn cổ phần, tham gia liên doanh, liên kết với các đơn vị khác. Doanh thu là đòn bẩy kinh tế quan trọng có tác dụng khuyến khích người lao động và các đơn vị ra sức phát triển, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Doanh thu cao nghĩa là quá trình tiêu thụ sản phẩm hàng hoá dịch vụ của doanh nghiệp tốt, góp phần làm tăng tốc độ luân chuyển vốn và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình sản xuất tiếp theo. Nếu doanh thu của doanh nghiệp không đủ bù đắp những chi phí mà doanh nghiệp đã bỏ ra, doanh nghiệp sẽ khó khăn về tài chính, và nếu tình trạng này kéo dài, doanh nghiệp sẽ không đủ sức tồn tại dẫn đến phá sản doanh nghiệp.
Phân loại doanh thu Hiện nay có rất nhiều cách phân loại doanh thu khác nhau: - Phân loại theo hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: là toàn bộ số tiền doanh nghiệp thu được và sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giờ bán (nếu có). 5 - Doanh thu hoạt động tài chính: Doanh thu hoạt động tài chính là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được từ hoạt động tài chính hoặc kinh doanh về vốn.