Kế Toán Bán Hàng và Xác Định Kết Quả Bán Hàng Tại Công Ty Cổ Phần Thương Mại Kỹ Thuật CTQ

Tài liệu nghiên cứu bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty cổ phần thương mại kỹ thuật ctq, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về kinh tế.

• Đề tài: Kế Toán Bán Hàng và Xác Định Kết Quả Tại Công Ty Cổ Phần Thương Mại Kỹ Thuật CTQ

Tóm tắt

I. Vai trò của kế toán bán hàng xác định kết quả kinh doanh

Trong môi trường kinh doanh đầy cạnh tranh, công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả giữ vai trò xương sống, quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Đây là quá trình ghi nhận, xử lý và cung cấp thông tin về hoạt động tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ. Mục tiêu cuối cùng là xác định chính xác lợi nhuận hoặc thua lỗ, từ đó cung cấp cơ sở vững chắc cho các quyết định quản trị. Đối với một doanh nghiệp thương mại như Công ty Cổ phần Thương mại Kỹ thuật CTQ, hoạt động bán hàng là khâu then chốt, chuyển hóa hàng tồn kho thành dòng tiền, thu hồi vốn và tạo ra giá trị thặng dư. Một hệ thống kế toán bán hàng hiệu quả không chỉ phản ánh kịp thời doanh thu, giá vốn hàng bán và các chi phí liên quan mà còn là công cụ kiểm soát nội bộ, giúp nhà quản lý đánh giá hiệu suất kinh doanh, phát hiện sai sót và đưa ra các chiến lược phù hợp. Nghiệp vụ này bắt đầu từ khi xuất hàng, lập hóa đơn và kết thúc khi thu được tiền hoặc xác nhận công nợ, đồng thời ghi nhận các yếu tố cấu thành kết quả kinh doanh như chi phí quản lý kinh doanh. Việc tổ chức công tác kế toán khoa học, tuân thủ các chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính minh bạch và chính xác của thông tin tài chính, phục vụ cho cả đối tượng bên trong và bên ngoài doanh nghiệp.

1.1. Nghiệp vụ bán hàng và ý nghĩa trong doanh nghiệp thương mại

Bán hàng là khâu cuối cùng trong quá trình lưu chuyển hàng hóa của doanh nghiệp thương mại, thực hiện việc chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa cho khách hàng và thu về tiền tệ. Quá trình này không chỉ giúp doanh nghiệp thu hồi vốn đã đầu tư mà còn tạo ra lợi nhuận, nguồn lực chính để tái đầu tư và mở rộng quy mô. Tại các doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ, nghiệp vụ bán hàng có ý nghĩa sống còn, quyết định trực tiếp đến dòng tiền và khả năng thanh toán. Thông qua hoạt động này, doanh nghiệp khẳng định vị thế trên thị trường, xây dựng mối quan hệ với khách hàng và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của xã hội. Việc tổ chức tốt khâu bán hàng sẽ thúc đẩy quá trình luân chuyển vốn, giảm chi phí lưu kho và tăng hiệu quả sử dụng vốn tổng thể.

1.2. Nhiệm vụ cốt lõi của kế toán bán hàng và kết quả kinh doanh

Kế toán bán hàng có nhiệm vụ ghi chép, phản ánh đầy đủ, kịp thời và chính xác các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến tiêu thụ hàng hóa. Cụ thể, kế toán phải theo dõi chi tiết số lượng, giá trị hàng hóa bán ra; tính toán chính xác doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, hàng bán bị trả lại, giảm giá hàng bán); xác định đúng giá vốn hàng bán; tập hợp đầy đủ chi phí bán hàng và chi phí quản lý kinh doanh. Từ đó, cung cấp số liệu để lập các báo cáo cần thiết, giúp ban lãnh đạo đánh giá hiệu quả hoạt động, kiểm soát tình hình công nợ phải thu và thực hiện đúng nghĩa vụ với Nhà nước. Việc xác định kết quả kinh doanh chính xác là cơ sở để phân phối lợi nhuận, trích lập các quỹ và hoạch định chiến lược cho các kỳ tiếp theo.

II. Thực trạng thách thức kế toán bán hàng tại Công ty CTQ

Qua phân tích thực trạng tại Công ty Cổ phần Thương mại Kỹ thuật CTQ, công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả đã được tổ chức tương đối bài bản nhưng vẫn còn tồn tại một số thách thức. Công ty áp dụng chế độ kế toán cho doanh nghiệp vừa và nhỏ theo Quyết định 48, sử dụng hình thức Sổ Nhật ký chung và phương pháp kê khai thường xuyên để hạch toán hàng tồn kho. Mặc dù bộ máy kế toán được tổ chức tập trung, gọn nhẹ, các nghiệp vụ cơ bản như ghi nhận doanh thu từ việc bán sàn nâng kỹ thuật, phản ánh giá vốn hàng bán được thực hiện đầy đủ. Tuy nhiên, dữ liệu tài chính từ năm 2012 đến 2014 cho thấy một vấn đề đáng báo động: lợi nhuận sau thuế bị âm. Điều này cho thấy sự mất cân đối nghiêm trọng giữa doanh thu và chi phí. Thách thức lớn nhất nằm ở việc kiểm soát và phân bổ chi phí quản lý kinh doanh và giá vốn hàng bán. Có thể quy trình tập hợp chi phí chưa thực sự chặt chẽ, dẫn đến việc hạch toán không đầy đủ hoặc phân bổ chưa hợp lý, làm sai lệch kết quả kinh doanh. Việc chưa tách bạch rõ ràng giữa chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp (do gộp chung vào TK 642 theo QĐ 48) cũng gây khó khăn trong việc phân tích hiệu quả của từng hoạt động.

2.1. Đặc điểm tổ chức bộ máy và chính sách kế toán áp dụng

Công ty Cổ phần Thương mại Kỹ thuật CTQ tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình tập trung, gồm kế toán tổng hợp và các kế toán viên phụ trách từng phần hành như công nợ, thuế, vật tư. Công ty áp dụng hình thức ghi sổ Nhật ký chung, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên và tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền. Về thuế GTGT, công ty áp dụng phương pháp khấu trừ. Hệ thống này về cơ bản đáp ứng yêu cầu quản lý của một doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào một số ít nhân sự có thể tạo ra rủi ro khi khối lượng công việc tăng cao, đồng thời việc kiểm tra, đối chiếu chéo có thể chưa được thực hiện triệt để.

2.2. Nhược điểm tồn tại trong hệ thống hạch toán chi phí

Nhược điểm lớn nhất được ghi nhận tại CTQ là việc quản lý và hạch toán chi phí chưa tối ưu. Việc gộp chung chi phí bán hàng và chi phí quản lý vào Tài khoản 642 theo Quyết định 48 làm mất đi thông tin chi tiết cần thiết để phân tích. Nhà quản lý khó có thể đánh giá chính xác hiệu quả của các chiến dịch bán hàng hay chi phí vận hành bộ máy quản lý. Ngoài ra, việc phân bổ các chi phí chung (khấu hao, lương quản lý,...) cho hoạt động bán hàng có thể chưa được thực hiện theo tiêu thức hợp lý, dẫn đến việc tính toán giá vốn và chi phí không chính xác, ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ tiêu lợi nhuận cuối kỳ.

III. Quy trình hạch toán doanh thu và giá vốn hàng bán tại CTQ

Quy trình kế toán bán hàng và xác định kết quả tại Công ty Cổ phần Thương mại Kỹ thuật CTQ tuân thủ theo phương pháp kê khai thường xuyên. Trọng tâm của quy trình này là việc ghi nhận đồng thời hai bút toán tại thời điểm bán hàng: một bút toán ghi nhận doanh thu và một bút toán phản ánh giá vốn hàng bán. Khi công ty xuất bán sàn nâng kỹ thuật cho khách hàng, kế toán căn cứ vào hóa đơn GTGT và phiếu xuất kho để hạch toán. Doanh thu được ghi nhận vào bên Có của Tài khoản 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ) theo giá bán chưa bao gồm thuế GTGT. Đồng thời, thuế GTGT đầu ra được phản ánh vào bên Có của Tài khoản 3331. Cùng lúc đó, giá vốn của lượng hàng vừa bán được xác định và ghi nhận. Kế toán sẽ ghi Nợ Tài khoản 632 (Giá vốn hàng bán) và ghi Có các tài khoản hàng tồn kho tương ứng (TK 156). Việc xác định giá vốn được thực hiện theo phương pháp bình quân gia quyền, đảm bảo tính nhất quán trong việc định giá hàng tồn kho. Quy trình này cho phép theo dõi liên tục, thường xuyên sự biến động của hàng hóa và cung cấp thông tin kịp thời về tình hình lãi gộp của từng thương vụ.

3.1. Kế toán doanh thu bán hàng và các khoản giảm trừ liên quan

Tại CTQ, khi nghiệp vụ bán hàng hoàn tất và quyền sở hữu hàng hóa được chuyển giao, kế toán tiến hành lập hóa đơn GTGT. Dựa trên hóa đơn, doanh thu được ghi nhận. Các trường hợp phát sinh như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán hoặc hàng bán bị trả lại được hạch toán vào Tài khoản 521 (Các khoản giảm trừ doanh thu). Cuối kỳ, số phát sinh trên TK 521 sẽ được kết chuyển sang TK 511 để xác định doanh thu thuần. Việc hạch toán chính xác các khoản giảm trừ này rất quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu thuần - chỉ tiêu khởi đầu để tính toán lợi nhuận.

3.2. Phương pháp xác định giá vốn hàng bán theo kê khai thường xuyên

Công ty áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên, có nghĩa là giá trị hàng tồn kho được theo dõi và cập nhật liên tục sau mỗi lần nhập, xuất. Khi xuất kho bán hàng, kế toán căn cứ vào phiếu xuất kho để xác định giá vốn hàng bán. Giá trị này được tính theo phương pháp bình quân gia quyền của hàng tồn kho. Bút toán ghi nhận giá vốn (Nợ TK 632 / Có TK 156) được thực hiện đồng thời với bút toán ghi nhận doanh thu. Phương pháp này cung cấp thông tin chính xác và tức thời về giá trị hàng tồn kho và giá vốn, giúp việc kiểm soát hàng hóa và xác định lãi gộp trở nên hiệu quả hơn so với phương pháp kiểm kê định kỳ.

IV. Phương pháp xác định kết quả và quản lý chi phí tại CTQ

Việc xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Thương mại Kỹ thuật CTQ là bước tổng hợp cuối cùng của quy trình kế toán trong kỳ. Sau khi đã hạch toán doanh thu và giá vốn hàng bán, kế toán tiến hành tập hợp toàn bộ các chi phí phát sinh liên quan đến hoạt động kinh doanh. Theo Quyết định 48, các khoản chi phí bán hàng và chi phí quản lý kinh doanh được tập hợp chung vào Tài khoản 642. Các chi phí này bao gồm lương nhân viên quản lý và bán hàng, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí dịch vụ mua ngoài, và các chi phí bằng tiền khác. Cuối mỗi kỳ kế toán (tháng, quý, năm), kế toán thực hiện các bút toán kết chuyển. Đầu tiên, các khoản giảm trừ doanh thu (TK 521) được kết chuyển để xác định doanh thu thuần. Tiếp theo, toàn bộ giá vốn hàng bán (dư Nợ TK 632) và chi phí quản lý kinh doanh (dư Nợ TK 642) được kết chuyển sang bên Nợ của Tài khoản 911 (Xác định kết quả kinh doanh). Doanh thu thuần (dư Có TK 511) cũng được kết chuyển sang bên Có của TK 911. Chênh lệch phát sinh trên TK 911 sẽ phản ánh lợi nhuận hoặc lỗ của kỳ kinh doanh, sau đó được kết chuyển sang Tài khoản 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).

4.1. Tập hợp và phân bổ chi phí quản lý kinh doanh TK 642

Chi phí quản lý kinh doanh tại CTQ bao gồm nhiều khoản mục như chi phí nhân viên quản lý, chi phí vật liệu, đồ dùng văn phòng, chi phí khấu hao TSCĐ dùng chung, và các chi phí dịch vụ mua ngoài. Kế toán căn cứ vào các chứng từ gốc hợp lệ như bảng lương, phiếu chi, hóa đơn để hạch toán các chi phí này vào bên Nợ của Tài khoản 642. Một thách thức là việc phân bổ các chi phí này sao cho hợp lý. Mặc dù Quyết định 48 không yêu cầu tách riêng chi phí bán hàng, để quản trị hiệu quả, công ty cần xây dựng các tiêu thức phân bổ nội bộ để đánh giá đúng hiệu quả của từng mảng hoạt động, từ đó kiểm soát chi phí tốt hơn.

4.2. Quy trình kết chuyển tài khoản để xác định kết quả TK 911

Cuối kỳ, Tài khoản 911 đóng vai trò là tài khoản trung gian để tổng hợp tất cả doanh thu và chi phí. Trình tự kết chuyển được thực hiện nghiêm ngặt: kết chuyển doanh thu thuần vào bên Có, kết chuyển giá vốn và các chi phí (TK 632, 642) vào bên Nợ. Nếu bên Có lớn hơn bên Nợ, doanh nghiệp có lãi, và ngược lại. Số chênh lệch này (lãi hoặc lỗ) được kết chuyển từ TK 911 sang TK 421. Sau khi hoàn tất các bút toán kết chuyển, TK 911 sẽ không còn số dư. Quy trình này đảm bảo tất cả các tài khoản doanh thu, chi phí được khóa sổ để chuẩn bị cho kỳ kế toán tiếp theo.

4.3. Lập báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh cuối kỳ

Dựa trên số liệu đã được tổng hợp và kết chuyển trên các sổ cái, đặc biệt là Sổ cái Tài khoản 911 và Tài khoản 421, kế toán tiến hành lập Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Báo cáo này trình bày một cách tổng quan các chỉ tiêu quan trọng như Doanh thu bán hàng, Các khoản giảm trừ, Doanh thu thuần, Giá vốn hàng bán, Lợi nhuận gộp, Chi phí quản lý kinh doanh, và cuối cùng là Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế. Đây là tài liệu cốt lõi, cung cấp cái nhìn toàn diện về hiệu quả kinh doanh của công ty trong một kỳ, là cơ sở để thực hiện nghĩa vụ thuế và ra các quyết định quản trị.

V. Giải pháp hoàn thiện kế toán bán hàng tại Công ty CTQ

Để giải quyết những thách thức hiện hữu và nâng cao hiệu quả công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả, Công ty Cổ phần Thương mại Kỹ thuật CTQ cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Tầm quan trọng của việc hoàn thiện không chỉ dừng lại ở việc đảm bảo số liệu chính xác, mà còn là nền tảng để tối ưu hóa chi phí và cải thiện lợi nhuận. Giải pháp trọng tâm là cần phải chi tiết hóa việc theo dõi chi phí. Mặc dù hạch toán theo Quyết định 48, công ty nên mở các tài khoản chi tiết cấp 2 trong Tài khoản 642 (ví dụ: TK 6421 - Chi phí bán hàng, TK 6422 - Chi phí quản lý doanh nghiệp) trên phần mềm kế toán. Điều này giúp ban lãnh đạo có cái nhìn rõ ràng về cơ cấu chi phí, từ đó đưa ra quyết định cắt giảm hoặc đầu tư hợp lý. Bên cạnh đó, cần xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ hơn đối với quy trình bán hàng, từ khâu báo giá, lập hợp đồng đến xuất kho và thu tiền, nhằm giảm thiểu sai sót và ngăn chặn thất thoát. Việc ứng dụng hiệu quả hơn công nghệ thông tin, nâng cấp phần mềm kế toán để tự động hóa các báo cáo phân tích cũng là một hướng đi cần thiết.

5.1. Tầm quan trọng của việc hoàn thiện công tác kế toán

Hoàn thiện công tác kế toán bán hàng không chỉ là nhiệm vụ của bộ phận kế toán mà còn mang ý nghĩa chiến lược đối với toàn bộ doanh nghiệp. Một hệ thống kế toán chính xác, minh bạch sẽ cung cấp thông tin đáng tin cậy cho việc hoạch định chính sách giá, chiến lược marketing và quản lý dòng tiền. Nó giúp công ty phát hiện kịp thời các điểm yếu trong khâu quản lý chi phí, từ đó tìm ra nguyên nhân gây thua lỗ và có biện pháp khắc phục, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và cải thiện lợi nhuận.

5.2. Ý kiến đề xuất tối ưu hóa quy trình hạch toán chi phí

Một đề xuất cụ thể là xây dựng định mức và dự toán chi phí cho hoạt động bán hàng và quản lý. Dựa trên dự toán này, kế toán có thể so sánh giữa chi phí thực tế và chi phí kế hoạch, từ đó phân tích các biến động bất thường. Đối với chi phí quản lý kinh doanh, cần có các tiêu thức phân bổ hợp lý (như doanh thu, số lượng nhân viên) để tính toán chi phí cho từng hợp đồng hoặc dự án một cách tương đối, hỗ trợ việc định giá bán và đánh giá hiệu quả của từng thương vụ. Việc này giúp biến dữ liệu kế toán thành công cụ quản trị thực sự.

5.3. Ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính

Trong bối cảnh hiện tại, việc đầu tư vào phần mềm kế toán hiện đại là tất yếu. Công ty CTQ nên tận dụng các tính năng nâng cao của phần mềm để quản lý công nợ tự động, tạo các báo cáo phân tích doanh thu, chi phí, lợi nhuận theo nhiều chiều (theo khách hàng, theo sản phẩm, theo nhân viên kinh doanh). Tự động hóa quy trình đối chiếu sổ sách và lập báo cáo tài chính sẽ giúp giảm thiểu sai sót do con người, tiết kiệm thời gian cho kế toán viên, để họ có thể tập trung hơn vào công tác phân tích và tham mưu cho ban lãnh đạo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU Những năm qua cùng với sự phát triển kinh tế, đổi mới sâu sắc của cơ chế thị trường, và đặc biệt khi nước ta đã chính thức trở thành một thành viên của tổ chức thương mại thế giới WTO. Đây không chỉ là một cơ hội lớn mà còn là thách thức cho doanh nghiệp nước nhà. Với sự đầu tư về vốn và nguồn lực của các tổ chức, các cá nhân thuộc các thành phần kinh tế cả trong và ngoài nước, nước ta đang dần dần từng bước phát triển mạnh mẽ trên tất cả các mặt của nền kinh tế. Đứng trên góc độ của nền kinh tế quốc dân, doanh nghiệp thương mại chiếm một vị trí quan trọng, nó thực hiện chức năng trung gian kết nối giữa nhà sản xuất với người tiêu dùng.

Do đó, đẩy mạnh sự phát triển của doanh nghiệp thương mại là sự phù hợp khách quan, phù hợp với yêu cầu của thị trường. Trong cơ chế thị trường với sự hoạt động của nhiều thành phần kinh tế, tính độc lập, tự chủ trong các doanh nghiệp ngày một cao hơn, mỗi doanh nghiệp phải năng động sáng tạo trong kinh doanh, phải tự chịu trách nhiệm với kết quả kinh doanh của mình, bảo toàn được vốn kinh doanh và quan trọng hơn là phải kinh doanh có lãi. Muốn vậy, các doanh nghiệp phải nhận thức được rõ về vị trí của khâu tiêu thụ sản phẩm, nó quyết định đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp và là cơ sở để doanh nghiệp có thu nhập bù đắp các chi phí đã bỏ ra. Bên cạnh đó, mục đích hoạt động của các doanh nghiệp là lợi nhuận nên việc xác định đúng đắn và chính xác kết quả kinh doanh nói chung và kết quả bán hàng nói riêng cũng rất quan trọng.

Do đó bên cạnh các biện pháp quản lý chung, việc tổ chức hợp lý công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng là rất cần thiết giúp doanh nghiệp có đầy đủ thông tin kịp thời và chính xác để đưa ra các quyết định kinh doanh đúng đắn. Nhận thức được tầm quan trọng của công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mại, vận dụng lý luận đã học tập và nghiên cứu tại trường, kết hợp với thực tế thu nhận được từ công tác kế toán tại Công ty cổ phần thương mại kỹ thuật CTQ, em đã chọn đề tài: “Kế toán bán hàng SV: Vũ Thị Minh Nguyên Lớp : K20Kt1 1 Khóa luận tốt nghiệp Viện Đại Học Mở Hà Nội và xác định kết quả bán hàng tại công ty cổ phần thương mại kỹ thuật CTQ” để nghiên cứu và khóa luận tốt nghiệp của mình. Nội dung chính của chuyên đề gồm ba phần: Phần 1: Cơ sở lý luận về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ Phần 2: Thực trạng kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty cổ phần thương mại kỹ thuật CTQ. Phần 3: Một số ý kiến nhận xét và hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty cổ phần thương mại kỹ thuật CTQ.

Sinh viên thực hiện Vũ Thị Minh Nguyên SV: Vũ Thị Minh Nguyên Lớp : K20Kt1 2 Khóa luận tốt nghiệp Viện Đại Học Mở Hà Nội LỜI CẢM ƠN Em xin chân thành cảm ơn quý thầy cô khoa kinh tế Viện Đại học Mở đã cho em những bài học bổ ích trong con đường học vấn cũng như trong cuộc sống trong suốt những năm tháng qua. Đặc biệt em xin chân thành cảm ơn cô Nguyễn Thị Thu Thủy là người trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ em trong quá trình viết và hoàn thiện khóa luận tốt nghiệp này. Em xin chân thành cảm ơn ban quản lý công ty CP thương mại kỹ thuật CTQ, các anh chị trong phòng kế toán của công ty CTQ đã tạo điều kiện cho em học hỏi trong quá trình thực tập tại công ty và trong thời gian em hoàn thiện khóa luận tốt nghiệp của mình. Tuy nhiên, do thời gian thực tế còn chưa nhiều, kinh nghiêm làm việc và kiến thức chuyên môn của em còn hạn chế nên không tránh khỏi những sai sót trong bài luận của mình.

Em xin ghi nhận tất cả những đóng góp của thầy cô, anh chị để có thể hoàn thiện thêm kiến thức của mình phục vụ cho công tác sau này. Em xin chân thành cảm ơn! SV: Vũ Thị Minh Nguyên Lớp : K20Kt1 3 Khóa luận tốt nghiệp Viện Đại Học Mở Hà Nội PHẦN 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI VỪA VÀ NHỎ 1. Lý luận chung về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ.1 Nghiệp vụ bán hàng Bán hàng là khâu cuối cùng trong quá trình kinh doanh của các doanh nghiệp thương mại, là quá trình các doanh nghiệp thực hiện việc chuyển hóa vốn sản xuất kinh doanh của mình từ hình thái hàng hóa sang hình thái tiền tệ và hình thành kết quả tiêu thụ. Như vậy, thông qua nghiệp vụ bán hàng giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa được thực hiện.

Doanh nghiệp có thể thu hồi được vốn bỏ ra, bù đắp được chi phí và có nguồn tích lũy để mở rộng kinh doanh.2 Đặc điểm của quá trình bán hàng Đó là sự trao đổi mua bán có thỏa thuận, doanh nghiệp đồng ý bán và khách hàng đồng ý mua đã thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán có sự chuyển đổi quyền sở hữu hàng hóa từ doanh nghiệp sang khách hàng. Doanh nghiệp giao hàng hóa cho khách hàng và nhận được từ họ một khoản tiền hoặc một khoản nợ tương ứng, khoản tiền này được gọi là doanh thu tiêu thụ dùng để bù đắp các khoản chi phí đã bỏ ra trong quá trình kinh doanh. Căn cứ trên số tiền hay khoản nợ mà khách hàng đã chấp nhận thanh toán để hạch toán kết quả kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp.3 Vai trò của quá trình bán hàng Tiêu thụ là khâu quan trọng của hoạt động thương mại doanh nghiệp, nó thực hiện mục đích của sản xuất và tiêu dùng đó là đưa sản phẩm từ nơi sản xuất sang nơi tiêu dùng. Tiêu thụ hàng hóa là khâu trung gian, là cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng.

Quá trình tiêu thụ hàng hóa nhằm đáp ứng nhu cầu của các đơn vị kinh doanh khác, các cá nhân trong và ngoài doanh nghiệp. Qua tiêu thụ mới khẳng định được năng lực kinh doanh của doanh nghiệp. Sau tiêu thụ doanh nghiệp không những thu hồi được chi phí bỏ ra mà còn thực SV: Vũ Thị Minh Nguyên Lớp : K20Kt1 4 Khóa luận tốt nghiệp Viện Đại Học Mở Hà Nội hiện được một phần giá trị thặng dư. Phần thặng dư này chính là phần đóng góp vào công tác duy trì, mở rộng quy mô kinh doanh của doanh nghiệp.

Đối với nền kinh tế quốc dân, thông qua tiêu thụ sẽ đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng của xã hội, giữ vững quan hệ cân đối giữa sản xuất và tiêu dùng, giữa tiền và hàng. Cũng như các quá trình khác, quá trình tiêu thụ hàng hóa cũng chịu sự thay đổi và quản lý của nhà nước, của người có lợi ích trực tiếp hoặc gián tiếp. Đó là chủ doanh nghiệp, các cổ đông, bạn hàng, nhà tài trợ, các cơ quan quản lý nhà nước và kinh tế. Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp tự chọn cho mình biện pháp để quản lý quá trình tiêu thụ hàng hóa.

Với chức năng thu thập số liệu, xử lý và cung cấp thông tin, kế toán được coi là một trong những công cụ hữu ích góp phần giải quyết những vấn đề phát sinh trong doanh nghiệp. Kế toán thực hiện theo dõi số lượng , chất lượng, giá trị của hàng hóa từ khâu mua vào đến khâu tiêu thụ hàng hóa. Từ đó doanh nghiệp mới điều chỉnh đưa ra những phương án, các kế hoach tiêu thụ hàng hóa nhằm thu được hiệu quả cao nhất. Nghiệp vụ bán hàng được thực hiện tốt góp phần thúc đẩy quá trình sản xuất, khuyến khích tiêu dùng, tăng doanh thu bán ra, mở rộng kinh doanh, thực hiện tốt nghĩa vụ với nhà nước.4 Ý nghĩa của công tác kế toán bán hàng Kế toán bán hàng phục vụ đắc lực cho công tác quản lý kinh doanh cho doanh nghiệp.

Trong đó có công tác tiêu thụ hàng hóa. Thông qua số liệu của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng mà chủ doanh nghiệp biết được mức độ hoàn thành kế hoạch kinh doanh tiêu thụ của doanh nghiệp, phát hiện kịp thời những thiếu sót, mất cân đối giữa các khâu để từ đó có biện pháp xử lý thích hợp. Đối với các cơ quan nhà nước, thông qua số liệu của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng biết được tiến độ hoàn thành kế hoạch nộp thuế. Đối với các doanh nghiệp khác, số liệu của kế toán bán hàng giúp đưa ra quyết định đầu tư hợp tác giữa các doanh nghiệp.

SV: Vũ Thị Minh Nguyên Lớp : K20Kt1 5 Khóa luận tốt nghiệp Viện Đại Học Mở Hà Nội 1.5 Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng Để đáp ứng được yêu cầu quản lý quá trình bán hàng và xác định kết quả bán hàng. Kế toán có nhiệm vụ chính sau đây: - Phản ánh tình hình thực hiện các chỉ tiêu kinh tế về tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ như mức bán ra, doanh thu tiêu thụ, mà quan trọng nhất là lãi thuần của hoạt động bán hàng. - Ghi chép, phản ánh đầy đủ, kịp thời, chi tiết sự biến động của hàng hóa ở tất cả các trạng thái: hàng tồn kho, hàng gia công, hàng gửi đại lý .nhằm đảm bảo sự an toàn cho hàng hóa. - Tính toán chính xác giá vốn, chi phí khối lượng tiêu thụ hàng hóa, thanh toán, chấp nhận thanh toán, hàng trả lại.

- Phản ánh chính xác, kịp thời doanh thu tiêu thụ để xác định kết quả đảm bảo thu đủ và kịp thời tiền hàng tránh sự chiếm dụng vốn. - Phản ánh và giám sát tình hình thực hiện kết quả tiêu thụ, cung cấp số liệu, lập báo cáo tài chính và lập quyết toán đầy đủ, kịp thời để đánh giá đúng hiệu quả tiêu thụ cũng như việc thực hiện nghĩa vụ với nhà nước. Để thực hiện tốt nhiệm vụ trên kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng cần chú ý một số điểm sau: - Xác định đúng thời điểm tiêu thu để kịp thời lập báo cáo bán hàng và phản ánh doanh thu.