Đặt vấn đề Trong nền kinh tế thị trường ngày nay, các doanh nghiệp là nhân tố quan trọng có vai trò to lớn cho sự tăng trưởng kinh tế nói riêng và phát triển đất nước nói chung. Mọi doanh nghiệp đi vào sản xuất kinh doanh đều hướng tới việc bảo toàn vốn kinh doanh và quan trọng là kinh doanh có lãi. Chính vì mong muốn này, doanh nghiệp phải nhận thức được vị trí của khâu tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa vì nó quyết định đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, là cơ sở giúp doanh nghiệp có thu nhập bù đắp chi phí bỏ ra, thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với ngân sách Nhà Nước. Để đáp ứng mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận của mình thì một trong những công cụ cần thiết không thể thiếu trong doanh nghiệp phải kể đến là kế toán- khâu quan trọng đối với bất kể doanh nghiệp lớn, nhỏ nào muốn tồn tại, đứng vững và phát triển.
Việc tổ chức hợp lý công tác kế toán bán hàng giúp doanh nghiệp có đầy đủ thông tin kịp thời và chính xác để đưa ra quyết định kinh doanh đúng đắn. Công ty TNHH thương mại xăng dầu Phương Nam là một trong những đơn vị có uy tín, vị thế, thương hiệu trong lĩnh vực kinh doanh nhiên liệu rắn,lỏng,khí và các sản phẩm liên qua trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Công ty TNHH thương mại xăng dầu Phương Nam được thành lập từ năm 2010 với đội ngũ nhân viên nhiệt huyết, tài năng, giàu kinh nghiệm, công ty đã khẳng định mình là một công ty đầy sáng tạo, luôn cung cấp những sản phẩm tốt nhất cho khách hàng. Để góp phần giúp công ty TNHH thương mại xăng dầu Phương Nam không ngừng phát triển và hoàn thiện về mọi mặt, bộ phận kế toán đã luôn chú trọng, hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1 để có thể cung cấp đầy đủ thông tin cho nhà quản lý, giúp cho nhà quản lý phân tích đánh giá, lựa chọn phương án kinh doanh có hiệu quả nhằm phục vụ tốt khách hàng và đứng vững trên thị trường.
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề trên, qua quá trình tìm hiểu về công ty kết hợp với kiến thức được học em đã lựa chọn nghiên cứu đề tài “Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH thương mại xăng dầu Phương Nam”.2 Mục tiêu nghiên cứu 1.1 Mục tiêu chung Phân tích thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH thương mại xăng dầu Phương Nam, đánh giá thực trạng. Trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác này tại công ty trong thời gian tới.2 Mục tiêu cụ thể - Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp. - Phân tích thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH thương mại xăng dầu Phương Nam. - Đề xuất giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH thương mại xăng dầu Phương Nam.3 Phạm vi nghiên cứu *Phạm vi nội dung 2 - Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH thương mại xăng dầu Phương Nam *Phạm vi không gian - Đề tài được nghiên cứu tại Công ty TNHH thương mại xăng dầu Phương Nam - Địa chỉ: Số 352, phố Bình Yên Tây, phường Ninh Khánh, thành phố Ninh Bình *Phạm vi thời gian - Thời gian thực hiện đề tài từ 10/08/2020 đến 09/01/2021.
- Số liệu phục vụ đề tài được thu thập qua các năm 2017-2019 3 PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Tổng quan tài liệu 2.1 Một số khái niệm cơ bản a, Thành phẩm Thành phẩm là những sản phẩm đã kết thúc quá trình chế biến do các bộ phận sản xuất của doanh nghiệp sản xuất hoặc thuê ngoài gia công xong đã được kiểm nghiệm phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật và nhập kho. Thành phẩm được coi là kết quả của quá rình sản xuất trực tiếp nhưng lại được coi là tiền đề của việc tiêu thụ - khâu được coi là then chốt, thực sự kết thúc một vòng tuần hoàn vốn và làm tiền đề cho quá trình tái sản xuất. b, Hàng hóa Trong kinh tế chính trị Mác-Lênin, hàng hóa bao gồm các loại sản phẩm có hình thái vật chất hay không có hình thái vật chất mà doanh nghiệp mua về với mục đích để bán. Mục đích hàng hóa mua về là để bán chứ không phải sử dụng để tạo ra sản phẩm tiêu dùng trong doanh nghiệp.
c, Bán hàng Theo chuẩn mực kế toán số 14 thì bán hàng được hiểu đơn giản là bán sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra và bán hàng hóa mua vào. Theo luật thương mại Việt Nam thì bán hàng thực chất là việc thực hiện giao hàng, chuyển quyền sở hữu hàng hoá cho người mua và người bán nhận tiền từ người mua theo sự thoả thuận giữa người mua và người bán. 4 Bán hàng còn được hiểu là khâu cuối cùng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, là quá trình vốn của doanh nghiệp được chuyển từ hàng hóa sang tiền tệ hoặc doanh nghiệp được quyền thu tiền hay mất quyền sở hữu về hàng hóa (Ngô Thế Chi, 2010). Bán hàng là một móc xích trong chu kì kinh doanh của doanh nghiệp, bán hàng là việc chuyển dịch hàng hóa cho người mua đồng thời thu được tiền hàng.
Hay nói cách khác bán hàng là một hành vi thương mại – mua hàng hóa – bán hàng hóa – theo đó người bán có nghĩa vụ giao hàng, chuyển giao quyền sở hữu cho người mua và người mua thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Xét về mặt hành vi: Có sự thỏa thuận trao đổi giữ người mua và người bán. Người bán đồng ý bán, người mua đồng ý mua, người bán xuất giao hàng cho người mua, người mua trả tiền hoặc chấp nhận thanh toán. Xét góc độ về kinh tế: Bán hàng là quá trình hàng hóa của doanh nghiệp được chuyển từ hình thái vật chất (hàng) sang hình thái tiền tệ (tiền).
d, Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng về các hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trong một kì kế toán nhất định. Xác định kết quả kinh doanh là việc so sánh giữa chi phí kinh doanh đã bỏ ra và thu nhập kinh doanh đã thu về trong kỳ. Nếu thu nhập lớn hơn chi phí thì kết quả bán hàng là lãi, thu nhập nhỏ hơn chi phí thì kết quả bán hàng là lỗ. Việc xác định kết quả bán hàng thường được tiến hành vào cuối kỳ kinh doanh thường là cuối tháng, cuối quý, cuối năm, tùy thuộc vào đặc điểm kinh doanh và yêu cầu quản lý của từng doanh nghiệp.
- Các công thức tính : Phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh được xác định như sau: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh = Doanh thu - Chi phí 5 Kết quả hoạt động tài chính = Doanh thu tài chính - Chi phí tài chính Kết quả hoạt động khác = Doanh thu khác - Chi phí khác Doanh thu thuần = Doanh thu – Các khoản giảm trừ Lợi nhuận gộp = Doanh thu thuần – Giá vốn hàng bán Lợi nhuận thuần từ HĐKD = LNG + (DTHĐTC - CPHĐTC) - (CPBH + CPQLDN). Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế = Lợi nhuận thuần từ HĐKD + Lợi nhuận khác. Lợi nhuận sau thuế = Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế – CP thuế TNDN hiện hành.2 Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp Bán hàng và xác đinh kết quả kinh doanh có vai trò quan trọng không chỉ đối với bản thân doanh nghiệp mà còn đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Đối với doanh nghiệp, tổ chức công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh giúp doanh nghiệp nắm bắt được mức độ hoàn chỉnh về tình hình bán hàng.
Qua số liệu kế toán có được giúp doanh nghiệp tìm ra những thiếu sót trong quá trình mua, bán, dự trữ hàng hóa để có những phương án điều chỉnh nhằm thu về mức lợi nhuận cao nhất và đẩy nhanh quá trình tuần hoàn vốn. Doanh nghiệp có bán được hàng mới có thu nhập để bù đắp những chi phí bỏ ra, có điều kiện để mở rộng hoạt động kinh doanh, nâng cao đời sống của người lao động, tạo nguồn tích lũy cho nền kinh tế quốc dân. Việc xác định chính xác kết quả hàng bán, từ các số liệu trên báo cáo tài chính mà kế toán cung cấp là cơ sở xác định chính xác hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp đối với Nhà nước thông qua việc nộp thuế, phí, lệ phí vào ngân sách Nhà nước, xác định cơ cấu chi phí hợp lí và sử dụng có hiệu quả cao số lợi nhuận thu được giải quyết hài hòa giữa các lợi ích kinh tế: Nhà nước, tập thể và 6 các cá nhân người lao động. Mặt khác qua những số liệu này giúp doanh nghiệp nắm bắt được mức độ hoàn chỉnh về tình hình bán hàng, từ đó tìm ra những thiếu sót trong quá trình mua, bán, dự trữ hàng hóa để đưa những phương án điều chỉnh nhằm thu lợi nhuận cao nhất.3 Yêu cầu, nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh a, Yêu cầu của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Trong bối cảnh thị trường ngày nay khi mà sự cạnh tranh xảy ra ngày một khốc liệt hơn, quyền quyết định dịch chuyển từ người bán sang người mua, từ nhà cung cấp sang điểm phân phối, cửa hàng bán lẻ.
Yêu cầu của nhà quản trị đối với bán hàng và kế toán bán hàng cũng vì thế mà khắt khe hơn để phù hợp với yêu cầu của thị trường. - Xác định đúng thời điểm khi mà hàng hóa đã tiêu thụ để kịp thời lập báo cáo bán hàng và phản ánh doanh thu. - Phản ánh thường xuyên, kịp thời tình hình bán hàng và thanh toán với khách hàng. - Đảm bảo chặt chẽ số lượng và chất lượng hàng hóa.
Tránh hiện tượng mất mát, hư hỏng hoặc tham ô lãng phí, kiểm tra tính hợp lý của các khoản chi phí đồng thời phân bổ chính xác đúng hàng bán để xác định kết quả kinh doanh. - Giám sát, đôn đốc việc thu tiền, tránh hiện tượng thất thoát tiền hàng, ảnh hưởng đến kết quả chung của doanh nghiệp.