Huy động nguồn lực cho chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình

Chuyên khảo kỹ thuật phân tích Luận văn huy động nguồn lực cho chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn trên địa bàn, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Nguyễn Như Hoa
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Công Tiệp
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Huy động nguồn lực cho chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu chung
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Huy Động Nguồn Lực Xây Dựng Nông Thôn Mới Lương Sơn

Xây dựng nông thôn mới là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân khu vực nông thôn. Tại huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình, việc huy động nguồn lực cho chương trình này đóng vai trò then chốt, quyết định sự thành công của quá trình xây dựng và phát triển. Bài viết này sẽ đi sâu vào thực trạng, giải pháp và định hướng huy động vốn xây dựng nông thôn mới Lương Sơn, góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương. Chương trình nông thôn mới không chỉ là xây dựng cơ sở hạ tầng mà còn là thay đổi tư duy, nếp sống của người dân, hướng tới một xã hội nông thôn văn minh, hiện đại. Việc huy động nguồn lực hiệu quả sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển này.

1.1. Tầm quan trọng của huy động nguồn lực cho NTM Lương Sơn

Việc huy động nguồn lực hiệu quả là yếu tố then chốt để thực hiện thành công chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Lương Sơn. Nguồn lực này bao gồm vốn đầu tư, đất đai, nhân lực và sự tham gia của cộng đồng. Theo nghiên cứu của Nguyễn Như Hoa, việc huy động nguồn lực không chỉ là vấn đề tài chính mà còn là sự đồng thuận và chung tay của toàn xã hội. Nguồn lực này giúp xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, và nâng cao đời sống người dân. Sự tham gia tích cực của người dân và doanh nghiệp là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính bền vững của chương trình.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu về huy động vốn NTM

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng huy động nguồn lực cho chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Mục tiêu chính là đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường huy động vốn và các nguồn lực khác, góp phần thực hiện thành công chương trình. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các xã trên địa bàn huyện Lương Sơn tham gia chương trình xây dựng nông thôn mới, với đối tượng nghiên cứu là cán bộ quản lý, người dân và các tổ chức liên quan. Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu định tính và định lượng để đưa ra những đánh giá khách quan và toàn diện.

II. Thách Thức Huy Động Vốn Xây Dựng Nông Thôn Mới ở Lương Sơn

Mặc dù đã đạt được những thành tựu nhất định, công tác huy động vốn xây dựng nông thôn mới tại huyện Lương Sơn vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Nguồn lực còn hạn chế, cơ chế chính sách chưa thực sự đồng bộ, và sự tham gia của cộng đồng chưa thực sự sâu rộng. Bên cạnh đó, năng lực của đội ngũ cán bộ còn nhiều hạn chế, gây khó khăn cho việc triển khai và quản lý các dự án. Để vượt qua những thách thức này, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả, huy động tối đa các nguồn lực từ nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng.

2.1. Hạn chế về nguồn lực tài chính cho NTM tại Lương Sơn

Một trong những thách thức lớn nhất trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Lương Sơn là hạn chế về nguồn lực tài chính. Ngân sách nhà nước còn eo hẹp, trong khi nhu cầu đầu tư cho cơ sở hạ tầng, phát triển sản xuất và các lĩnh vực khác là rất lớn. Theo số liệu thống kê, nguồn vốn từ ngân sách nhà nước chiếm tỷ lệ lớn trong tổng nguồn lực huy động, nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế. Việc huy động vốn từ các nguồn khác như tín dụng, doanh nghiệp và cộng đồng còn gặp nhiều khó khăn do cơ chế chính sách chưa thực sự hấp dẫn và điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều hạn chế.

2.2. Khó khăn trong huy động nguồn lực đất đai và nhân lực

Bên cạnh nguồn lực tài chính, việc huy động nguồn lực đất đai và nhân lực cũng gặp nhiều khó khăn. Quỹ đất dành cho xây dựng nông thôn mới còn hạn chế, thủ tục thu hồi và giải phóng mặt bằng còn phức tạp. Nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao còn thiếu, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý dự án và phát triển kinh tế. Theo báo cáo của UBND huyện Lương Sơn, việc huy động người dân tham gia đóng góp ngày công lao động còn gặp nhiều khó khăn do đời sống còn khó khăn và nhận thức về vai trò của cộng đồng chưa cao. Cần có những giải pháp cụ thể để tháo gỡ những khó khăn này, đảm bảo nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới.

III. Giải Pháp Tăng Cường Huy Động Nguồn Lực Xây Dựng NTM Lương Sơn

Để giải quyết những thách thức và thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới, huyện Lương Sơn cần triển khai đồng bộ các giải pháp tăng cường huy động nguồn lực. Các giải pháp này tập trung vào việc đa dạng hóa nguồn vốn, cải thiện cơ chế chính sách, nâng cao năng lực cán bộ và phát huy vai trò của cộng đồng. Đồng thời, cần chú trọng đến việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực đã huy động được, đảm bảo tính bền vững và hiệu quả của chương trình.

3.1. Đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư cho nông thôn mới

Để giải quyết bài toán về nguồn vốn, huyện Lương Sơn cần đa dạng hóa các kênh huy động vốn đầu tư cho xây dựng nông thôn mới. Bên cạnh nguồn ngân sách nhà nước, cần tăng cường huy động vốn từ các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp, và cộng đồng. Cần có cơ chế chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng. Việc xã hội hóa các dịch vụ công cũng là một giải pháp quan trọng để giảm áp lực cho ngân sách nhà nước và tăng cường huy động nguồn lực từ xã hội.

3.2. Hoàn thiện cơ chế chính sách huy động vốn NTM

Cơ chế chính sách đóng vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới. Huyện Lương Sơn cần rà soát và hoàn thiện các cơ chế chính sách hiện hành, đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch và hấp dẫn. Cần có chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng cho các doanh nghiệp và cá nhân tham gia đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Đồng thời, cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư và người dân. Việc công khai minh bạch thông tin về các dự án xây dựng nông thôn mới cũng là yếu tố quan trọng để tạo niềm tin và thu hút sự tham gia của cộng đồng.

IV. Kinh Nghiệm Bài Học Huy Động Nguồn Lực NTM Từ Các Địa Phương

Việc học hỏi kinh nghiệm từ các địa phương khác trong và ngoài nước là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới tại huyện Lương Sơn. Các địa phương có nhiều kinh nghiệm thành công trong việc huy động vốn từ cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế. Việc nghiên cứu và áp dụng những kinh nghiệm này một cách sáng tạo sẽ giúp huyện Lương Sơn tìm ra những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

4.1. Kinh nghiệm huy động vốn từ cộng đồng

Nhiều địa phương đã thành công trong việc huy động vốn từ cộng đồng thông qua các hình thức như đóng góp tự nguyện, hiến đất, ngày công lao động. Kinh nghiệm cho thấy, việc tạo sự đồng thuận và tin tưởng trong cộng đồng là yếu tố then chốt để huy động thành công nguồn lực này. Cần có cơ chế công khai minh bạch thông tin về các dự án, đồng thời đảm bảo quyền lợi của người dân khi tham gia đóng góp. Việc tôn trọng và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống cũng là một cách hiệu quả để huy động sự tham gia của cộng đồng.

4.2. Kinh nghiệm huy động vốn từ doanh nghiệp

Một số địa phương đã xây dựng được mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với các doanh nghiệp, thu hút được nguồn vốn đầu tư lớn cho xây dựng nông thôn mới. Kinh nghiệm cho thấy, việc tạo môi trường đầu tư thuận lợi, có chính sách ưu đãi hấp dẫn là yếu tố quan trọng để thu hút doanh nghiệp. Cần có cơ chế đối thoại thường xuyên giữa chính quyền địa phương và doanh nghiệp, giải quyết kịp thời những khó khăn vướng mắc trong quá trình đầu tư. Đồng thời, cần khuyến khích các doanh nghiệp tham gia vào các hoạt động xã hội, góp phần nâng cao đời sống người dân nông thôn.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Huy Động Nguồn Lực Xây Dựng NTM ở Lương Sơn

Việc đánh giá hiệu quả huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới tại huyện Lương Sơn là rất quan trọng để rút ra những bài học kinh nghiệm và điều chỉnh chính sách cho phù hợp. Đánh giá cần được thực hiện một cách khách quan, toàn diện, dựa trên các tiêu chí cụ thể như số lượng vốn huy động được, mức độ tham gia của cộng đồng, hiệu quả sử dụng vốn và tác động của chương trình đến đời sống người dân. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực trong thời gian tới.

5.1. Phân tích kết quả huy động vốn và các nguồn lực khác

Cần phân tích chi tiết kết quả huy động vốn từ các nguồn khác nhau như ngân sách nhà nước, tín dụng, doanh nghiệp và cộng đồng. Đánh giá mức độ đáp ứng nhu cầu vốn của các dự án xây dựng nông thôn mới, đồng thời xác định những hạn chế và nguyên nhân. Bên cạnh đó, cần đánh giá hiệu quả huy động các nguồn lực khác như đất đai, nhân lực và sự tham gia của cộng đồng. Việc phân tích này sẽ giúp xác định những điểm mạnh, điểm yếu trong công tác huy động nguồn lực và đề xuất các giải pháp cải thiện.

5.2. Đánh giá tác động của việc huy động vốn đến phát triển NTM

Cần đánh giá tác động của việc huy động vốn đến sự phát triển kinh tế - xã hội của khu vực nông thôn. Đánh giá mức độ cải thiện cơ sở hạ tầng, phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và đời sống người dân. Đồng thời, cần đánh giá tác động của chương trình đến môi trường, văn hóa và an ninh trật tự. Việc đánh giá này sẽ giúp xác định những lợi ích và chi phí của việc huy động vốn, đồng thời đề xuất các giải pháp để tối đa hóa lợi ích và giảm thiểu chi phí.

VI. Định Hướng Phát Triển Bền Vững Nông Thôn Mới tại Lương Sơn

Để đảm bảo sự phát triển bền vững của nông thôn mới tại huyện Lương Sơn, cần có những định hướng rõ ràng và chiến lược dài hạn. Các định hướng này tập trung vào việc phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, bảo vệ môi trường và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Đồng thời, cần chú trọng đến việc xây dựng hệ thống quản lý hiệu quả, đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

6.1. Phát triển kinh tế nông thôn gắn với chuỗi giá trị

Cần tập trung vào việc phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững, gắn với chuỗi giá trị. Khuyến khích phát triển các sản phẩm nông nghiệp có lợi thế cạnh tranh, đồng thời xây dựng các thương hiệu nông sản địa phương. Cần có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia vào chuỗi giá trị, từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ. Việc phát triển du lịch nông thôn cũng là một hướng đi tiềm năng, giúp tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân.

6.2. Nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo vệ môi trường

Cần chú trọng đến việc nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn, đảm bảo các dịch vụ y tế, giáo dục, văn hóa được cung cấp đầy đủ và chất lượng. Đồng thời, cần tăng cường công tác bảo vệ môi trường, xử lý chất thải và nước thải, bảo tồn đa dạng sinh học. Việc xây dựng các khu dân cư nông thôn xanh, sạch, đẹp là một mục tiêu quan trọng, góp phần tạo nên một môi trường sống tốt đẹp cho người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng Nông thôn mới là chiến lược mang tính tổng thể nhằm thay đổi toàn diện bộ mặt nông nghiệp, nông thôn và nâng cao chất lượng đời sống của người dân. Tại Việt Nam, khu vực nông thôn hiện chiếm hơn 70% dân số và trên 54% lực lượng lao động xã hội, giữ vai trò then chốt đối với sự ổn định kinh tế - chính trị của quốc gia. Huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình là địa bàn cửa ngõ vùng Tây Bắc với diện tích tự nhiên 37.707,79 ha và quy mô dân số đạt 99.658 người phân bố tại 22.551 hộ gia đình.

Khi bắt đầu bước vào giai đoạn triển khai chương trình, huyện Lương Sơn đối mặt với nhiều rào cản lớn do xuất phát điểm kinh tế thấp, mức độ hoàn thành các tiêu chí ban đầu của 19 xã chỉ đạt bình quân 5,05 tiêu chí/xã, với tổng số 265 tiêu chí cần hoàn thành. Hầu hết các xã đều gặp khó khăn ở các nhóm tiêu chí trọng yếu như hạ tầng giao thông, thủy lợi, cơ sở vật chất văn hóa và thu nhập.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng công tác huy động ba nguồn lực cốt lõi gồm tài lực, vật lực và nhân lực trong giai đoạn 2015 - 2017, đồng thời phân tích các yếu tố tác động để đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực, hướng tới đích đưa Lương Sơn trở thành huyện đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp căn cứ khoa học giúp địa phương phân bổ và sử dụng hiệu quả tổng kinh phí 924.682 triệu đồng, tối ưu hóa tỷ lệ tham gia của cộng đồng dân cư và tạo bước đột phá trong quản lý phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng Lý thuyết Huy động Nguồn lực (Resource Mobilization Theory), nhấn mạnh khả năng của các tổ chức và chủ thể quản lý trong việc tập hợp, khai thác và chuyển hóa các nguồn lực sẵn có thành động lực hoàn thành mục tiêu chung. Kết hợp với đó là Lý thuyết Phát triển Nông thôn Dựa vào Cộng đồng (Community-Based Rural Development), xác định người dân vừa là chủ thể thực hiện, vừa là người thụ hưởng trực tiếp mọi thành quả phát triển.

Khung phân tích của đề tài làm rõ bốn nhóm khái niệm trọng tâm:

• Huy động nguồn lực: Quá trình tập hợp có tổ chức các yếu tố nhân lực, tài lực, vật lực theo nguyên tắc tự nguyện, dân chủ, công khai và minh bạch.
• Nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới: Bao gồm vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, vốn tín dụng ưu đãi, vốn đầu tư của doanh nghiệp và nguồn đóng góp của nhân dân.
• Nguồn vật lực và nhân lực: Thể hiện qua quỹ đất hiến tặng phục vụ công trình hạ tầng và số ngày công lao động công ích từ cộng đồng.
• Cơ chế quản lý kinh tế nông thôn: Hệ thống chính sách, quy chế phối hợp và năng lực tổ chức thực thi của bộ máy quản lý các cấp.

Về mặt thực tiễn, đề tài kế thừa bài học kinh nghiệm quốc tế sâu sắc từ Phong trào Saemaul Undong của Hàn Quốc thập niên 1970 khi huy động thành công 34.665 làng thông qua phương thức nhà nước hỗ trợ vật tư cốt lõi (xi măng, sắt thép) để kích thích nội lực của người dân. Trong nước, nghiên cứu đúc rút kinh nghiệm từ xã Thụy Vân (thành phố Việt Trì, Phú Thọ) với việc hoàn thành 19/19 tiêu chí nhờ huy động 48 tỷ đồng giai đoạn 2011 - 2013 dựa trên phương châm dựa vào sức dân, cùng bài học từ tỉnh Bắc Ninh khi giải ngân 589,57 tỷ đồng vốn đầu tư hạ tầng nông thôn năm 2014 để đạt trung bình 13,46 tiêu chí/xã.

Phương pháp nghiên cứu

Để bảo đảm tính khách quan và khoa học, đề tài lựa chọn 3 xã đại diện khảo sát tương ứng với 3 tiểu vùng sinh thái - kinh tế của huyện Lương Sơn:

• Xã Cư Yên: Đại diện cho vùng trung tâm huyện, thuộc nhóm thực hiện huy động nguồn lực xuất sắc.
• Xã Trung Sơn: Đại diện cho vùng Tây Nam, địa bàn đồi núi có điều kiện tự nhiên khó khăn nhưng đạt kết quả huy động cao.
• Xã Long Sơn: Đại diện cho vùng phía Nam, nhóm địa phương gặp nhiều trở ngại trong công tác huy động nguồn lực.

Cỡ mẫu điều tra sơ cấp được thiết kế với 180 đối tượng khảo sát thông qua bảng hỏi chuẩn hóa và phương pháp Đánh giá Nông thôn có sự tham gia (PRA):

• 60 phiếu dành cho cán bộ thuộc Ban Chỉ đạo và Ban Quản lý Chương trình Mục tiêu Quốc gia cấp huyện, xã.
• 60 phiếu khảo sát trực tiếp các hộ dân nông thôn tại các thôn, xóm.
• 30 phiếu dành cho cán bộ các tổ chức đoàn thể (Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên) và đại diện doanh nghiệp.
• 30 phiếu khảo sát con em địa phương đi làm ăn xa cùng các chuyên gia, nhà khoa học am hiểu địa bàn.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập đầy đủ từ báo cáo của UBND huyện Lương Sơn, Chi cục Thống kê huyện và các văn bản chỉ đạo của tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2015 - 2017. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian và ma trận SWOT. Các phương pháp này được lựa chọn nhằm đo lường chính xác tương quan giữa nguồn vốn kế hoạch và thực hiện, phân tích biến động mức độ đóng góp theo thu nhập, đồng thời chỉ rõ điểm nghẽn về cơ chế điều hành cấp cơ sở.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Tổng hợp số liệu giai đoạn 2015 - 2017 cho thấy công tác huy động nguồn lực xây dựng nông thôn mới tại huyện Lương Sơn đã đạt được nhiều kết quả quan trọng:

Thứ nhất, kết quả huy động nguồn lực tài chính vượt 112,93% so với kế hoạch ban đầu, đạt tổng kinh phí thực hiện 924.682 triệu đồng trên địa bàn 19 xã. Cơ cấu nguồn vốn huy động có sự phân hóa rõ nét khi nguồn vốn ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ lực chiếm 76,81%, nguồn vốn vay tín dụng đạt 108,2% kế hoạch, trong khi tỷ lệ đóng góp trực tiếp từ người dân và doanh nghiệp đạt 26,31% tổng vốn huy động.

Thứ hai, công tác huy động nguồn vật lực đất đai đạt 82,04% so với kế hoạch đề ra, với tỷ lệ số hộ gia đình tự nguyện tham gia hiến đất mở rộng đường giao thông nông thôn và kênh mương thủy lợi đạt 71,11% chỉ tiêu kế hoạch.

Thứ ba, huy động nguồn nhân lực đóng góp ngày công ghi nhận sự chênh lệch lớn giữa các tiểu vùng. Xã Cư Yên dẫn đầu toàn huyện với 4.570 ngày công lao động (chiếm 7,3% tổng số ngày công toàn huyện), tiếp đến là xã Trung Sơn đạt 4.070 công (chiếm 6,88%), trong khi xã Long Sơn chỉ đạt 2.520 công (chiếm 4,26%).

Thứ tư, nền tảng kinh tế của huyện có bước tăng trưởng nhanh với tốc độ phát triển giá trị sản xuất bình quân giai đoạn 2015 - 2017 đạt 34,84%/năm. Cơ cấu kinh tế năm 2017 chuyển dịch mạnh sang công nghiệp - xây dựng (56,09%) và thương mại - dịch vụ (28,74%), trong khi nông - lâm - thủy sản chiếm 15,16%, tạo điều kiện nâng cao mức thu nhập của người dân nông thôn.

Thảo luận kết quả

Việc tổng nguồn vốn tài chính đạt 924.682 triệu đồng (vượt 12,93% kế hoạch) khẳng định quyết tâm chính trị cao và khả năng lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn ngân sách của bộ máy chỉ đạo huyện Lương Sơn. Tuy nhiên, việc ngân sách nhà nước chiếm tới 76,81% phản ánh sự phụ thuộc lớn vào nguồn lực công, trong khi nguồn lực xã hội hóa từ các doanh nghiệp ngoài nhà nước chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng của một huyện công nghiệp cửa ngõ.

Các dữ liệu nghiên cứu về cơ cấu vốn đầu tư và mức độ hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ tròn thể hiện tỷ trọng các thành phần kinh tế và biểu đồ cột so sánh tương quan giữa kế hoạch với thực tế huy động ngày công tại 3 xã đại diện (Cư Yên, Trung Sơn, Long Sơn). Cách trình bày này giúp các nhà quản lý nhận diện nhanh sự mất cân đối giữa các vùng.

Nguyên nhân tạo nên sự bứt phá của xã Cư Yên nằm ở phương pháp điều hành dân chủ, công khai định mức đóng góp và sự gương mẫu của đội ngũ cán bộ cơ sở. Ngược lại, tại xã Long Sơn, thu nhập bình quân của người dân còn thấp, tỷ lệ lao động chưa có việc làm ở mức 8,7% và tâm lý trông chờ, ỷ lại vào vốn hỗ trợ của Nhà nước còn phổ biến. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu của Poudyal (1990) và Vũ Thị Huyền Trang (2014), chứng minh rằng nghề nghiệp, mức thu nhập của hộ gia đình và năng lực của Ban Quản lý xã là những biến số có ảnh hưởng trực tiếp, mang tính quyết định đến mức độ sẵn sàng đóng góp nguồn lực của cộng đồng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, đề tài đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ nhằm gia tăng hiệu quả huy động nguồn lực cho giai đoạn 2018 - 2020:

1. Đổi mới cơ chế phân bổ và lồng ghép nguồn vốn ngân sách: UBND huyện Lương Sơn chủ trì phối hợp với Phòng Tài chính - Kế hoạch và Phòng Nông nghiệp & PTNT thực hiện lồng ghép 100% nguồn vốn từ các Chương trình mục tiêu quốc gia, dự án phát triển rừng và vốn xây dựng cơ bản; bảo đảm tỷ lệ giải ngân hàng năm đạt từ 95% đến 98% kế hoạch vốn được giao trước quý IV.
2. Mở rộng quy mô tín dụng ưu đãi phục vụ sản xuất: Chi nhánh Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Lương Sơn và các Ngân hàng Thương mại trên địa bàn cam kết duy trì tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay nông nghiệp, nông thôn từ 12% đến 15%/năm, ưu tiên nguồn vốn cho các dự án ứng dụng công nghệ cao và kinh tế trang trại.
3. Đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp đầu tư theo hình thức liên kết chuỗi: UBND huyện Lương Sơn xây dựng danh mục ưu đãi đầu tư, phấn đấu thu hút tối thiểu 15 - 20 doanh nghiệp chế biến nông sản liên kết bao tiêu sản phẩm cho nông dân, phấn đấu nâng thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt trên 38 triệu đồng/người/năm vào năm 2020.
4. Nâng cao năng lực quản trị của Ban Quản lý cấp xã: Phòng Nội vụ huyện tổ chức định kỳ 2 khóa tập huấn chuyên sâu/năm cho 100% thành viên Ban Chỉ đạo, Ban Quản lý 19 xã và Ban Phát triển thôn, bản về kỹ năng lập kế hoạch tài chính, quản lý dự án có sự tham gia của người dân.
5. Minh bạch hóa công tác xã hội hóa và vận động hiến đất: Ủy ban MTTQ huyện cùng các tổ chức đoàn thể ban hành quy chế giám sát cộng đồng, công khai toàn bộ các khoản thu chi đóng góp; phấn đấu nâng tỷ lệ hộ dân tham gia hiến đất làm đường đạt 100% kế hoạch trong giai đoạn 2018 - 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý và hoạch định chính sách cấp tỉnh, huyện: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm về cơ cấu nguồn vốn 924.682 triệu đồng tại huyện Lương Sơn, giúp các cơ quan quản lý hoàn thiện chính sách phân bổ ngân sách và xây dựng cơ chế kích cầu đầu tư nông thôn mới.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý kinh tế: Nguồn tài liệu tham khảo chuẩn mực về việc ứng dụng Lý thuyết Huy động Nguồn lực, phương pháp điều tra PRA với cỡ mẫu 180 đối tượng và quy trình phân tích định lượng kết hợp định tính.
• Lãnh đạo doanh nghiệp và Hợp tác xã nông nghiệp: Giúp các nhà đầu tư nhận diện bức tranh cơ sở hạ tầng, tiềm năng sử dụng 23.571,73 ha đất nông nghiệp và cơ hội hợp tác công - tư (PPP) trong phát triển chuỗi giá trị tại khu vực giáp ranh thủ đô.
• Ban Quản lý cấp xã và tổ chức đoàn thể địa phương: Cung cấp cẩm nang thực hành về quy trình vận động nhân dân hiến đất, quản lý ngày công lao động dựa trên bài học thực tiễn thành công tại xã Cư Yên.

Câu hỏi thường gặp

1. Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu huy động nguồn lực tại huyện Lương Sơn là gì? Nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng huy động ba nguồn lực chính gồm tài chính, đất đai và nhân lực tại 19 xã giai đoạn 2015 - 2017. Trên cơ sở đó, luận văn phân tích các nhân tố ảnh hưởng để đề xuất giải pháp huy động nguồn lực hiệu quả, hỗ trợ huyện đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2020.

2. Cơ cấu nguồn vốn 924.682 triệu đồng của huyện Lương Sơn có điểm gì đáng chú ý? Nguồn vốn huy động đạt 112,93% kế hoạch với sự đóng góp áp đảo từ ngân sách nhà nước chiếm 76,81%. Vốn vay tín dụng đạt 108,2% kế hoạch, trong khi nguồn đóng góp của doanh nghiệp và nhân dân đạt 26,31%, cho thấy sự cần thiết phải đẩy mạnh hơn nữa công tác xã hội hóa nguồn lực.

3. Tại sao xã Cư Yên lại đạt kết quả huy động ngày công lao động cao nhất huyện? Xã Cư Yên huy động được 4.570 ngày công (chiếm 7,3% toàn huyện) nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, bảo đảm tính dân chủ, công khai và minh bạch trong mọi khoản đóng góp, qua đó tạo niềm tin và sự đồng thuận tuyệt đối của người dân khi triển khai các công trình hạ tầng.

4. Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu như thế nào để bảo đảm tính đại diện? Đề tài khảo sát 180 phiếu trên 4 nhóm đối tượng tại 3 xã đặc trưng: Cư Yên (vùng trung tâm phát triển tốt), Trung Sơn (vùng Tây Nam khó khăn nhưng huy động hiệu quả) và Long Sơn (vùng phía Nam kết quả còn hạn chế), kết hợp phương pháp PRA và số liệu thống kê huyện.

5. Yếu tố nào tác động mạnh nhất đến khả năng đóng góp nguồn lực của người dân? Kết quả khảo sát khẳng định mức thu nhập của hộ gia đình, cơ cấu ngành nghề phi nông nghiệp và năng lực điều hành của Ban Quản lý xã là ba nhân tố quan trọng nhất quyết định trực tiếp đến tỷ lệ tham gia hiến đất và đóng góp ngày công xây dựng cơ sở hạ tầng.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về huy động nguồn lực (tài lực, vật lực, nhân lực) trong Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới tại địa bàn cấp huyện.
• Đánh giá thực chứng kết quả huy động tài chính xuất sắc tại Lương Sơn giai đoạn 2015 - 2017 đạt 924.682 triệu đồng (vượt 12,93% kế hoạch), trong đó ngân sách giữ vai trò nòng cốt với tỷ lệ 76,81%.
• Ghi nhận thành công trong công tác huy động đất đai đạt 82,04% kế hoạch và phân tích bài học huy động nhân lực điển hình từ xã Cư Yên với 4.570 ngày công.
• Chỉ rõ những nút thắt về cơ cấu nguồn vốn chưa bền vững, tỷ lệ lao động chưa có việc làm 8,7% và tâm lý ỷ lại tại các xã vùng sâu.
• Đề xuất lộ trình 5 nhóm giải pháp khả thi gắn liền với mục tiêu đưa huyện Lương Sơn đạt chuẩn nông thôn mới giai đoạn 2018 - 2020.

Đóng góp chính của luận văn là cung cấp khung giải pháp quản lý kinh tế mang tính ứng dụng cao, gắn kết chặt chẽ giữa lý luận học thuật và thực tiễn địa phương. Các cấp chính quyền và cơ quan quản lý cần sớm áp dụng các khuyến nghị của đề tài vào kế hoạch hành động giai đoạn tiếp theo để bảo đảm hoàn thành thắng lợi các tiêu chí nông thôn mới một cách bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN NHƯ HOA HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC CHO CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU QUỐC GIA XÂY DỰNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LƯƠNG SƠN, TỈNH HÒA BÌNH Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Công Tiệp NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà nội, ngày….

năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Như Hoa i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Nguyễn Công Tiệp đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kế hoạch và đầu tư, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức UBND huyện Lương Sơn đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà nội, ngày…. năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Như Hoa ii MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục biểu.

ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Các khái niệm cơ bản. Nội dung huy động nguồn lực cho xây dựng NTM.

Các yếu tố ảnh hưởng tới huy động nguồn lực. Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm và bài học của một số nước trên thế giới. Kinh nghiệm, bài học trong nước về huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới.

Bài học rút ra cho huyện Lương Sơn trong huy động nguồn lực xây dựng nông thôn mới. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn huyện lương sơn, tỉnh Hòa Bình. Đặc điểm tự nhiên.

Đặc điểm về tài nguyên. Đặc điểm kinh tế - xã hội. Đặc điểm hệ thống cơ sở hạ tầng. Đặc điểm phát triển kinh tế của huyện.

Đánh giá chung thuận lợi, khó khăn của huyện. Phương pháp nghiên cứu. Chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu.

Phương pháp phân tích và xử lý số liệu. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới tại huyện lương sơn tỉnh Hòa Bình.

Lập kế hoạch huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới. Thực trạng triển khai và kết quả huy động nguồn lực cho xây dựng NTM ở huyện Lương Sơn, Hòa Bình. Kết quả huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới ở huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Các yếu tố ảnh hưởng đến huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới tại huyện lương sơn.

Ảnh hưởng của yếu tố năng lực của Ban chỉ đạo/Ban quản lý chương trình XDNTM. Ảnh hưởng của yếu tố cộng đồng tham gia trong huy động nguồn lực. Ảnh hưởng của yếu tố kinh tế địa phương. Ảnh hưởng của yếu tố thu nhập của hộ.

Ảnh hưởng của cơ chế, chính sách và năng lực ban quản lý chương trình xây dựng NTM. Định hướng và giải pháp tăng cường huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới tại huyện lương sơn trong thời gian tới. Gải pháp tăng cường huy động nguồn lực phục vụ xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Lương Sơn, Hoà Bình. Kết luận và kiến nghị.

Đối với các cơ quan Trung ương. Đối với tỉnh Hòa Bình. 86 Tài liệu tham khảo. 93 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa Tiếng Việt CN Công nghiệp CNH – HĐH Công nghiệp hoá - hiện đại hoá CNXD Công nghiệp xây dựng CS Cơ sở DT Diện tích ĐVT Đơn vị tính GTNT Giao thông nông thôn HTX Hợp tác xã MTQG Mục tiêu quốc gia NN Nông nghiệp NS Ngân sách NTM Nông thôn mới NXB Nhà xuất bản PTNT Phát triển nông thôn SXKD Sản xuất kinh doanh TDTT Thể dục thể thao TMDV Thương mại dịch vụ TTCN Tiểu thủ công nghiệp UBND Uỷ ban nhân dân XD Xây dựng XHCN Xã hội chủ nghĩa vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3.

Hiện trạng sử dụng đất huyện Lương Sơn năm 2017. Hiện trạng dân số, lao động huyện Lương Sơn năm 2017. Giá trị và cơ cấu giá trị sản xuất huyện Lương Sơn. Thu thập số liệu thứ cấp.

Đối tượng và số phiếu điều tra ở các nhóm đối tượng. Kế hoạch tài chính cho việc thực hiện các dự án trong Chương trình xây dựng nông thôn mới năm 2015 – 2017 của huyện Lương Sơn. Kết quả huy động nguồn lực thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới của huyện Lương Sơn 3 năm (2015 – 2017). Kết quả huy động vốn cho xây dựng nông thôn mới của huyện Lương Sơn năm 2015 – 2017.

Đánh giá kết quả huy động nguồn lực cho xây dựng NTM. Đánh giá kết quả huy động nguồn lực cho xây dựng NTM. Kết quả huy động vốn ngân sách cho hạ tầng kinh tế - xã hội trong chương trình xây dựng NTM của huyện Lương Sơn 3 năm (2015 – 2017). Kết quả huy động vốn xây dựng văn hóa, xã hội, môi trường NTM của huyện Lương Sơn 3 năm (2015 – 2017).

Kết quả huy động vốn cho hệ thống chính trị trong chương trình xây dựng NTM của huyện Lương Sơn 3 năm (2015 – 2017). Đánh giá việc huy động nguồn lực tài chính cho xây dựng nông thôn mới tại huyện Lương Sơn thời gian qua. Đánh giá kết quả huy động nguồn lực đất đai cho xây dựng NTM so với kế hoạch đề ra. Kết quả huy động nguồn nhân lực cho xây dựng nông thôn mới.

Tình hình thực hiện tiêu chí quy hoạch năm 2017. Tình hình thực hiện tiêu chí giao thông năm 2017. Tình hình thực hiện tiêu chí thủy lợi năm 2017. Thực hiện tiêu chí về hạ tầng điện lưới nông thôn năm 2017.

Thực hiện tiêu chí về cơ sở vật chất trường học năm 2017. Tình hình thực hiện tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa năm 2017. Tình hình thực hiện tiêu chí về giáo dục năm 2017. Bảng tổng hợp kết quả thực hiện các tiêu chí NTM.

Bảng chi tiết kết quả đạt chuẩn các tiêu chí NTM. Ảnh hưởng của các yếu tố về phía cộng đồng đến huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới. Mối quan hệ giữa nghề nghiệp và khả năng huy động. Thu nhập của người dân huyện Lương Sơn qua điều tra.

Mối quan hệ giữa mức thu nhập với khả năng huy động. Ảnh hưởng của nhóm các yếu tố về cơ chế, chính sách và năng lực ban quản lý chương trình xây dựng NTM. Tổng hợp kết quả thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới tại huyện Lương Sơn năm 2017. Tổng hợp kết quả thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới tại huyện Lương Sơn năm 2017 (tiếp).

Tổng hợp kết quả thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới tại huyện Lương Sơn năm 2017 (tiếp). 92 viii DANH MỤC BIỂU Biểu 4. Tỷ lệ vốn huy động cho hạ tầng kinh tế - xã hội xây dựng NTM huyện Lương Sơn 3 năm (2015-2017). Ảnh hưởng của nghề nghiệp với khả năng huy động.

76 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Như Hoa Tên luận văn: Huy động nguồn lực cho chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến huy động nguồn lực trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình, từ đó đề xuất giải pháp tăng cường huy động nguồn lực trong xây dựng nông thôn mới trên địa nghiên cứu trong thời gian tới. Phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng các nguồn số liệu thứ cấp và sơ cấp để đánh giá thực trạng huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới ở huyện Lương Sơn. Nguồn số liệu thứ cấp được thu thập từ UBND huyện Lương Sơn và các số liệu từ các ấn phẩm khác của Nhà nước, sách báo, phương tiện truyền thông, tạp chí chuyên ngành.

Số liệu sơ cấp thu thập bằng điều tra các đối tượng có liên quan như: cán bộ thuộc Chương trình MTQG, Người dân, Cán bộ thuộc các tổ chức đoàn thể: Hội nông dân, Đoàn thanh niên. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp phân tích số liệu như thống kê mô tả, phương pháp so sách và phương pháp SWOT. Kết quả nghiên cứu chính và kết luận: Nghiên cứu đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về huy động nguồn lực cho chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới gồm các khái niệm, nội dung huy động nguồn lực và các yếu tố ảnh hưởng đến huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới. Nghiên cứu đã tổng quan kinh nghiệm huy động nguồn lực xây dựng nông thôn mới của một số địa phương trong và ngoài nước, từ đó rút ra một số bài học kinh nghiệm cho huyện Lương Sơn trong tăng cường huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới.