Hướng Dẫn Nuôi Dưỡng Thú Cưng: Mèo và Các Loài Động Vật Hoang Dã

Chăm sóc động vật đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về sinh học tiến hóa. 152 trang · Hutech University · 2023.

• Trường học: Hutech University
• Chuyên ngành: Veterinary Science
• Đề tài: Hướng Dẫn Nuôi Dưỡng Thú Cưng: Mèo và Các Loài Động Vật Hoang Dã
• Loại tài liệu: Essay
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Sài Gòn

Mục lục chi tiết

• HƯỚNG DẪN
• 1. BÀI 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH Ở THÚ ĂN THỊT (BAO GỒM HỌ MÈO, HỌ GẤU)
• 1.1. HỌ MÈO
• 1.1.1. Phân loại
• 1.1.2. Thú y
• 1.1.3. Chuồng nuôi
• 1.1.4. Dinh dưỡng
• 1.1.5. Một số bệnh ở thú họ Mèo
• 1.2. Bệnh và điều trị
• 2. BÀI 2: ĐẠI CƯƠNG VỀ NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH MỘT SỐ LOÀI LINH TRƯỞNG (KHỈ, VƯỢN)
• 2.1. Khỉ, vượn
• 2.2. THỨC ĂN VÀ DINH DƯỠNG
• 3. BÀI 3: ĐẠI CƯƠNG VỀ NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH Ở HƯƠU NAI
• 3.1. ĐẠI CƯƠNG VỀ THÚ MÓNG GUỐC
• 3.2. HƯƠU NAI
• 4. BÀI 4: ĐẠI CƯƠNG VỀ NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH CHIM HOANG DÃ
• 4.1. ĐẠI CƯƠNG VỀ PHÂN LOẠI
• 4.2. DA DIEU CHAU PHI (STRUTHIO CAMELIS)
• 5. BÀI 5: ĐẠI CƯƠNG VỀ NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH THUỘC LỚP BÒ SÁT (BỘ CÁ SẤU)
• 5.1. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA LỚP BÒ SÁT
• 5.4. KỲ ĐÀ (VARANUS SPP.)
• 5.6. MOI TRUONG SONG- CHUONG NUOI
• 6. BÀI 6: MỘT SỐ NGUYÊN TẮC TRONG GÂY MÊ ĐỘNG VẬT HOANG DÃ
• 6.1. MOT SO NGUYEN TAC TRONG GÂY MÊ ĐỘNG VẬT HOANG DÃ
• 6.2. KHÁM TỬ ĐỘNG VẬT HOANG DÃ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan hướng dẫn nuôi dưỡng thú cưng mèo và các loài động vật

Chăm sóc động vật đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về sinh học tiến hóa. Họ Mèo cùng nhiều loài động vật cảnh khác sở hữu nhu cầu sinh lý rất đặc thù. Mèo thuộc nhóm động vật ăn thịt bắt buộc. Hệ tiêu hóa của mèo cần nguồn đạm động vật cao để duy trì chức năng cơ thể. Ngược lại, các loài linh trưởng hay động vật ăn cỏ lại cần chế độ xơ và vi chất phức tạp hơn. Môi trường nuôi giữ cũng quyết định trực tiếp đến hành vi của cá thể. Việc giam cầm sai quy cách dễ làm suy giảm miễn dịch tự nhiên. Hiện nay, công tác chăm sóc động vật tại gia đình và cơ sở cứu hộ đang chuyển hướng sang ứng dụng khoa học thú y. Các quy chuẩn về nhiệt độ, độ ẩm và thông khí chuồng nuôi phải luôn được kiểm soát chặt chẽ. Động vật được nuôi dưỡng đúng phương pháp sẽ giảm thiểu tối đa các bệnh lý chuyển hóa nguy hiểm. Bên cạnh dinh dưỡng, việc thấu hiểu tập tính loài là chìa khóa then chốt. Người phụ trách kỹ thuật cần theo dõi sát sao biểu hiện lâm sàng hằng ngày. Quá trình kiểm tra định kỳ giúp phát hiện mầm bệnh tiềm ẩn từ sớm. Sự kết hợp giữa dinh dưỡng chuẩn mực và vệ sinh nghiêm ngặt tạo nền tảng sống an toàn cho vật nuôi.

1.1. Phân loại sinh học và đặc tính loài

Phân loại học cung cấp cơ sở sinh học rõ ràng cho việc chăm sóc. Mèo thuộc họ Felidae với bản năng săn mồi đặc trưng. Móng vuốt, thị giác ban đêm và phản xạ cơ bắp của mèo phát triển vượt bậc. Đối với các loài linh trưởng như khỉ Macaca, cấu trúc xã hội mang tính bầy đàn cao. Khỉ có hệ thần kinh phát triển và biểu hiện cảm xúc phức tạp. Trong khi đó, các loài thú móng guốc như hươu nai lại có phản xạ sợ hãi rất nhạy bén. Động vật bò sát như kỳ đà hoặc cá sấu lại cần cơ chế điều hòa thân nhiệt từ môi trường ngoài. Mỗi nhóm loài có ngưỡng chịu đựng sinh thái riêng biệt. Người chăm sóc phải nắm vững đặc điểm giải phẫu từng đối tượng.

1.2. Mục tiêu và tiêu chuẩn quản lý sức khỏe

Mục tiêu cốt lõi của công tác nuôi dưỡng là duy trì trạng thái thể chất cân bằng. Chuồng nuôi phải bảo đảm kích thước phù hợp với độ tuổi và sải thân. Mật độ nuôi thả quá dày sẽ gây căng thẳng thần kinh kéo dài. Chế độ dinh dưỡng cần cung cấp đầy đủ năng lượng cho hoạt động trao đổi chất. Tiêu chuẩn nước uống sạch phải luôn duy trì liên tục suốt ngày đêm. Bên cạnh đó, hệ thống chuồng trại cần có khu vực sưởi ấm và vận động riêng biệt. Mọi biến động về thân nhiệt và nhịp thở đều phản ánh tình trạng bệnh lý. Cán bộ quản lý cần ghi chép nhật ký sinh hoạt hằng ngày. Hồ sơ sức khỏe chi tiết giúp phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.

II. Thách thức trong nuôi dưỡng thú cưng mèo và các loài động vật

Môi trường nuôi nhốt nhân tạo thường phát sinh nhiều vấn đề bệnh học phức tạp. Động vật dễ mắc bệnh truyền nhiễm khi nguồn gốc con giống không rõ ràng. Ở loài mèo, các virus nguy hiểm như Feline Panleukopenia hay Feline Calicivirus gây tỷ lệ tử vong rất cao. Động vật linh trưởng nuôi giữ thường gặp rối loạn tiêu hóa và bệnh đường hô hấp do lây chéo từ người. Động vật ăn cỏ như hươu nai rất dễ chấn thương gãy xương khi hoảng loạn. Hơn nữa, việc thiếu hụt dinh dưỡng vi lượng cũng dẫn đến các hội chứng biến dạng xương khớp. Động vật hoang dã khi bị giam cầm thường chịu hội chứng căng thẳng mãn tính. Căng thẳng kéo dài làm suy sụp hệ miễn dịch và gây suy đa tạng. Một thách thức lớn khác là sự bùng phát của ký sinh trùng đường ruột và ve rận ngoài da. Mầm bệnh ký sinh không chỉ tàn phá đường tiêu hóa của vật chủ mà còn có nguy cơ truyền lây sang người. Môi trường chuồng nuôi ẩm ướt tạo điều kiện thuận lợi cho nấm da và vi khuẩn kỵ khí phát triển mạnh. Việc tự ý sử dụng kháng sinh bừa bãi khi chưa có phác đồ chẩn đoán gây ra hiện tượng kháng thuốc nghiêm trọng.

2.1. Nguy cơ lây nhiễm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm

Bệnh truyền nhiễm là nguyên nhân hàng đầu gây tỷ lệ chết đột ngột. Virus Parvovirus ở mèo có khả năng phát tán nhanh qua phân và chất thải. Khi xâm nhập vào cơ thể, virus phá hủy biểu mô ruột và làm suy giảm bạch cầu nghiêm trọng. Với các loài linh trưởng, vi khuẩn lao Mycobacterium tuberculosis và virus Herpes B là mối đe dọa sinh học đặc biệt nguy hiểm. Những bệnh này có khả năng truyền lây trực tiếp giữa người và động vật. Các loài thú ăn thịt khác như gấu hay chồn cũng dễ nhiễm bệnh sài sốt Canine Distemper. Dịch bệnh bùng phát thường bắt nguồn từ khâu kiểm dịch sơ bộ lỏng lẻo. Thiếu hụt quy trình khử trùng khu nuôi khiến mầm bệnh tồn lưu lâu dài trong môi trường.

2.2. Rối loạn chuyển hóa do sai lệch khẩu phần

Mất cân bằng dinh dưỡng gây ra những tổn thương thực thể âm thầm. Loài mèo không thể tự tổng hợp axit amin taurine từ các chất hữu cơ khác. Thiếu hụt taurine kéo dài sẽ gây teo võng mạc và bệnh cơ tim giãn nở. Ngược lại, việc cho ăn thức ăn công nghiệp kém chất lượng dễ làm lắng đọng sỏi tiết niệu struvite. Đối với hươu nai non mất mẹ, việc dùng sữa bò không pha chế chuẩn sẽ gây tiêu chảy mất nước cấp tính. Các loài linh trưởng bị nuôi bằng thức ăn nhiều đường sẽ nhanh chóng mắc bệnh tiểu đường và suy thận. Động vật bò sát thiếu đèn chiếu tia UVB sẽ không tổng hợp được vitamin D3. Hậu quả là xương bị xốp, mềm mai hoặc co giật do hạ canxi huyết.

III. Giải pháp kỹ thuật nuôi dưỡng thú cưng mèo và các loài động vật

Xây dựng quy trình chăm sóc khoa học là giải pháp bảo vệ sức khỏe động vật toàn diện. Trước tiên, khẩu phần dinh dưỡng phải được cân đối dựa trên đặc điểm sinh lý từng loài. Mèo nuôi cần được bổ sung taurine, arginine và axit béo omega từ thịt nạc tươi hoặc hạt thức ăn chuyên dụng. Động vật ăn cỏ như hươu nai cần nguồn cỏ tươi sạch kết hợp thức ăn tinh chứa canxi và phốt pho cân đối. Đối với công tác thú y dự phòng, việc tiêm phòng vaccine định kỳ là nguyên tắc bắt buộc. Lịch tiêm phòng cần bao phủ các bệnh nguy hiểm theo đúng khuyến cáo chuyên khoa. Bên cạnh đó, chuồng trại phải được tiêu độc khử trùng thường xuyên bằng dung dịch sát khuẩn an toàn. Cơ sở nuôi cần thiết kế khu cách ly kiểm dịch ít nhất ba mươi ngày đối với cá thể mới tiếp nhận. Trong trường hợp cần thao tác can thiệp y tế hoặc vận chuyển thú lớn, nhân viên kỹ thuật phải áp dụng quy trình gây mê an toàn. Thuốc gây mê phối hợp Zoletil với liều lượng chính xác giúp kiểm soát hành vi và chống sốc. Dụng cụ cấp cứu và thuốc giải phải luôn được chuẩn bị sẵn sàng trước mỗi thủ thuật.

3.1. Thiết lập khẩu phần ăn và chế độ dinh dưỡng

Chế độ ăn phải đáp ứng đúng nhu cầu trao đổi chất từng thời kỳ sinh trưởng. Mèo con sau cai sữa cần hàm lượng protein thô trên 30% cùng chất béo lành mạnh. Nước sạch phải được phân bổ tại nhiều vị trí để kích thích mèo uống nước tự nhiên. Với thú non mất mẹ như hươu nai sơ sinh, sữa thay thế cần pha loãng theo tỷ lệ chuyên biệt. Nhiệt độ sữa khi cho bú phải duy trì ở mức 37 đến 38 độ C. Khẩu phần cho linh trưởng phải bổ sung trái cây tươi giàu vitamin C và chất xơ. Động vật bò sát ăn thịt cần được cung cấp con mồi nguyên con nhằm bổ sung khoáng chất từ xương. Việc cân chỉnh lượng thức ăn hằng ngày giúp ngăn ngừa béo phì.

3.2. Quy trình kiểm dịch và can thiệp thú y

Quy trình y tế nghiêm ngặt là rào cản ngăn chặn dịch bệnh lây lan. Cá thể mới nhập trại bắt buộc phải qua xét nghiệm phân, máu và da kỹ lưỡng. Mèo nuôi gia đình cần được tiêm phòng đầy đủ các mũi vắc-xin cốt lõi từ tám tuần tuổi. Thuốc tẩy giun định kỳ giúp loại bỏ giun tròn và sán dây khỏi đường tiêu hóa. Đối với các loài thú như hươu nai, quy trình can thiệp ngoại khoa cần gây mê phối hợp Zoletil liều 3 đến 5 mg trên mỗi kg thể trọng. Sau thủ thuật, vết thương phải được sát trùng bằng Penicillin và Streptomycin kết hợp tiêm cầm máu Vitamin K. Việc tiếp cận thú hoang dã phải thực hiện nhẹ nhàng vào lúc thời tiết mát mẻ. Môi trường yên tĩnh giúp vật nuôi phục hồi nhanh chóng.

IV. Ứng dụng thực tiễn nuôi dưỡng thú cưng mèo và các loài động vật

Ứng dụng kiến thức chuyên môn vào thực tiễn mang lại giá trị bền vững cho công tác bảo tồn và chăn nuôi. Việc kết hợp đồng bộ giữa chế độ dinh dưỡng, chuồng trại và dịch tễ học tạo ra môi trường sống an toàn tối đa cho động vật. Người nuôi mèo và các loài cảnh ngoại lai cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật hiện hành. Những tiêu chuẩn quản lý động vật tại thảo cầm viên hay trang trại bảo tồn cung cấp bài học thực tế quý giá cho việc chăm sóc tại gia đình. Nâng cao nhận thức xã hội về bảo vệ động vật hoang dã giúp giảm thiểu nguy cơ săn bắt trái phép ngoài tự nhiên. Mặt khác, kiểm soát y tế chặt chẽ tại nguồn nuôi giúp ngăn chặn nguy cơ lây truyền mầm bệnh nguy hiểm từ động vật sang cộng đồng. Xu hướng hiện đại đặt mục tiêu phúc lợi động vật làm trọng tâm cho mọi hoạt động nhân giống và nuôi dưỡng. Khi mỗi cá thể được chăm sóc đúng quy chuẩn, tỷ lệ mắc bệnh mạn tính sẽ giảm rõ rệt. Sự gắn kết giữa kiến thức thú y và đạo đức nuôi dưỡng mở ra tương lai an toàn, cân bằng cho hệ sinh thái nhân tạo.

4.1. Phúc lợi động vật và đạo đức nuôi giữ

Phúc lợi động vật là thước đo văn minh trong hoạt động nuôi giữ thú cảnh. Môi trường nuôi phải bảo đảm năm nguyên tắc tự do căn bản của sinh vật. Động vật cần được giải phóng khỏi đói khát, khó chịu về nhiệt độ và đau đớn bệnh tật. Thiết kế chuồng nuôi cần bổ sung các công cụ làm giàu môi trường sống nhằm kích thích hoạt động tự nhiên. Mèo nuôi trong nhà cần trụ cào móng và không gian leo trèo theo chiều thẳng đứng. Động vật hoang dã nuôi nhốt cần các bài tập tìm kiếm thức ăn để giải tỏa căng thẳng hành vi. Tránh tuyệt đối hành vi lạm dụng hay bỏ bê chăm sóc y tế. Đạo đức chăn nuôi đòi hỏi sự tôn trọng đối với quyền sống và sức khỏe của từng cá thể.

4.2. Xây dựng mô hình cứu hộ và bảo tồn sinh thái

Mô hình cứu hộ động vật đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ đa dạng sinh học. Các trung tâm cứu hộ tiếp nhận nhiều cá thể bị thương tật từ nạn buôn bán trái phép. Quy trình nuôi dưỡng phục hồi tại đây đòi hỏi sự phối hợp liên ngành chặt chẽ giữa bác sĩ thú y và chuyên gia tập tính. Những cá thể non mất mẹ như linh trưởng hay nai con được chăm sóc đặc biệt để tái hòa nhập tự nhiên. Dữ liệu bệnh học thu thập từ quá trình cứu hộ cung cấp tài liệu nghiên cứu vô giá cho y học động vật hoang dã. Sự kết hợp giữa nỗ lực bảo tồn tại chỗ và chuyển chỗ tạo nên lá chắn bảo vệ bền vững cho các quần thể sinh vật nguy cấp.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình "Bệnh Thú Hoang Dã" (mã học phần: VET 174) do Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) biên soạn là tài liệu học tập chuyên ngành trong chương trình đào tạo Bác sĩ Thú y và Kỹ sư Chăn nuôi. Môn học đóng vai trò trang bị hệ thống kiến thức chuyên sâu về quản lý chăm sóc, nuôi dưỡng và bệnh học trên các nhóm động vật hoang dã được bảo tồn hoặc nuôi nhốt hợp pháp.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung vào ba chuẩn đầu ra chính:

1. Kiến thức: Nhận diện, phân loại chính xác các bậc phân loại động vật hoang dã; nắm vững các nguyên tắc sinh lý dinh dưỡng, xây dựng chuồng trại; phân tích nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh của các bệnh lý nội khoa, truyền nhiễm, ký sinh trùng phổ biến trên thú ăn thịt, linh trưởng, thú móng guốc, chim hoang dã và bò sát; đồng thời hiểu rõ các quy định pháp luật của Việt Nam và công ước quốc tế về bảo tồn động vật hoang dã.
2. Kỹ năng: Xây dựng và thực thi quy trình chẩn đoán, cố định, gây mê, phòng trị bệnh và thực hiện khám tử trên động vật hoang dã; giải quyết các vấn đề thực tiễn lâm sàng phát sinh trong điều kiện nuôi nhốt.
3. Thái độ: Hình thành nhận thức đúng đắn về đạo đức nghề nghiệp thú y, công tác phúc lợi động vật và bảo tồn nguồn gen quý hiếm.

Giáo trình được cấu trúc thành 6 bài học chính, tiếp cận theo trình tự phân loại động vật học kết hợp với thực hành thú y lâm sàng. Điểm đặc sắc của tài liệu là phương pháp so sánh đối chiếu sinh lý và bệnh lý giữa động vật nuôi truyền thống (chó, mèo, trâu, bò) với thú hoang dã, đồng thời tích hợp trực tiếp các số liệu nghiên cứu, hướng dẫn dùng thuốc thực tế tại các vườn thú, trung tâm cứu hộ và viện nghiên cứu chuyên ngành.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc giáo trình bao gồm 6 bài giảng chuyên đề có tính liên kết chặt chẽ:

• Bài 1: Đại cương về nuôi và phòng trị bệnh ở thú ăn thịt (Họ Mèo, Họ Gấu): Trình bày khóa phân loại thú ăn thịt (Carnivora) theo Van Peenen et al., phân loại Họ Mèo (Felidae) gồm các giống Felis, Neofelis (Neofelis nebulosa), Panthera và Họ Gấu (Ursidae) tại Việt Nam gồm Gấu chó (Helarctos malayanus) và Gấu ngựa (Selenarctos thibetanus). Chương này đi sâu vào kỹ thuật thiết kế chuồng trại (kích thước tối thiểu từ 2m x 2m x 2,5m đến 8m x 4m x 4m), sinh lý dinh dưỡng (nhu cầu protein cao gấp đôi chó, tỷ lệ Ca/P tối ưu 1,5/1 – 2/1), quy trình nuôi thú non mất mẹ bằng sữa Esbilac. Về mặt bệnh học, tài liệu phân tích cơ chế và phác đồ các bệnh: Virus suy giảm miễn dịch ở mèo (FIV), Viêm ruột truyền nhiễm (Panleukopenia), Viêm khí quản (FVRT), bệnh lê dạng trùng (Babesiella felis), cầu trùng (Isospora felis, I. rivolta); các bệnh ở gấu như nhiễm Clostridium perfringens, Staphylococcus aureus, xoắn khuẩn Leptospira ballum, giun móc (Ancylostoma malayanum), ve (Dermacentor variabilis) và kỹ thuật gây mê bằng Ketamine HCl, Zoletil.
• Bài 2: Đại cương về nuôi và phòng trị bệnh một số loài linh trưởng (khỉ, vượn): Hệ thống hóa phân loại bộ Linh trưởng (Primates) gồm phụ bộ Bán hầu (Prosimii - họ Lemuridae với Cu li lớn Nycticebus coucang, Cu li nhỏ N. pygmaeus) và phụ bộ Khỉ hình người (Anthropoidae - họ Khỉ Cercopithecidae, họ Vượn Hylobatidae, họ Đười ươi Pongidae). Trọng tâm chương phân tích 5 loài thuộc giống Macaca tại Việt Nam (M. fascicularis, M. nemestrina, M. arctoides, M. assamensis, M. mulatta), sinh học sinh sản (chu kỳ kinh nguyệt 3 pha), cùng các rối loạn chuyển hóa do thiếu hụt Vitamin A, D, B1, C (do thiếu enzym L-gulonolactone oxidase) và các khoáng chất Ca, P, K, Fe, Zn, Cu. Đồng thời, chương cung cấp thông số dinh dưỡng từ khẩu phần công nghiệp Mazuri.
• Bài 3: Đại cương về nuôi và phòng trị bệnh ở hươu nai (Cervus unicolor): Giới thiệu phân loại thú móng guốc chẵn (Artiodactyla) và móng guốc lẻ (Perissodactyla). Khảo sát cấu tạo giải phẫu và sinh thái của Nai (Cervus unicolor), cấu trúc dạ dày 4 ngăn (dạ cỏ dung tích 150–200 lít), chức năng tuyến lệ, chu kỳ phát triển của gạc (nhung), kỹ thuật ước tính tuổi qua răng và khớp sọ. Trình bày chi tiết tiêu chuẩn chọn giống nai bố mẹ, kỹ thuật thu hoạch cắt nhung bằng cưa sắt kết hợp gây mê Zoletil (3–5 mg/kg thể trọng) và phác đồ dùng thuốc thú y đường tiêu hóa/tiêm bắp.
• Bài 4: Đại cương về nuôi và phòng trị bệnh chim hoang dã: Trọng tâm là phân loại, đặc điểm sinh học, quy trình chăm sóc và bệnh lý thường gặp trên Đà điểu châu Phi (Struthio camelus).
• Bài 5: Đại cương về nuôi và phòng trị bệnh thuộc lớp bò sát (bộ Cá sấu): Khái quát đặc điểm sinh học lớp Bò sát (Reptilia), kỹ thuật nuôi dưỡng và kiểm soát bệnh tật cho bộ Cá sấu (Crocodilia), Kỳ đà (Varanus spp.) cùng tiêu chuẩn môi trường nuôi nhốt.
• Bài 6: Một số nguyên tắc trong gây mê và khám tử động vật hoang dã: Hướng dẫn nguyên tắc dược lý khi cố định hóa học, theo dõi phản ứng phụ khi gây mê và quy trình mổ khám tử thi phục vụ công tác chẩn đoán pháp y thú y.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng nền tảng học thuật dựa trên ba trục lý thuyết chính:

• Phân loại học và Hình thái so sánh: Giúp người học xác định chính xác các đơn vị phân loại dựa trên đặc điểm hình thái ngoài (công thức răng, cấu trúc ngón chân, cấu tạo sừng đặc - gạc đối lập với sừng rỗng).
• Sinh lý học dinh dưỡng đặc thù: Phân tích cơ chế chuyển hóa năng lượng cơ bản (Basal Metabolic Rate - BMR), con đường lên men vi sinh vật tại dạ cỏ chuyển hóa protid thực vật thành protid vi sinh vật ở thú nhai lại, cũng như các hội chứng suy giảm trao đổi chất do mất cân bằng vi chất (tỷ lệ Ca/P, thiếu enzym chuyển hóa vitamin C).
• Dược lý học thú y ứng dụng trên thú hoang dã: Nguyên tắc ngoại suy liều lượng thuốc từ gia súc sang động vật hoang dã; cơ chế tác động của các thuốc gây mê phân ly (Ketamine, Tiletamine) kết hợp thuốc an thần dẫn xuất benzodiazepine (Zolazepam) và thuốc kháng cholinergic (Atropine) nhằm hạn chế tác dụng phụ.

Kỹ năng phát triển

Thông qua nội dung các chương, người học phát triển các nhóm kỹ năng cụ thể:

• Kỹ năng chẩn đoán lâm sàng và cận lâm sàng: Kỹ thuật lấy mẫu máu (tĩnh mạch cổ, tĩnh mạch chi trước, tĩnh mạch đùi, tĩnh mạch tai), phân lập virus, thực hiện xét nghiệm huyết học, phết kính nhuộm Giemsa tìm ký sinh trùng đường máu (Babesia), sử dụng bộ kit chẩn đoán nhanh (SNAP FIV/FeLV, Witness FeLV/FIV).
• Kỹ năng thao tác can thiệp: Cố định thú bằng lồng ép, ống tiêm thổi từ xa; gây mê phẫu thuật; xử lý vết thương ngoại khoa (như loại bỏ ấu trùng dòi bằng Ivermectin); kỹ thuật cưa cắt nhung hươu nai và chăm sóc thú non sơ sinh bú sữa mẹ nhân tạo.
• Kỹ năng quản trị chuồng trại và dịch tễ: Thiết kế chuồng nuôi phù hợp tập tính leo trèo/hoạt động; lập quy trình an toàn sinh học, khử trùng sát trùng ngăn ngừa lây nhiễm chéo các mầm bệnh nguy hiểm.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp sư phạm định hướng thực hành và giải quyết vấn đề, chuyển dịch từ lý thuyết sinh học phân loại sang chẩn đoán bệnh học lâm sàng.

Tiếp cận sư phạm và xử lý ca bệnh

Mỗi bài học được thiết kế theo tiến trình logic: từ vị trí phân loại, phân bố sinh thái, đặc điểm sinh học đến chuồng trại, dinh dưỡng, bệnh truyền nhiễm, nội ký sinh trùng và kỹ thuật can thiệp y tế. Tài liệu đưa vào các tình huống thực tế (case studies) đã được ghi nhận:

• Xử lý ngộ độc chuyển hóa do cho thú họ mèo ăn hoàn toàn bằng thịt nạc thiếu canxi gây loạn dưỡng xương.
• Xử lý biến chứng say nắng, sốc nhiệt ở linh trưởng vận chuyển chật hẹp bằng truyền dịch Lactated Ringer và tiêm corticosteroid.
• Trường hợp gấu bị nhiễm trùng huyết do Staphylococcus aureus ghi nhận tại Sở thú Houston (Mỹ).
• Ca bệnh thiếu hụt Vitamin A gây viêm phổi, tổn thương biểu mô bể thận và nhuyễn giác mạc trên khỉ vàng (Macaca mulatta) và khỉ mặt đỏ (Macaca arctoides).

Hướng dẫn tự học và quy trình tiếp nhận

Theo hướng dẫn của ban biên tập, học viên cần tuân thủ quy trình 4 bước để tiếp nhận nội dung:

1. Đọc kỹ phần mục tiêu và tóm tắt đầu mỗi bài để định hình chuẩn kiến thức.
2. Nghiên cứu chi tiết nội dung bài học, kết hợp tra cứu các thuật ngữ khoa học và tài liệu tham khảo đính kèm.
3. Trả lời toàn bộ các câu hỏi ôn tập được bố trí cuối mỗi mục/ý bài học để kiểm tra mức độ nắm bắt kiến thức.
4. Hoàn thiện các bài tập tình huống ở cuối chương để củng cố kỹ năng phân tích, tổng hợp.

Phương pháp đánh giá môn học

Kết quả học tập môn Bệnh Thú Hoang Dã được đánh giá thông qua hai cột điểm có tỷ trọng ngang nhau:

• Điểm quá trình (50%): Căn cứ vào sự chuyên cần, kết quả thảo luận nhóm, bài kiểm tra định kỳ và bài tập tình huống do giảng viên trực tiếp quyết định dựa trên tình hình thực tế tại cơ sở đào tạo.
• Điểm thi kết thúc học phần (50%): Áp dụng hình thức thi tự luận, yêu cầu người học vận dụng kiến thức lý thuyết để giải quyết các vấn đề chẩn đoán, biện luận cơ chế bệnh sinh và lập phác đồ phòng trị bệnh trên các đối tượng động vật hoang dã cụ thể.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình tích hợp nhiều dữ liệu khoa học chuyên ngành có độ chính xác cao:

• Tính chuẩn hóa về mặt phân loại học: Cập nhật hệ thống phân loại linh trưởng theo Ryland (2009) với 424 loài, phân loại các loài khỉ tại Việt Nam theo Phạm Nhật (2002), và khóa phân loại bộ thú ăn thịt tại miền Nam Việt Nam theo tài liệu của Van Peenen et al.
• Cập nhật quy chuẩn chẩn đoán và điều trị hiện đại: Giới thiệu các phương pháp xét nghiệm miễn dịch tiên tiến như kit SNAP FIV/FeLV và Witness FeLV/FIV dựa trên công trình của Westman et al. (2015); quy chuẩn tính liều thuốc cho thú ăn thịt có thể trọng lớn theo tốc độ trao đổi chất cơ bản (BMR) của Wallach và William (1983).
• Ứng dụng tiêu chuẩn dinh dưỡng công nghiệp: Đưa ra công thức phân tích chi tiết của các sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt như sữa bột Esbilac (Borden Dairy Co.) dành cho thú họ mèo non (33% đạm thô, 40% béo thô) và quy cách thức ăn dạng viên biscuit của hãng Mazuri (Hoa Kỳ) với 20% protein thô, năng lượng biến dưỡng 3,4 kcal/g cho khỉ thí nghiệm.
• Gắn kết thực tiễn nuôi dưỡng và phúc lợi động vật tại Việt Nam: Giáo trình trích xuất kinh nghiệm thực tế từ các đơn vị chăn nuôi lớn như Thảo Cầm Viên Sài Gòn, các trại nuôi nai lấy nhung ở Nghệ An, Đắk Lắk, Đồng Nai. Tài liệu cũng phản ánh các vấn đề thực tiễn gai góc như điều trị vết thương dòi ở gấu rừng bị mắc bẫy, đồng thời đưa ra góc nhìn khoa học phản đối hành vi nuôi gấu hút mật trái phép thông qua việc dẫn chứng hoạt chất Ursodeoxycholic acid (UDCA) hiện đã được tổng hợp dược phẩm thương mại dưới tên Ursofalk, Urso forte.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được biên soạn phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể trong đào tạo và nghiên cứu:

• Sinh viên đại học: Là tài liệu học tập bắt buộc hoặc tự chọn chuyên sâu cho sinh viên năm thứ 3 và năm thứ 4 thuộc ngành Thú y, Chăn nuôi, hoặc chuyên ngành Quản lý & Bảo tồn Động vật hoang dã.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Để tiếp thu giáo trình hiệu quả, học viên cần hoàn thành các học phần nền tảng: Giải phẫu động vật, Sinh lý học gia súc, Dược lý thú y, Vi sinh vật học - Miễn dịch học thú y, Ký sinh trùng thú y và Bệnh truyền nhiễm gia súc.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu: Sử dụng làm đề cương bài giảng chuẩn, khung tài liệu tham khảo để xây dựng giáo án thực hành, hướng dẫn khóa luận tốt nghiệp hoặc phát triển các đề tài nghiên cứu liên quan đến bệnh học động vật hoang dã.
• Cán bộ kỹ thuật và bác sĩ thú y thực hành: Cung cấp hướng dẫn kỹ thuật đáng tin cậy cho cán bộ đang công tác tại các Vườn quốc gia (như Cát Tiên, Côn Đảo), Trạm cứu hộ động vật hoang dã, Thảo cầm viên, các khu bảo tồn thiên nhiên và các cơ sở gây nuôi sinh sản động vật hoang dã hợp pháp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho sinh viên chuyên ngành Thú y và Chăn nuôi trình độ đại học. Đồng thời, tài liệu là nguồn tham khảo kỹ thuật trực tiếp cho các bác sĩ thú y, kỹ thuật viên cứu hộ và quản lý động vật tại các vườn thú, khu bảo tồn hoặc trang trại gây nuôi hợp pháp.

2. Cần kiến thức nền nào để học tốt môn học?

Người học cần có kiến thức vững chắc về giải phẫu học so sánh, sinh lý học động vật, dược lý học thú y và bệnh lý thú y cơ bản (nội khoa, truyền nhiễm, ký sinh trùng) trên gia súc, thú cưng để làm cơ sở đối chiếu sang các đặc thù của thú hoang dã.

3. Điểm khác biệt giữa thú y thú hoang dã và thú y gia súc là gì?

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở phương thức tiếp cận bệnh nhân: thú hoang dã không thể cố định bằng tay thông thường mà phải sử dụng chuồng ép hoặc phương pháp cố định hóa học (bắn thuốc mê từ xa); liều lượng thuốc ở các cá thể lớn phải tính theo tốc độ trao đổi chất cơ bản (BMR) thay vì theo thể trọng đơn thuần; đồng thời phải nắm vững các tập tính bản năng để tránh gây stress dẫn đến tử vong trong quá trình điều trị.

4. Làm sao để tự học giáo trình hiệu quả?

Học viên cần tuân thủ trình tự học tập được hướng dẫn trong giáo trình: đọc mục tiêu bài giảng, nghiên cứu lý thuyết theo từng phần phân loại loài, ghi nhớ các thông số sinh lý và liều dùng dược phẩm, tự trả lời toàn bộ câu hỏi ôn tập sau mỗi mục, sau đó liên hệ phân tích các bệnh án thực tiễn được trình bày trong sách.

5. Có tài liệu bổ trợ nào được trích dẫn kèm theo giáo trình?

Giáo trình trích dẫn nhiều nguồn dữ liệu bổ trợ uy tín: hệ thống tài liệu bệnh học WildPro, trang web của Đại học Cornell, các nghiên cứu chuyên khảo của Wallach & Boever (1983), Westman et al. (2015), sách phân loại linh trưởng của Phạm Nhật (2002) và các hướng dẫn kỹ thuật dinh dưỡng từ Viện Nghiên cứu Mazuri (USA).

---

Kết luận

Giáo trình "Bệnh Thú Hoang Dã" của Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) là tài liệu học tập có tính hệ thống và giá trị học thuật chuẩn mực trong lĩnh vực thú y động vật hoang dã tại Việt Nam. Bằng việc kết hợp dữ liệu phân loại học, cơ chế bệnh sinh, sinh lý dinh dưỡng và kỹ thuật lâm sàng trên các đối tượng thú ăn thịt, linh trưởng, thú móng guốc, chim và bò sát, giáo trình đáp ứng đầy đủ yêu cầu đào tạo chuyên môn hiện đại. Lộ trình tiếp cận kiến thức đề xuất bắt đầu từ việc nắm vững hình thái sinh học loài, làm chủ các kỹ thuật cố định gây mê, từ đó xây dựng tư duy chẩn đoán và điều trị bệnh học một cách khoa học, an toàn và gắn liền với nguyên tắc bảo tồn sinh học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM BÊNH THÚ HOANG DÃ Biên Soạn: TS.vn BỆNH THÚ HOANG DÃ IlllÌlÌlllllllllllllllllllllllÌÌÌÌlÌÌÌÌÌlÌ x1. VET 174 x* Các ý kiến đóng góp về tài liệu học tập này, xín gửi về e-mail của ban biên tập: tailieuhoctap(@hutech.vn myc Luc a MUC LUC MUC LUC. ST HT HT HH TH HH nh II BÀI 1: ĐẠI CƯƠNG VE NUOI VA PHONG TRI BENH O THU AN THIT (.5 Một số bệnh ở thú họ IMO. -- --Ă- Ăn nh Ti cv 5 r,.3 Bệnh và điều tF[.

- -- - ng 13 BÀI 2: ĐẠI CƯƠNG VỀ NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH MỘT SỐ. non ố ốẽ ẽẽố. 17 r2 (ii non son na ẽố ố ẽ ẽ.3 THỨC ĂN VÀ DINH DƯỠNG.-- Ăn HH TH ng 27 BÀI 3: ĐẠI CƯƠNG VỀ NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH Ở .1 ĐẠI CƯƠNG VỀ THÚ MÓNG GUỐC. LH HH HH HH HH ngư 34 kh» io cai na ẽ.

Ăn nh HH hi II 0101.1008 45 BÀI 4: ĐẠI CƯƠNG VỀ NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH CHIM HOANG DÃ.1 ĐẠI CƯƠNG VỀ PHÂN LOẠI.- «họ HH HH in 4.2 DA DIEU CHAU PHI (STRUTHIO CAMELIS) BÀI 5: ĐẠI CƯƠNG VỀ NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH THUỘC LỚP BÒ SÁT (BỘ CÁ SẤU) 93 5.1 ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA LỚP BÒ SÁT. KH HH HH KH ngư 5.- LH HH HT HH HH ng 5.4 KỲ ĐÀ (VARANUS SPP. KH HH TH HH HH 5.- --- Họ HH HH 5.6 MOI TRUONG SONG- CHUONG NUOI. cọ TH Họ HH HH TH HH HH HH ng sen BÀI 6: MỘT SỐ NGUYÊN TẮC TRONG GÂY MÊ ĐỘNG VẬT HOANG DÃ.1 MOT SO NGUYEN TAC TRONG GÂY MÊ ĐỘNG VẬT HOANG DÃ.2 KHÁM TỬ ĐỘNG VẬT HOANG DÃ.

< TÀI LIỆU THAM KHẢO. Ăn Họ HO HE a HUONG DAN HUONG DAN Học phần trang bị cho sinh viên kiến thức về chăm sóc và nuôi dưỡng động vật hoang dã, nhận diện các bệnh xảy ra trên động vật hoang dã. Hiểu được những quy định Việt Nam và quốc tế về bảo vệ, cứu hộ động vật hoang dã. MÔ TẢ MÔN HỌC Bài 1: Đại cương về nuôi và phòng trị bệnh ở thú ăn thịt (bao gồm họ mào, ho gấu) Bài 2: Đại cương về nuôi và phòng trị bệnh một số loài linh trưởng (khỉ, vượn} Bài 3: Đại cương về nuôi và phòng trị bệnh ở hươu nai Bài 4: Đại cương về nuôi và phòng trị bệnh chim hoang dã Bài 5: Đại cương về nuôi và phòng trị bệnh thuộc lớp bò sát (bộ cá sấu) Bài 6: Một số nguyên tác trong gây mê động vật hoang dã YEU CAU MON HOC Kiến thức: Biết cách phân loại các loài thú hoang dã.

Biết vận dụng các kiến thức môn học để nuôi dưỡng, chăm sóc, mang lại thiết thực trong chăn nuôi một số loài động vật hoang dã. Biết cách phòng và trị bệnh ở thú ăn thịt, loài linh trưởng, hươu nai, chim hoang dã và bò sát. Biết vận dụng các kiến thức môn học để tổng hợp, phân tích, suy luận về nguyên nhân, cơ chế bệnh của động vật hoang dã. Kỹ năng: Xây dựng quy trình chẩn đoán bệnh, hỗ trợ cho việc phòng và điều trị bệnh động vật hoang dã.

- Phat trién khả năng tư duy, phân tích, suy luận, cũng như liên kết và vận dụng các kiến thức để trả lời/giải thích và giải quyết các vấn đề thực tiễn nghề nghiệp. -_ Kỹ năng giao tiếp, thảo luận, trình bày quan điểm, phân tích và đánh giá ý kiến của người khác. Thái độ: Nhận thức về lợi ích của việc học tập, từ đó có thái độ học tập đúng đắn; ý thức tự học hỏi nâng cao trình độ. CACH TIEP NHAN NOI DUNG MON HOC Để học tốt môn này, học viên cần ôn tập các bài đã học, trả lời các câu hỏi và làm đầy đủ bài tập, đọc trước bài mới và tìm thêm các thông tin liên quan đến bài học.

Đối với mỗi bài học, học viên đọc trước mục tiêu và tóm tắt bài học, sau đó đọc nội dung bài học. Kết thúc mỗi ý của bài học, học viên trả lời câu hỏi ôn tập và kết thúc toàn bộ bài học, người đọc làm các bài tập PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ MÔN HỌC Môn học được đánh giá gồm: -_ Điểm quá trình: 50%. Hình thức và nội dung do GV quyết định, phù hợp với quy chế đào tạo và tình hình thực tế tại nơi tổ chức học tập -_ Điểm thi: 50%. Hình thức thi tự luận BÀI 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH Ở THÚ ĂN THỊT (BAO GỒM HỌ MÈO, HỌ GẤU) a BÀI 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH Ở THÚ AN THIT (BAO GOM HO MEO, HO GAU) 1.1 HO MEO Với vẻ đẹp bên ngoài và sức mạnh, thú thuộc họ mào luôn tạo ấn tượng với người xem.

Người Ai Cập cổ được xem là những người đầu tiên đã gia hóa các thú họ mèo hoang dã để giữ nhà hoặc dùng để đi săn. Tại Châu Phi, các sư tử đực được xem là chúa tể muôn loài với cái bờm đầy sức mạnh ở trên cổ. Hiện nay các thú họ Mèo được nuôi tại các Vườn thú, gánh xiếc và nhà tư nhân.1 Phân loại Thú họ mèo (felidae) thuộc bộ thú ăn thịt (camivora), có đặc điểm chung là rắng nanh lớn nhọn, răng tiền hàm cuối cùng hàm trân và răng hàm thứ nhất hàm dưới rất phát triển có tác dụng như lưỡi kéo cắt thịt. Mặc dù có tầm vóc, kích thước khác nhau, tập tính cũng như cấu tạo cơ thể của thú họ mèo tương tự như mèo nhà.

Họ mèo gồm 6 giống và 36 loài sinh sống khắp nơi trên thế giới ngoại trừ Úc, Madagascar, Nam, Bắc cực và các đảo ngoài đại dương. Khoá phân loại các Họ thuộc bộ thú ăn thịt tại miền nam Việt Nam (Van Peneen ef al. Chân có 5 ngón Chân có 4 ngón. Pa BAI 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH O THU AN THIT (BAO GOM HO MEO, HO GAU) 2.

Dai dau va than >900 cm, dai dudi < 10% dai dau va than. họ gấu (Ursidae) Dài đầu và thân < 900 cm, dài đuôi> 10% dài đầu và thân. Hai răng hàm trên lớn nhất, đuôi đôi khi cong vòng. Vuốt ở các chân có thể co giãn được vào trong bao da, không phải là chó.

Vuốt ở các chân không thể co giãn vào trong bao da. ho chó (Canidae) Các vuốt ở bàn chân không thể co giãn vào bao da, chó sói.Canidae Giống Felis Giống Felis gồm 25 loài phân bố khắp nơi trên thế giới. Thú thuộc giống Felis thân có các đốm hay sọc, bộ lông có màu nâu, đen hay xám. Khi di chuyển thú đi trên các ngón chân hơn là đi trên bàn chân, đuôi dài, chân trước có 5 ngón, chân sau có 4 ngón, chân có vuốt có thể co vào được.

Thú họ mèo hoạt động và đi tìm ăn vào ban đêm, thức ăn gồm: các loài thú, chim và bò sát. Con cái lên giống theo mùa, trưởng thành sinh dục khi được 12-15 tháng, mỗi lần đẻ từ 1-6 con, tuổi thọ 16-22 năm. Giống Neofelis Giống này chỉ có một loài duy nhất là beo gấm (Neofelis nebulosa), loài phân bố tại một số nước ở Châu Á, sinh sống tại các khu rừng rậm, sình lầy. Trọng lượng từ 16-23 kg, lông màu vàng xám và có các vòng hình như hoa, thân tương đối dài, cho ngắn, rắng nanh rất phát triển.

Thức ăn gồm: khỉ, chim, heo, nai, nhím v. Giống Panthera Gồm các thú lớn như cọp, beo, sư tử v. Các loài thú họ mèo có cơ thể lớn như; cop, su tử có thể gầm rỗng nhờ cấu tạo sụn dưới lưỡi với các dây chằng đàn hồi, trong khi các loài có cơ thể nhỏ như các loài mèo rừng, beo chỉ có thể gầm gừ chứ BÀI 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH Ở THÚ ĂN THỊT (BAO GOM HO MEO, HO GAU) za không thể gầm rống. Thú thuộc giống Panthera có thể trọng từ 68-200kg, mang tên 100-110 ngày, đẻ từ 1-3 con, thức ăn gồm: các loài thú và bò sát.

Theo ghi nhận, các loài thú họ Mèo sống trong điều kiện nuôi có tuổi thọ cao hơn sống trong môi trường tự nhiên.2 Thú y Đối với thú họ mèo, việc chẩn đoán bệnh, xét nghiệm, điều trị và phòng bệnh cơ bản giống như đối với mèo nhà. Kháng sinh và các loại thuốc khác sử dụng như liều ở mèo nhà. Đối với thú họ mèo có thể trọng lớn hơn 50 kg nên giảm liều trân mỗi kg thé trong (Wallach va William (1983). Trường hợp thú có thể trọng lớn như báo hoa mai (Panthera pardus), cop (Panthera sp.) tính liều lượng thuốc theo trao đổi chất cơ bản (basal metabolic rate).

Các phương pháp thú y điều trị mèo nhà có thể áp dụng để điều trị các loài có tầm vóc nhỏ thuộc họ Mèo. Thú họ Mèo có thân nhiệt khoảng 38-39°C, khi sử dụng các loại thuốc gây mê thân nhiệt có thể tăng 1-3°C. Lấy máu ở tĩnh mạch chi trước hoặc tĩnh mạch cổ. Kết quả các xét nghiệm về hàm lượng protein trong huyết thanh, acic phosphoric cho thấy rất giống nhau giữa các loài thú họ mào và mào nhà.3 Chuồng nuôi Thú thuộc họ Mèo sống thích nghi với nhiều loại môi trường và chuồng trại.

Đối với loài có tầm vóc nhỏ diện tích tối thiểu cho mỗi thú là 2m x 2m x 2,5 mét, 4 x 1 x 2,5 mét cho loài có tầm vóc trung bình và 8 x 4 x 4mét cho loài có tầm vóc lớn. Tuy nhiên nếu có thể chuồng nuôi càng rộng càng tốt. Chuồng nên có một phần bằng nền xi măng các phần còn lại nên làm nền đất có trồng cây, cỏ. Chuồng gồm hai phần: chuồng nhỏ bên trong và phần diện tích rộng bên ngoài để thú vận động, giữa hai chuồng có vách ngắn và cửa kéo.

Chuồng có thể được bọc bằng lưới chắc chắn, kể cả nóc chuồng vì đa số thú họ Mèo là loài leo trèo và nhảy khá cao. Phần chuồng nhỏ bân trong nên làm nơi ở cho thú, chuồng khô ráo vào mùa mưa và thoáng mát vào mùa khô. | 4 | BÀI 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH O THU AN THIT (BAO GOM HO MEO, HO GAU) Để thú có thể leo trèo, cào các móng vuốt vào thân cây như tập tính ngoài tự nhiên, cần đặt thêm các thân cây gỗ khô trong chuồng nuôi. Chuồng thiết kế sao cho có thể tách thú ra hai nơi khác nhau để có thể làm vệ sinh chuồng hàng ngày.4 Dinh dưỡng Thú bắt ngoài tự nhiên khi nuôi thường chỉ ăn thịt bò, trâu và các động vật như thỏ, gà vịt v.

Đối với các thú non mới dứt sữa có thể nuôi bằng các thức ăn thương phẩm dành cho mèo nhưng với thú đã trưởng thành rất khó chuyển từ thức ăn là thịt sống sang thức ăn thương phẩm.