LỜI MỞ ĐẦU Vốn bằng tiền là co sở,là tiền đề đầu tiên cho một doanh nghiệp hình thành và tồn tại,là điều kiện cơ bản để doanh nghiệp hoàn thành cũng nhƣ thực hiện quá trình sản xuất kinh doanh của mình.Trong điều kiện hiện nay,phạm vi hoạt động của doanh nghiệp không còn bị giới hạn trong nƣớc mà đã đƣợc tăng cƣờng hợp tác với nhiều nƣớc trên thế giới.Do đó,quy môvà kết cáu vốn bằng tiền rất lớn và phức tạp,việc sở dụng và quản lí chúng có ảnh hƣởng lớn đến hiệu quả sản xuất kinh doanh cuả doanh nghiệp. Kế toán là công cụ điều hành quản lí các hoạt động tính toán kinh toán kinh tế và kiểm tra việc bảo vệ tài sản,sử dụng tiền vốn nhằm đảm bảo quyền chủ động trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.Trong công tác kế toán của doanh nghiệp chia ra làm nhiều khâu,nhiều phần hành nhƣng giữa chúng có mối quan hệ hữu cơ gắn bó thành một hệ thống quản lí thực sự có hiệu quả cao.Thông tin kế toán là những thông tin về tính hai mặt của mỗi hiện tƣợng mỗi quá trình:Vốn và nguồn vốn,tăng và giảm…Do đó,việc tổ chức hạch toán vốn bằng tiền là nhằm đƣa ra những thông tin đầy đử nhất,chính xác nhất về thực trạng cơ cấu vốn bằng tiền,về các nguồn thu và chỉ tiêu của chúng trong quá trình kinh doanh để nhà quản lý có thể nắm bắt đƣợc những thông tin kinh tế cần thiết, đƣa ra những quyết định tối ơu nhất về đầu tƣ,chỉ tiểutong tƣơng lai nhƣ thế nào.Bên cạnh nghiệp vụ kiểm tra các chứng từ,sổ sách về tình hình lơu chuyển tiền tệ,qua đó chúng ta biết đƣợc hiệu quả kinh tế của đơn vị mình. -Thực tế ở nƣớc ta trong thời gian qua cho thấy ở các doanh nghiệp đặc biệt là doanh nghiệp nhà nƣớc ,hiệu quả sử dụng vốn đầu tƣ nói chung và vốn bằng tiền nói riêng là còn thấp,chƣa khai thác hết hiệu quả và tiềm năng sử dụng chúng trong nền kinh tế thị trƣờng để phục vụ cho sản xuất kinh doanh,công tác hạch toán bị buông lỏng kéo dài. Xuất phát từ những vấn đề nêu trên và thông qua thời gian thực tập em xin chọn đề tài sau để đi sâu vào nghiên cứa và viết báo cáo khoá luận:”hạch toán kế toán vốn bằng tiền tại công ty Cổ Phần Việt Xô” SV: Lê Anh Đức - Lớp: QTL302K 1 Báo cáo thực tập - Trường ĐHDL Hải Phòng Báo cáo gồm 3 phần: Chƣơng I:Một số vấn đề lý luận cơ bản về vốn bằng tiền.
Chƣơng II:Thực trạng công tác kế toán vốn bằng tiền tại công ty Cổ Phần Việt Xô. Chƣơng III:Một số kiến nghị và giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán vốn bằng tiền tại công ty Cổ Phần Việt Xô. SV: Lê Anh Đức - Lớp: QTL302K 2 Báo cáo thực tập - Trường ĐHDL Hải Phòng CHƢƠNG I MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN VỐN BẰNG TIỀN TRONG DOANH NGHIỆP I. Tổng quan về vốn bằng tiền: 1.1 Khái niệm về kế toán vốn bằng tiền: Vốn bằng tiền là toàn bộ các hình thức tiền tệ hiện thực đo đơn vị sở hữu, tồn tại dƣới hình thức giá trị và thực hiện chức năng phƣơng tiện thanh toán trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Vốn bằng tiền là một loại tài sản mà doanh nghiệp nào cũng có và sử dụng.2 Yêu cầu quản lý vốn bằng tiền: Trong quá trình sản xuất kinh doanh, vốn bằng tiền vừa đƣợc sử dụng để đáp ứng nhu cầu về thanh toán các khoản nợ của doanh nghiệp hoặc mua sắm các vật tƣ hàng hóa sản xuất kinh doanh, vừa là kết quả của việc mua bán và thu jồi các khoản nợ. Chính vì vậy quy mô của vốn bằng tiền là loại vốn đòi hỏi doanh nghiệp phải quản lý hết sức chặt chẽ vì vốn bằng tiền có tính luân chuyển cao nên nó là đối tƣợng của sự gian lận và ăn cắp. Vì thế trong quá trình hạch toán vốn bằng tiền cần phải tuân thủ các nguyên tắc chế độ quản lý tiền tệ thống nhất của Nhà nƣớc. Chẳng hạn tiền mặt tại quỹ của doanh nghiệp dùng cho chi tiêu không đƣợc vƣợt quá mức tồn quỹ mà doanh nghiệp và ngân hàng đã thỏa thuận theo hợp đồng thƣơng mại, khi có tiền thu bán hàng phải nộp ngay cho ngân hàng.3 Nhiệm vụ của kế toán vốn bằng tiền: Xuất phát từ những đặc điểm trên, hạch toán vốn bằng tiền phải thực hiện các nhiệm vụ sau: - Theo dõi tình hình thu, chi, tăng, giảm, thừa, thiếu và số hiện có của từng loại vốn bằng tiền.
- Giám đốc thƣờng xuyên tình hình thực hiện chế độ quản lý tiền mặt, kỷ luật thanh toán, kỷ luật tín dụng. SV: Lê Anh Đức - Lớp: QTL302K 3 Báo cáo thực tập - Trường ĐHDL Hải Phòng - Hƣớng dẫn và kiểm tra việc ghi chép của thủ quỹ, thƣờng xuyên kiểm tra đối chiếu số liệu của thủ quỹ với kế toán tiền mặt. - Tham gia vào công tác kiểm kê quỹ tiền mặt, phản ánh kết quả kiểm kê kịp thời 1.4 Vai trò của công tác kế toán vốn bằng tiền: - Nhằm đƣa ra những thông tin đầy đủ nhất, chính xác nhất về thực trạng cơ cấu vốn bằng tiền, về các nguồn thu và sự chi tiêu của chúng trong quá trình kinh doanh để nhà quản lý có thể nắm bắt đƣợc những thông tin kinh tế cần thiết, đƣa ra những quyết định tối ƣu nhất về đầu tƣ, chỉ tiêu trong tƣơng lai nhƣ thế nào. - Bên cạnh nghiệp vụ kiểm tra các chứng từ, sổ sách về tình hình luân chuyển tiền tệ, qua đó chúng ta biết đƣợc hiệu quả kinh tế của đơn vị mình.5 Nguyên tắc hạch toán kế toán vốn bằng tiền: - Hạch toán kế toán phải sử dụng thống nhất một đơn vị giá trị là “Đồng việt nam” để phản ánh tổng hợp các loại vốn bằng tiền - Nghiệp vụ kinh tế phát sinh bằng ngoại tệ phải quy đổi ra “Đồng Việt Nam” theo tỷ giá giao dịch bình quân liên ngân hàng so Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam công bố tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ để ghi sổ kế topán.
Đồng thời phải theo dõi nguyên tệ của các loại ngoại tệ đó. - Hạch toán vàng, bạc, kim khí quý, đá quý ở tài khoản tiền mặt phải tính ra tiền theo giá thực tế và không áp dụng cho các doanh nghiệp kinh doanh vàng, bac, kim khí quý, đá quý. - Đối với vàng, bạc, kim khí quý, đá quý phản ánh ở tài khoản vốn bằng tiền chỉ áp dụng cho doanh nghiệp kinh doanh vàng, bạc, kim khí quý, đá quý phải theo dõi số lƣợng và trọng lƣợng, quy cách phẩm chất và giá trị của từng loại từng thứ. Giá nhập vào trong kỳ đƣợc tính theo giá thực tế, còn giá xuất có thể đƣợc tính theo một trong các phƣơng pháp sau: + Phƣơng pháp giá thực tế bình quân gia quyền giữa giá đầu kỳ và giá các lần nhập trong kỳ + Phƣơng pháp giá thực tế nhập trƣớc, xuất trƣớc SV: Lê Anh Đức - Lớp: QTL302K 4 Báo cáo thực tập - Trường ĐHDL Hải Phòng + Phƣơng pháp giá thực tế nhập sau, xuất trƣớc - Phải mở sổ chi tiết cho từng loại ngoại tệ, vàng, bạc, kim khi quý, đá quý theo dõi đối tƣợng, số lƣợng …Cuối kỳ hạch toán phải điều chỉnh lại giá trị ngoại tệ, vàng, bạc, kim khí quý, đá quý theo giá vào thời điểm tính toán để có đƣợc giá trị thực tế và chính xác.
Nếu hiện đúng các nhiệm vụ và nguyên tắc trên thì hạch toán vốn bằng tiền sẽ giúp doanh nghiệp quản lý tốt vốn bằng tiền, chủ động trong việc thực hiện kế hoạch thu chi và sử dụng vốn có hiệu quả cao. Tổ chức công tác kế toán vốn bằng tiền 2.1 Kế toán tiền mặt. Quy định kế toán tiền mặt. - Chỉ hạch toán vào tài khoản 111 “Tiền mặt” số tiền mặt, ngân phiếu, ngoại tệ, vàng bạc đá quý thực tế nhập quỹ.
- Các khoản tiền, vàng bạc, kim khí quý, đá quý do đơn vị, cá nhân khác ký cƣợc, ký quỹ tại đơn vị thì quản lý và hạch toán nhƣ các loại tài sản bằng tiền của đơn vị. - Khi tiến hành nhập quỹ, xuất quỹ phải có phiếp thu, chi hoặc chứng từ nhập xuất vàng bạc, kim khí quý, đá quý và có đủ chữ ký của ngƣời nhận, ngƣời giao, ngƣời cho phép xuất, nhập quỹ theo quy định của chế độ chứng từ hạch toán. - Kế toán quỹ tiền mặt chịu trách nhiệm mở sổ và giữ sổ quỹ, ghi chép theo trình tự phát sinh các khoản thu, chi tiền mặt, ngân phiếu, ngoại tê, vàng, bạc, kim khí quý, đá quý, tính ra số tiền tồn quỹ ở mọi thời điểm. Riêng vàng bạc, kim khí quý, đá quý nhận ký cƣợc phải theo dõi riêng trên sổ hoặc trên một phần sổ.
- Thủ quỹ là ngƣời chịu trách nhiệm giữ gìn bảo quản và thực hiện các nghiệp vụ xuất, nhập tiền mặt, ngoại tệ, vàng, bạc, kim khí quý, đá quý tại quỹ. Hàng ngày thủ quỹ phải thƣờng xuyên kiểm kê số tiền tồn quỹ thực tế và tiến hành đối chiếu với số liệu trên sổ quỹ, sổ kế toán. Nếu có chênh lệch kế toán và SV: Lê Anh Đức - Lớp: QTL302K 5 Báo cáo thực tập - Trường ĐHDL Hải Phòng thủ quỹ phải tự kiểm tra lại để xác định nguyên nhân và kiến nghị biện pháp xử lý chênh lệch trên cơ sở báo cáo thừa hoặc thiếu hụt.2 Kế toán tiền mặt tồn quỹ Mỗi doanh nghiệp đều có một lƣợng tiền mặt tồn quỹ để phục vụ cho nhu cầu chi tiêu trực tiép hàng ngày trong sản xuất kinh doanh. Thông thƣờng tiền giữ tại doanh nghiệp bao gồm: giấy bạc ngân hàng Việt Nam, các loại ngoại tệ, ngân phiếu, vàng bạc, kim khí quý, đá quý… Để hạch toán chính xác tiền mặt, tiền mặt của doanh nghiệp tập trung tại quỹ.
Mọi nghiệp vụ có liên quan đến thu, chi tiền mặt, quản lý và bảo quản tiền mặt đều do thủ quỹ chịu trách nhiệm thực hiện. Pháp lệnh kế toán, thống kê nghiêm cấm thủ quỹ không đƣợc trực tiếp mua, bán hàng hóa, vật tƣ, kiêm nhiệm công việc tiếp liệu hoặc tiếp nhiệm công việc kế toán.3 Chứng từ và sổ sách kế toán sử dụng Việc thu, chi tiền mặt tại quỹ phải có lệnh thu, chi. lệnh thu, chi này phải có chữ ký của giám đốc (hoặc ngƣời có ủy quyền) và kế toán trƣởng. Trên cơ sở các lệnh thu, chi kế toán tiến hành lập các phiếu thu, chi.
Thủ quỹ sau khi nhận đƣợc phiếu thu,c hi sẽ tiến hành thu hoặc chi theo những chứng từ đó.