Giới Thiệu Về Đo Đạc Trong Khoa Học Sức Khỏe Môi Trường

Đo đạc là một kỹ năng thiết yếu trong lĩnh vực khoa học sức khỏe môi trường. 191 trang · Haramaya University · 2005.

• Tác giả: Wuttiet Tafesse
• Trường học: Haramaya University
• Chuyên ngành: Environmental Health Science
• Đề tài: Hướng Dẫn Đo Đạc Cho Sinh Viên Khoa Học Sức Khỏe Môi Trường
• Loại tài liệu: lecture notes
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Ethiopia

Mục lục chi tiết

• Preface
• Acknowledgement
• Table of Contents
• List of figures
• 1. CHAPTER ONE: Introduction To Surveying
• 1.1. Definition and Technical Terms
• 1.2. Importance of surveying
• 1.3. Application of Surveying in Environmental Health Activities
• 2. CHAPTER TWO: The Basic Surveying Methods
• 2.1. Measuring Distances and Angles
• 2.2. Types of Surveying
• 2.3. Surveying Applications
• 2.4. Field Notes
• 3. CHAPTER THREE: Measurements and Computations
• 4. CHAPTER FOUR: Measuring Horizontal Distances
• 5. CHAPTER FIVE: Leveling
• 6. CHAPTER SIX: Tachometry
• 7. CHAPTER SEVEN: Angles, Bearing and Azimuths
• 8. CHAPTER EIGHT: Traversing
• 9. CHAPTER NINE: Construction Surveys
• LIST OF FIGURES
• ACRONYMS

Tóm tắt

I. Hướng Dẫn Đo Đạc Cơ Bản Cho Sinh Viên Khoa Học Sức Khỏe Môi Trường

Đo đạc là một kỹ năng thiết yếu trong lĩnh vực khoa học sức khỏe môi trường. Việc nắm vững các phương pháp đo đạc giúp sinh viên có thể thực hiện các nghiên cứu và phân tích môi trường một cách chính xác. Đo đạc không chỉ đơn thuần là việc đo lường khoảng cách hay góc mà còn là một phần quan trọng trong việc lập kế hoạch và thiết kế các dự án liên quan đến sức khỏe cộng đồng.

1.1. Ứng Dụng Của Đo Đạc Trong Khoa Học Sức Khỏe Môi Trường

Đo đạc có vai trò quan trọng trong việc xác định vị trí và phân tích các yếu tố môi trường. Các sinh viên cần hiểu rõ cách thức đo đạc để có thể áp dụng vào các nghiên cứu thực tiễn, từ việc lập bản đồ đến việc thiết kế các cơ sở hạ tầng phục vụ cho sức khỏe cộng đồng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Đo Đạc Trong Nghiên Cứu Môi Trường

Việc đo đạc chính xác giúp đảm bảo rằng các dữ liệu thu thập được là đáng tin cậy. Điều này rất quan trọng trong việc đánh giá tình trạng sức khỏe môi trường và đưa ra các giải pháp bảo vệ môi trường hiệu quả.

II. Các Phương Pháp Đo Đạc Cơ Bản Dành Cho Sinh Viên

Có nhiều phương pháp đo đạc khác nhau mà sinh viên khoa học sức khỏe môi trường cần nắm vững. Những phương pháp này không chỉ giúp sinh viên thực hiện các phép đo chính xác mà còn giúp họ hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến môi trường.

2.1. Phương Pháp Đo Đạc Khoảng Cách

Đo đạc khoảng cách có thể thực hiện bằng nhiều công cụ khác nhau như thước dây, máy đo khoảng cách điện tử (EDM). Việc hiểu rõ cách sử dụng các công cụ này là rất quan trọng để đảm bảo độ chính xác trong các phép đo.

2.2. Phương Pháp Đo Đạc Góc

Đo đạc góc thường được thực hiện bằng các thiết bị như máy kinh vĩ hoặc theodolite. Kỹ năng này giúp sinh viên xác định hướng và vị trí của các điểm trong không gian, từ đó hỗ trợ cho việc lập bản đồ và thiết kế.

III. Thách Thức Trong Đo Đạc Môi Trường

Đo đạc môi trường không phải là một nhiệm vụ đơn giản. Có nhiều thách thức mà sinh viên có thể gặp phải trong quá trình thực hiện các phép đo. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến độ chính xác và độ tin cậy của dữ liệu thu thập được.

3.1. Ảnh Hưởng Của Địa Hình Đến Đo Đạc

Địa hình phức tạp có thể gây khó khăn trong việc thực hiện các phép đo chính xác. Sinh viên cần phải biết cách điều chỉnh các phương pháp đo đạc để phù hợp với điều kiện địa hình cụ thể.

3.2. Sai Sót Trong Quá Trình Đo Đạc

Sai sót trong quá trình đo đạc có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ thiết bị không chính xác đến lỗi của người thực hiện. Việc nhận diện và khắc phục các sai sót này là rất quan trọng để đảm bảo độ tin cậy của dữ liệu.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Đo Đạc Trong Nghiên Cứu Môi Trường

Đo đạc không chỉ là lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong nghiên cứu môi trường. Sinh viên cần hiểu rõ cách áp dụng các phương pháp đo đạc vào các tình huống thực tế để có thể giải quyết các vấn đề môi trường một cách hiệu quả.

4.1. Lập Bản Đồ Môi Trường

Việc lập bản đồ môi trường là một trong những ứng dụng quan trọng của đo đạc. Bản đồ giúp sinh viên hình dung rõ hơn về các yếu tố môi trường và mối quan hệ giữa chúng.

4.2. Thiết Kế Các Cơ Sở Hạ Tầng

Đo đạc cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thiết kế các cơ sở hạ tầng phục vụ cho sức khỏe cộng đồng. Việc nắm vững các phương pháp đo đạc giúp sinh viên có thể tham gia vào quá trình thiết kế và xây dựng các dự án này.

V. Kết Luận Về Đo Đạc Trong Khoa Học Sức Khỏe Môi Trường

Đo đạc là một kỹ năng không thể thiếu đối với sinh viên khoa học sức khỏe môi trường. Việc nắm vững các phương pháp và ứng dụng của đo đạc sẽ giúp sinh viên có thể thực hiện các nghiên cứu và phân tích môi trường một cách hiệu quả. Tương lai của lĩnh vực này sẽ phụ thuộc vào khả năng áp dụng các kỹ năng đo đạc vào thực tiễn.

5.1. Tương Lai Của Đo Đạc Trong Nghiên Cứu Môi Trường

Với sự phát triển của công nghệ, các phương pháp đo đạc ngày càng trở nên chính xác và hiệu quả hơn. Sinh viên cần cập nhật các công nghệ mới để nâng cao kỹ năng của mình.

5.2. Vai Trò Của Đo Đạc Trong Bảo Vệ Môi Trường

Đo đạc không chỉ giúp trong việc nghiên cứu mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường. Các dữ liệu thu thập được từ đo đạc có thể hỗ trợ cho việc đưa ra các quyết định bảo vệ môi trường hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Surveying (Hướng dẫn đo đạc cho sinh viên Khoa học Sức khỏe Môi trường) do hai tác giả Wuttiet Tafesse và Tesfaye Gobena thuộc Đại học Haramaya biên soạn năm 2005. Tài liệu được phát triển trong khuôn khổ Sáng kiến Đào tạo Y tế Công cộng Ethiopia (EPHTI) với sự hợp tác của Trung tâm Carter (The Carter Center), Bộ Y tế Ethiopia, Bộ Giáo dục Ethiopia và được tài trợ bởi USAID (Hợp đồng Hợp tác số 663-A-00-00-0358-00).

  [Khái niệm & Đo đạc cơ bản]       [Lý thuyết Sai số & Xử lý]      [Trắc địa Công trình & Hạ tầng]
  - Trắc địa mặt phẳng/cao cấp      - Sai lầm, hệ thống, ngẫu nhiên - Bố trí mốc cọc, nhà cửa
  - Đo cự ly: Pacing, Taping, EDM   - Sai số 90%, sai số khép       - Tuyến cấp thoát nước, hầm
  - Đo góc: Sexagesimal/Centesimal  - Tiêu chuẩn US Traverse        - Bản đồ phác thảo dịch tễ

Về vị trí trong chương trình đào tạo, tài liệu đóng vai trò là giáo trình cơ sở kỹ thuật dành cho sinh viên bậc đại học ngành Khoa học Sức khỏe Môi trường (Environmental Health Science). Trong hoạt động y tế công cộng, nhân viên y tế thường xuyên thực hiện công tác chẩn đoán cộng đồng (community diagnosis) – hoạt động đòi hỏi kỹ năng vẽ bản đồ phác thảo (sketch maps) khu vực điều tra. Kiến thức đo đạc cung cấp nền tảng phục vụ công tác quy hoạch, thiết kế, định vị và xây dựng các công trình vệ sinh (sanitary facilities) cùng các hệ thống kỹ thuật môi trường.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung vào việc cung cấp các khái niệm nền tảng và kỹ năng kỹ thuật trắc địa: từ định nghĩa, phân loại phương pháp đo, xử lý sai số tính toán, đến kỹ thuật đo đạc khoảng cách, góc, cao độ và bố trí công trình thực địa. Cấu trúc giáo trình gồm 9 chương, được thiết kế theo trình tự sư phạm thống nhất: mỗi chương đều bắt đầu bằng mục tiêu học tập cụ thể, phần giới thiệu lý thuyết chuyên môn và kết thúc bằng hệ thống bài tập thực hành. Điểm đặc thù của tài liệu là sự tích hợp giữa kỹ thuật trắc địa truyền thống với các yêu cầu kỹ thuật thực tế của ngành y tế công cộng và kiểm soát môi trường, giải quyết tình trạng thiếu hụt tài liệu chuyên khảo tại Ethiopia thời điểm xuất bản.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Giáo trình phân bổ dung lượng qua 9 chương chuyên đề với tiến trình logic từ nguyên lý cơ bản đến ứng dụng xây dựng hạ tầng:

Chương 1: Nhập môn Trắc địa (Định nghĩa, vai trò trong y tế môi trường)
Chương 2: Phương pháp Cơ bản (Mặt phẳng vs Cao cấp, Phân loại trắc địa, Sổ đo)
Chương 3: Đo đạc & Tính toán (Hệ đo góc, Sai số, Độ chính xác, Tiêu chuẩn US)
Chương 4: Đo Khoảng cách Ngang (Đo bước, Thước dây, Thước bánh xe, EDM)
Chương 5: Đo cao / Thủy chuẩn (Leveling, BM, TP, Đọc mia ngược, Thủy chuẩn 3 dây)
Chương 6: Đo Thị cự (Tachometry / Stadia, Đo ngắm nghiêng, Sai số thị cự)
Chương 7: Góc, Hướng & Góc phương vị (Bearing, Azimuth, Độ từ thiên)
Chương 8: Đường chuyền (Traversing, Latitudes & Departures, Diện tích DMD)
Chương 9: Trắc địa Công trình (Cắm cọc mốc, Bố trí nhà nhỏ, Cống thoát nước & Hầm)

• Chương 1: Nhập môn Trắc địa (Introduction to Surveying): Trình bày định nghĩa, các thuật ngữ kỹ thuật, mục đích cơ bản của trắc địa (xác định vị trí tương đối của các điểm hiện hữu và định vị các điểm mới), tầm quan trọng của trắc địa trong việc lập bản đồ, xác định ranh giới và ứng dụng trực tiếp trong xây dựng hạ tầng kỹ thuật môi trường (cấp nước, thoát nước, đường giao thông).
• Chương 2: Các phương pháp trắc địa cơ bản (The Basic Surveying Methods): Phân biệt Trắc địa mặt phẳng (Plane surveying) – giả định bề mặt Trái Đất phẳng trong phạm vi bán kính dưới 20 km – và Trắc địa cao cấp (Geodetic surveying) – có tính đến độ cong elipsoid của Trái Đất. Giới thiệu các loại hình trắc địa chuyên ngành: trắc địa địa chính (property survey), địa hình (topographic survey), công trình (construction survey), đô thị (city survey), khống chế (control survey), tuyến (route survey), thủy văn (hydraulic survey) và trắc địa ảnh (photogrammetric survey). Thiết lập các quy tắc bắt buộc trong ghi chép sổ đo hiện trường (field notes).
• Chương 3: Đo đạc và tính toán (Measurements and Computations): Phân tích hệ thống đơn vị đo góc (hệ Sexagesimal: độ - phút - giây và hệ Centesimal: grad - centigrad). Nguyên tắc xử lý chữ số có nghĩa (significant figures) và quy tắc làm tròn số. Phân loại nguồn sai số: Sai lầm thô bạo (blunders/gross errors), sai số hệ thống (systematic errors), sai số ngẫu nhiên (accidental errors). Trình bày khái niệm giá trị xác suất nhất (most probable value), công thức tính sai số 90% ($E_{90}$), luật bù trừ sai số ($E = E_1\sqrt{n}$), phân biệt độ chính xác (Precision) với độ chuẩn xác (Accuracy), sai số khép (error of closure) và bảng tiêu chuẩn độ chính xác đường chuyền của Hoa Kỳ (US Standards for Traverse Survey).
• Chương 4: Đo khoảng cách ngang (Measuring Horizontal Distances): Hướng dẫn các phương pháp đo thô sơ như đếm bước chân (pacing với độ chính xác từ $1:50$ đến $1:200$), sử dụng bánh xe đo (measuring wheel); phương pháp đo trực tiếp bằng thước dây thép/sợi thủy tinh (taping) cùng các phụ kiện (dây dọi - plumb bob, cọc tiêu - range pole, kẹp kéo thước); giới thiệu phương pháp đo thị cự (stadia) và máy đo xa điện tử (EDM).
• Chương 5: Đo cao / Thủy chuẩn (Leveling): Nguyên lý đo khoảng cách đứng và độ cao hình học (elevation) so với mực nước biển trung bình (MSL). Thao tác với máy thủy chuẩn (level), mia đo cao (leveling rod), bọt thủy tròn, chân máy ba ốc (three-screw leveling). Các khái niệm mốc độ cao (Bench Mark - BM), điểm chuyển (Turning Point - TP), chiều cao máy (HI, hi), số đọc mia sau (Backsight - BS), số đọc mia trước (Foresight - FS). Kỹ thuật đọc mia ngược (inverted staff reading), thủy chuẩn mặt cắt (cross-section leveling) và thủy chuẩn ba dây (three-wire leveling).
• Chương 6: Đo thị cự (Tachometry): Nguyên lý chỉ thị cự (stadia hairs), công thức tính khoảng cách ngang và chênh cao trong trường hợp tia ngắm nằm ngang và tia ngắm nghiêng (inclined sights), cùng các nguồn sai số trong đo thị cự.
• Chương 7: Góc, Hướng và Góc phương vị (Angles, Bearing and Azimuths): Xác định hướng đường thẳng, đo góc bằng, góc đứng, góc phương vị (Azimuth), góc định hướng (Bearing), độ từ thiên (magnetic declination) và sử dụng la bàn trắc địa.
• Chương 8: Đường chuyền (Traversing): Phương pháp tính tọa độ số gia (Latitudes and Departures), tính sai số khép góc và sai số khép chiều dài, phương pháp tính diện tích khu đất bằng phương pháp tọa độ vuông góc và khoảng cách kinh tuyến kép (Double Meridian Distance - DMD).
• Chương 9: Trắc địa công trình (Construction Surveys): Quy trình cắm cọc mốc (setting out pegs), bố trí công trình trên mặt đất phẳng và sườn dốc, định vị góc công trình nhà dân dụng nhỏ, thiết lập độ dốc cho hệ thống cống ngầm (sewer) và thi công đường hầm (tunnel construction).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống cơ sở lý thuyết chặt chẽ:

• Hình học và Lượng giác phẳng: Ứng dụng để giải các tam giác trắc địa, tính khoảng cách gián tiếp, quy đổi tọa độ cực sang tọa độ phẳng và tính diện tích hình học khép kín.

• Lý thuyết sai số và Thống kê thực nghiệm: Cung cấp cơ chế phân biệt bản chất sai số, tính toán sai số giới hạn với mức độ tin cậy 90% dựa trên công thức:

  $$E_{90} = 1.645 \times \sqrt{\frac{\sum \Delta^2}{n(n - 1)}}$$

  và quy luật lan truyền sai số ngẫu nhiên theo căn bậc hai của số lần đo ($E = E_1\sqrt{n}$).

• Hệ quy chiếu và Trọng trường: Khái niệm mặt nước chuẩn (level surface), phương dây dọi (hướng trọng lực), độ cao tuyệt đối và chênh cao tương đối.

Kỹ năng phát triển

Tài liệu định hướng rèn luyện bộ kỹ năng chuyên môn:

• Kỹ năng đo đạc hiện trường: Vận hành thiết bị cơ học và quang học (thước thép, dây dọi, máy thủy chuẩn ba ốc, máy kinh vĩ); đo khoảng cách sơ bộ bằng phương pháp đếm bước chuẩn hóa; thực hiện dẫn tuyến thủy chuẩn vi sai.
• Kỹ năng ghi chép và xử lý dữ liệu: Ghi sổ nhật trình trắc địa theo quy chuẩn nghiêm ngặt (không tẩy xóa, dùng bút chì chuyên dụng, ghi nhãn bản phác thảo rõ ràng, loại trừ sai số thô bạo ngay tại hiện trường).
• Kỹ năng tính toán giải tích: Tính toán góc đổi đơn vị sexagesimal, tính bình sai sơ bộ đường chuyền, tính diện tích theo DMD và tính độ dốc thiết kế cho đường ống thoát nước vệ sinh.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng mô hình sư phạm theo năng lực (competency-based pedagogy), cấu trúc tài liệu đồng nhất nhằm hỗ trợ tối đa việc tự học và giảng dạy trên lớp:

Mỗi chương được mở đầu bằng các mục tiêu bài học (Learning Objectives) được lượng hóa bằng các động từ hành động (định nghĩa, mô tả, phân loại, tính toán, bố trí). Phần nội dung lý thuyết đi kèm các ví dụ tính toán từng bước, các bảng biểu chuẩn hóa và sơ đồ mô tả thao tác thiết bị. Cuối chương là hệ thống câu hỏi lý thuyết và bài tập tính toán định lượng (Exercises/Class work).

Hệ thống bài tập thực hành gắn liền với điều kiện thực địa. Ví dụ, trong phần đo bước (pacing), sinh viên được giao bài tập chuẩn hóa chiều dài bước chân trên đoạn tuyến chuẩn $200.0\text{ ft}$ với 5 lần đo lặp ($78$, $76.5$, $77$, $87$, $76$ bước), sau đó yêu cầu xác định giá trị trung bình, tính sai số $E_{90}$, đánh giá độ chính xác tương đối và áp dụng để tính chiều dài một đoạn tuyến chưa biết khi đếm được trung bình $123.5$ bước.

Về mặt đánh giá, giáo trình kết hợp giữa kiểm tra lý thuyết (khái niệm sai số, tiêu chuẩn US traverse) và kiểm tra năng lực xử lý số liệu (tính sai số khép, tính cao độ qua sổ đo thủy chuẩn dẫn tuyến). Quy tắc quản lý sổ đo hiện trường được đưa vào như một tiêu chí đánh giá nghiêm ngặt nhằm rèn luyện tính trung thực và chuẩn xác của người làm công tác đo đạc.

---

Điểm nổi bật và tính ứng dụng thực tiễn

• Tích hợp liên ngành chuyên sâu: Khác với các giáo trình trắc địa thuần túy phục vụ xây dựng dân dụng quy mô lớn hoặc cầu đường, tài liệu chọn lọc những kỹ thuật đo đạc liên quan mật thiết đến công trình vệ sinh và sức khỏe cộng đồng. Các chủ đề như trắc địa tuyến cống ngầm (sewer construction), định vị công trình nhỏ (small buildings), đo cao đọc mia ngược phục vụ khảo sát nhà nhiều tầng được trình bày chi tiết.
• Quy chuẩn hóa theo chuẩn quốc tế: Tài liệu đưa vào các bảng tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế, điển hình là bảng tiêu chuẩn độ chính xác đường chuyền của Hoa Kỳ (Selected US Standards for Traverse Survey):

Cấp hạng (Order)	Hạng phụ (Class)	Độ chính xác tương đối	Ứng dụng kỹ thuật
First Order	—	$1 : 100,000$	Lưới khống chế cấp 1; Nghiên cứu khoa học chính xác
Second Order	Class I	$1 : 50,000$	Khống chế hỗ trợ mạng lưới cấp 1
	Class II	$1 : 20,000$	Khống chế cho các dự án kỹ thuật quy mô lớn
Third Order	Class I	$1 : 10,000$	Công trình kỹ thuật quy mô nhỏ
	Class II	$1 : 5,000$	Dự án kỹ thuật nhỏ; Lập bản đồ quy mô lớn

• Tính minh họa trực quan: Hệ thống hình vẽ kỹ thuật phân tích chi tiết cấu tạo thiết bị và phương pháp thao tác: từ cấu tạo dây dọi, thước cuộn thép, bọt thủy tròn, chân máy ba ốc, hình học elipsoid của Trái Đất, đến các sơ đồ sai số hiệu chỉnh nhiệt độ và độ chùng của thước dây.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

1. Sinh viên bậc đại học: Tài liệu biên soạn trực tiếp cho sinh viên ngành Khoa học Sức khỏe Môi trường và sinh viên Y tế Công cộng cần trang bị kỹ năng đo đạc để phục vụ khảo sát thực địa và vệ sinh môi trường nông thôn/đô thị.
2. Yêu cầu tiên quyết: Người học cần nắm vững kiến thức toán học phổ thông, bao gồm hình học phẳng, lượng giác phẳng cơ bản (hàm sin, cos, tan), các phép tính đại số và khái niệm cơ bản về xác suất thống kê (giá trị trung bình, độ lệch chuẩn).
3. Giảng viên và Cán bộ chuyên môn: Giảng viên có thể sử dụng toàn bộ khung chương trình 9 chương và hệ thống bài tập mẫu để tổ chức bài giảng lý thuyết cũng như các buổi thực tập trắc địa ngoài hiện trường. Cán bộ y tế môi trường công tác tại các trạm y tế, trung tâm y tế dự phòng có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo khi triển khai xây dựng công trình vệ sinh, giếng nước, nhà tiêu hợp vệ sinh hoặc vẽ bản đồ dịch tễ học tại địa phương.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Giáo trình được thiết kế cho sinh viên đại học ngành Khoa học Sức khỏe Môi trường, sinh viên Y tế Công cộng và các kỹ thuật viên y tế thực địa tham gia vào công tác quản lý hạ tầng vệ sinh cơ sở.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học cần có kiến thức về lượng giác phẳng (tính toán cạnh và góc trong tam giác), đại số cơ bản (xử lý phương trình tọa độ), hiểu biết về các hệ đo lường (độ, phút, giây; mét, foot) và kiến thức vật lý cơ bản về trọng lực và quang học.

3. Giáo trình này có điểm gì khác so với sách trắc địa thông thường?

Tài liệu lược bỏ các kỹ thuật trắc địa địa động lực học hoặc công trình công nghiệp nặng phức tạp, tập trung trọng tâm vào các phương pháp đo đạc mặt phẳng thực dụng: đo bước, đo thước thép, đo thủy chuẩn dẫn tuyến, đo góc bằng la bàn và bố trí các công trình vệ sinh quy mô vừa và nhỏ (hệ thống thoát nước, định vị nhà trạm).

4. Làm thế nào để tự học giáo trình này đạt hiệu quả cao?

Người học nên đọc kỹ mục tiêu học tập ở đầu mỗi chương, tự giải lại các ví dụ tính toán sai số, chuyển đổi đơn vị góc, lập bảng tính cao độ thủy chuẩn và thực hiện đầy đủ các bài tập tự lượng giá ở cuối mỗi chương.

5. Giáo trình có tài liệu bổ trợ hoặc hình ảnh minh họa đi kèm không?

Tài liệu tích hợp đầy đủ danh mục chữ viết tắt chuyên ngành (BM, EDM, HI, hi, TP, DMD, MSL, FS, BS), danh mục hình vẽ kỹ thuật (List of Figures) chi tiết mô tả cấu tạo thiết bị trắc địa, sơ đồ phương pháp đo vi sai và các biểu mẫu ghi chép sổ đo thực tế.

---

Kết luận

Giáo trình Surveying của Wuttiet Tafesse và Tesfaye Gobena là tài liệu học thuật hoàn chỉnh, cung cấp hệ thống lý thuyết trắc địa mặt phẳng và các kỹ năng đo đạc ứng dụng phục vụ ngành Khoa học Sức khỏe Môi trường. Với cấu trúc 9 chương chuẩn mực, hệ thống công thức toán học và sai số được trình bày rõ ràng, tài liệu đáp ứng đầy đủ yêu cầu đào tạo đại học và cung cấp tài liệu tham khảo kỹ thuật cho công tác vệ sinh môi trường thực địa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LECTURE NOTES For Environmental Health Science Students Surveying Wuttiet Tafesse, Tesfaye Gobena Haramaya University In collaboration with the Ethiopia Public Health Training Initiative, The Carter Center, the Ethiopia Ministry of Health, and the Ethiopia Ministry of Education 2005 Funded under USAID Cooperative Agreement No. Produced in collaboration with the Ethiopia Public Health Training Initiative, The Carter Center, the Ethiopia Ministry of Health, and the Ethiopia Ministry of Education. Important Guidelines for Printing and Photocopying Limited permission is granted free of charge to print or photocopy all pages of this publication for educational, not-for-profit use by health care workers, students or faculty. All copies must retain all author credits and copyright notices included in the original document.

Under no circumstances is it permissible to sell or distribute on a commercial basis, or to claim authorship of, copies of material reproduced from this publication. ©2005 by Wuttiet Tafesse, Tesfaye Gobena All rights reserved. Except as expressly provided above, no part of this publication may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopying, recording, or by any information storage and retrieval system, without written permission of the author or authors. This material is intended for educational use only by practicing health care workers or students and faculty in a health care field.

Preface This lecture note is prepared for Environmental Health Science Students who need to understand measurement of distances, angles and other similar activities. It is designed to give the student the basic concepts and skills of surveying for undergraduate level. This material could have paramount importance for the health professionals who are involved in public health activities. Public health students are frequently involved in community diagnosis, one of the major activities of public health.

This activity requires, among other things, drawing of sketch maps of the area in question. A basic knowledge of surveying is of great help for planning, designing, layout and construction of different sanitary facilities. In Ethiopia there are no textbooks, which could appropriately fulfill the requirements of surveying course for Environmental Health Science students. We believe that this lecture note can fill that gap.

This lecture note is divided in to nine chapters. Each chapter comprises of learning objectives, introduction, and practical exercises. i Acknowledgement We would like to acknowledge The Carter Center for the financial sport to the workshop conducted to develop the lecture note. We would also like to thank Alemaya University, Faculty of Health Sciences academic staff members for reviewing the manuscript in the intra-institutional workshop.

Our deep appreciation also goes to Essayas Alemayehu , Ato Zeleke Alebachew , Ato adane Sewuhunegn, Ato Embialle Mengistie and Ato Yonas Mamo who gave valuable comments during the inter-institutional workshop. ii Table of Contents Preface. ii Table of Contents. iii List of figures.

ix CHAPTER ONE: Introduction To Surveying 1. Definition and Technical Terms. Importance of surveying. Application of Surveying in Environmental Health Activities.

4 CHAPTER TWO: The Basic Surveying Methods 2. Measuring Distances and Angles. Types of Surveying. 15 CHAPTER THREE: Measurements and Computations 3.

Types of Measurements in Surveying. Mistakes and Errors. Accuracy and Precision. 34 CHAPTER FOUR: Measuring Horizontal Distances 4.

Rough Distance Measurement. Taping Equipments and Methods. 57 CHAPTER FIVE: Leveling 5. Measuring Vertical Distances.

Methods of Leveling. Benchmarks and Turning Points. Inverted Staff Reading. Cross-Section Leveling.

Three-Wire Leveling. 97 CHAPTER SIX: Tachometry 6. Principles of Stadia. Stadia Measurement on an inclined Sights.

Sources of Errors in Stadia Work. 110 CHAPTER SEVEN: Angles, Bearing and Azimuths 7. Direction of a Line. 128 CHAPTER THREE: Traversing 8.

Latitudes and Departures .6 Application Of Traversing. 138 Exercise Error! Bookmark Not Defined. 145 CHAPTER NINE: Construction Surveys 9. Setting out a Peg on a Specified Distance and Bearing.

Setting Out Small Buildings. Sewer and Tunnel Construction. 180 v LIST OF FIGURES Fig.1 Shape of the earth.2 The vertical direction .3 A true horizontal distance; is actually curved, like the surface of the earth .2 Illustration of accuracy and precision .3 Illustration of accuracy and precision .