Giáo Trình Bảo Dưỡng và Sửa Chữa Hệ Thống Di Chuyển và Lái Ô Tô Trung Cấp

Giáo trình bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống di chuyển, hệ thống lái cho nghề công nghệ ô tô trung cấp, cung cấp kiến thức chuyên sâu và thực tiễn.

• Trường học: Trường Cao Đẳng Cơ Điện Xây Dựng Việt Xô
• Chuyên ngành: Công Nghệ Ô Tô
• Đề tài: Bảo Dưỡng và Sửa Chữa Hệ Thống Di Chuyển và Lái
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Ninh Bình

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: HỆ THỐNG TREO TRÊN Ô TÔ
• 1.1. NHIỆM VỤ, YÊU CẦU HỆ THỐNG TREO
• 1.1.1. Khái quát chung
• 1.1.2. Sự lắc dọc
• 1.1.3. Sự lắc ngang
• 1.1.4. Sự nhún
• 1.1.5. Sự xoay đứng
• 1.1.6. Sự dao động của khối lượng không được treo
• 1.1.6.1. Sự dịch đứng
• 1.1.6.2. Sự xoay dọc
• 1.1.6.3. Sự uốn
• 1.2. PHÂN LOẠI HỆ THỐNG TREO
• 1.3. CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC BỘ PHẬN CHÍNH TRONG HỆ THỐNG
• 1.3.1. Bộ phận đàn hồi
• 1.3.1.1. Đặc tính đàn hồi của lò xo
• 1.3.1.2. Độ cứng của lò xo
• 1.3.1.3. Sự dao động của lò xo
• 1.3.1.4. Nhíp lá
• 1.3.1.5. Lò xo trụ
• 1.3.1.6. Lò xo phi tuyến tính
• 1.3.1.7. Lò xo thanh xoắn
• 1.3.1.8. Lò xo cao su
• 1.3.1.9. Lò xo không khí
• 1.3.2. Bộ phận giảm chấn

Tóm tắt

I. Hướng Dẫn Tổng Quan Về Bảo Dưỡng Hệ Thống Di Chuyển Ô Tô

Bảo dưỡng hệ thống di chuyển và lái ô tô là một phần quan trọng trong việc duy trì hiệu suất và an toàn của xe. Hệ thống này bao gồm nhiều bộ phận như hệ thống treo, khung xe và hệ thống lái. Việc bảo trì định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề và giảm thiểu rủi ro hư hỏng nghiêm trọng. Theo tài liệu từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, việc bảo dưỡng đúng cách không chỉ kéo dài tuổi thọ của xe mà còn đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

1.1. Tổng Quan Về Hệ Thống Di Chuyển Ô Tô

Hệ thống di chuyển ô tô bao gồm các bộ phận chính như hệ thống treo, khung xe và hệ thống lái. Mỗi bộ phận có nhiệm vụ riêng, nhưng chúng đều phối hợp với nhau để đảm bảo xe hoạt động hiệu quả. Hệ thống treo giúp hấp thụ chấn động từ mặt đường, trong khi khung xe cung cấp cấu trúc vững chắc cho xe.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Bảo Dưỡng Định Kỳ

Bảo dưỡng định kỳ giúp phát hiện và khắc phục các vấn đề trước khi chúng trở thành nghiêm trọng. Việc kiểm tra thường xuyên các bộ phận như lốp, phanh và hệ thống lái có thể ngăn ngừa tai nạn và tiết kiệm chi phí sửa chữa lớn sau này.

II. Những Thách Thức Trong Bảo Dưỡng Hệ Thống Di Chuyển Ô Tô

Bảo dưỡng hệ thống di chuyển ô tô không phải lúc nào cũng dễ dàng. Nhiều thách thức có thể phát sinh, từ việc thiếu thiết bị chuyên dụng đến việc không có đủ kiến thức kỹ thuật. Theo tài liệu, một trong những vấn đề phổ biến là sự hư hỏng của các bộ phận do không được bảo trì đúng cách. Điều này có thể dẫn đến chi phí sửa chữa cao và nguy cơ mất an toàn.

2.1. Thiếu Kiến Thức Kỹ Thuật

Nhiều người sử dụng ô tô không có đủ kiến thức về cách bảo trì hệ thống di chuyển. Điều này có thể dẫn đến việc bỏ qua các bước quan trọng trong quy trình bảo dưỡng, gây ra hư hỏng nghiêm trọng cho xe.

2.2. Thiết Bị Bảo Dưỡng Không Đầy Đủ

Việc thiếu thiết bị chuyên dụng có thể làm giảm hiệu quả của quá trình bảo dưỡng. Các bộ phận như bộ giảm chấn và hệ thống lái cần được kiểm tra bằng các dụng cụ chuyên dụng để đảm bảo an toàn và hiệu suất.

III. Phương Pháp Bảo Dưỡng Hệ Thống Di Chuyển Ô Tô Hiệu Quả

Để bảo dưỡng hệ thống di chuyển ô tô hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và quy trình chuẩn. Việc sử dụng các dụng cụ kiểm tra chuyên dụng và tuân thủ quy trình bảo trì sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề. Theo tài liệu, việc bảo dưỡng đúng cách có thể kéo dài tuổi thọ của xe và giảm thiểu chi phí sửa chữa.

3.1. Quy Trình Bảo Dưỡng Hệ Thống Treo

Quy trình bảo dưỡng hệ thống treo bao gồm kiểm tra các bộ phận như lò xo, bộ giảm chấn và các khớp nối. Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu hư hỏng và đảm bảo hệ thống hoạt động hiệu quả.

3.2. Kiểm Tra Hệ Thống Lái

Hệ thống lái cần được kiểm tra thường xuyên để đảm bảo an toàn khi điều khiển xe. Việc kiểm tra bao gồm kiểm tra độ chặt của các khớp nối và tình trạng của bộ trợ lực lái.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Bảo Dưỡng Hệ Thống Di Chuyển Ô Tô

Việc áp dụng các phương pháp bảo dưỡng vào thực tiễn là rất quan trọng. Các kỹ thuật viên cần được đào tạo để thực hiện bảo trì đúng cách. Theo tài liệu, việc áp dụng các quy trình bảo dưỡng chuẩn sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và tăng cường hiệu suất của xe.

4.1. Đào Tạo Kỹ Thuật Viên

Đào tạo kỹ thuật viên là một phần quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng bảo trì. Kỹ thuật viên cần nắm vững kiến thức về các bộ phận của hệ thống di chuyển và quy trình bảo dưỡng.

4.2. Sử Dụng Công Nghệ Mới

Việc áp dụng công nghệ mới trong bảo trì có thể giúp nâng cao hiệu quả. Các thiết bị kiểm tra hiện đại giúp phát hiện sớm các vấn đề và giảm thiểu thời gian bảo trì.

V. Kết Luận Về Bảo Dưỡng Hệ Thống Di Chuyển Ô Tô

Bảo dưỡng hệ thống di chuyển ô tô là một nhiệm vụ quan trọng để đảm bảo an toàn và hiệu suất của xe. Việc áp dụng các phương pháp bảo trì đúng cách sẽ giúp kéo dài tuổi thọ của xe và giảm thiểu chi phí sửa chữa. Theo tài liệu, việc duy trì hệ thống di chuyển không chỉ là trách nhiệm của kỹ thuật viên mà còn là của người sử dụng xe.

5.1. Tương Lai Của Bảo Dưỡng Ô Tô

Tương lai của bảo dưỡng ô tô sẽ ngày càng phụ thuộc vào công nghệ. Các hệ thống tự động và cảm biến sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề và tối ưu hóa quy trình bảo trì.

5.2. Tầm Quan Trọng Của An Toàn

An toàn là yếu tố hàng đầu trong bảo dưỡng ô tô. Việc bảo trì đúng cách không chỉ bảo vệ xe mà còn bảo vệ tính mạng của người sử dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VIỆT XÔ KHOA CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC GIÁO TRÌNH Mô đun: Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống di chuyển, hệ thống lái NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: 979 QĐ-CĐVX-ĐT ngày 12 tháng 12 năm 2019 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ điện xây dựng Việt Xô. Ninh Bình - 2019 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo nghề và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Mã tài liệu: 2 THUẬT NGỮ CHUYÊN MÔN TT Ký hiệu Ý nghĩa Camber: Góc nghiêng của bánh xe so với phương 1 thẳng đứng.

3 ABS (Anti-lock Brake System): Hệ thống phanh chống bó cứng tự động. 4 Multi Flex: Hệ thống kiểm tra phanh, lái, treo 5 SAPH45: Vật liệu thép dùng chế tạo xe ô tô SS41: Ký hiệu thép cuộn cho công trình xây 6 dựng 7 EPS (Electric power steering): Hệ thống lái điện tử ECU (Electronic Control Hộp điều khiển trung tâm 8 Unit): 9 DC (Direct Current) Động cơ điện một chiều Camber (góc nghiêng trụ đứng): Góc nghiêng của bánh xe so với phương 10 thẳng đứng nhìn từ phía trước. Caster (góc nghiêng trục xoay Góc nghiêng giữa trục xoay đứng và 11 đứng): đường thẳng đứng, nhìn từ cạnh xe Kingpin (góc nghiêng trục lái): Góc lệch được tạo thành giữa trục xoay đứng và đường 12 thẳng đứng. Trục xoay đứng là trục mà trên đó bánh xe có thể xoay về phía phải hoặc trái.

13 SST: (Special service tools) Dụng cụ đặc biệt dùng cho sửa chữa. Góc đặt bánh xe Góc nghiêng của bánh xe so với phương 14 thẳng đứng và phương nằm ngang theo chiều quan sát. 3 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống di chuyển, hệ thống lái Mã mô đun: MĐ 20 Thời gian thực hiện mô đun: 90 giờ; (Lý thuyết: 28 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 59 giờ; Kiểm tra: 3 giờ) I. Vị trí tính chất của mô đun: - Vị trí: Mô đun được bố trí giảng dạy sau các môn học cơ sở và các mô đun nghề như: MĐ 16, MĐ 17, MĐ18, MĐ19 - Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề Công nghệ ô tô trình độ trung cấp II.

Mục tiêu mô đun: - Về kiến thức: + Trình bày đầy đủ các yêu cầu, nhiệm vụ và phân loại của các bộ phận hệ thống treo và khung, vỏ xe, và hệ thống lái + Giải thích được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các bộ phận phận hệ thống treo và khung, vỏ xe, hệ thống lái + Phân tích đúng những hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng chung và của các bộ phận hệ thống treo và khung, vỏ xe và hệ thống lái + Phát hiện và trình bày phương pháp bảo dưỡng, kiểm tra và sửa chữa được những sai hỏng của các bộ phận hệ thống treo và khung, vỏ xe và hệ thống lái - Về kỹ năng: + Tháo lắp, kiểm tra bảo dưỡng và sửa chữa được các chi tiết của các bộ phận của hệ thống treo và khung, vỏ xe đúng quy trình, quy phạm và đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật trong sửa chữa + Sử dụng đúng các dụng cụ kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa đảm bảo chính xác và an toàn - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô + Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học sinh. Nội dung mô đun: 1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian: Thời gian (giờ) Thực hành, Tổng Lý Số Tên các bài trong mô đun thực tập, thí Kiểm số thuyết TT nghiệm,Thảo tra luận, bài tập 1 Bài 1: Hệ thống treo trên ô tô 8 6 2 1. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại hệ thống treo.

Nhiệm vụ, yêu cầu hệ 4 thống treo. Phân loại hệ thống treo. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống treo 2. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống treo phụ thuộc 2.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống treo độc lập 2. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của bộ giảm chấn. Tháo, lắp, nhận dạng các bộ phận và chi tiết trong hệ thống treo. Bài 2: Bảo dưỡng Sửa chữa hệ 2 12 2 10 1 thống treo 1.

Hiện tượng nguyên nhân hư hỏng, Phương pháp sửa chữa hệ thống treo 2. Quy trình sửa chữa hệ thống treo 3. Thực hành sửa chữa hệ thống treo 3. Sửa chữa nhíp và bộ phận đàn hồi 3.

Sửa chữa bộ phận giản chấn 3. Sửa chữa bộ phận dẫn hướng Bài 3: Bảo dưỡng và sửa chữa 3 16 4 12 1 khung xe, thân vỏ xe 1. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại,cấu tạo khung xe,thân vỏ xe. Đặc điểm sai hỏng của khung xe, thân vỏ xe 3.

Quy trình bảo dưỡng và sửa chữa khung xe, thân vỏ xe 4. Thực hành bảo dưỡng khung xe, thân vỏ xe 4. Bảo dưỡng thường xuyên 5 4. Bảo dưỡng định kỳ 5.

Thực hành sửa chữa khung xe, thân vỏ xe 5. Sửa chữa khung xe 5. Sửa chữa thân xe 5. Sửa chữa sơn xe 4 Bài 4: Hệ thống lái ô tô 4 3 1 0 1.

Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại hệ thống lái 1. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống lái 2. Nguyên lý hoạt động. Bảo dưỡng bên ngoài các bộ phận của hệ thống lái 3.

Quy trình tháo lắp, kiểm tra bên ngoài các bộ phận 3. Bảo dưỡng 5 Bài 5: Bảo dưỡng và sửa chữa 12 4 8 cơ cấu lái 1. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại cơ cấu lái 1. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của cơ cấu lái 2.

Nguyên lý hoạt động. Hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng và phương pháp kiểm tra bảo dưỡng, sửa chữa cơ cấu lái 3. Hiện tượng và nguyên nhân sai hỏng. Phương pháp kiểm tra và bảo dưỡng sửa chữa.

Bảo dưỡng và sửa chữa cơ cấu lái 4. Quy trình tháo lắp, bảo 6 dưỡng và sửa chữa cơ cấu lái 4. Sửa chữa 6 Bài 6: Bảo dưỡng và sửa chữa 4 2 2 0 dẫn động lái 1. Nhiệm vụ, yêu cầu của dẫn động lái 1.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của dẫn động lái 2. Nguyên lý hoạt động. Hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng và phương pháp kiểm tra bảo dưỡng, sửa chữa dẫn động lái 3. Hiện tượng và nguyên nhân sai hỏng.

Phương pháp kiểm tra và bảo dưỡng sửa chữa. Bảo dưỡng và sửa chữa dẫn động lái 4. Quy trình tháo lắp, bảo dưỡng và sửa chữa dẫn động lái 4. Sửa chữa 7 Bài 7: Bảo dưỡng và sửa chữa 8 3 5 cầu dẫn hướng 1.

Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại cầu dẫn hướng 1. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của dẫn động lái 2. Nguyên lý hoạt động. Hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng và phương pháp kiểm tra bảo dưỡng, sửa chữa cầu dẫn 7 hướng 3.

Hiện tượng và nguyên nhân sai hỏng. Phương pháp kiểm tra và bảo dưỡng sửa chữa. Bảo dưỡng và sửa chữa cầu dẫn hướng 4. Quy trình tháo lắp, bảo dưỡng và sửa chữa cầu dẫn hướng 4.

Kiểm tra góc đặt bánh xe bằng dụng cụ chuyên dùng 8 Bài 8: Bảo dưỡng và sửa chữa 16 4 11 1 bộ trợ lực lái thủy lực 1. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại bộ trợ lực lái thủy lực 1. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của bộ trợ lực lái thủy lực 2. Bộ trợ lực lái kiểu van xoay: 2.

Nguyên lý hoạt động. Bộ trợ lực lái kiểu van trượt: 2. Nguyên lý hoạt động. Hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng và phương pháp kiểm tra bảo dưỡng, sửa chữa bộ trợ lực lái thủy lực 3.

Hiện tượng và nguyên nhân sai hỏng. Phương pháp kiểm tra và bảo dưỡng sửa chữa. Bảo dưỡng và sửa chữa bộ trợ lực lái thủy lực 4. Quy trình tháo lắp, bảo 8 dưỡng và sửa chữa bộ trợ lực lái thủy lực 4.

Sửa chữa 9 Kiểm tra kết thúc modul 10 1 9 Cộng: 90 28 59 3 9 BÀI 1: HỆ THỐNG TREO TRÊN Ô TÔ Mã bài: MĐ 20 -1 Giới thiệu: Hệ thống treo trên ô tô là hệ thống có nhiệm vụ quan trọng giúp triệt tiêu phản lực từ mặt đường tác dụng lên người ngồi trên xe khi xe đang chạy. Tùy theo đặc điểm riêng của mỗi xe mà hệ thống treo trên mỗi xe cũng có cấu tạo khác nhau. Mục tiêu: - Phát biểu đúng yêu cầu, nhiệm vụ và phân loại hệ thống treo - Giải thích được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các bộ phận chính trong hệ thống treo - Tháo lắp, nhận dạng và kiểm tra, bảo dưỡng sửa chữa được các chi tiết, cụm trong hệ thống đúng yêu cầu kỹ thuật - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. Nội dung chính: 1.1 NHIỆM VỤ, YÊU CẦU HỆ THỐNG TREO Mục tiêu: - Trình bày được nhiệm vụ và yêu cầu của hệ thống treo - Trình bày được các yếu tố ảnh hưởng đến hệ thống treo trong quá trình xe chuyển động 1.1 Khái quát chung Hình 1.

Khối lượng được treo và không được treo trên xe ô tô 10 Thân xe được đở bởi các lò xo. Khối lượng của thân xe,… được đở bởi các lò xo gọi là khối lượng được treo. Mặt khác, các bánh xe, các cầu và những chi tiết khác của oto cũng được đở bởi các lò xo gọi là khối lượng không được treo. Thông thường khối lượng được treo lớn hơn thì tính êm dịu chuyển động tốt hơn, bởi vì, do khối lượng được treo lớn hơn nên xu hướng xe bị xóc giảm đi.

Ngược lại, nếu khối lượng không được treo lớn thì xe dể bị xóc. Sự dao động và sự xóc của các chi tiết được treo của xe – đặc biệt là thân xe có ảnh hưởng rất lớn đến tính êm dịu chuyển động. Sự dao động và sự xóc này có thể được phân loại như sau: 1.1 Sự lắc dọc Sự lắc dọc là sự dao động lên – xuống của phần trước hay sau xe quanh trọng tâm của nó. Nó xảy ra đặc biệt khi xe đi qua vệt lõm hay chỗ lồi trên đường hay chạy trên đường xóc và đầy ổ gà.

Sự lắc dọc cũng dể xảy ra với những lò xo mềm (dể bị nén) hơn so với những lò xo cứng. Sự lắc dọc 1.2 Sự lắc ngang Khi quay vòng hay khi lái xe qua chỗ đường lồi, các lò xo ở một phía xe bị giãn ra còn phía đối diện bị nén co lại.