phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm 3 chương: Chƣơng 1: Khái quát quan hệ hợp tác Liên minh châu Âu (EU)- Việt Nam từ 1995 – 2015. Chƣơng 2: Thực trạng hợp tác trong lĩnh vực y tế giữa EU và Việt Nam từ 1995 đến 2015. Chƣơng 3: Triển vọng phát triển hợp tác y tế EU- Việt Nam đến 2025. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1: KHÁI QUÁT QUAN HỆ HỢP TÁC EU - VIỆT NAM TỪ 1995 ĐẾN2015 1.1 Cơ sở chính trị - pháp lý, chính sách và mục tiêu hợp tác giữa EU- Việt Nam Tình hình thế giới trong giai đoạn này có nhiều chuyển biến theoxu hướng hòa hoãn, đối thoại.
Đối với Việt Nam, đây là giai đoạn tích cực triển khai chính sách đổi mới, mở cửa, hội nhập quốc tế. Đại hội Đảng lần thứ VI năm 1986 đã xác định chính sách đối ngoại tranh thủ điều kiện quốc tế thuận lợi phục vụ cho xây dựng và bảo vệ tổ quốc, trọng tâm là tranh thủ giúp đỡ về kinh tế và phá vỡ thế bao vây cấm vận của Mỹ và lực lượng thù địch. Đại hội cũng đã đề ra chính sách đổi mới, xóa bỏ nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp, chuyển dần sang một nền kinh tế gắn liền hơn với thị trường. Về đối ngoại, một trong những nhiệm vụ hàng đầu Đại hội tiếp tục khẳng định là “tranh thủ điều kiện quốc tế thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc” đồng thời xác định rõ “mở rộng quan hệ với tất cả các nước trên nguyên tắc cùng tồn tại hòa bình”.
Chính sách Đổi mới do Đại hội Đảng lần thứ VI khởi xướng đã mang lại những chuyển biến tích cực trên mọi lĩnh vực. Cùng với thi hành chính sách đổi mới, quyết định rút quân tình nguyện ở Campuchia về nước đã góp phần chuyển biến đáng kể quan hệ của các nước Tây Âu với Việt Nam.Chính sách đổi mới ở Việt Nam là mốc quan trọng đánh dấu sự thay đổi tư duy và xác định lại đối tượng ưu tiên trong chính sách của Việt Nam, từ đó quan hệ Việt Nam- EU cũng được khai thông. Đến cuối thập kỷ 80, EU đã trở thành một trung tâm kinh tế, chính trị quan trọng hàng đầu trên thế giới nhờ tiến trình nhất thể hóa được đẩy mạnh. Việt Nam xác định hợp tác với EU không chỉ giúp khai thác được nguồn vốn, trình độ khoa học kỹ thuật, thị trường phục vụ cho sự nghiệp xây dựng tổ quốc mà còn là một khâu quan trọng để phá vỡ thế bao vây, cô lập trong quan 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hệ đối ngoại của ta với các nước phương Tây.
Việt Nam đã nhanh chóng, chủ động thúc đẩy, thiết lập quan hệ ngoại giao với EU và EU đáp lại một cáchrất tích cực.Ngày 22/10/1990, Hội nghị Ngoại trưởng EU thông qua quyết định thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam ở cấp Đại sứ. Ngày 28/11/1990 đã đi vào lịch sử quan hệ giữa Việt Nam và EU khi hai bên chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Việcthiết lập quan hệ ngoại giao với EU như một khối là một bước quan trọng hoàn tất quá trình quan hệ của ta với tất cả các nước phương Tây,là một thành công quan trọng của Việt Nam, đánh đấu thời kỳ các nước phương Tây chấm dứt hoàn toàn chính sách bao vây, cô lập Việt Nam và bắt đầu đi vào hợp tác với Việt Nam. Đối với các nước thành viên EU, đây là điều kiện thuận lợi để đẩy mạnh quan hệ song phương với Việt Nam.
Thiết lập quan hệ với EU đã tạo ra môi trường thuận lợi có tác động quan trọng thúc đẩy quá trình bình thường hóa quan hệ với các đối tác lớn khác như Trung Quốc (1990), Mỹ (1995), gia nhập ASEAN (1995)…Môi trường quốc tế, khu vực cơ bản thuận lợi, sự gặp nhau về nhu cầu và lợi ích của cả EU và Việt Nam trong giai đoạn này đã trở thành tiền đề hết sức quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và EU. Thiết lập quan hệ ngoại giao với EU là thành công bước đầu của đường lối đối ngoại đổi mới của Đại hội Đảng lần thứ VI, một tính toán mang tính chiến lược của ngoại giao Việt Nam nhằm tạo khâu đột phá, phá vỡ thế bị bao vây cấm vận. Với việc thiết lập quan hệ ngoại giao với EU như một khối, ta đã tranh thủ được sự ủng hộ chính trị hết sức quan trọng của các nước tư bản Tây Âu, làm đòn bẩy tác động tích cực đến việc bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc (1990), Mỹ (1995), gia nhập ASEAN (1995), mở ra một giai đoạn mới về đối ngoại, tạo môi trường quốc tế hòa bình, ổn định phục vụ cho công cuộc đổi mới và phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Thiết lập quan hệ ngoại giao với EU cũng đã để lại một bài học quý 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com giá về đối ngoại trong việc vận dụng sự khác nhau giữa các đối tác, xác định đúng trọng điểm để tạo khâu đột phá.
Hiệp ước Maastricht (1993) thể hiện quyết tâm của Lãnh đạo EU hướng tới xây dựng một châu Âu ngày càng thống nhất. Về đối ngoại, lần đầu tiên, EU đã thống nhất được chủ trương xây dựng một Chính sách đối ngoại và an ninh chung. Mặc dù còn sơ khai song Chính sách đối ngoại và an ninh chung đã cho phép EU bước đầu triển khai quan hệ đối ngoại với các nước trên thế giới một cách nhất quán và thống nhất hơn. Trong bối cảnh Châu Á- Thái Bình Dương phát triển năng động, kinh tế tăng trưởng nhanh và hợp tác khu vực có những bước tiến mạnh mẽ, EU đã điều chỉnh chính sách phù hợp với tình hình mới.
Mục tiêu của EU là đẩy mạnh quan hệ với khu vực này nhằm tăng cường vai trò và ảnh hưởng cũng như không để bị tụt hậu so với các đối tác có nhiều ảnh hưởng trong khu vực như Trung Quốc, Nhật Bản và Mỹ. Trong tính toán của EU, Việt Nam ngày càng có vai trò quan trọng do vị trí chiến lược, lại đang trên đà đổi mới mạnh mẽ, mở cửa và hội nhập vào khu vực và thế giới, là thị trường tiềm năng mà EU có thể khai thác nhằm phục vụ các mục tiêu kinh tế, chính trị của mình. Vì vậy, đây là những điều kiện thuận lợi để quan hệ Việt Nam- EU phát triển. Ngày 17/7/1995, Hiệp định khung về hợp tác EU và Việt Nam (FCA) được ký kết tạo tiền đề cho những bước phát triển tiếp theo.
Mặc dù là Hiệp định khung nhưng nội dung khá cụ thể, chỉ rõ các lĩnh vực hợp tác và việc hai Bên dành cho nhau quy chế Tối huệ quốc (MNF) về thương mại, đặc biệt là Quy chế ưu đãi thuế quan phổ cập (GPS) được EU dành cho các nước đang phát triển. Điều này có ý nghĩa thực tiễn to lớn khi Việt Nam chưa phải là thành viên WTO và đang nỗ lực khắc phục khó khăn kinh tế.Hiệp định tạo điều kiện cho các bên thỏa thuận có thể phát triển và đa dạng hóa trao đổi thương mại hai chiều, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường của nhau ở mức cao nhất. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hiệp định khuyến khích tăng cường đầu tư cùng có lợi thông qua việc thiết lập môi trường đầu tư thuận lợi; cải thiện các điều kiện cho các bên thỏa thuận có thể phát triển và đa dạng văn hóa trao đổi thương mại hai chiều, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường của nhau ở mức cao nhất; cải thiện các điều kiện nhằm bảo hộ có hiệu quả quyền sở hữu trí tuệ, công nghiệp và thương mại theo tiêu chuẩn quốc tế cao nhất, tránh phân biệt đối xử trong lĩnh vực quyền sở hữu trí tuệ, khuyến khích hợp tác kinh tế, giúp Việt Nam chuyển tiếp thành công sang kinh tế thị trường; khuyến khích hợp tác khoa học và công nghệ; cam kết dành viện trợ phát triển cho Việt Nam nhằm giúp Việt Nam đạt được sự phát triển kinh tế bền vững và tiến bộ xã hội. Trên cơ sở Hiệp định, cơ chế đối thoại EU- Việt Nam cũng đã được chính thức hóa và đi vào khuôn khổ thông qua việc thành lập Ủy ban hỗn hợp.
Như vậy, Hiệp định khung đã mở ra triển vọng mới trong quan hệ hai bên, không chỉ là cơ sở pháp lý cho các mối quan hệ hợp tác lâu dài và chặt chẽ giữa Việt Nam và EU mà còn là sự công nhận quy chế đối tác và hợp tác bình đẳng hai bên cùng có lợi theo luật quốc tế. Đối với Việt Nam, đây là Hiệp định đầu tiên ký với một tổ chức khu vực có vai trò chính trị, kinh tế to lớn trên thế giới, đánh dấu sự hội nhập của Việt Nam vào cộng đồng quốc tế. Hiệp định khung là một bước ngoặt lịch sử trong quan hệ giữa Việt Nam và EU, có ý nghĩa quan trọng đối với Việt Nam và cả EU trong quá trình phát triển mối quan hệ đối tác giữa EU với Châu Á. Hiệp định này góp phần thúc đẩy tiến trình ký kết Hiệp định thương mại Việt Mỹ (2001) và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tham gia vào WTO.
Hiệp định hợp tác và đối tác toàn diện Việt Nam-EU (PCA) được ký kết ngày 27/6/2012 là minh chứng sống động cho sự phát triển toàn diện và sâu sắc của quan hệ Việt Nam và EU trong hơn 20 năm kể từ ngày thiết lập quan hệ ngoại giao. Hiệp định là một dấu mốc quan trọng, đưa quan hệ giữa Việt Nam và EU lên tầm cao mới, đó là mối quan hệ đối tác bình đẳng và hợp 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tác toàn diện, phù hợp với mức độ liên kết sâu rộng và tầm vóc của EU trong thế kỷ XXI, cũng như thế và lực ngày càng tăng của Việt Nam sau hơn 25 năm đổi mới và hội nhập thành công. Hiệp định PCA mới, dựa trên cơ sở các mối quan tâm và nguyên tắc chung như bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, nền pháp trị và quyền con người, sẽ mở ra một kỷ nguyên mới trong quan hệ song phương. Hiệp định mở rộng thêm phạm vi hợp tác của các bên trong lĩnh vực như thương mại, môi trường, năng lượng, khoa học và công nghệ, quản trị công hiệu quả, cũng như du lịch, văn hóa, di cư, chống khủng bố và cuộc đấu tranh chống tham nhũng và tội phạm có tổ chức.