Thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội – Chi nhánh Huế – Phòng giao dịch Nam Trường Tiền

Khóa luận hoạt động huy động vốn tại MB Bank PGD Nam Trường Tiền Huế 2022 - 2024

• Tác giả: Đặng Thị Thu Thủy
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Quốc Khang
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Tài chính
• Đề tài: Thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội – Chi nhánh Huế – Phòng giao dịch Nam Trường Tiền
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về huy động vốn tại MB Bank PGD Nam Trường Tiền Huế

Huy động vốn giữ vai trò huyết mạch trong cấu trúc tài chính ngân hàng thương mại. Phòng giao dịch Nam Trường Tiền thuộc MB Bank Chi nhánh Huế triển khai nghiệp vụ này nhằm tích lũy tài nguyên vốn phục vụ đầu tư phát triển. Nguồn vốn huy động quyết định trực tiếp đến quy mô tài sản và năng lực mở rộng tín dụng của chi nhánh. Đơn vị chủ động tiếp cận nhiều phân khúc khách hàng trên địa bàn thành phố Huế. Các sản phẩm tiền gửi được thiết kế đa dạng nhằm đáp ứng nhu cầu tiết kiệm cá nhân lẫn tích lũy dòng tiền doanh nghiệp. Uy tín thương hiệu MB Bank tạo nền tảng vững chắc để thu hút dòng tiền gửi ổn định. Sự tăng trưởng của nguồn vốn tiền gửi khẳng định vị thế cạnh tranh của phòng giao dịch trong hệ thống ngân hàng khu vực. Công tác quản lý dòng vốn luôn gắn liền với kỷ luật thanh khoản và tối ưu hóa chi phí trả lãi. Nghiệp vụ huy động vốn liên tục được chuẩn hóa quy trình. Nhờ vậy, phòng giao dịch luôn chủ động đáp ứng các nhu cầu thanh toán và vay vốn cấp thiết của khách hàng địa phương.

1.1. Bản chất và vai trò của nguồn vốn huy động

Nguồn vốn huy động chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn kinh doanh ngân hàng. Khoản vốn này hình thành từ tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn. Vốn huy động giữ vai trò then chốt trong việc duy trì hoạt động tín dụng. Ngân hàng sử dụng nguồn lực này để tài trợ sản xuất kinh doanh và kích thích tiêu dùng. Tại PGD Nam Trường Tiền, nguồn vốn tiền gửi dồi dào giúp bảo đảm hệ số an toàn vốn. Khả năng thanh toán tức thời được duy trì ổn định qua từng kỳ kinh doanh. Nghiệp vụ huy động vốn thành công giúp ngân hàng mở rộng quy mô hoạt động và gia tăng uy tín thị trường.

1.2. Môi trường hoạt động tại thị trường Thừa Thiên Huế

Thị trường tài chính tại Thừa Thiên Huế sở hữu nhiều tiềm năng phát triển dịch vụ ngân hàng. Dân cư địa phương duy trì thói quen tiết kiệm truyền thống an toàn. Nhu cầu gửi tiền tích lũy và luân chuyển tài chính doanh nghiệp không ngừng gia tăng. Khu vực Nam Trường Tiền có vị trí giao thương sôi động và mật độ dân cư cao. PGD Nam Trường Tiền tận dụng triệt để lợi thế địa lý để thu hút khách hàng giao dịch. Tuy nhiên, thị trường cũng chứng kiến sự cạnh tranh quyết liệt từ nhiều tổ chức tín dụng. Các ngân hàng thương mại liên tục điều chỉnh chính sách ưu đãi nhằm tranh giành thị phần huy động. Điều này đòi hỏi chi nhánh phải không ngừng nâng cao chất lượng phục vụ.

II. Thực trạng huy động vốn tại MB Bank PGD Nam Trường Tiền Huế

Giai đoạn 2022 - 2024 ghi nhận sự biến động rõ nét trong hoạt động kinh doanh tại phòng giao dịch. Doanh thu của đơn vị duy trì xu hướng tích cực nhờ thu lãi chiếm tỷ trọng áp đảo trên 70%. Cụ thể, thu lãi năm 2022 đạt 13.153,53 triệu đồng, chiếm 79,5% tổng doanh thu. Năm 2023, con số này tăng lên 15.333,80 triệu đồng với tỷ trọng 82,0%, tương ứng mức tăng 16,6%. Sang năm 2024, thu lãi đạt 15.548,65 triệu đồng và đóng góp 73,5% tổng doanh thu. Cơ cấu tiền gửi huy động cho thấy nguồn vốn dân cư vẫn là trụ cột chủ yếu. Tuy nhiên, chi phí huy động vốn chịu áp lực do sự cạnh tranh lãi suất gay gắt trên địa bàn. Tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn biến động theo chu kỳ chi tiêu của nền kinh tế. Kỳ hạn tiền gửi tập trung nhiều vào các kỳ hạn ngắn dưới một năm. Thực trạng này tạo áp lực cân đối thanh khoản cho ngân hàng khi tài trợ các dự án trung và dài hạn. Ngân hàng cần giải quyết bài toán chi phí vốn để tối ưu biên lợi nhuận.

2.1. Biến động quy mô và cơ cấu tiền gửi huy động

Nguồn vốn huy động tại PGD Nam Trường Tiền tăng trưởng qua từng năm. Tiền gửi tiết kiệm dân cư đóng vai trò nền tảng trong tổng nguồn vốn. Người dân gửi tiền có xu hướng lựa chọn các kỳ hạn ngắn từ 1 đến 6 tháng. Xu hướng này nhằm bảo đảm tính thanh khoản và linh hoạt dòng tiền. Trong khi đó, dòng tiền gửi thanh toán từ các doanh nghiệp có mức độ ổn định chưa cao. Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn còn biến thiên mạnh theo thời vụ sản xuất kinh doanh. Điều này khiến cơ cấu nguồn vốn chưa thực sự cân bằng giữa các kỳ hạn. Ngân hàng cần có kế hoạch điều tiết nguồn vốn nhịp nhàng hơn.

2.2. Khó khăn và rào cản trong hoạt động thực tiễn

Công tác huy động vốn đang đối mặt với nhiều khó khăn thực tế. Áp lực cạnh tranh lãi suất giữa các ngân hàng thương mại diễn ra liên tục. Khách hàng dễ dàng chuyển dịch tiền gửi sang các kênh sinh lời khác như bất động sản hay vàng. Chi phí vốn đầu vào có xu hướng tăng làm giảm biên lợi nhuận kinh doanh. Bên cạnh đó, nhận thức của người dân về các gói tiền gửi trực tuyến vẫn còn hạn chế. Hoạt động tiếp thị tại chi nhánh đôi lúc chưa tiếp cận đúng đối tượng khách hàng mục tiêu. Công tác chăm sóc khách hàng VIP chưa tạo ra sự gắn kết bền vững. Đây là những nút thắt cần nhanh chóng tháo gỡ.

III. Giải pháp tăng huy động vốn tại MB Bank PGD Nam Trường Tiền Huế

Để gia tăng quy mô nguồn vốn, phòng giao dịch cần áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp kinh doanh linh hoạt. Đơn vị cần cải tiến chính sách lãi suất theo hướng cạnh tranh và thích ứng với biến động thị trường. Việc phân tầng lãi suất tiền gửi theo quy mô vốn góp phần khuyến khích các khoản gửi giá trị lớn. Ngân hàng đẩy mạnh chuyển đổi số thông qua ứng dụng MB Bank nhằm tối ưu hóa tiện ích tiền gửi trực tuyến. Trải nghiệm gửi tiết kiệm điện tử nhanh chóng giúp giữ chân khách hàng trẻ tuổi và khách hàng văn phòng. Bên cạnh đó, ngân hàng chú trọng đào tạo nâng cao kỹ năng tư vấn chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ giao dịch. Quy trình đón tiếp và xử lý giao dịch tại quầy phải bảo đảm tính chuyên nghiệp, nhanh gọn. Công tác chăm sóc khách hàng cá nhân và khách hàng doanh nghiệp cần được thực hiện thường xuyên. Các chương trình khuyến mại, tặng quà tri ân trong dịp lễ tết tạo điểm nhấn giữ chân khách hàng thân thiết.

3.1. Đa dạng hóa gói sản phẩm và chính sách lãi suất

Đơn vị cần đa dạng hóa các kỳ hạn tiền gửi để khách hàng có thêm nhiều lựa chọn linh hoạt. Việc thiết kế gói tích lũy định kỳ hỗ trợ sinh viên và người có thu nhập trung bình tạo thói quen tiết kiệm. Chính sách lãi suất bậc thang kích thích các dòng vốn quy mô lớn chảy vào ngân hàng. MB Bank cần cung cấp các chương trình chứng chỉ tiền gửi với mức sinh lời hấp dẫn. Những gói sản phẩm liên kết bảo hiểm cũng mang lại giá trị gia tăng rõ rệt cho người gửi. Chính sách ưu đãi lãi suất dành cho tiền gửi doanh nghiệp giúp củng cố quan hệ hợp tác lâu dài. Nỗ lực này bảo đảm dòng tiền ổn định cho phòng giao dịch.

3.2. Nâng cao dịch vụ số và trải nghiệm khách hàng

Nâng cấp hạ tầng công nghệ ngân hàng số đóng vai trò quyết định trong việc giữ chân khách hàng. Ứng dụng ngân hàng số cần đơn giản hóa quy trình mở tài khoản và tất toán sổ tiết kiệm. Tốc độ xử lý giao dịch điện tử mượt mà giúp gia tăng mức độ hài lòng của người dùng. Song song đó, không gian giao dịch tại trụ sở Nam Trường Tiền cần được bài trí hiện đại, thân thiện. Cán bộ ngân hàng chủ động tư vấn tài chính tận tâm, giải đáp mọi khúc mắc nhanh chóng. Mạng lưới truyền thông quảng bá trên các kênh số cần được đẩy mạnh liên tục. Những trải nghiệm dịch vụ tiện lợi sẽ tạo dựng niềm tin vững bền nơi người gửi tiền.

IV. Đánh giá chung huy động vốn tại MB Bank PGD Nam Trường Tiền Huế

Hoạt động huy động vốn tại PGD Nam Trường Tiền giữ vai trò trung tâm thúc đẩy tăng trưởng toàn diện. Kết quả kinh doanh giai đoạn 2022 - 2024 chứng minh tính hiệu quả của chiến lược mở rộng quy mô tiền gửi. Nguồn vốn dồi dào là tiền đề giúp chi nhánh đẩy mạnh tài trợ tín dụng cho nền kinh tế địa phương. Tuy nhiên, đơn vị cần liên tục thích ứng trước những biến động lãi suất và sự chuyển dịch công nghệ. Sự kết hợp giữa ngân hàng số và phong cách phục vụ trực tiếp mang lại lợi thế cạnh tranh dài hạn. Quản trị thanh khoản và kiểm soát chi phí trả lãi cần được duy trì chặt chẽ. Đơn vị cần bám sát định hướng phát triển của hệ thống MB Bank nhằm mở rộng thị phần bền vững. Những giải pháp huy động vốn đúng đắn sẽ củng cố vững chắc nền tảng tài chính. Từ đó, phòng giao dịch tiếp tục khẳng định uy tín thương hiệu ngân hàng quân đội tại Thừa Thiên Huế.

4.1. Bài học kinh nghiệm trong công tác quản trị vốn

Công tác quản trị vốn đòi hỏi sự chủ động trước các biến số kinh tế vĩ mô. Phòng giao dịch cần theo dõi sát sao chu kỳ luân chuyển tiền mặt của khách hàng. Sự nhạy bén trong dự báo xu hướng lãi suất giúp giảm thiểu chi phí huy động. Đồng thời, việc phân tán rủi ro nguồn vốn thông qua đa dạng hóa danh mục tiền gửi là bài học then chốt. Ngân hàng không nên phụ thuộc quá lớn vào một nhóm khách hàng tiền gửi lớn đơn lẻ. Nâng cao kỷ luật quản trị thanh khoản giúp ngân hàng chủ động đối phó với các đợt rút tiền đột ngột. Đây là tiền đề cho hoạt động ngân hàng an toàn.

4.2. Định hướng mở rộng quy mô huy động vốn tương lai

Trong tương lai, PGD Nam Trường Tiền hướng đến mục tiêu gia tăng thị phần huy động vốn bền vững. Đơn vị đẩy mạnh thu hút tiền gửi không kỳ hạn từ các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Chiến lược này giúp cắt giảm chi phí vốn đầu vào một cách thực chất. Ngân hàng mở rộng tiếp cận các hộ kinh doanh cá thể tại các khu vực lân cận. Bên cạnh đó, nền tảng số hóa tiếp tục là động lực cốt lõi để nâng cao năng lực phục vụ. Đội ngũ nhân sự được bồi dưỡng toàn diện về kiến thức ngân hàng hiện đại. Sự kết hợp đồng bộ này đảm bảo cho phòng giao dịch đạt mức tăng trưởng tiền gửi vượt bậc.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cấu trúc của nền kinh tế thị trường, hệ thống ngân hàng thương mại được ví như huyết mạch lưu thông vốn, giữ vai trò tổ chức trung gian tài chính kết nối giữa các chủ thể dư thừa nguồn tiền và các chủ thể có nhu cầu sử dụng vốn. Hoạt động của ngân hàng bao trùm lên các lĩnh vực kinh tế - xã hội; dù không trực tiếp tạo ra của cải vật chất nhưng đóng vai trò quyết định trong việc kích thích đầu tư, mở rộng sản xuất và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Trong số các nghiệp vụ kinh doanh của ngân hàng thương mại, huy động vốn là hoạt động tiền đề mang tính quyết định, tạo lập nguồn vốn đầu vào để thực hiện các hoạt động cấp tín dụng, đầu tư dự án và duy trì khả năng thanh toán.

Tại địa bàn Thừa Thiên Huế, sự xuất hiện ngày càng nhiều của các tổ chức tín dụng đã tạo ra áp lực cạnh tranh gay gắt nhằm thu hút nguồn tiền gửi nhàn rỗi trong dân cư và tổ chức kinh tế. Để khẳng định vị thế và mở rộng quy mô kinh doanh, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội (MB) xác định việc gia tăng nguồn vốn huy động, đặc biệt là nguồn tiền gửi từ khách hàng, là mục tiêu trọng tâm. Đứng trước yêu cầu đó, việc khảo sát, phân tích số liệu thực tế nhằm đánh giá đúng thực trạng, nhận diện điểm mạnh, hạn chế và nguyên nhân trong công tác huy động vốn tại một đơn vị cơ sở như Phòng giao dịch Nam Trường Tiền thuộc MB Chi nhánh Huế giai đoạn 2022 – 2024 là yêu cầu cấp thiết.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể:

• Mục tiêu chung: Tiến hành phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội – Chi nhánh Huế – Phòng giao dịch Nam Trường Tiền giai đoạn 2022 – 2024, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác huy động vốn của đơn vị trong giai đoạn tiếp theo.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động huy động vốn tại ngân hàng thương mại và tổng kết các bài học kinh nghiệm thực tiễn.
  2. Tìm hiểu, phân tích và đánh giá thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – Chi nhánh Huế – Phòng giao dịch Nam Trường Tiền trong giai đoạn từ năm 2022 đến năm 2024; chỉ ra những kết quả đạt được, các hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân.
  3. Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị có tính khả thi nhằm đẩy mạnh hoạt động huy động vốn từ khách hàng tại đơn vị nghiên cứu.

Nhiệm vụ nghiên cứu được cụ thể hóa qua hai câu hỏi nghiên cứu:

• Câu hỏi 1: Thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – Chi nhánh Huế – Phòng giao dịch Nam Trường Tiền diễn ra như thế nào trong giai đoạn 2022 – 2024?
• Câu hỏi 2: Những giải pháp nào cần được thực hiện nhằm đẩy mạnh hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – Chi nhánh Huế – Phòng giao dịch Nam Trường Tiền trong thời gian tới?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – Chi nhánh Huế – Phòng giao dịch Nam Trường Tiền.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu thực hiện tại Phòng giao dịch Nam Trường Tiền – Ngân hàng TMCP Quân Đội Chi nhánh Huế (địa chỉ tại số 11 Lý Thường Kiệt, phường Phú Nhuận, thành phố Huế).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích được thu thập và đánh giá trong giai đoạn 3 năm, từ năm 2022 đến năm 2024.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết của khóa luận được xây dựng dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật ngân hàng hiện hành và giáo trình chuyên ngành. Về mặt pháp lý, đề tài vận dụng khoản 23 Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 để xác định bản chất của ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả hoạt động ngân hàng và hoạt động kinh doanh khác vì mục tiêu lợi nhuận; đồng thời viện dẫn khoản 13 Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 về hoạt động nhận tiền gửi và Thông tư số 48/2018/TT-NHNN quy định về tiền gửi tiết kiệm. Về mặt học thuật, tác giả tiếp cận mô hình bốn chức năng cơ bản của ngân hàng thương mại (trung gian tín dụng, trung gian thanh toán, tạo tiền, cung ứng dịch vụ tài chính) theo Giáo trình Tài chính – Tiền tệ Ngân hàng của PGS. Nguyễn Văn Tiến (Học viện Ngân hàng, 2009).

Khung phân tích hoạt động huy động vốn bao gồm các chỉ tiêu tài chính cơ bản:

• Quy mô vốn huy động: Thể hiện lượng vốn tuyệt đối và tỷ lệ tổng vốn huy động trên tổng nguồn vốn của ngân hàng.
• Cơ cấu nguồn vốn huy động: Tỷ trọng phân bổ theo kỳ hạn (không kỳ hạn, có kỳ hạn), theo loại tiền tệ (đồng Việt Nam - VND, ngoại tệ - USD) và theo đối tượng gửi tiền (khách hàng cá nhân - KHCN, khách hàng doanh nghiệp - KHDN).
• Tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động qua các năm.
• Tỷ lệ hoàn thành kế hoạch huy động vốn (so sánh giữa vốn thực hiện và chỉ tiêu kế hoạch).
• Năng suất huy động vốn bình quân trên mỗi cán bộ nhân viên (tổng nguồn vốn huy động chia cho tổng số cán bộ nhân viên).

Ngoài ra, nghiên cứu tiếp cận mô hình đánh giá chất lượng dịch vụ SERVQUAL với 5 thành phần (tính hữu hình, sự đáp ứng, sự tin cậy, sự đồng cảm, sự đảm bảo) để phân tích các yếu tố chủ quan tác động đến quyết định gửi tiền của khách hàng. Khóa luận cũng tổng quan các công trình nghiên cứu tiền bối trong và ngoài nước: nghiên cứu của K. Omeje và JM Githigaro (2019) về huy động vốn trong cộng đồng người tị nạn tại Nairobi (Kenya); nghiên cứu của Mai Ahmed Abdelzaher (2023) về các nhân tố tác động đến huy động tiền gửi ngân hàng tại Ai Cập; cùng các nghiên cứu thực nghiệm tại Việt Nam của Nguyễn Thành Hoàng (2016) tại Ngân hàng TMCP Đông Á – CN Quảng Nam và Đào Duy Hồng Anh (2015) tại BIDV – CN Phú Xuân, Thừa Thiên Huế.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được triển khai bao gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua quan sát trực tiếp các quy trình nghiệp vụ và hoạt động giao dịch huy động vốn hàng ngày tại quầy giao dịch của phòng giao dịch.
  • Dữ liệu thứ cấp: Trích xuất từ các báo cáo tài chính, báo cáo tổng kết kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo huy động vốn định kỳ giai đoạn 2022 – 2024 của Phòng giao dịch Nam Trường Tiền; dữ liệu quản trị khách hàng trên phần mềm chuyên dụng T24; các văn bản quy định nội bộ của MB; sách báo, giáo trình và tài liệu thống kê chuyên ngành.
• Phương pháp phân tích và xử lý số liệu:
  • Công cụ xử lý: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để tính toán, lập bảng tổng hợp số liệu và vẽ biểu đồ cột trực quan hóa xu hướng biến động.
  • Phân tổ thống kê: Phân chia dữ liệu nguồn vốn theo các tiêu thức kỳ hạn, đối tượng khách hàng, loại tiền gửi và phân tổ cơ cấu lao động theo giới tính, trình độ chuyên môn.
  • Thống kê mô tả và so sánh: Tính toán số tuyệt đối (+/-) và số tương đối (%) nhằm so sánh tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng và độ biến động của các chỉ tiêu tài chính giữa các năm 2023/2022 và 2024/2023.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng thương mại

Chương này tập trung hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận nền tảng về tổ chức và hoạt động của ngân hàng thương mại. Tác giả phân loại ngân hàng thương mại theo hai tiêu thức chính: căn cứ vào hình thức sở hữu (ngân hàng thương mại nhà nước, ngân hàng thương mại cổ phần, ngân hàng liên doanh, ngân hàng sở hữu cá nhân, chi nhánh ngân hàng nước ngoài) và căn cứ vào chiến lược kinh doanh (ngân hàng bán buôn, bán lẻ, chuyên doanh, kinh doanh tổng hợp). Bốn chức năng cốt lõi được làm rõ, trong đó nhấn mạnh chức năng trung gian tín dụng thông qua mô hình chuyển dịch vốn từ chủ thể dư thừa sang chủ thể thiếu hụt vốn, mang lại lợi ích cho người gửi tiền (hưởng lãi và an toàn tài sản), người đi vay (đáp ứng vốn sản xuất kinh doanh) và bản thân ngân hàng (thu chênh lệch lãi suất).

Về nguồn vốn hoạt động, chương 1 phân định rõ:

• Vốn chủ sở hữu: Bao gồm vốn điều lệ (phải đạt mức vốn pháp định tối thiểu), các quỹ dự trữ (quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ trích 5% lợi nhuận sau thuế hàng năm; quỹ dự phòng tài chính trích 10% lợi nhuận sau thuế, số dư tối đa không vượt quá 25% vốn điều lệ; quỹ đầu tư phát triển) và lợi nhuận chưa phân phối.
• Vốn huy động: Là nguồn lực cơ bản chiếm tỷ trọng lớn nhất, bao gồm tiền gửi thanh toán, tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn và tiền gửi tiết kiệm (tiết kiệm không kỳ hạn, có kỳ hạn, tiết kiệm gửi góp/có mục đích).
• Các hình thức tạo vốn khác: Phát hành giấy tờ có giá (trái phiếu ngân hàng, chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, euro dollar), vay tái cấp vốn/chiết khấu từ Ngân hàng Nhà nước, vay liên ngân hàng trên thị trường nội tệ hoặc ngoại tệ, và nguồn vốn phát sinh trong quá trình thanh toán (vốn trên tài khoản thanh toán, thư tín dụng L/C).

Chương 1 cũng phân tích hai nhóm nhân tố chi phối hoạt động huy động vốn: nhóm nhân tố khách quan (môi trường kinh tế vĩ mô, hành lang pháp lý, mức độ cạnh tranh giữa các tổ chức tín dụng, thói quen tích lũy của dân cư) và nhóm nhân tố chủ quan (chiến lược kinh doanh, chính sách lãi suất, chất lượng dịch vụ theo chuẩn SERVQUAL, thâm niên và uy tín thương hiệu, mạng lưới phân phối và cơ sở vật chất, năng lực công nghệ và bảo mật thông tin, trình độ đội ngũ nhân sự, chính sách chăm sóc khách hàng). Đồng thời, tác giả rút ra bài học kinh nghiệm từ thực tiễn hoạt động của MB thông qua việc chú trọng uy tín, tích cực tổ chức các hội nghị, hội thảo khách hàng để quảng bá sản phẩm và mở rộng mạng lưới khách hàng tiềm năng.

Chương 2: Thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội – Chi nhánh Huế – Phòng giao dịch Nam Trường Tiền

Nội dung chương 2 mở đầu bằng việc giới thiệu lịch sử hình thành Ngân hàng TMCP Quân Đội (thành lập ngày 04/11/1994, ban đầu gồm 25 nhân sự với số vốn dưới 20 tỷ đồng). Chi nhánh MB Huế khai trương ngày 12/02/2007 (chi nhánh thứ 39 toàn hệ thống, ban đầu đặt tại số 3 Hùng Vương, sau chuyển về số 11 Lý Thường Kiệt). Phòng giao dịch Nam Trường Tiền chính thức đi vào hoạt động ngày 23/06/2007 tại số 11 Lý Thường Kiệt, phường Phú Nhuận, thành phố Huế. Mô hình tổ chức của phòng giao dịch gồm Giám đốc phụ trách chung, Kiểm soát viên và 3 bộ phận nghiệp vụ: Bộ phận Quan hệ khách hàng (phân định thành nhân viên KHCN và KHDN), Bộ phận Kế toán và Bộ phận Dịch vụ khách hàng (gồm Giao dịch viên, Chuyên viên tư vấn thẻ, Chuyên viên tư vấn bảo hiểm). Đơn vị vận hành quản lý khách hàng thông qua phần mềm chuyên dụng T24.

Khảo sát cơ cấu lao động tại đơn vị giai đoạn 2022 – 2024 cho thấy chất lượng nhân sự được duy trì ở mức cao và có sự dịch chuyển về số lượng:

Chỉ tiêu	Năm 2022		Năm 2023		Năm 2024		So sánh 2023/2022		So sánh 2024/2023
	SL	%	SL	%	SL	%	+/-	%	+/-	%
Tổng số CBNV	9	100	9	100	10	100	0	0	1	11,11
1. Phân theo trình độ
Trên Đại học	2	22,22	2	22,22	2	20,00	0	0	0	0
Đại học, Cao đẳng	7	77,78	7	77,78	8	80,00	0	0	1	14,29
2. Phân theo giới tính
Nam	2	22,22	3	33,33	3	30,00	1	50,00	0	0
Nữ	7	77,78	6	66,66	7	70,00	(1)	(14,29)	1	16,67

Về kết quả kinh doanh tổng quát, số liệu cho thấy doanh thu và chi phí của đơn vị có sự tăng trưởng liên tục qua chuỗi thời gian 3 năm:

Chỉ tiêu (ĐVT: Triệu đồng)	Năm 2022	Năm 2023	Năm 2024	So sánh 2023/2022 (%)	So sánh 2024/2023 (%)
I. Tổng doanh thu	16.547,60	18.706,49	21.150,32	+13,0	+13,1
Trong đó: Thu lãi	13.153,53	15.333,80	15.548,65	+16,6	+1,4
Tỷ trọng thu lãi / Doanh thu	79,5%	82,0%	73,5%	-	-
Chi phí quản lý	925,46	870,15	982,18	-6,0	+12,9
Tỷ trọng chi phí quản lý / Chi phí	10,4%	9,9%	11,0%	-	-

Số liệu phản ánh tổng doanh thu của phòng giao dịch duy trì tốc độ tăng trưởng đều đặn trên 13%/năm; trong đó nguồn thu lãi từ hoạt động tín dụng chiếm tỷ trọng chi phối (luôn trên 73% tổng thu). Chi phí quản lý sau khi được tiết giảm 6,0% trong năm 2023 đã tăng trở lại 12,9% vào năm 2024 do mở rộng hoạt động và bổ sung nhân sự.

Đi sâu vào thực trạng nghiệp vụ huy động vốn, chương 2 phân tích các bảng số liệu chi tiết về quy mô nguồn vốn huy động, phân tổ cơ cấu vốn theo kỳ hạn, cơ cấu theo loại tiền tệ (ưu thế thuộc về VND, tỷ trọng USD thấp do quy định quản lý ngoại hối), và phân tổ theo đối tượng khách hàng (tiền gửi dân cư chiếm ưu thế so với tiền gửi doanh nghiệp). Đồng thời, tác giả đánh giá mức độ hoàn thành chỉ tiêu kế hoạch huy động vốn được giao và năng suất huy động vốn bình quân trên đầu người của 10 cán bộ nhân viên. Đánh giá chung cho thấy đơn vị đã tận dụng tốt vị thế trung tâm và nền tảng công nghệ số, song nguồn vốn huy động vẫn chưa thực sự cân đối giữa kỳ hạn ngắn và dài hạn, nguồn tiền gửi trung dài hạn còn mỏng, và áp lực cạnh tranh lãi suất trên địa bàn rất lớn.

Chương 3: Định hướng và giải pháp đẩy mạnh hoạt động huy động vốn của khách hàng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – Chi nhánh Huế – Phòng giao dịch Nam Trường Tiền

Trên cơ sở định hướng tăng trưởng quy mô gắn với kiểm soát chi phí huy động vốn của MB trong giai đoạn mới, chương 3 đề xuất hệ thống 9 nhóm giải pháp nghiệp vụ có tính liên hoàn:

1. Đa dạng hóa, lựa chọn hình thức huy động vốn một cách phù hợp: Thiết kế các sản phẩm tiền gửi linh hoạt theo từng phân khúc khách hàng, gói tiết kiệm tích lũy định kỳ và các chương trình ưu đãi gắn với ngày lễ.
2. Xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả: Đẩy mạnh công tác tiếp thị tại địa bàn dân cư, quảng bá gói sản phẩm bán lẻ và tăng cường hiện diện thương hiệu MB tại thành phố Huế.
3. Tăng cường huy động vốn tiền gửi trung và dài hạn: Áp dụng các mức lãi suất bậc thang hấp dẫn cho kỳ hạn từ 12 tháng trở lên nhằm tái cấu trúc kỳ hạn, giảm thiểu rủi ro thanh khoản khi cấp tín dụng trung dài hạn.
4. Đảm bảo sự phù hợp về quy mô và cơ cấu nguồn vốn: Cân đối giữa nhu cầu sử dụng vốn đầu ra với khối lượng vốn huy động đầu vào, tránh tình trạng dư thừa vốn khả dụng gây phát sinh chi phí trả lãi.
5. Điều chỉnh và áp dụng chính sách lãi suất linh hoạt: Theo dõi sát sao biến động lãi suất thị trường và chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước để đưa ra biên độ lãi suất cạnh tranh, kèm chính sách ưu đãi biên độ cho khách hàng lớn gửi tiền thường xuyên.
6. Tăng cường đổi mới trang thiết bị công nghệ và cơ sở vật chất cho ngân hàng: Nâng cấp không gian giao dịch khang trang, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, tối ưu hóa ứng dụng ngân hàng số và phần mềm T24 để rút ngắn thời gian xử lý thủ tục.
7. Nâng cao uy tín ngân hàng: Tăng cường tính minh bạch, tận tâm trong giao dịch và tổ chức các sự kiện kết nối đối tác tại địa phương.
8. Tăng cường công tác tư vấn để giúp người dân thay đổi thói quen cất giữ tiền tại nhà: Cán bộ giao dịch chủ động truyền thông về tính an toàn, sinh lời của tiền gửi ngân hàng so với việc cất giữ tiền mặt hay tích trữ vàng, bất động sản.
9. Đào tạo, nâng cao nghiệp vụ cho đội ngũ nhân viên: Bồi dưỡng chuyên sâu kỹ năng giao tiếp, đạo đức nghề nghiệp và nghiệp vụ tư vấn chéo sản phẩm thẻ, bảo hiểm, tiền gửi cho giao dịch viên và chuyên viên quan hệ khách hàng.

Bên cạnh các giải pháp nội bộ, tác giả đề xuất các kiến nghị vĩ mô: kiến nghị Ngân hàng Nhà nước duy trì điều hành chính sách tiền tệ ổn định, kiểm soát lạm phát và thanh tra trật tự thị trường huy động vốn; kiến nghị Hội sở MB phân bổ chỉ tiêu huy động vốn sát với đặc thù kinh tế miền Trung, đồng thời hỗ trợ ngân sách nâng cấp cơ sở hạ tầng cho các phòng giao dịch trực thuộc chi nhánh tỉnh.

Kết quả và đóng góp

Kết quả phân tích định lượng trong khóa luận đã làm rõ bức tranh thực tế về tình hình kinh doanh và huy động vốn của MB PGD Nam Trường Tiền trong giai đoạn 2022 – 2024:

• Doanh thu tăng trưởng bền vững: Tổng doanh thu tăng từ 16.547,60 triệu đồng năm 2022 lên 18.706,49 triệu đồng năm 2023 (+13,0%) và đạt 21.150,32 triệu đồng năm 2024 (+13,1%). Trong đó, thu lãi luôn giữ vai trò trụ cột, đạt 13.153,53 triệu đồng (2022), tăng lên 15.333,80 triệu đồng (2023, +16,6%) và đạt 15.548,65 triệu đồng (2024, +1,4%), chiếm tỷ trọng từ 73,5% đến 82,0% cơ cấu doanh thu.
• Cơ cấu nhân sự ổn định và có trình độ cao: Toàn bộ cán bộ nhân viên đều đạt trình độ từ đại học trở lên (năm 2024 có 2 người trình độ trên đại học chiếm 20% và 8 người trình độ đại học/cao đẳng chiếm 80%). Nhân sự nữ chiếm 70% tổng biên chế, phù hợp với yêu cầu giao dịch tại quầy và chăm sóc khách hàng.
• Bóc tách toàn diện nguồn vốn huy động theo 3 chiều tiêu thức: Đánh giá chi tiết cơ cấu kỳ hạn, loại tiền tệ và phân khúc khách hàng, chỉ rõ sự phụ thuộc lớn vào nguồn tiền gửi nội tệ VND ngắn hạn của khối khách hàng cá nhân.

Đóng góp của khóa luận:

• Về lý luận: Đề tài đã hệ thống hóa các khái niệm, chức năng và chỉ tiêu đánh giá hoạt động huy động vốn theo khung pháp lý cập nhật của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, kết hợp với mô hình đo lường chất lượng dịch vụ SERVQUAL.
• Về thực tiễn: Công trình cung cấp chuỗi dữ liệu thực nghiệm chân thực về một phòng giao dịch ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn thành phố Huế trong chu kỳ phục hồi và biến động kinh tế 2022 – 2024.
• Về ứng dụng: Đề xuất hệ thống 9 giải pháp chi tiết, xuất phát trực tiếp từ các hạn chế nội tại của đơn vị, có giá trị ứng dụng trực tiếp cho công tác điều hành tại Phòng giao dịch Nam Trường Tiền cũng như MB Chi nhánh Huế.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Phạm vi không gian hẹp: Dữ liệu và phân tích chỉ tập trung tại một đơn vị cấp cơ sở là Phòng giao dịch Nam Trường Tiền, chưa bao quát toàn bộ hoạt động của MB Chi nhánh Huế cũng như các phòng giao dịch khác trong khu vực.
• Phạm vi thời gian: Khung phân tích 3 năm (2022 – 2024) phản ánh thực trạng trong ngắn hạn, chưa bao quát được các chu kỳ kinh tế dài hạn hơn của ngành ngân hàng.
• Phương pháp xử lý: Nghiên cứu chủ yếu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tổ và so sánh tỷ lệ; chưa áp dụng các mô hình kinh tế lượng định lượng (như hồi quy đa biến OLS hoặc mô hình cấu trúc tuyến tính SEM) để lượng hóa mức độ tác động của từng yếu tố chất lượng dịch vụ đến số dư tiền gửi.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi khảo sát sang quy mô toàn bộ Chi nhánh MB Thừa Thiên Huế hoặc thực hiện nghiên cứu so sánh đối sánh năng lực huy động vốn giữa các ngân hàng thương mại cổ phần khác nhau trên cùng địa bàn.
• Ứng dụng mô hình kinh tế lượng với cỡ mẫu khảo sát lớn từ khách hàng gửi tiền để kiểm định định lượng mối quan hệ giữa lãi suất, sự hài lòng, ứng dụng ngân hàng số và lòng trung thành của người gửi tiền.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tư liệu hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng và Kế toán: Tài liệu cung cấp mẫu hình khóa luận tốt nghiệp thực nghiệm hoàn chỉnh, chuẩn mực về phương pháp tiếp cận số liệu báo cáo tài chính nội bộ, kỹ thuật phân tổ thống kê và đánh giá các chỉ tiêu huy động vốn tại một chi nhánh/phòng giao dịch ngân hàng.
• Giảng viên và học viên nghiên cứu: Cung cấp tư liệu thực tế về thực trạng thị trường ngân hàng bán lẻ tại thành phố Huế giai đoạn 2022 – 2024, phục vụ cho các bài giảng nghiệp vụ ngân hàng thương mại và quản trị ngân hàng.
• Cán bộ quản lý ngân hàng: Lãnh đạo các phòng giao dịch, chi nhánh ngân hàng thương mại có thể tham khảo bảng chỉ tiêu đánh giá (năng suất lao động, cơ cấu nguồn vốn, tỷ lệ hoàn thành kế hoạch) và các nhóm giải pháp điều hành lãi suất linh hoạt, tái cơ cấu kỳ hạn tiền gửi để áp dụng vào thực tiễn quản lý nguồn vốn tại đơn vị mình.

Câu hỏi thường gặp

1. Phòng giao dịch Nam Trường Tiền thuộc MB Chi nhánh Huế được thành lập vào thời gian nào và đặt trụ sở tại đâu? Phòng giao dịch Nam Trường Tiền chính thức đi vào hoạt động vào ngày 23/06/2007, có trụ sở đặt tại số 11 đường Lý Thường Kiệt, phường Phú Nhuận, thành phố Huế.

2. Tổng doanh thu và khoản thu lãi của MB PGD Nam Trường Tiền biến động như thế nào trong giai đoạn 2022 – 2024? Tổng doanh thu của phòng giao dịch tăng đều qua 3 năm: đạt 16.547,60 triệu đồng (2022), tăng 13,0% lên 18.706,49 triệu đồng (2023) và tiếp tục tăng 13,1% lên 21.150,32 triệu đồng (2024). Trong đó, khoản thu lãi là nguồn thu lớn nhất, đạt 13.153,53 triệu đồng (chiếm 79,5% tổng thu năm 2022), tăng lên 15.333,80 triệu đồng (chiếm 82,0% năm 2023) và đạt 15.548,65 triệu đồng (chiếm 73,5% năm 2024).

3. Cơ cấu lao động tại MB PGD Nam Trường Tiền giai đoạn 2022 – 2024 có đặc điểm gì? Quy mô nhân sự tăng từ 9 người (năm 2022, 2023) lên 10 người (năm 2024). Về trình độ học vấn, 100% nhân sự có trình độ đại học trở lên (2 người có trình độ trên đại học chiếm 20% và 8 người có trình độ đại học, cao đẳng chiếm 80% vào năm 2024). Về giới tính, nữ giới chiếm tỷ lệ áp đảo (70% năm 2024 với 7 nhân viên nữ và 3 nhân viên nam).

4. Khóa luận sử dụng những chỉ tiêu tài chính nào để đánh giá hoạt động huy động vốn của ngân hàng? Tác giả sử dụng hệ thống chỉ tiêu gồm: quy mô nguồn vốn huy động, tỷ trọng cơ cấu nguồn vốn huy động (phân theo kỳ hạn, loại tiền tệ và đối tượng khách hàng), tỷ lệ hoàn thành kế hoạch huy động vốn, tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động, và năng suất huy động vốn bình quân trên mỗi cán bộ nhân viên.

5. Khóa luận căn cứ vào cơ sở pháp lý nào để định nghĩa ngân hàng thương mại và hoạt động nhận tiền gửi? Đề tài căn cứ vào khoản 23 Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 để định nghĩa về ngân hàng thương mại, khoản 13 Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 về hoạt động nhận tiền gửi, Thông tư số 48/2018/TT-NHNN về tiền gửi tiết kiệm và Thông tư số 09/2010/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đặng Thị Thu Thủy đã hệ thống hóa chặt chẽ cơ sở lý luận về nghiệp vụ tạo lập nguồn vốn của ngân hàng thương mại gắn với các văn bản pháp lý chuyên ngành hiện hành. Thông qua việc phân tích chuỗi dữ liệu thực tế giai đoạn 2022 – 2024, đề tài phản ánh bức tranh tăng trưởng tích cực về doanh thu, chất lượng đội ngũ lao động và khả năng huy động vốn của MB PGD Nam Trường Tiền tại thị trường Thừa Thiên Huế. Đồng thời, tác giả đã nhận diện rõ những điểm nghẽn về cơ cấu kỳ hạn tiền gửi và đề xuất hệ thống 9 nhóm giải pháp đồng bộ, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho công tác quản trị nguồn vốn tại các tổ chức tín dụng cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Giới thiệu tổng quan về Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm về Ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại đã hình thành phát triển và tồn tại hàng trăm năm ngay từ những buổi sơ khai cùng với quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hóa. Có thể thấy, sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống ngân hàng thương mại đã tác động rất lớn đến nền kinh tế hàng hóa, ngược lại nền kinh tế hàng hóa phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao nhất là nền kinh tế thị trường thì Ngân hàng thương mại cũng ngày càng dần được hoàn thiện hơn và có thể xem là một loại định chế tài chính của nền kinh tế thị trường.

Theo quy định tại khoản 23 Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng 2024, ngân hàng thương mại có thể được hiểu là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả hoạt động ngân hàng và hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng 2024 với mục tiêu tạo lợi nhuận. (Luật các tổ chức tín dụng, 2024) Trong đó hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng bao gồm: huy động vốn dưới mọi hình thức, cho vay ngắn hạn, trung hạn, dài hạn, chiết khấu chứng từ có giá trị, bảo lãnh thanh toán, cho thuê tài chính, uỷ nhiệm chi, cho vay tín chấp, cho vay trả góp và cung cấp mọi dịch vụ ngân hàng khác. Luật Ngân hàng của nhiều quốc gia trên thế giới đã cho rằng: Ngân hàng thương mại là những định chế tài chính trung gian với nhiệm vụ thường quy là tiếp nhận tiền gửi của nhân dân dưới hình thức uỷ thác, hoặc dưới các hình thức khác, và sử dụng nguồn lực đó trong các hoạt động như chiết khấu, tín dụng và tài chính. Vì thế, ta có thể thấy rằng Ngân hàng thương mại là định chế tài chính trung gian quan trọng và không thể thay thế hay tách rời trên thị trường.

Ngân hàng thương mại là loại ngân hàng có số lượng lớn và rất phổ biến trong nền kinh tế. Sự có mặt của NHTM trong hầu hết các mặt hoạt động của nền kinh tế xã hội đã chứng minh rằng: Ở đâu có một hệ thống NHTM phát triển, thì ở đó sẽ có sự phát triển với tốc độ cao của nền kinh tế – xã hội. Phân loại Ngân hàng thương mại 5 Có thể thấy hiện nay, hệ thống Ngân hàng thương mại hoạt động với những chức năng, nhiệm vụ khác nhau nên để phân loại Ngân hàng thương mại cần dựa vào những tiêu chí sau: - Căn cứ vào hình thức sở hữu: + Ngân hàng thương mại quốc doanh: là Ngân hàng được hình thành bằng 100% phần vốn từ nhà nước, thành lập và tổ chức hoạt động hiệu quả, góp phần hoàn thành mục tiêu kinh tế của Nhà nước. Đây có thể xem là loại hình Ngân hàng an toàn nhất bởi có sự bảo vệ của nhà nước.

Tuy nhiên ngân hàng thường xuyên phải thực hiện những nhiệm vụ mà nhà nước giao và có thể ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng. + Ngân hàng thương mại cổ phần: là Ngân hàng thương mại được thành lập dưới dạng công ty cổ phần. Trong đó một cá nhân hay pháp nhân chỉ được nắm một số cổ phần nhất định theo quy định của Ngân hàng nhà nước Việt Nam (Thông tư số 09/2010/TT/NHNN). Loại hình ngân hàng này hiện tại nhỏ hơn Ngân hàng thương mại Nhà nước về quy mô còn số lượng lại lớn hơn và ngày càng tỏ ra năng động và nhanh chóng cải tiến công nghệ nhằm mục đích quốc tế hoá.