Chương 1: Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận văn. Chương 2: Cơ sở lý thuyết về Hệ thống KSNB Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu và bàn luận Chương 5: Các giải pháp hoàn thiện công tác KSNB Nghiệp vụ Thẻ tại Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT Tỉnh Gia Lai. Tên đề tài LVThS: Hoàn thiện Công tác Kiểm soát nội bộ Nghiệp vụ Thẻ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Tỉnh Gia Lai. 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN VĂN 1.
Các nghiên cứu công bố trong nƣớc Sau khi tác giả khảo lượt, tìm hiểu về một số tài liệu có liên quan đến Đề tài, tác giả thấy rằng có rất nhiều nghiên cứu về hoạt động kinh doanh của Ngân hàng, về vai trò của KSNB ngân hàng trong hạn chế rủi ro của các nhà nghiên cứu ở trong nước và trên thế giới. Trong một nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro ngân hàng của Tiến sĩ Nguyễn Đức Thảo (2004) với tựa đề “Hệ thống kiểm soát nội ộ ngân hàng thương mại v i việc ngăn ng a rủi ro tín dụng” đã đi sâu nghiên cứu về các giải pháp để hạn chế, ngăn ngừa rủi ro tín dụng – một hoạt động kinh doanh lớn của các NHTM Việt Nam hiện nay. Theo tác giả, Tín dụng là nghiệp vụ tạo ra thu nhập chủ yếu cho NHTM nhưng đồng thời cũng là lĩnh vực chứa đựng nhiều rủi ro nhất. Bằng cách sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính, sau khi nêu lên thực trạng của công tác quản lý Tín dụng của các NHTM Việt Nam, tác giả khẳng định để ngăn ngừa những tổn thất và các rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động tín dụng, các NHTM trước hết cần phải tự bảo vệ mình và việc thiết lập một hệ thống KSNB hữu hiệu được coi là một biện pháp quan trọng nhất.
Để hoàn thiện Hệ thống KSNB gắn với quản lý rủi ro tại các NHTM Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, theo tác giả, cần tạo môi trường kiểm soát tốt trong nội bộ ngân hàng như: Tuân thủ các nguyên tắc KSNB, xây dựng và khuyến khích các chuẩn mực đạo đức cho cán bộ, nhân viên; đánh giá đúng vai trò của cán bộ làm công tác KSNB; tổ chức phân công, phân nhiệm rõ ràng. Cần đào tạo thường xuyên cán bộ làm công tác KSNB. Cần tạo quyền độc lập, tự chủ cho bộ phận KSNB. Nhà nước cũng cần hoàn thiện các cơ chế chính sách có liên quan để tạo môi trường pháp lý cho hệ thống KSNB [21]….
Tóm lại, bài nghiên cứu đã trình bày được sơ lược những lý thuyết về KSNB của NHTM, phương pháp để thực hiện nghiên cứu, trình bày được thực trạng hoạt động Tên đề tài LVThS: Hoàn thiện Công tác Kiểm soát nội bộ Nghiệp vụ Thẻ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Tỉnh Gia Lai. 5 KSNB đối với nghiệp vụ tín dụng tại các NHTM Việt Nam, giải thích về nguyên nhân của thực trạng này và đề xuất nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống KSNB của các NHTM Việt Nam để giúp ngăn ngừa rủi ro tín dụng. Tuy nhiên, bài nghiên cứu này được thực hiện trên quy mô lớn là hệ thống các NHTM tại Việt Nam và chỉ chú trọng vào việc hoàn thiện hệ thống KSNB để ngăn ngừa rủi ro tín dụng trong khi hoạt động Ngân hàng thì rất đa dạng, hoạt động nào cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Mặc khác, những đánh giá của tác giả cũng mang tính chung chung không trọng tâm vào các thành phần cấu thành nên Hệ thống KSNB của các NHTM.
Cũng cùng nói về vai trò của hoạt động kiểm soát, theo tác giả Hoàng Minh (2007) trong nghiên cứu của mình về “Hệ thống kiểm toán, kiểm soát nội bộ trư c yêu cầu hội nhập của các ngân hàng thương mại” cho rằng, một trong những yêu cầu cấp bách trong việc đổi mới của các NHTM Việt Nam là phải nâng cao chất lượng hoạt động của Hệ thống kiểm toán, kiểm soát nội bộ. Tác giả sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu, chủ yếu vẫn là nghiên cứu định tính, quan sát, thống kê mô tả, phân tích so sánh số liệu. Tác giả đã trình bày khái quát thế nào là Hệ thống KSNB, thế nào là Kiểm toán nội bộ của NHTM để cho người đọc có cái nhìn cụ thể hơn về hệ thống. Bằng nghiên cứu của mình tác giả Hoàng Minh (2007) cho chúng ta thấy được thực trạng hoạt động kiểm toán, KSNB của các NHTM Việt Nam khi bước vào hội nhập kinh tế quốc tế.
Tác giả đã đưa ra một loạt các giải pháp để hoàn thiện hệ thống kiểm toán, kiểm soát nội bộ bắt đầu từ NHNN cho đến bản thân các TCTD [2]. Như vậy, bài nghiên cứu của tác giả Hoàng Minh (2007) đã trình bày được những lý luận chung về kiểm toán, KSNB của các ngân hàng; đã nêu lên được thực trạng của hoạt động này tại các NHTM Việt Nam hiện nay và các giải pháp để nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống kiểm soát, kiểm toán nội bộ NHTM. Tuy nhiên, bài nghiên cứu cũng trình bày ở quy mô hệ thống các NHTM, chú trọng vào các giải pháp hoàn thiện hệ thống Kiểm toán nội bộ mà chưa có nhiều giải pháp để hoàn thiện hệ thống KSNB theo thông lệ quốc tế. Tên đề tài LVThS: Hoàn thiện Công tác Kiểm soát nội bộ Nghiệp vụ Thẻ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Tỉnh Gia Lai.
6 Đồng quan điểm với việc cần phải xây dựng hệ thống KSNB trong quá trình quản lý rủi ro hoạt động tại các NHTM. Trong một nghiên cứu khác về quản lý rủi ro hoạt động nói chung, TS. Đào Minh Phúc và Ths. Lê Văn Hinh (2012) nghiên cứu tập trung về “Hệ thống kiểm soát nội bộ gắn v i quản lý rủi ro tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”, thì cho rằng kinh doanh ngân hàng là hoạt động kinh doanh đặc biệt bởi tính chất và mức độ rủi ro cao, xây dựng hệ thống KSNB hữu hiệu là một giải pháp để giúp các NHTM hạn chế rủi ro.
Bằng cách sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính, quan sát, thống kê mô tả, so sánh số liệu được thu thập bằng nhiều nguồn tin cậy, tác giả chỉ ra rằng tính chất rủi ro mà NHTM hiện đang đối mặt luôn thay đổi theo môi trường kinh doanh và năng lực ứng phó rủi ro của các NHTM. Các tác giả sau khi đã khái quát những rủi ro và những yếu tố quyết định tính chất rủi ro đối với NHTM đã đánh giá về công tác KSNB tại các NHTM Việt Nam và đưa ra một số gợi ý đối với công tác KSNB tại NHTM như là một trong những công cụ quan trọng để hạn chế rủi ro. Tác giả đề xuất một loạt các giải pháp đi sâu vào giải quyết các vấn đề tồn tại của hệ thống KSNB của các NHTM Việt Nam về năng lực quản lý, năng lực chuyên môn, tính độc lập, văn hóa kiểm soát [1]….Qua bài báo, tác giả học hỏi được rất nhiều khi thực hiện Luận văn của mình về phương pháp nghiên cứu, các lý luận về KSNB, định hướng các giải pháp … Tuy nhiên, đây cũng là một nghiên cứu mang tính chất tham khảo cho hệ thống các Ngân hàng, quy mô ngân hàng lớn. Việc áp dụng những đề xuất của nghiên cứu này cần phải phù hợp với điều kiện cụ thể của bản thân từng ngân hàng.
Cùng với nghiên cứu của các tác giả TS. Đào Minh Phúc và Ths. Lê Văn Hinh trong năm 2012, tác giả Nguyễn Chí Đức (2012) đã nghiên cứu đề tài ”Xây dựng hệ thống giám sát ngân hàng thương mại Việt Nam”. Mục tiêu nghiên cứu của tác giả Nguyễn Chí Đức là nói lên sự cần thiết phải xây dựng hệ thống giám sát tài chính ngân hàng hiệu quả và phù hợp hơn với thực tế sau các cuộc khủng hoảng tài chính.
Đối tượng nghiên cứu của tác giả là các NHTM Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu là xây dựng hệ thống giám sát cho các NHTM ở Việt Nam. Hệ thống giám sát ngân Tên đề tài LVThS: Hoàn thiện Công tác Kiểm soát nội bộ Nghiệp vụ Thẻ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Tỉnh Gia Lai. 7 hàng hiện đại theo tác giả đề xuất cần phải có ba tuyến phòng thủ chính yếu, đó là: thứ nhất, cơ chế kiểm soát nội bộ tốt, thứ hai kỷ luật thị trường ngành ngân hàng hoạt động có hiệu quả và thứ ba chính là hoạt động giám sát của các cơ quan nhà nước đối với hoạt động của các NHTM.
Đây chính là ba yếu tố bảo vệ hệ thống NHTM hoạt động ổn định và hiệu quả. Tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính như khảo sát, thu thập thông tin … để đưa ra nhận định của mình. Qua nghiên cứu, tác giả đã tiến hành phân tích thực trạng của hệ thống giám sát NHTM Việt Nam và đề xuất các giải pháp cụ thể trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống giám sát ngân hàng [22]. Nhìn chung qua nghiên cứu của mình, tác giả Nguyễn Chí Đức (2012) đã khẳng định được vai trò của KSNB trong hoạt động giám sát của các NHTM và đề xuất một số giải pháp để hoàn thiện hệ thống này.
Bài báo cũng giúp cho tác giả khi thực hiện Luận văn có cái nhìn bao quát hơn về thực trạng hệ thống giám sát chung của ngành ngân hàng, về các phương pháp nghiên cứu, các giải pháp hoàn thiện …theo hướng tiếp cận với các quy định của Ủy Ban Basel về KSNB. Tuy nhiên, bài báo chưa giải quyết mục tiêu nghiên cứu của mình dựa trên các thành phần cấu thành Hệ thống KSNB theo tiêu chuẩn của Basel II. Xây dựng hệ thống KSNB đáp ứng được yêu cầu quản trị rủi ro trong quá trình hoạt động của các NHTM cần phải có một quá trình và theo những mô hình, chuẩn mực nhất định để đảm bảo hiệu quả. Trong nghiên cứu của tác giả Ths.
Ngô Thái Phượng và Ths Lê Thị Thanh Ngân (2015) có bài viết “Khuôn khổ hệ thống kiểm soát nội bộ theo tiêu chuẩn Basel” được đăng trên Tạp chí Thị trường Tiền tệ số 5 năm 2015. Nghiên cứu được thực hiện nhằm mục tiêu tìm hiểu về khuôn khổ hệ thống KSNB theo tiêu chuẩn của Basel II - một cấu phần quan trọng của quản trị ngân hàng hiệu quả và là nền tảng cho hoạt động lành mạnh, an toàn của các ngân hàng. Bằng nghiên cứu của mình, Ths.