CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG MARKETING TRỰC TIẾP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. MARKETING TRỰC TIẾP 1. Khái niệm về marketing trực tiếp Khái niệm marketing trực tiếp ra đời vào thập kỷ 90 của thế kỷ trước, được giới doanh nhân sử dụng phổ biến trong hoạt động kinh doanh nhằm thiết lập, duy trì và phát triển mối quan hệ với khách hàng thông qua hàng loạt các phương tiện như thư gửi kèm tờ rơi hoặc catalog, điện thoại, fax, giới thiệu và bán hàng trực tiếp qua cá phương tiện truyền thông (tivi, đài và Internet). Theo Hiệp hội Marketing Hoa Kỳ (US DMA): “Marketing trực tiếp là hệ thống marketing hoạt động thường xuyên có sự tương tác của một số các phương tiện quảng cáo và truyền thông nhằm tạo ra các phản ứng trao đổi hoặc giao dịch (có thể đo lường được) tích cực từ phía khách hàng mà ít chịu giới hạn bởi không gian và thời gian.” Theo Philip Kotler: “Marketing trực tiếp là kết nối trực tiếp với những phân khúc khách hàng hoặc người tiêu dùng cá nhân đã được xác định mục tiêu cẩn thận trên cơ sở tương tác một đối một”.
Theo giáo trình Marketing của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân: “Marketing trực tiếp là chiến thuật thương mại được đặc trưng bởi sự tiếp cận khách hàng không thông qua trung gian, được cá nhân hóa và không phụ thuộc vào khoảng cách.” Trước đây, marketing trực tiếp được hiểu là một hình thức marketing trong đó sản phẩm hay dịch vụ được chuyển từ người sản xuất đến người tiêu dùng, không phải qua người trung gian. Theo cách hiểu này, các doanh nghiệp sử dụng lực lượng bán hàng trực tiếp cho người sử dụng cuối cùng hay tổ chức Luan van 11 ra các cửa hàng bán lẻ đều là marketing trực tiếp. Ngày nay, cùng với sự phát triển của kỹ thuật truyền thông, marketing trực tiếp phải được hiểu là một hệ thống tương tác marketing có sử dụng một hay nhiều phương tiện quảng cáo để tác động đến một phản ứng đáp lại đo lường được hay việc giao dịch tại bất kỳ địa điểm nào. Như vậy, marketing trực tiếp được hiểu là một hệ thống tương tác của marketing sử dụng một hay nhiều phương tiện truyền thông quảng cáo trả lời trực tiếp (gửi thư trực tiếp, catalog, marketing qua điện thoại, mua hàng qua hệ thống điện tử…) để tạo ra phản ứng đáp lại đo được hay một vụ giao dịch tại bất kì địa điểm nào.
Marketing trực tiếp cho phép bán hàng và tìm hiểu về một khách hàng cụ thể đã được nhập vào cơ sở dữ liệu nhằm thiết lập mối quan hệ thường xuyên và đầy đủ với khách hàng. Sự ra đời và xu hướng phát triển của Marketing trực tiếp a. Sự ra đời của marketing trực tiếp Nguồn gốc của marketing trực tiếp bắt đầu từ Mỹ. Vào thế kỉ 19, năm 1872, công ty Montgomery Ward gửi đến khách hàng hiện tại và khách hàng tiềm năng của mình một catalog qua bưu điện, đây là dấu mốc cho sự ra đời của việc bán hàng qua thư tín.
Vào thời kì sơ khởi, marketing trực tiếp được sử dụng như một phương tiện trợ giúp bán hàng và phân phối. Những trung tâm bán hàng qua thư tín đầu tiên ở Châu Âu được thành lập. Bên cạnh việc làm hài lòng khách hàng và công ty sản xuất, marketing trực tiếp cũng làm cho các nhà xuất bản, nhà in thích thú vì đây là phương pháp bán hàng và truyền thông tạo ra kênh mới cho việc phân phối sách và ấn phẩm. Những nhà marketing trực tiếp đầu tiên nhìn thấy trong marketing trực tiếp là phương pháp bán hàng tích cực cho người tiêu dùng mục tiêu.
Thời kì 1950 – 1980, đây là thời kì thịnh vượng của marketing trực tiếp Luan van 12 tại Châu Âu và Hoa Kỳ. Quảng cáo trực tiếp đã sát cánh cùng với bán hàng qua thư, dần chiếm chổ của quảng cáo truyền thống và ngày càng thu hút được khách hàng. Thời kì 1980 – 1990, khả năng của cơ sở dữ liệu điện tử đã đem lại sự thay đổi cho Marketing One – to One. Sự cá nhân hóa một cách hệ thống đã tạo nên điểm nhấn cho marketing trực tiếp hiện đại.
Marketing trực tiếp dần trở thành một chìa khóa cho việc thiết lập và duy trì quan hệ khách hàng, mở ra một chân trời mới cho doanh nghiệp. Từ năm 1997, Internet đã bao trùm toàn cầu và thay đổi sâu sắc khả năng truyền thông của con người. Marketing tập trung trước tiên vào đối tượng khách hàng hiện tại hơn so với đối tượng khách hàng mới. Cho đến ngày nay, marketing trực tiếp đang được nhiều doanh nghiệp sử dụng với vai trò ngày càng lớn hơn.
Cách thức thực hiện của marketing trực tiếp là tạo liên lạc trực tiếp giữa doanh nghiệp với khách hàng thông qua các phương tiện như thư tín, điện thoại, fax, email hay mạng Internet. Xu hướng phát triển của marketing trực tiếp Trong điều kiện công nghệ thông tin phát triển với tốc độ nhanh, kinh doanh thương mại điện tử cùng đồng hành phát triển mạnh, khách hàng luôn ở trạng thái di chuyển liên tục; Marketing trực tiếp thực sự trở thành công cụ bán hàng và truyền thông hiệu quả đến nhiều phân đoạn khách hàng khác nhau, nhiều thị trường khác nhau với chi phí không cao. Marketing thực sự trở thành giải pháp tích hợp: phân phối, bán hàng, truyền thông hiệu quả cho các nhà hoạch định chiến lược. Những xu hướng chính tạo điều kiện cho marketing trực tiếp đang phát triển và dự kiến trong thập niên này sẽ phát triển với tốc độ nhanh chóng.
- Công nghệ thông tin phát triển nhanh và đa dạng: các sản phẩm công nghệ viễn thông cá nhân ngày càng hiện đại kết nối thông tin đa chiều, giúp Luan van 13 quan hệ thông tin toàn cầu “phẳng hơn”. Con người có thể kết nối, liên hệ và tìm hiểu thông tin mọi lúc, mọi nơi. - Những thay đổi trong lối sống, hành vi của con người: các thế hệ trẻ thay đổi nhanh thói quen tiêu dùng trên nền tảng công nghệ: cá tính hơn, quyết định mua nhanh hơn, thích sử dụng các phương thức tìm kiếm thông tin sản phẩm và thanh toán hiện đại. - Xu thế chia nhỏ thị trường, sự chú trọng vào giữ khách hàng: Trong điều kiện cạnh tranh ngày càng khốc liệt, công nghệ thông tin phát triển tốc độ nhanh chóng, thị trường đại chúng đã bị phân nhỏ, người làm marketing phải chuyển hướng từ marketing đại chúng sang marketing theo phân đoạn thị trường.
Các nhà marketing phải phát triển marketing tập trung nhằm xây dựng mối quan hệ mật thiết với các khách hàng trong các thị trường mục tiêu đã được lựa chọn. - Cạnh tranh ngày càng gay gắt, doanh nghiệp có xu hướng sử dụng kết hợp marketing trực tiếp với các công cụ khác của chiêu thị, quảng cáo, khuyến mãi, tuyên truyền, chào bán hàng. - Truyền thông marketing truyền thống kém hiệu quả - Sự phát triển của marketing dữ liệu - Sự phát triển của quản trị quan hệ khách hàng (CRM) 1. Ưu và nhược điểm của Marketing trực tiếp Hiện nay marketing trực tiếp đang phát triển với nhịp độ nhanh hơn cả marketing tại cửa hàng và được các nhà sản xuất, những nhà bán lẻ, các công ty dịch vụ và các tổ chức khác sử dụng.
So với marketing thông thường thì marketing trực tiếp có nhiều điểm vượt trội như: - Có thể đo lường: Với Marketing trực tiếp, doanh nghiệp có thể biết chính xác bao nhiêu phúc đáp lại của khách hàng, phúc đáp trực tiếp từ khách Luan van 14 hàng nào. Từ những thông tin đó có thể sử dụng để quyết định tiếp tục, mở rộng hoặc điều chỉnh lại kế hoạch marketing. - Có thể kiểm tra: Marketing trực tiếp, doanh nghiệp xác định thời hạn được xác định cụ thể, mỗi bước được kiểm tra cẩn thận, phân tích kết quả trước khi triển khai các bước chính tiếp theo. - Mở rộng cơ sở dữ liệu khách hàng: Với marketing trực tiếp qua tiếp nhận thông tin phản hồi từ khách hàng, doanh nghiệp có thể gia tăng số lượng khách hàng tiềm năng và gia tăng cơ sở dữ liệu khách hàng tiềm năng của mình.
- Duy trì quan hệ lâu dài với khách hàng: Việc thu hút, tìm kiếm một khách hàng mới bao giờ cũng mất thời gian và chi phí cao hơn so với duy trì khách hàng cũ. Marketing trực tiếp là cách tốt nhất giúp doanh nghiệp duy trì thường xuyên quan hệ với khách hàng. Doanh nghiệp có thể gửi các thông tin đến khách hàng mỗi hoặc vài tháng ngay cả khi họ không phát sinh giao dịch trong một khoảng thời gian. - Hỗ trợ hệ thống tương tác doanh nghiệp – khách hàng: Khi sử dụng Marketing trực tiếp, mọi nỗ lực của doanh nghiệp cho marketing trực tiếp đều được tập trung hướng tới đối tượng khách hàng có nhu cầu và có khả năng mua sản phẩm, do đó hiệu quả sẽ cao cùng với chi phí thấp.
Bên cạnh đó, marketing trực tiếp cũng giúp doanh nghiệp cá nhân hóa quan hệ mua bán với khách hàng, nhờ khả năng này mà khách hàng có xu thế muốn duy trì quan hệ lâu dài với doanh nghiệp. - Sử dụng hiệu quả nguồn lực: Marketing trực tiếp cùng lúc đóng các vai trò sau: Là cách thức truyền thông (quan hệ cá nhân); là chiến thuật (mục tiêu là khách hàng nói chung hoặc một phân khúc thị trường); là cách thức phân phối (không qua trung gian; là cách thức bán hàng (trực tiếp)). Như vậy, hoạt động marketing trực tiếp đã kết hợp sức mạnh của quảng cáo, kích thích tiêu thụ, bán hàng với chi phí thấp tính trên hiệu quả thực tế. Luan van 15 - Kêu gọi hành động của khách hàng: Marketing trực tiếp khác với hoạt động khuếch trương khác ở chỗ là nó tìm kiếm các đơn đặt hàng thực cho từng món hàng và thu thập thông tin nhanh chóng nhất trong khi các hoạt động khuếch trương truyền thống tập trung vào việc tìm cách thay đổi thái độ và xây dựng lòng trung thành của khách hàng qua việc tìm cách lôi cuốn và chế ngự tình cảm của khách hàng.
Khách hàng sẽ hồi đáp lại không chỉ bằng đơn hàng mà còn cung cấp những thông tin cần thiết cho các hoạt động sau này của doanh nghiệp. - Tính linh hoạt cao: Vì marketing trực tiếp sử dụng hàng loạt công cụ phong phú, có tỉ lệ thành công cao, nên có thể áp dụng hầu hết các loại hình doanh nghiệp (từ siêu nhỏ đến đa quốc gia…) với các loại sản phẩm (hàng công nghiệp –marketing B2B, hàng tiêu dùng – Marketing B2C, C2C…). - Đảm bảo bí mật: Việc cá nhân hóa sự giao tiếp hai chiều giữa khách hàng và doanh nghiệp khiến cho marketing trực tiếp có khả năng đảm bảo bí mật về chiến dịch với các đối thủ cạnh tranh.