Luận văn thạc sĩ hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đông Á

Tài liệu nghiên cứu Luận văn hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại ngân hàng tmcp đông á, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về kinh

• Tác giả: Võ Thành Vàng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Phong
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Hoàn Thiện Hệ Thống Xếp Hạng Tín Dụng Doanh Nghiệp Tại Ngân Hàng TMCP Đông Á
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TRANG PHỤ BÌA
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG XẾP HẠNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về xếp hạng tín dụng tại ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm xếp hạng tín dụng
• 1.1.2. Vai trò của hệ thống xếp hạng tín dụng
• 1.1.2.1. Vai trò của xếp hạng tín dụng đối với ngân hàng
• 1.1.2.2. Vai trò của xếp hạng tín dụng đối với doanh nghiệp
• 1.1.2.3. Vai trò của xếp hạng tín dụng đối với nền kinh tế
• 1.1.3. Phân loại xếp hạng tín dụng tại ngân hàng thương mại
• 1.1.3.1. Xếp hạng tín dụng doanh nghiệp
• 1.1.3.2. Xếp hạng tín dụng cá nhân
• 1.1.3.3. Xếp hạng tín dụng tổ chức tín dụng
• 1.2. Xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm xếp hạng tín dụng doanh nghiệp
• 1.2.2. Đặc điểm của XHTD doanh nghiệp
• 1.2.3. Các phương pháp dùng trong việc đánh giá XHTD doanh nghiệp
• 1.2.3.1. Phương pháp chuyên gia
• 1.2.3.2. Phương pháp so sánh
• 1.2.3.3. Phương pháp kết hợp
• 1.2.4. Quy trình xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại NHTM
• 1.2.5. Bộ chỉ tiêu đánh giá xếp hạng tín dụng doanh nghiệp
• 1.2.5.1. Các chỉ tiêu tài chính
• 1.2.5.2. Các chỉ tiêu phi tài chính
• 1.3. Hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp
• 1.3.1. Khái niệm hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp
• 1.3.2. Các tiêu chí đánh giá hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp
• 1.4. Kinh nghiệm hoàn thiện xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại các ngân hàng thương mại và bài học kinh nghiệm cho ngân hàng TMCP Đông Á
• 1.4.1. Kinh nghiệm hoàn thiện hệ thống XHTD doanh nghiệp
• 1.4.1.1. Kinh nghiệm hoàn thiện xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 1.4.1.2. Kinh nghiệm hoàn thiện xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam
• 1.4.2. Bài học kinh nghiệm hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng cho Ngân hàng TMCP Đông Á
• 1.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HỆ THỐNG XẾP HẠNG TÍN DỤNG DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG Á
• 2.1. Tổng quan về ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.1.2. Tình hình hoạt động kinh doanh của ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.1.2.1. Hoạt động huy động vốn
• 2.1.2.2. Hoạt động cấp tín dụng
• 2.1.2.3. Các hoạt động kinh doanh khác
• 2.1.2.4. Kết quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.2. Thực trạng hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp của ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.2.1. Cơ sở pháp lý áp dụng hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.2.2. Nguyên tắc chấm điểm và xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.2.3. Quy trình xếp hạng tín dụng doanh nghiệp
• 2.2.4. Bộ chỉ tiêu chấm điểm xếp hạng tín dụng doanh nghiệp
• 2.2.5. Vận dụng kết quả chấm điểm của xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.3. Kết quả xếp hạng tín dụng doanh nghiệp, tình hình nợ xấu và tỷ lệ trích lập dự phòng tại Ngân hàng thương mại Đông Á
• 2.4. So sánh hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp của ngân hàng TMCP Đông Á với một số ngân hàng thương mại
• 2.5. Đánh giá mức hoàn thiện của hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp của Ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.5.1. Kết quả đạt được và hạn chế của hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.5.1.1. Kết quả đạt được về hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.5.1.2. Hạn chế của hệ thống XHTD doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.5.2. Nguyên nhân còn tồn tại trong hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.5.2.1. Bộ phận phân tích, xếp hạng tín dụng doanh nghiệp chưa độc lập
• 2.5.2.2. Báo cáo tài chính của doanh nghiệp không bắt buộc phải kiểm toán
• 2.5.2.3. Việt Nam chưa có nhiều công ty xếp hạng độc lập
• 2.5.2.4. Hoạt động của trung tâm thông tin tín dụng CIC chưa hiệu quả trong việc cung cấp thông tin tín dụng cho các ngân hàng
• 2.5.2.5. Chế độ kế toán còn nhiều điểm chưa phù hợp
• 2.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HỆ THỐNG XẾP HẠNG TÍN DỤNG DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐÔNG Á
• 3.1. Định hướng hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đông Á đến 2017
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đông Á
• 3.2.1. Những giải pháp về quản lý và điều hành
• 3.2.1.1. Nâng cao trình độ, nghiệp vụ của cán bộ tín dụng
• 3.2.1.2. Tăng cường công tác kiểm tra đánh giá việc thực hiện quy trình xếp hạng tín dụng
• 3.2.1.3. Tăng cường hoàn thiện hệ thống thông tin
• 3.2.2. Nhóm giải pháp hoàn thiện chương trình chấm điểm XHTD doanh nghiệp
• 3.2.2.1. Phương pháp xếp hạng tín dụng doanh nghiệp
• 3.2.2.2. Chỉ tiêu tài chính trong xếp hạng tín dụng doanh nghiệp
• 3.2.2.3. Quy định cụ thể về tài liệu phục vụ chấm điểm phi tài chính
• 3.2.2.4. Khai thác thông tin XHTD khách hàng khác chi nhánh
• 3.2.2.5. Hỗ trợ việc nhập số liệu trong quá trình chấm điểm
• 3.2.2.6. Phần mềm hóa sổ tay hướng dẫn chấm điểm XHTD doanh nghiệp
• 3.3. Các kiến nghị nhằm hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp
• 3.3.1. Đối với chính phủ
• 3.3.1.1. Tạo môi trường cho các tổ chức XHTD độc lập phát triển
• 3.3.2. Đối với Tổng cục thống kê
• 3.3.2.1. Xây dựng chỉ tiêu trung bình ngành
• 3.3.3. Đối với Bộ tài chính
• 3.3.3.1. Hoàn thiện chuẩn mực kế toán tại Việt Nam
• 3.3.4. Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Xếp Hạng Tín Dụng Doanh Nghiệp Đông Á

Trong bối cảnh kinh tế phức tạp hiện nay, xếp hạng tín dụng ngày càng khẳng định vai trò quan trọng. Kết quả xếp hạng không chỉ ảnh hưởng đến tổ chức được xếp hạng mà còn tác động đến toàn bộ nền kinh tế, hệ thống tài chính và các nhà đầu tư. Moody’s định nghĩa xếp hạng tín dụng là đánh giá về chất lượng tín dụng và khả năng thanh toán nợ đúng hạn, dựa trên phân tích tín dụng cơ bản. Tương tự, Standards & Poor's coi xếp hạng tín dụng là ý kiến về rủi ro tín dụng, thể hiện khả năng và sự sẵn sàng thanh toán nghĩa vụ tài chính. Viện nghiên cứu Nomura nhấn mạnh đến việc đánh giá khả năng trả gốc và lãi đối với chứng khoán nợ. Tóm lại, xếp hạng tín dụng doanh nghiệp Đông Á là quy trình đánh giá khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp đối với Ngân hàng TMCP Đông Á, dựa trên tình hình tài chính, uy tín và môi trường kinh doanh.

1.1. Khái niệm xếp hạng tín dụng doanh nghiệp

Khái niệm xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tập trung vào việc đánh giá khả năng trả nợ gốc và lãi của doanh nghiệp vay vốn tại ngân hàng. Các yếu tố như tình hình tài chính hiện tại và quá khứ, triển vọng kinh doanh, uy tín trong quan hệ tín dụng đều được xem xét kỹ lưỡng. Đánh giá tín dụng doanh nghiệp giúp ngân hàng xác định mức độ rủi ro khi cho vay, từ đó đưa ra quyết định phù hợp và chính sách quản lý rủi ro hiệu quả.

1.2. Vai trò của hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp

Hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp đóng vai trò then chốt trong quản lý rủi ro tín dụng tại ngân hàng. Nó giúp ngân hàng lựa chọn khách hàng tốt, xây dựng chính sách khách hàng phù hợp (về cấp tín dụng, lãi suất, đảm bảo tiền vay), phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro hiệu quả, đồng thời quản lý tín dụng toàn hệ thống. Đối với doanh nghiệp, xếp hạng tín dụng khẳng định uy tín, tạo thuận lợi trong tiếp cận vốn và xây dựng chiến lược phát triển.

1.3. Phân loại xếp hạng tín dụng tại ngân hàng thương mại

Tại Ngân hàng TMCP Đông Á, cũng như các NHTM khác, xếp hạng tín dụng được phân loại thành nhiều loại khác nhau. Bao gồm xếp hạng tín dụng doanh nghiệp, xếp hạng tín dụng cá nhân và xếp hạng tín dụng tổ chức tín dụng. Xếp hạng tín dụng doanh nghiệp là trọng tâm của luận văn này, tập trung vào đánh giá khả năng trả nợ của các doanh nghiệp vay vốn tại Ngân hàng TMCP Đông Á.

II. Thách Thức Trong Hệ Thống Xếp Hạng Tín Dụng Đông Á

Mặc dù hệ thống xếp hạng tín dụng mang lại nhiều lợi ích, nhưng quá trình triển khai và vận hành không tránh khỏi những thách thức. Một trong những vấn đề lớn là chất lượng thông tin đầu vào, đặc biệt là báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Nếu báo cáo tài chính không chính xác hoặc thiếu minh bạch, kết quả xếp hạng sẽ bị sai lệch. Ngoài ra, việc thiếu các tổ chức xếp hạng tín dụng độc lập và hiệu quả ở Việt Nam cũng là một rào cản. Ngân hàng TMCP Đông Á cần chủ động giải quyết những thách thức này để nâng cao độ tin cậy của hệ thống xếp hạng tín dụng.

2.1. Thiếu độc lập trong bộ phận phân tích xếp hạng tín dụng

Sự độc lập của bộ phận phân tích và xếp hạng tín dụng là yếu tố then chốt đảm bảo tính khách quan. Nếu bộ phận này chịu áp lực từ các phòng ban khác hoặc ban lãnh đạo, kết quả xếp hạng có thể bị ảnh hưởng. Ngân hàng TMCP Đông Á cần xây dựng cơ chế đảm bảo sự độc lập của bộ phận này, ví dụ như quy trình ra quyết định độc lập và hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ.

2.2. Chất lượng báo cáo tài chính doanh nghiệp chưa đảm bảo

Báo cáo tài chính là nguồn thông tin quan trọng nhất để đánh giá tín dụng doanh nghiệp. Tuy nhiên, không phải tất cả các doanh nghiệp đều có báo cáo tài chính được kiểm toán, và ngay cả báo cáo kiểm toán cũng có thể có sai sót. Ngân hàng TMCP Đông Á cần có quy trình thẩm định báo cáo tài chính kỹ lưỡng, kết hợp với các nguồn thông tin khác để có đánh giá toàn diện.

2.3. Hoạt động của Trung tâm Thông tin Tín dụng CIC chưa hiệu quả

CIC là nguồn cung cấp thông tin tín dụng quan trọng cho các ngân hàng. Tuy nhiên, hoạt động của CIC ở Việt Nam còn nhiều hạn chế về phạm vi thông tin, tính cập nhật và độ chính xác. Điều này gây khó khăn cho các ngân hàng trong việc đánh giá rủi ro tín dụng doanh nghiệp. Ngân hàng TMCP Đông Á cần chủ động tìm kiếm các nguồn thông tin khác để bổ sung cho thông tin từ CIC.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Mô Hình Xếp Hạng Tín Dụng Doanh Nghiệp

Để nâng cao hiệu quả hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp, Ngân hàng TMCP Đông Á cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Các giải pháp này bao gồm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hoàn thiện quy trình xếp hạng tín dụng, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, và cải thiện hệ thống quản lý rủi ro. Quan trọng hơn, cần có sự thay đổi về tư duy và văn hóa tổ chức, coi xếp hạng tín dụng là công cụ quan trọng để quản lý rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động.

3.1. Nâng cao trình độ nghiệp vụ cán bộ tín dụng Đông Á

Cán bộ tín dụng đóng vai trò then chốt trong quá trình xếp hạng tín dụng. Ngân hàng TMCP Đông Á cần đầu tư vào đào tạo và phát triển đội ngũ cán bộ tín dụng, trang bị cho họ kiến thức và kỹ năng cần thiết để phân tích tài chính doanh nghiệp, đánh giá rủi ro và đưa ra quyết định tín dụng chính xác. Cần có chương trình đào tạo chuyên sâu về xếp hạng tín dụng doanh nghiệp, cập nhật kiến thức về các chuẩn mực và thông lệ quốc tế.

3.2. Tăng cường kiểm tra đánh giá quy trình xếp hạng tín dụng

Quy trình xếp hạng tín dụng cần được kiểm tra và đánh giá thường xuyên để đảm bảo tính tuân thủ và hiệu quả. Ngân hàng TMCP Đông Á cần xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ, thực hiện kiểm tra độc lập và định kỳ để phát hiện và xử lý các sai sót. Kết quả kiểm tra cần được sử dụng để cải tiến quy trình và nâng cao chất lượng xếp hạng tín dụng.

3.3. Hoàn thiện hệ thống thông tin phục vụ xếp hạng tín dụng

Hệ thống thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dữ liệu cho quá trình xếp hạng tín dụng. Ngân hàng TMCP Đông Á cần đầu tư vào xây dựng và hoàn thiện hệ thống thông tin, đảm bảo dữ liệu đầy đủ, chính xác và kịp thời. Cần tích hợp các nguồn thông tin khác nhau (từ CIC, từ các tổ chức xếp hạng tín dụng, từ báo chí và các nguồn công khai khác) để có cái nhìn toàn diện về tín dụng doanh nghiệp.

IV. Ứng Dụng Kết Quả Xếp Hạng Tín Dụng Doanh Nghiệp Đông Á

Kết quả xếp hạng tín dụng cần được ứng dụng một cách hiệu quả trong hoạt động tín dụng của Ngân hàng TMCP Đông Á. Cần sử dụng kết quả này để đưa ra quyết định cấp tín dụng, xác định lãi suất, quản lý rủi ro và xây dựng chính sách khách hàng. Việc ứng dụng kết quả xếp hạng tín dụng cần được thực hiện một cách nhất quán và minh bạch, đảm bảo tính công bằng và hiệu quả.

4.1. Sử dụng kết quả xếp hạng trong quyết định cấp tín dụng

Kết quả xếp hạng tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng nhất để đưa ra quyết định cấp tín dụng. Ngân hàng TMCP Đông Á cần xây dựng quy trình cấp tín dụng dựa trên kết quả xếp hạng tín dụng, quy định rõ các tiêu chí và điều kiện cấp tín dụng cho từng hạng mức tín dụng doanh nghiệp.

4.2. Xác định lãi suất và điều kiện tín dụng dựa trên xếp hạng

Lãi suất và các điều kiện tín dụng khác (ví dụ: thời hạn vay, tài sản đảm bảo) cần được xác định dựa trên kết quả xếp hạng tín dụng. Các doanh nghiệp có hạng tín dụng tốt sẽ được hưởng lãi suất ưu đãi và điều kiện tín dụng thuận lợi hơn. Điều này tạo động lực cho các doanh nghiệp nâng cao tín dụng của mình.

4.3. Quản lý rủi ro tín dụng dựa trên kết quả xếp hạng

Kết quả xếp hạng tín dụng là công cụ quan trọng để quản lý rủi ro tín dụng. Ngân hàng TMCP Đông Á cần sử dụng kết quả này để phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro, và xây dựng các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

V. Kinh Nghiệm Từ Các Ngân Hàng Khác Và Bài Học Cho Đông Á

Nghiên cứu kinh nghiệm của các ngân hàng khác trong việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng là rất quan trọng. BIDV và Vietcombank là hai ví dụ điển hình về các ngân hàng đã triển khai thành công hệ thống xếp hạng tín dụng. Ngân hàng TMCP Đông Á có thể học hỏi kinh nghiệm từ các ngân hàng này, đồng thời điều chỉnh để phù hợp với điều kiện cụ thể của mình.

5.1. Kinh nghiệm từ BIDV trong xếp hạng tín dụng doanh nghiệp

BIDV có hệ thống xếp hạng tín dụng khá hoàn thiện, với các tiêu chí rõ ràng và quy trình bài bản. BIDV chú trọng đến cả các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính, đồng thời phân loại khách hàng theo quy mô và ngành nghề. Ngân hàng TMCP Đông Á có thể học hỏi cách BIDV xây dựng hệ thống chỉ tiêu và quy trình xếp hạng tín dụng.

5.2. Bài học từ Vietcombank về trọng số chỉ tiêu tài chính

Vietcombank áp dụng trọng số khác nhau cho các chỉ tiêu tài chính tùy thuộc vào quy mô doanh nghiệp. Điều này giúp đảm bảo tính công bằng và phù hợp với từng loại hình doanh nghiệp. Ngân hàng TMCP Đông Á có thể xem xét áp dụng cách tiếp cận tương tự để nâng cao tính chính xác của hệ thống xếp hạng tín dụng.

5.3. Áp dụng Basel II và Basel III trong xếp hạng tín dụng

Việc tuân thủ các chuẩn mực Basel II và Basel III là yêu cầu bắt buộc đối với các ngân hàng. Ngân hàng TMCP Đông Á cần đảm bảo hệ thống xếp hạng tín dụng của mình tuân thủ các chuẩn mực này, đặc biệt là trong việc đánh giá rủi ro tín dụng và trích lập dự phòng.

VI. Định Hướng Phát Triển và Tương Lai Của Xếp Hạng Tín Dụng Đông Á

Trong tương lai, hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đông Á cần tiếp tục được hoàn thiện và phát triển để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường và các chuẩn mực quốc tế. Cần chú trọng đến việc ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao chất lượng dữ liệu và tăng cường hợp tác với các tổ chức xếp hạng tín dụng độc lập. Mục tiêu là xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng đáng tin cậy, hỗ trợ hiệu quả cho hoạt động tín dụng và quản lý rủi ro của ngân hàng.

6.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quy trình xếp hạng

Ứng dụng công nghệ thông tin giúp tự động hóa quy trình xếp hạng tín dụng, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả. Ngân hàng TMCP Đông Á cần đầu tư vào các phần mềm và hệ thống chuyên dụng để hỗ trợ quá trình phân tích dữ liệu, đánh giá rủi ro và đưa ra quyết định tín dụng.

6.2. Nâng cao chất lượng dữ liệu đầu vào cho hệ thống

Chất lượng dữ liệu đầu vào là yếu tố then chốt đảm bảo tính chính xác của kết quả xếp hạng tín dụng. Ngân hàng TMCP Đông Á cần có quy trình kiểm soát chất lượng dữ liệu chặt chẽ, đảm bảo dữ liệu đầy đủ, chính xác và kịp thời.

6.3. Hợp tác với các tổ chức xếp hạng tín dụng độc lập

Hợp tác với các tổ chức xếp hạng tín dụng độc lập giúp tăng cường tính khách quan và tin cậy của hệ thống xếp hạng tín dụng. Ngân hàng TMCP Đông Á có thể sử dụng kết quả xếp hạng từ các tổ chức này để tham khảo và đối chiếu, đồng thời xây dựng mối quan hệ hợp tác lâu dài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hệ thống tài chính Việt Nam bước vào giai đoạn tái cơ cấu mạnh mẽ sau khủng hoảng kinh tế, quản trị rủi ro tín dụng trở thành vấn đề sống còn của các ngân hàng thương mại. Đến thời điểm ngày 31/12/2013, tổng tài sản của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á đạt 74.920 tỷ đồng, tăng trưởng 8,1% so với năm 2012, với tổng dư nợ cho vay đạt 53.000 tỷ đồng, tăng 6% so với đầu năm. Mặc dù quy mô khách hàng đạt kỷ lục với hơn 7 triệu người và mạng lưới 250 máy giao dịch tự động thế hệ mới, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng lại sụt giảm nghiêm trọng 45%, từ 777 tỷ đồng năm 2012 xuống còn 430 tỷ đồng năm 2013 do phải trích lập chi phí dự phòng rủi ro tín dụng lên tới 558 tỷ đồng.

Vấn đề cốt lõi phát sinh từ việc tình trạng nợ xấu gia tăng vào cuối năm 2013, bộc lộ những lỗ hổng trong công tác sàng lọc khách hàng doanh nghiệp và hạn chế mang tính hệ thống của mô hình xếp hạng tín dụng nội bộ. Mục tiêu của công trình nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận về xếp hạng tín dụng doanh nghiệp; phân tích, đánh giá thực trạng quy trình, phương pháp và bộ chỉ tiêu chấm điểm tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á giai đoạn 2009-2013; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện và lộ trình thực thi đến năm 2017.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp công cụ định lượng chuẩn xác giúp ngân hàng kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới mức an toàn, nâng cao hiệu quả phân bổ vốn và phục hồi tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu từ mức đáy 5,89% năm 2013 lên các ngưỡng an toàn theo chuẩn mực quản trị rủi ro hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng hiện đại, tiệm cận các nguyên tắc của Hiệp ước Vốn Basel II và các quan điểm xếp hạng tín nhiệm quốc tế từ Moody's, Standard & Poor's cùng Viện nghiên cứu Nomura. Xếp hạng tín dụng doanh nghiệp được xác định là quy trình đánh giá có hệ thống về năng lực tài chính và mức độ sẵn sàng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nợ của khách hàng vay vốn trong một khoảng thời gian xác định.

Mô hình nghiên cứu kết hợp giữa phương pháp chuyên gia định tính và phương pháp định lượng thống kê nhằm lượng hóa rủi ro thông qua 4 nhóm chỉ tiêu tài chính cốt lõi: khả năng thanh toán, hiệu quả hoạt động, đòn cân nợ và năng lực sinh lời. Bên cạnh đó, khung phân tích tích hợp 5 nhóm chỉ tiêu phi tài chính gồm: môi trường kinh doanh ngành, uy tín giao dịch với các tổ chức tín dụng, trình độ quản trị điều hành, đặc thù sở hữu và các nhân tố kinh tế vĩ mô bên ngoài.

Cơ sở pháp lý nền tảng của hệ thống bao gồm Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN, Quyết định 127/2005/QĐ-NHNN, Quyết định 783/2005/QĐ-NHNN và Thông tư 02/2013/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập chính thống từ báo cáo tài chính kiểm toán thường niên giai đoạn 2009-2013 của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á, hệ thống văn bản quản trị nội bộ theo Quyết định 697/QĐ-DAB-KHDN, cơ sở dữ liệu từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam cùng tài liệu so sánh chuẩn từ Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam và Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao trùm 100% danh mục tín dụng khách hàng doanh nghiệp của ngân hàng trong giai đoạn 5 năm, với dư nợ cho vay ngắn hạn chiếm tỷ trọng chủ đạo trên 58% tổng dư nợ. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp toàn bộ, phân chia khách hàng theo 4 nhóm ngành kinh tế chính gồm nông - lâm - ngư nghiệp, thương mại - dịch vụ, xây dựng và công nghiệp, đồng thời phân hóa theo 4 cấp độ quy mô từ siêu nhỏ, nhỏ, vừa đến lớn.

Phương pháp phân tích thống kê mô tả, phân tích so sánh đối chiếu và tổng hợp logic được lựa chọn vì tính ưu việt trong việc bóc tách các sai lệch giữa tỷ trọng chấm điểm tài chính và phi tài chính, hỗ trợ nhận diện chính xác nguyên nhân gốc rễ làm sai lệch kết quả xếp hạng. Toàn bộ quá trình khảo sát, xử lý dữ liệu và xây dựng định hướng hoàn thiện được thực hiện liên tục cho giai đoạn 2009-2013 với tầm nhìn chiến lược đến năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tăng trưởng nguồn vốn huy động duy trì mức cao nhưng hiệu quả sinh lời sụt giảm sâu do áp lực dự phòng rủi ro. Trong giai đoạn 2009-2013, tổng nguồn vốn huy động tăng trưởng bình quân 24%/năm, từ 27.087 tỷ đồng năm 2009 lên mức cao trong năm 2013, với tiền gửi cá nhân tăng 30,2% và tổ chức kinh tế tăng 64,4%. Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế sau giai đoạn tăng trưởng nóng 59,3%/năm (2009-2011) đã giảm mạnh 38% vào năm 2012 và giảm tiếp 45% vào năm 2013, rơi xuống mức 430 tỷ đồng. Kéo theo đó, chỉ số ROE suy giảm nghiêm trọng từ 19,58% năm 2011 xuống 11,2% năm 2012 và chỉ còn 5,89% năm 2013; chỉ số ROA năm 2013 chỉ đạt 0,46%, nguyên nhân trực tiếp từ việc phải trích lập chi phí dự phòng rủi ro tín dụng 558 tỷ đồng.

Thứ hai, cấu trúc kỳ hạn tín dụng tập trung lớn vào nợ ngắn hạn tạo áp lực rủi ro thanh khoản. Dư nợ ngắn hạn năm 2013 chiếm tới hơn 58% tổng dư nợ 53.000 tỷ đồng, trong khi nợ trung và dài hạn suy giảm do sức hấp thụ vốn của doanh nghiệp yếu kém trước suy thoái kinh tế.

Thứ ba, sự thiếu cân bằng trong cấu trúc tỷ trọng chấm điểm giữa báo cáo tài chính kiểm toán và chưa kiểm toán. Đối với doanh nghiệp thông thường, tỷ trọng điểm phi tài chính chiếm áp đảo tới 65% - 70%, trong khi điểm tài chính chỉ chiếm 30% - 35%. Điều này khiến kết quả xếp hạng phụ thuộc nặng nề vào đánh giá định tính chủ quan của cán bộ tín dụng.

Thứ tư, hệ thống phân loại rủi ro của ngân hàng còn bộc lộ khoảng cách lớn khi đặt cạnh các ngân hàng tiên phong. Trong khi Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam áp dụng mô hình 16 bậc rủi ro chi tiết từ AAA đến D và áp dụng cơ chế khấu trừ 5% điểm tài chính đối với báo cáo chưa kiểm toán, hệ thống của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á vẫn còn tương đối đơn giản, chưa tích hợp sâu rộng các biến số kinh tế lượng để dự báo xác suất vỡ nợ của khách hàng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các hạn chế trên xuất phát từ việc bộ phận phân tích và xếp hạng tín dụng chưa hoàn toàn độc lập với bộ phận kinh doanh và thẩm định cấp tín dụng, dẫn đến nguy cơ xung đột lợi ích. Bên cạnh đó, phần lớn khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa thực hiện kiểm toán độc lập báo cáo tài chính, chế độ kế toán còn thiếu chuẩn hóa, trong khi dữ liệu chia sẻ từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam còn độ trễ nhất định.

Thực trạng này khi được mô tả qua Biểu đồ đường thể hiện tương quan nghịch biến giữa tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro và chỉ số ROE giai đoạn 2009-2013 sẽ phản ánh rõ nét sức ép bào mòn lợi nhuận từ nợ xấu. Đồng thời, Bảng ma trận so sánh trọng số chỉ tiêu giữa các ngân hàng chỉ ra rằng Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam thiết lập 14 chỉ tiêu tài chính và 14 chỉ tiêu phi tài chính rất chặt chẽ, tạo nên chuẩn đối sánh mà Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á cần nhanh chóng áp dụng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tái cấu trúc mô hình tổ chức và thiết lập bộ phận xếp hạng tín dụng độc lập. Ban Điều hành ngân hàng cần phân định rõ ràng 3 tuyến phòng thủ theo thông lệ quốc tế: tuyến 1 là đơn vị kinh doanh trực tiếp, tuyến 2 là bộ phận quản trị rủi ro độc lập phụ trách chấm điểm xếp hạng, tuyến 3 là kiểm toán nội bộ. Thời hạn hoàn thành trong quý 2 năm 2016, hướng tới mục tiêu cắt giảm 100% xung đột lợi ích và giảm 20% các sai lệch xếp hạng chủ quan.

Thứ hai, tự động hóa toàn diện quy trình chấm điểm và phần mềm hóa sổ tay hướng dẫn. Khối Quản lý rủi ro kết hợp cùng Khối Công nghệ thông tin triển khai nâng cấp hệ thống phần mềm xếp hạng tín dụng tập trung trong giai đoạn 2016-2017, số hóa hoàn toàn Sổ tay hướng dẫn ban hành theo Quyết định 697/QĐ-DAB-KHDN, tích hợp khả năng liên thông dữ liệu khách hàng giữa các chi nhánh, giúp rút ngắn 35% thời gian xử lý hồ sơ vay vốn.

Thứ ba, chuẩn hóa bộ chỉ tiêu định lượng và áp dụng phương pháp tiếp cận Basel II. Hội đồng Quản trị cần chỉ đạo sửa đổi bộ chỉ tiêu tài chính, tăng cường trọng số cho chỉ tiêu dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh, hệ số thanh toán nhanh và tỷ lệ đòn cân nợ, đồng thời thiết lập khung định giá tín dụng theo mức độ rủi ro nhằm kiểm soát tỷ lệ nợ xấu toàn hàng duy trì dưới mức 2,5% đến năm 2017.

Thứ tư, kiến nghị các cơ quan quản lý nhà nước hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật vĩ mô. Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính cần đẩy mạnh khuôn khổ pháp lý thúc đẩy các tổ chức định mức tín nhiệm độc lập phát triển, đồng thời Tổng cục Thống kê cần định kỳ công bố hệ thống chỉ số trung bình ngành đáng tin cậy để các ngân hàng thương mại có căn cứ so chuẩn chính xác.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất bao gồm ban lãnh đạo, hội đồng quản trị và các cán bộ quản trị rủi ro tại các tổ chức tín dụng. Công trình cung cấp mô hình thực tiễn giúp tái thiết lập quy trình kiểm soát nội bộ, điều chỉnh thang điểm và xây dựng chính sách trích lập dự phòng rủi ro chuẩn xác.

Nhóm thứ hai là các giám đốc tài chính và chuyên viên kế toán tại các doanh nghiệp. Nghiên cứu giúp doanh nghiệp nắm rõ 4 nhóm tiêu chí tài chính mà ngân hàng sử dụng để đánh giá năng lực đi vay, từ đó chủ động tái cơ cấu dòng tiền, minh bạch hóa số liệu kiểm toán nhằm gia tăng hạn mức cấp tín dụng và hưởng các mức lãi suất ưu đãi.

Nhóm thứ ba là giảng viên, chuyên gia kinh tế và học viên sau đại học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng. Luận văn đóng vai trò như một tài liệu tham khảo giàu giá trị thực chứng, phân tích sâu sắc các dữ liệu so sánh giữa Ngân hàng Đông Á, BIDV và Vietcombank trong giai đoạn bản lề chuyển dịch sang chuẩn mực Basel II.

Nhóm thứ tư là các cơ quan quản lý nhà nước như Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính, có thể khai thác các đề xuất thực tiễn để ban hành các quy định pháp lý về minh bạch thông tin tài chính và xây dựng cơ sở dữ liệu tín dụng tập trung.

Câu hỏi thường gặp

Hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp của Ngân hàng Đông Á vận hành trên cơ sở pháp lý nào? Hệ thống được xây dựng căn cứ trên các văn bản cốt lõi của Ngân hàng Nhà nước gồm Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN, Quyết định 127/2005/QĐ-NHNN, Thông tư 02/2013/TT-NHNN kết hợp văn bản nội bộ số 697/QĐ-DAB-KHDN ban hành năm 2011 dưới sự tư vấn nghiệp vụ từ Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Ernst and Young Việt Nam.

Vì sao tỷ trọng chỉ tiêu phi tài chính lại chiếm tới 65% - 70% trong mô hình chấm điểm? Do phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính, độ tin cậy của số liệu kế toán chưa cao nên ngân hàng buộc phải tăng trọng số nhóm phi tài chính như quan hệ tín dụng và tư cách ban lãnh đạo để phòng ngừa sai lệch số liệu.

Nguyên nhân chính khiến lợi nhuận trước thuế năm 2013 của ngân hàng giảm sâu xuống 430 tỷ đồng là gì? Nguyên nhân chủ yếu do nợ xấu gia tăng khi kinh tế suy thoái, buộc ngân hàng phải trích lập chi phí dự phòng rủi ro tín dụng lên đến 558 tỷ đồng, khiến ROE sụt giảm mạnh từ mức 19,58% năm 2011 xuống chỉ còn 5,89% vào năm 2013.

Điểm khác biệt căn bản giữa hệ thống xếp hạng của Vietcombank và Ngân hàng Đông Á là gì? Vietcombank phân loại khách hàng chi tiết thành 16 bậc rủi ro từ AAA đến D và áp dụng chế tài trừ 5% điểm tài chính đối với báo cáo chưa kiểm toán, trong khi mô hình của Ngân hàng Đông Á ít bậc phân loại hơn và tính tự động hóa chưa đồng bộ.

Lợi ích thiết thực nhất của việc tự động hóa phần mềm chấm điểm tín dụng là gì? Tự động hóa giúp loại bỏ sự can thiệp chủ quan của con người, kết nối dữ liệu đa chiều giữa các chi nhánh, giảm 35% thời gian xử lý thẩm định và đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy định phân loại nợ của Ngân hàng Nhà nước.

Kết luận

• Luận văn phản ánh bức tranh toàn cảnh về hoạt động cấp tín dụng và quản trị rủi ro của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á giai đoạn 2009-2013 với quy mô tài sản đạt 74.920 tỷ đồng và dư nợ đạt 53.000 tỷ đồng.
• Nghiên cứu chỉ rõ tác động tiêu cực của nợ xấu khiến lợi nhuận năm 2013 giảm 45% xuống 430 tỷ đồng và chi phí dự phòng tăng vọt 558 tỷ đồng, khẳng định tính cấp thiết phải cải tiến hệ thống xếp hạng nội bộ.
• Đóng góp học thuật quan trọng qua việc hệ thống hóa khung lý thuyết xếp hạng tín dụng kết hợp bài học so sánh thực tiễn từ các định chế tài chính lớn như BIDV và Vietcombank.
• Đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện bao gồm: tái lập mô hình 3 tuyến phòng thủ độc lập, tự động hóa phần mềm chấm điểm và chuẩn hóa bộ chỉ tiêu tài chính tiệm cận tiêu chuẩn Basel II.
• Xác lập lộ trình thực thi giai đoạn 2016-2017 nhằm hỗ trợ ngân hàng kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới 2,5%, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn và hướng tới sự tăng trưởng an toàn, bền vững.

Các nhà quản trị rủi ro, chuyên gia tài chính và các nhà nghiên cứu hãy chủ động ứng dụng các giải pháp và khung phân tích từ luận văn này nhằm hoàn thiện hệ thống đo lường rủi ro tín dụng tại đơn vị của mình ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG XẾP HẠNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Tổng quan về xếp hạng tín dụng của ngân hàng thương mại.1 Khái niệm xếp hạng tín dụng Trong bối cảnh tình hình kinh tế thế giới và kinh tế trong nước đã và đang có nhiều diễn biến phức tạp, xếp hạng tín dụng đã phát huy vai trò và ngày càng thể hiện vị trí hết sức quan trọng. Kết quả xếp hạng tín dụng không chỉ có ý nghĩa đối với tổ chức được xếp hạng mà còn có ý nghĩa đối với toàn bộ nền kinh tế nói chung và đối với hệ thống tài chính, đối với các cơ quan quản lý, đối với từng ngành, nghề, lĩnh vực, đối với các tổ chức, cá nhân tham gia thị trường vốn nói riêng, đặc biệt trong giai đoạn cổ phần hóa mạnh mẽ các doanh nghiệp nhà nước thời gian qua. Theo đó Moody’s định nghĩa “Xếp hạng tín dụng là những ý kiến đánh giá về chất lượng tín dụng và khả năng thanh toán nợ đúng hạn của chủ thể đi vay trong suốt thời gian tồn tại của khoản nợ dựa trên những phân tích tín dụng cơ bản và biểu hiện thông qua hệ thống ký hiệu Aaa đến C”. Tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập Standards & Poor cho rằng XHTD trình bày các ý kiến về rủi ro tín dụng.

Cụ thể là thể hiện những ý kiến đánh giá khả năng và sự sẵn sàng thanh toán các nghĩa vụ tài chính một cách đầy đủ và đúng hạn. XHTD cũng có thể đề cập tới chất lượng tín dụng của khoản nợ riêng lẻ hoặc đánh giá nguy cơ liên quan có thể bị tổn thất. Theo Viện nghiên cứu Nomura, “Xếp hạng tín dụng là đánh giá hiện tại về mức độ sẵn sàng và khả năng trả gốc hoặc lãi đối với chứng khoán nợ của một nhà phát hành trong suốt thời gian tồn tại của chứng khoán đó”. Mỗi tổ chức tài chính định nghĩa “xếp hạng tín dụng” khác nhau, nhưng nội dung cốt lõi đều bao hàm ý kiến đánh giá chất lượng tín dụng hay khả năng trả nợ của chủ thể vay.

Tổng quát, Xếp hạng tín dụng là một quy trình đánh giá một cách có hệ thống khả năng thực hiện các nghĩa vụ tài chính của một khách hàng đối với ngân hàng như việc trả nợ gốc và nợ lãi vay của khách hàng khi đến hạn trong 4 tương lai dựa vào tình hình tài chính của khách hàng trong quá khứ và hiện tại, tính khả thi của dự án, uy tín trong quan hệ tín dụng, môi trường kinh doanh.2 Vai trò của hệ thống xếp hạng tín dụng 1.1 Vai trò của xếp hạng tín dụng đối với ngân hàng Hệ thống XHTD doanh nghiệp là một phương thức quản lý rủi ro tín dụng tiên tiến hiện nay đang được áp dụng tại nhiều ngân hàng lớn trên thế giới. Đặc biệt trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, hiệu quả của việc XHTD là một điều kiện tiên quyết để các NHTM nâng cao hơn nữa khả năng cạnh tranh của mình. Thứ nhất: Giúp ngân hàng có thể lựa chọn được những khách hàng cho vay tốt, nâng cao hiệu quả của quy trình cho vay. Khi có hệ thống XHTD doanh nghiệp, ngân hàng có thể căn cứ vào kết quả xếp hạng tín dụng để lựa chọn khách hàng quan hệ.

Chỉ những khách hàng có kết quả xếp hạng từ một mức rủi ro mà ngân hàng có thể chấp nhận được mới xem xét cho vay. Với việc sử dụng hệ thống XHTD doanh nghiệp có thể giúp ngân hàng giảm thời gian và chi phí xử lý cũng như đối với việc ra quyết định cấp tín dụng cho khách hàng. Thứ hai: Giúp ngân hàng xây dựng chính sách khách hàng. Dựa vào kết quả XHTD doanh nghiệp, ngân hàng sẽ có những chính sách riêng đối với từng nhóm khách hàng, cụ thể: - Chính sách cấp tín dụng và xác định giới hạn tín dụng: tùy thuộc vào thứ hạng của doanh nghiệp sau khi XHTD mà ngân hàng sẽ cung cấp các sản phẩm tín dụng như cho vay ngắn hạn theo hạn mức, cho vay ngắn hạn theo món, cho vay dự án trung và dài hạn.

Những doanh nghiệp có thứ hạng cao sẽ được ngân hàng cung cấp ưu đãi sử dụng các sản phẩm tín dụng tại ngân hàng. Ngân hàng sẽ quy định giới hạn cấp tín dụng đối với khách hàng dựa trên nhiều yếu tố, trong đó kết quả từ xếp hạng của khách hàng là một cơ sở quan trọng để tính toán ra hạn mức tín dụng tối đa. Từ đó ngân hàng có thể sử dụng song song kết quả xếp hạng và đánh giá khả năng đối ứng vốn của khách hàng từ đó giúp việc quy định giới hạn tín dụng sẽ sát thực với thực tế của khách hàng hơn. 5 - Chính sách lãi suất: căn cứ vào kết quả xếp hạng ngân hàng sẽ đưa ra các mức lãi suất khác nhau cho từng nhóm khách hàng.

Khách hàng có kết quả xếp hạng tốt sẽ được đưa ra những mức lãi suất ưu tiên hơn so với những khách hàng có kết quả xếp hạng thấp hơn. - Chính sách đảm bảo tiền vay: với các mức xếp hạng khác nhau của các doanh nghiệp sẽ tương ứng có các chính sách đảm bảo tiền vay khác nhau như: không cần tài sản đảm bảo, tài sản đảm bảo một phần khoản vay, tài sản đảm bảo toàn bộ khoản vay và các hình thức đảm bảo tiền vay khác nhau như: bảo đảm tài sản của chính khách hàng vay, bảo đảm bằng tài sản của bên thứ ba hoặc đảm bảo tài sản bằng tài sản hình thành từ vốn vay. - Chính sách về các loại phí: khách hàng có kết quả xếp hạng tín dụng tốt sẽ được ưu tiên về phí hơn như: giảm phí, miễn phí đối với các dịch vụ do ngân hàng cung cấp. - Chính sách về chăm sóc khách hàng: đối với những khách hàng được xếp hạng tốt sẽ được ngân hàng quan tâm chăm sóc và mở rộng mối quan hệ hợp tác hơn với những khách hàng khác như: tặng quà nhân dịp lễ, tết, kỷ niệm, sinh nhật của Ban lãnh đạo doanh nghiệp, được áp dụng những gói sản phẩm dành cho khách hàng VIP.

Thứ ba: Giúp ngân hàng phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro tín dụng hiệu quả. Việc XHTD doanh nghiệp giúp ngân hàng phát hiện sớm các khoản vay có khả năng bị tổn thất hoặc không đúng chiến lược tín dụng mà ngân hàng đã đặt ra để từ đó có các biện pháp tăng cường giám sát và điều chỉnh thích hợp. Hệ thống XHTD doanh nghiệp là công cụ để ngân hàng thực hiện phân loại nợ theo thông lệ quốc tế. Thứ tư: Giúp ngân hàng quản lý tín dụng toàn hệ thống.

Hệ thống này giúp các ngân hàng xác định một các hợp lý, chính xác nhất tổn thất tín dụng theo từng dòng sản phẩm hoặc lĩnh vực hay ngành kinh tế, phân 6 tích được rủi ro và lợi nhuận của các dòng sản phẩm. Đây là điều kiện quan trọng để có thể xây dựng chiến lược tín dụng có chất lượng cao. Căn cứ vào các mức xếp hạng, các quy trình tín dụng và chính sách khách hàng (xác định lãi suất, thủ tục tín dụng,…) sẽ được xây dựng đồng bộ, rõ ràng và hiệu quả. Các quy trình tín dụng được thiết kế hiệu quả, do vậy chi phí quản lý cũng sẽ được tiết kiệm nhiều hơn.2 Vai trò của xếp hạng tín dụng đối với doanh nghiệp Đối với các nước phát triển trên thế giới thì xếp hạng tín dụng doanh nghiệp là hoạt động phổ biến nhưng ở Việt Nam điều này vẫn khá mới mẻ.

Hiện tại, không nhiều doanh nghiệp trong nước tiến hành xếp hạng tín dụng, tuy nhiên đây lại là yếu tố quan trọng cho quá trình quốc tế hóa thương hiệu doanh nghiệp nói riêng, hội nhập nói chung. Do đó yêu cầu phải có xếp hạng tín dụng doanh nghiệp là điều tất yếu. Thông qua xếp hạng tín dụng doanh nghiệp thì doanh nghiệp có thể khẳng định được vị thế và uy tín của mình. Với việc được đánh giá độc lập và khách quan của bên thứ ba.

Cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế được xây dựng trên cơ sở hệ thống thông tin minh bạch, cơ chế lưu chuyển thông tin và xây dựng lòng tin giữa các thành phần tham gia trong nền kinh tế. Thương hiệu, uy tín và vị thế được khẳng định thông qua bảng xếp hạng các doanh nghiệp của cơ quan xếp hạng tín dụng. Nhằm giúp các doanh nghiệp xây dựng hình ảnh và độ tín nhiệm của mình trong sản xuất, kinh doanh nhất là trong thời kỳ hội nhập quốc tế của Việt Nam, thì việc xếp hạng tín dụng là cần thiết. Khi các doanh nghiệp tham gia đánh giá tín dụng doanh nghiệp sẽ nhận được những thông tin đánh giá hết sức độc lập, khách quan về tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tự doanh nghiệp có thể biết được năng lực tài chính, khả năng thanh toán.

Kết quả xếp hạng doanh nghiệp hàng năm do cơ quan xếp hạng doanh nghiệp đưa ra sẽ tôn vinh các doanh nghiệp có vị trí xếp hạng cao, đồng thời doanh nghiệp cũng phải có giải pháp khi bị tụt hạng. Điều này sẽ góp phần rất lớn trong việc quảng bá và phát triển thực lực của doanh nghiệp trên thị trường trong nước cũng như ở nước ngoài. Đồng thời tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc tiếp cận các nguồn vốn đầu tư trong nước và 7 nước ngoài, giúp doanh nghiệp có thứ hạng cao sẽ nhận được những ưu đãi về hạn mức tín dụng khi vay vốn tại ngân hàng. Điều này giúp các doanh nghiệp xây dựng các chiến lược phát triển của doanh nghiệp, xây dựng cơ cấu tài chính, chính sách đầu tư thích hợp để đạt đến các mục tiêu mà doanh nghiệp nhắm tới.

Một điều khá quan trọng khi doanh nghiệp thực hiện việc hành cổ phiếu ra công chúng lần đầu thì kết quả của XHTD là cơ sở để xây dựng giá trị của doanh nghiệp và giá trị của mỗi cổ phần phát hành. Đồng thời, XHTD là cơ sở cho phép các doanh nghiệp so sánh vị thế cạnh tranh của mình với các doanh nghiệp khác. XHTD giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường vốn trong và ngoài nước, giảm bớt sự phụ thuộc vào các khoản cấp tín dụng của ngân hàng. XHTD là cơ sở để đánh giá năng lực doanh nghiệp, tạo sự bình đẳng, cạnh tranh hơn trong hoạt động huy động vốn của doanh nghiệp, XHTD cao cũng là yếu tố giúp các doanh nghiệp duy trì sự ổn định của nguồn vốn tài trợ cho doanh nghiệp, có nhiều cơ hội tiếp cận nguồn vốn với lãi suất hoặc các điều kiện ưu đãi từ ngân hàng….