Chương 1: Cơ sở lý thuyết về công tác kế toán trong các đơn vị sự nghiệp và đơn vị sự nghiệp đặc thù. Chương 2: Thực trạng công tác kế toán tại BHXH tỉnh Bình Định. Chương 3: Hoàn thiện công tác kế toán tại BHXH tỉnh Bình Định. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP 1.
CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP 1. Khái niệm, đặc điểm và phân loại đơn vị sự nghiệp 1. Khái niệm Theo Luật viên chức số 58/2010/QH12 và Luật 59/2019/QH14 sửa đổi một số điều của Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức có nêu rõ: Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, con dấu, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước. Đặc điểm đơn vị sự nghiệp Các đơn vị sự nghiệp công lập được thành lập, xây dựng để cung cấp những dịch vụ công mà Nhà nước phải chịu trách nhiệm bảo đảm nhằm phục vụ nhân dân trong lĩnh vực y tế, giáo dục, khoa học, an sinh xã hội.
và các lĩnh vực khác mà khu vực ngoài công lập chưa có khả năng đáp ứng; bảo đảm cung cấp các dịch vụ cơ bản về y tế, giáo dục tại miền núi, biên giới, hải đảo vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm chi phí hoạt động, đơn vị tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động, đơn vị sự nghiệp không bảo đảm kinh phí hoạt động, tuỳ theo từng lĩnh vực và khả năng của đơn vị, được quyết định mua sắm tài sản, đầu tư xây dựng cơ sở vật chất từ quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, vốn huy động, theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt; Tham dự đấu thầu các hoạt động dịch vụ phù hợp với lĩnh vực chuyên môn của đơn vị; Sử dụng tài sản để liên doanh, liên kết hoặc góp vốn liên doanh với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để đầu tư xây dựng, mua sắm máy móc thiết bị phục vụ hoạt động dịch vụ phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của đơn vị theo quy định hiện hành của Nhà nước. Phân loại đơn vị sự nghiệp Luật viên chức 2010 số 58/2010/QH12 ngày 15 tháng 11 năm 2010 và Luật 59/2019/QH14 sửa đổi một số điều của Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức quy định về viên chức; quyền nghĩa vụ của viên chức; tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập. Theo đó Luật viên chức quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập thì đơn vị sự nghiệp được phân làm 3 loại căn cứ nguồn thu sự nghiệp, đó là: Đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm chi phí hoạt động: là đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên (có mức tự bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên bằng hoặc lớn hơn 100%) và đơn vị tự bảo đảm chi phí hoạt động từ nguồn thu sự nghiệp, từ nguồn ngân sách nhà nước do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước đặt hàng.
Đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động: là đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động thường xuyên (mức tự bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên từ trên 10% đến dưới 100%), phần còn lại được Ngân sách nhà nước cấp. Đơn vị sự nghiệp do ngân sách nhà nước bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động: là đơn vị có nguồn thu sự nghiệp thấp (mức tự bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên từ 10% trở xuống), đơn vị không có nguồn thu, kinh phí hoạt động thường xuyên do Ngân sách nhà nước bảo đảm toàn bộ. Cơ chế quản lý tài chính đối với đơn vị sự nghiệp và yêu cầu kế toán 1. Cơ chế quản lý tài chính đối với đơn vị sự nghiệp Căn cứ Thông tư 145/2017/TT-BTC ngày 29/12/2017 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 141/2016/NĐ-CP ngày 10/10/2016 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn cơ chế tài chính của đơn vị sự nghiệp; quy định về việc lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán thu, chi Ngân sách hàng năm.
Lập dự toán thu, chi ngân sách Lập dự toán ngân sách là quá trình phân tích, đánh giá giữa khả năng và nhu cầu các nguồn tài chính để xây dựng các chỉ tiêu thu, chi Ngân sách hàng năm một cách đúng đắn, có căn cứ khoa học và thực tiễn. Các đơn vị sử dụng Ngân sách lập dự toán thu, chi Ngân sách thuộc phạm vi nhiệm vụ được giao, gửi cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp. Cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp (trường hợp không phải là đơn vị dự toán cấp I) xem xét, tổng hợp dự toán của các đơn vị cấp dưới trực thuộc lập, gửi lên đơn vị dự toán cấp I. Các đơn vị dự toán cấp trên khi xem xét báo cáo dự toán ngân sách của các đơn vị dự toán trực thuộc để tổng hợp, lập dự toán thu, chi ngân sách thuộc phạm vi quản lý cần yêu cầu các đơn vị trực thuộc sửa đổi lại dự toán trong các trường hợp: lập dự toán không đúng căn cứ về định mức, chế độ, quy mô và khối lượng nhiệm vụ được giao, vượt quá khả năng cân đối ngân sách, lập dự toán ngân sách không đúng biểu mẫu quy định, không đúng mục lục ngân sách nhà nước.
Các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương (đơn vị dự toán cấp I) lập dự toán thu, chi ngân sách thuộc phạm vi trực tiếp quản lý, xem xét dự toán do các đơn vị trực thuộc lập; tổng hợp và lập dự toán thu, chi ngân sách thuộc phạm vi quản lý gửi cơ quan tài chính, cơ quan kế hoạch và đầu tư cùng cấp, cơ quan quản lý chương trình mục tiêu quốc gia cùng cấp (phần dự toán chi chương trình mục tiêu quốc gia); phối hợp với cơ quan tài chính cùng cấp lập dự toán và phương án phân bổ ngân sách theo lĩnh vực của ngân sách cấp mình. Các đơn vị dự toán cấp I ở Trung ương gửi báo cáo trước ngày 20 tháng 07 năm trước. Thời gian gửi báo cáo của các đơn vị dự toán cấp I ở địa phương do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định. Căn cứ vào đặc điểm của đơn vị và quy định về thời gian gửi dự toán ngân sách nêu trên, đơn vị dự toán cấp I quy định thời gian lập và gửi báo cáo đối với các đơn vị dự toán trực thuộc cho phù hợp.
Dự toán thu, chi ngân sách phải kèm theo bản thuyết minh chi tiết căn cứ tính toán từng khoản thu, chi. 2 phương pháp lập dự toán thường được sử dụng là lập dự toán trên cơ sở quá khứ và lập dự toán cấp không, cụ thể: 9 Phương pháp lập dự toán trên cơ sở quá khứ là phương pháp xác định các chỉ tiêu trong dự toán dựa vào kết quả hoạt động thực tế của kỳ liền trước và điều chỉnh theo tỷ lệ tăng trưởng và tỷ lệ lạm phát dự kiến. Đây là phương pháp truyền thống được nhiều đơn vị sử dụng vì nó rất rõ ràng, dễ hiểu và dễ sử dụng, được xây dựng tương đối ổn định, tạo điều kiện, cơ sở bền vững cho nhà quản lý trong đơn vị để việc điều hành mọi hoạt động theo dự toán đã lập. Phương pháp lập dự toán cấp không là phương pháp xác định các chỉ tiêu trong dự toán dựa vào nhiệm vụ, mục tiêu hoạt động trong năm kế hoạch, phù hợp với điều kiện cụ thể hiện có của đơn vị chứ không dựa trên kết quả hoạt động thực tế của năm trước.
Đây là phương pháp phức tạp vì nó phải chi tiết và cụ thể hóa mục tiêu hoạt động phù hợp với điều kiện của đơn vị để lập dự toán cho năm kế hoạch. Tổ chức chấp hành dự toán thu, chi ngân sách Các cơ quan, tổ chức trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm đề ra những biện pháp kinh tế tài chính, hành chính cần thiết nhằm bảo đảm hoàn thành tốt nhiệm vụ thu, chi ngân sách được giao, thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí, chống tham ô, công khai, dân chủ, chấp hành nghiêm chỉnh kỷ luật, kỷ cương tài chính. Mọi tổ chức, cá nhân phải chấp hành nghĩa vụ nộp ngân sách theo đúng quy định của pháp luật; sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước đúng mục đích, đúng chế độ, tiết kiệm, có hiệu quả. Để theo dõi quá trình chấp hành dự toán chi ngân sách, các đơn vị sự nghiệp công lập cần tiến hành theo dõi chi tiết, cụ thể, đáng giá, phân tích từng khoản chi trong kỳ của đơn vị.
Quyết toán thu, chi ngân sách Các tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ nộp ngân sách hoặc sử dụng ngân sách nhà nước có nhiệm vụ báo cáo định kỳ tình hình thực hiện thu, chi ngân sách, báo cáo kế toán, quyết toán và báo cáo tài chính khác theo quy định của pháp luật. Cơ quan tài chính cùng cấp có quyền tạm đình chỉ, dừng chi ngân sách của các tổ chức, cá nhân không chấp hành đúng chế độ báo cáo kế toán, quyết toán, báo cáo 10 tài chính và chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Yêu cầu của công tác kế toán đáp ứng quản lý tài chính Nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao, khi tổ chức hệ thống kế toán tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập, cần thực hiện tốt các yêu cầu sau: Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh phải được ghi chép vào sổ sách và báo cáo trên cơ sở các bằng chứng đầy đủ, khách quan và đúng với thực tế về hiện trạng, bản chất nội dung và giá trị của từng nghiệp vụ kinh tế phát sinh. Mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh liên quan đến kỳ kế toán phải được ghi chép và báo cáo đầy đủ, không bị bỏ sót, nhầm lẫn.
Các thông tin và số liệu kế toán phải được ghi chép và báo cáo kịp thời, đúng hoặc trước thời hạn quy định, không được chậm trễ.