phần mở đầu, phần kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung nghiên cứu của đề tài sẽ đƣợc trình bày thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về đánh giá thành tích nhân viên trong doanh nghiệp. Chƣơng 2: Thực trạng công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty Cổ phần Bia Sài Gòn – Miền Trung. Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty Cổ phần Bia Sài Gòn – Miền Trung. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Vấn đề ĐGTT nhân viên là mảng đề tài đƣợc nhiều nhà nghiên cứu về nguồn nhân lực rất quan tâm.
Có nhiều đề tài và các tác phẩm, các bài báo, tạp chí tập trung nghiên cứu vấn đề này, để phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài, Tôi đã chọn, tham khảo các tài liệu: - Giáo trình “Quản trị nguồn nhân lực” của các tác giả: TS. Nguyễn Quốc Tuấn, TS. Đoàn Gia Dũng, ThS. Đào Hữu Hòa, ThS.Nguyễn Thị Loan, ThS.Nguyễn Thị Bích Thu, ThS.Nguyễn Phúc Nguyên, do Nhà xuất bản thống kê xuất bản năm 2006.
Các tác giả đã đƣa ra khái niệm ĐGTT, tầm quan trọng chiến lƣợc và các chức năng của ĐGTT, đồng thời giải thích một 4 số cách sử dụng thông tin đánh giá cho những mục đích cụ thể. - Giáo trình “Quản trị nhân sự” của TS. Nguyễn Hữu Thân, do Nhà xuất bản Lao động – Xã hội xuất bản năm 2012 đã xây dựng một tiến trình ĐGTT nhân viên có hệ thống và hợp lý. Các bƣớc trong tiến trình này đƣợc thực hiện độc lập, rõ ràng, cụ thể, không có sự chồng chéo, trùng lặp giữa các bƣớc với nhau.
Ở mỗi bƣớc, ngƣời thực hiện hiểu đƣợc rõ ràng công việc cần làm là gì, qua đó đƣa ra kết quả đánh giá chính xác, công bằng để công tác ĐGTT nhân viên có hiệu quả nhất. - Giáo trình“Quản trị nguồn nhân lực” của PGS.TS Trần Kim Dung, do Nhà xuất bản Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh xuất bản năm 2016 đƣa ra một cái nhìn tổng hợp về những vấn đề đánh giá năng lực thực hiện công việc của nhân viên, về mục đích của đánh giá kết quả thực hiện công việc, các phƣơng pháp đánh giá kết quả thực hiện công việc. - Tài liệu “Quản trị nguồn nhân lực” của TS. Nguyễn Thanh Hội, Khoa Quản trị kinh doanh, Trƣờng Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh cũng đã đƣa ra một khái niệm và các phƣơng pháp ĐGTT, đồng thời nhấn mạnh đến các mục đích sử dụng kết quả đánh giá cho mục tiêu phát triển.
Ngoài các tài liệu ở trên, tác giả còn tham khảo thêm một số đề tài: - Đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty cổ phần Đường Kon Tum, Trần Thị Nhung, năm 2011. Thực trạng công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty cổ phần Đƣờng Kon Tum; Giải pháp hoàn thiện về công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty cổ phần Đƣờng Kon Tum. - Hoàn thiện công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Tập đoàn Viễn thông Quân đội – Chi nhánh Viettel Kon Tum, Võ Trung Mạnh, năm 2012. Thực trạng công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Chi nhánh Viettel Kon Tum; Giải pháp hoàn thiện công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Chi nhánh Viettel Kon Tum.
5 - Đánh giá thành tích nhân viên tại văn phòng khu vực miền trung VietNam Airlines, Trần Đình Văn, năm 2013. Thực trạng công tác đánh giá thành tích nhân viên tại văn phòng VietNam Airlines khu vực miền trung; Giải pháp hoàn thiện công tác đánh giá thành tích nhân viên tại văn phòng VietNam Airlines khu vực miền trung. - Thêm một số bài viết về nguồn nhân lực và ĐGTT nhân viên trên các webside để nghiên cứu chuyên sâu một cách có hệ thống về mặt lý luận và thực tiễn để thực hiện đề tài “Hoàn thiện công tác đánh giá thành tích nhân viên tại Công ty Cổ phần Bia Sài Gòn – Miền Trung”. 6 CHƢƠNG 1 NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ĐÁNH GIÁ THÀNH TÍCH NHÂN VIÊN TRONG DOANH NGHIỆP 1.
KHÁI QUÁT VỀ ĐÁNH GIÁ THÀNH TÍCH NHÂN VIÊN 1. Khái niệm đá át à tí â vê PGS. Trần Kim Dung, Khoa Quản trị kinh doanh, Trƣờng Đại học kinh tế thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: “ĐGTT là tiến trình xác định, đo lƣờng, đánh giá những đóng góp của nhân viên cho tổ chức bằng cách so sánh tiêu chuẩn đặt ra, sau đó truyền thông đến nhân viên kết quả đánh giá” [1, tr.Nguyễn Hữu Thân, Khoa Quản trị kinh doanh, Đại học Mở thành phố Hồ Chí Minh nhận định: “ĐGTT nhân viên hay còn đƣợc gọi là ĐGTT công tác (performance appraisal) là một hệ thống chính thức duyệt xét và đánh giá sự hoàn thành công tác của một cá nhân theo định kỳ” [5, tr. Nghiên cứu này sử dụng định nghĩa của nhóm tác giả TS.Nguyễn Quốc Tuấn đƣa ra: “ĐGTT là tiến trình đánh giá những đóng góp của những nhân viên cho tổ chức trong một giai đoạn.
Thông tin phản hồi từ đánh giá thành tích giúp nhân viên biết đƣợc mức độ hoàn thành công việc của họ khi so sánh với các tiêu chuẩn mà tổ chức đề ra” [6, tr. Hầu hết các nghiên cứu về ĐGTT đều cố gắng trả lời các câu hỏi: đánh giá cái gì? đánh giá nhƣ thế nào? ai đánh giá? khi nào và mức độ thƣờng xuyên mà đánh giá cần thực hiện? mục tiêu nào mà thông tin đánh giá thành tích đƣợc sử dụng? Triển khai hệ thống ĐGTT nhân viên một cách có hiệu quả là một việc hết sức khó khăn. Nó khó khăn là bởi vì không ai thích ngƣời khác đánh giá mình, ngoài trừ ngƣời đó hoàn thành công việc một cách thành công. Khó 7 khăn nhất vẫn là làm cách nào đánh giá một cách khách quan, đúng mức.
Tầm quan trọng của công tác ĐGTT â vê ĐGTT nhân viên sẽ có tác động lên cả tổ chức lẫn các cá nhân. Đối với tổ chức - Đây là hoạt động rất quan trọng trong quản trị nguồn nhân lực để giúp doanh nghiệp phát triển bền vững. - Cho phép tổ chức truyền đạt mục tiêu chiến lƣợc đến tận từng phòng ban, đơn vị và cá nhân, gắn kết mục tiêu phát triển của tổ chức với mục tiêu phát triển của cá nhân, đảm bảo hành vi mà nhân viên thực hiện trên công việc nhất quán với chiến lƣợc và giá trị của tổ chức. - Giúp cho nhà quản trị thấy rõ toàn bộ nguồn lực nhân sự của tổ chức mình, từ đó giúp họ đƣa ra các quyết định về nguồn nhân lực để phát triển đáp ứng mọi hoạt động, công việc của tổ chức nhằm đạt hiệu quả cao nhất.
- Là công cụ để truyền thông, giao tiếp giữa cấp trên và cấp dƣới về vấn đề liên quan đến công việc. Thông qua sự tƣơng tác và quá trình phản hồi hiệu quả, hai bên hiểu nhau tốt hơn, quan hệ tốt đẹp hơn. - Cũng chính là cơ sở để đánh giá hiệu quả của hoạt động quản lý nguồn nhân lực trong tổ chức, kết quả ĐGTT sau các kỳ thể hiện kết quả của các quyết định nhân sự. Những kết quả đánh giá khả quan hơn cho thấy nhân viên đã nỗ lực hơn trong công việc cũng nhƣ họ đƣợc sắp xếp, bố trí vào vị trí phù hợp hơn với năng lực của mình.
Đối với cá nhân nhân viên - “ĐGTT cung cấp thông tin phản hồi cho nhân viên biết mức độ thực hiện công việc của họ so với các tiêu chuẩn mẫu và so với các nhân viên khác, từ đó giúp nhân viên điều chỉnh, sửa chữa các sai lầm nếu có trong quá trình làm việc” [1, tr. - Thấy đƣợc tiềm năng, khả năng của nhân viên để từ đó giúp họ khẳng 8 định đƣợc vị trí trong tổ chức và tạo thêm cơ hội thăng tiến trong nghề nghiệp. Nguyên tắ ĐGTT nhân viên Để ĐGTT nhân viên tốt, đầu tiên cần có hệ thống ĐGTT tốt, một hệ thống ĐGTT tốt cần đảm bảo các yếu tố sau: a. Gắn với chiến lược ĐGTT đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hành vi của nhân viên trên công việc nhất quán với chiến lƣợc của tổ chức và giúp tổ chức ứng phó với các bất ổn, nguy hại đến chiến lƣợc chung.
Vì vậy hệ thống ĐGTT phải phù hợp với chiến lƣợc của tổ chức. Phù hợp Nhân viên vị trí nào thì đánh giá thành tích đó. Tin cậy Hệ thống đánh giá phải công bằng, đánh tin và công tâm. Khả năng chấp nhận Khả năng chấp nhận của ngƣời đƣợc đánh giá cũng nhƣ đối tƣợng liên quan.
Cụ thể Mục tiêu, phƣơng pháp, các tiêu chí đánh giá,… phải cụ thể, rõ ràng, có thể đo đếm đƣợc. Cũng cần lƣu ý rằng, ĐGTT là nhằm để củng cố và xây dựng nguồn nhân lực cho tổ chức chứ không phải để trừng trị. Một số lỗi cần loại bỏ ĐGTT â vê Khi các cá nhân đƣa ra sự đánh giá chủ quan về sự thực hiện công việc của ngƣời khác thì việc đánh giá, xếp loại đó có thể bị sai lệch.1 mô tả một số lỗi thông thƣờng khi ĐGTT nhân viên, cụ thể: Lỗi bao dung: Tức ngƣời đánh giá ĐGTT của nhân viên cao hơn mức 9 mà họ xứng đáng đƣợc hƣởng. Lỗi này khiến nhân viên tự thỏa mãn với mình và không muốn cố gắng phấn đấu để thực hiện công việc tốt hơn.
Lỗi nghiêm khắc: Ngƣợc lại với lỗi bao dung, thi thoảng ngƣời đánh giá ĐGTT của nhân viên thấp hơn mức lẽ ra họ đáng đƣợc nhận. Lỗi nghiêm khắc khiến nhân viên cảm thấy bi quan trong công việc. Lỗ xu ƣ ng trung tâm: Đây là cách ĐGTT của tất cả nhân viên đều ở mức trung bình. Điều này gây trở ngại cho việc phân biệt giữa nhân viên hoàn thành tốt và kém, không động viên đƣợc những cá nhân thực sự có năng lực giỏi.
Lỗi vầng hào quang: Nhiều lãnh đạo có xu hƣớng ĐGTT nhân viên chỉ dựa vào một khía cạnh, hoặc một vài khía cạnh của thành tích nào đó nổi trội của nhân viên, kết quả là đánh giá cao toàn bộ quá trình thực hiện công việc.