Luận văn thạc sĩ hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên phương diện mở rộng cung tín dụng

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của tín dụng trong phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, đề xuất giải pháp mở rộng cung cấp tín dụng hiệu quả.

• Tác giả: Hoàng Đức Kiên
• Người hướng dẫn: PGS. Đinh Phi Hổ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Hỗ Trợ Phát Triển Các Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ - Trên Phương Diện Mở Rộng Cung Tín Dụng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ DNVVN
• 1.1. Một số khái niệm về DNVVN
• 1.2. Vai trò của DNVVN trong nền kinh tế
• 1.3. LÝ LUẬN, GIẢ THIẾT KHOA HỌC
• 1.4. Sự cần thiết phải mở rộng cung tín dụng cho các DNVVN
• 1.5. Các đặc trưng chính của các DNVVN nhằm giải thích một số biến
• 1.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2
• 2.1. HIỆN TRẠNG TIẾP CẬN NGUỒN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG
• 2.2. TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH KTXH QUẬN TÂN BÌNH
• 2.2.1. Tình hình chung
• 2.2.2. Cơ cấu ngành nghề và thành phần kinh tế chủ yếu của quận
• 2.2.3. Tình hình hoạt động của các DNVVN trên địa bàn quận
• 2.2.4. Tình hình hoạt động của các ngân hàng trên địa bàn quận
• 2.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến cung và cầu tín dụng
• 2.3.1. Các yếu tố ảnh hưởng từ phía cầu tín dụng
• 2.3.2. Các yếu tố ảnh hưởng từ phía cung của các tổ chức tín dụng
• 2.3.3. Các yếu tố ảnh hưởng từ các chính sách của Nhà nước
• 2.4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TẠI CÁC DNVVN TRÊN ĐỊA BÀN
• 2.4.1. Kết quả khảo sát
• 2.4.2. Phân tích giữa dư nợ vay và 3 biến độc lập
• 2.4.3. Dư nợ vay theo doanh thu của DNVVN
• 2.4.4. Dư nợ vay theo lợi nhuận của DNVVN
• 2.4.5. Dư nợ vay theo tỷ suất lợi nhuận của DNVVN
• 2.4.6. Kết quả của mô hình hồi quy
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3
• 3.1. MỘT SỐ GIẢI PHÁP MỞ RỘNG CUNG TÍN DỤNG
• 3.2. NHÓM GIẢI PHÁP TÁC ĐỘNG LÀM TĂNG HIỆU QUẢ SẢN XUẤT
• 3.3. NHÓM GIẢI PHÁP HỖ TRỢ
• 3.3.1. Đối với các DNVVN
• 3.3.2. Đối với các tổ chức tín dụng
• 3.3.3. Đề xuất chính sách đối với Nhà nước
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hỗ trợ tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Hỗ trợ tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) là một trong những yếu tố quan trọng giúp các doanh nghiệp này phát triển bền vững. Theo thống kê, DNVVN chiếm khoảng 96% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, đóng góp lớn vào nền kinh tế. Việc cung cấp tín dụng cho DNVVN không chỉ giúp họ duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh mà còn tạo ra nhiều việc làm cho người lao động.

1.1. Định nghĩa và vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ

DNVVN được định nghĩa là các doanh nghiệp có vốn điều lệ không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động không quá 300 người. Vai trò của DNVVN trong nền kinh tế rất quan trọng, không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương và quốc gia.

1.2. Tình hình hiện tại của tín dụng cho DNVVN

Hiện nay, nhiều DNVVN gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng. Các tổ chức tín dụng thường yêu cầu nhiều thủ tục phức tạp, khiến DNVVN khó khăn trong việc vay vốn. Điều này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và phát triển của họ.

II. Những thách thức trong việc hỗ trợ tín dụng cho DNVVN

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng DNVVN vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc tiếp cận tín dụng. Các vấn đề như thiếu thông tin, rào cản pháp lý và sự thiếu tin tưởng từ các tổ chức tín dụng là những yếu tố chính cản trở việc vay vốn.

2.1. Thiếu thông tin và hiểu biết về tín dụng

Nhiều DNVVN không nắm rõ các chính sách tín dụng hiện hành, dẫn đến việc không thể tận dụng các chương trình hỗ trợ. Việc thiếu thông tin này làm giảm khả năng tiếp cận vốn của họ.

2.2. Rào cản pháp lý trong việc vay vốn

Các quy định pháp lý hiện hành đôi khi không phù hợp với thực tế hoạt động của DNVVN, gây khó khăn trong việc thực hiện các thủ tục vay vốn. Điều này cần được cải thiện để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho DNVVN.

III. Phương pháp hỗ trợ tín dụng hiệu quả cho DNVVN

Để hỗ trợ DNVVN tiếp cận tín dụng, cần có những phương pháp hiệu quả. Các tổ chức tín dụng cần đơn giản hóa quy trình vay vốn và cung cấp thông tin rõ ràng về các chương trình hỗ trợ.

3.1. Đơn giản hóa quy trình vay vốn

Việc đơn giản hóa các thủ tục vay vốn sẽ giúp DNVVN dễ dàng hơn trong việc tiếp cận nguồn vốn. Các tổ chức tín dụng nên xem xét việc giảm bớt các yêu cầu không cần thiết.

3.2. Tăng cường đào tạo và tư vấn cho DNVVN

Cung cấp các khóa đào tạo về quản lý tài chính và vay vốn cho DNVVN sẽ giúp họ nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng. Điều này cũng giúp họ hiểu rõ hơn về các chính sách hỗ trợ hiện có.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tín dụng cho DNVVN

Nghiên cứu cho thấy rằng việc hỗ trợ tín dụng cho DNVVN không chỉ giúp họ phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế chung của đất nước. Các chương trình hỗ trợ đã mang lại nhiều kết quả tích cực.

4.1. Kết quả từ các chương trình hỗ trợ tín dụng

Nhiều DNVVN đã thành công trong việc mở rộng quy mô sản xuất và tăng trưởng doanh thu nhờ vào các chương trình hỗ trợ tín dụng. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc cung cấp vốn cho DNVVN.

4.2. Các mô hình thành công trong hỗ trợ tín dụng

Một số mô hình hỗ trợ tín dụng cho DNVVN đã được triển khai thành công, tạo ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp này. Các mô hình này cần được nhân rộng để phát huy hiệu quả.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của hỗ trợ tín dụng cho DNVVN

Hỗ trợ tín dụng cho DNVVN là một yếu tố quan trọng trong việc phát triển kinh tế. Cần có những chính sách và giải pháp hiệu quả hơn để giúp DNVVN tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn trong tương lai.

5.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ tín dụng

Cần có các chính sách hỗ trợ tín dụng linh hoạt hơn, phù hợp với nhu cầu thực tế của DNVVN. Điều này sẽ giúp họ phát triển bền vững và cạnh tranh hơn trong thị trường.

5.2. Triển vọng phát triển của DNVVN trong tương lai

Với sự hỗ trợ từ các tổ chức tín dụng và chính sách của Nhà nước, DNVVN có thể phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai, góp phần vào sự phát triển kinh tế của đất nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo Tổng cục Thống kê năm 2004, Việt Nam có khoảng 91.755 doanh nghiệp (DN), trong đó doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) chiếm tỷ lệ khoảng 96%, tương đương khoảng 88.222 DN. DNVVN đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, góp phần tạo việc làm, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội. Tuy nhiên, các DNVVN vẫn đang gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là về vốn, ảnh hưởng đến khả năng đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản lý và cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng cung tín dụng cho các DNVVN trên địa bàn quận Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh, nhằm xác định các yếu tố tác động đến cung tín dụng và đề xuất giải pháp mở rộng nguồn vốn tín dụng đáp ứng nhu cầu của các DN này. Nghiên cứu tập trung vào DNVVN thuộc thành phần kinh tế ngoài quốc doanh, không bao gồm DN có vốn đầu tư nước ngoài, với phạm vi khảo sát từ năm 2005 đến 2006.

Quận Tân Bình là quận có nền kinh tế phát triển đa dạng với hơn 3.700 DN ngoài quốc doanh và trên 22.100 hộ cá thể, đóng góp lớn vào giá trị sản xuất công nghiệp và thương mại dịch vụ của TP. Hồ Chí Minh. Việc mở rộng cung tín dụng cho DNVVN tại đây có ý nghĩa thiết thực trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo việc làm cho hơn 90.000 lao động. Nghiên cứu cung cấp số liệu cụ thể về dư nợ tín dụng, doanh thu, lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận của các DN, làm cơ sở khoa học cho các đề xuất chính sách hỗ trợ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế phát triển và tài chính doanh nghiệp để phân tích vai trò và nhu cầu vốn của DNVVN. Các mô hình kinh tế phát triển như mô hình Kuznets, mô hình Lewis và mô hình phân phối cùng với tăng trưởng của World Bank được vận dụng để giải thích mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế, phân phối thu nhập và vai trò của DNVVN trong nền kinh tế.

Ba khái niệm chính được sử dụng gồm:

• Doanh thu (DT): phản ánh quy mô hoạt động sản xuất kinh doanh của DN.
• Lợi nhuận (LN): thể hiện hiệu quả kinh doanh và khả năng sinh lời.
• Tỷ suất lợi nhuận (TLN): đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của DN.

Mô hình hồi quy tuyến tính được xây dựng để phân tích tác động của các biến độc lập (DT, LN, TLN) đến biến phụ thuộc là dư nợ cho vay (DNV) của các tổ chức tín dụng đối với DNVVN.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng cả dữ liệu sơ cấp và thứ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo của cơ quan chuyên môn tại quận Tân Bình và TP. Hồ Chí Minh. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát thực địa với mẫu gồm 250 DNVVN hoạt động trên địa bàn quận Tân Bình, đa dạng về ngành nghề và quy mô vốn. Tỷ lệ thu hồi mẫu hợp lệ đạt gần 100% (249 mẫu).

Phương pháp lấy mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho các DN ngoài quốc doanh. Các điều tra viên là sinh viên Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh thực hiện phỏng vấn trực tiếp chủ DN theo bảng câu hỏi chuẩn.

Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm SPSS phiên bản 13.0 với mô hình hồi quy tuyến tính:
$$ \ln(DNV) = \alpha_0 + \alpha_1 \ln(DT) + \alpha_2 \ln(LN) + \alpha_3 \ln(TLN) + \varepsilon $$
Trong đó:

• DNV: dư nợ cho vay của DN
• DT: doanh thu năm 2005
• LN: lợi nhuận năm 2005
• TLN: tỷ suất lợi nhuận năm 2005

Mục tiêu là xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế đến khả năng tiếp cận tín dụng của DNVVN.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình kinh tế quận Tân Bình:

   • Dân số 423.190 người, tăng 4-5% mỗi năm.
   • Tổng doanh thu thương mại dịch vụ năm 2005 đạt 16.075 tỷ đồng, tăng 20,2% so với năm trước.
   • Giá trị sản xuất công nghiệp đạt 2.907 tỷ đồng, tăng 12,61%.
   • DNVVN chiếm hơn 87,4% giá trị sản lượng công nghiệp ngoài quốc doanh, giải quyết việc làm cho 71.309 lao động (97% tổng lao động ngành).

2. Khó khăn về vốn của DNVVN:

   • 80% DN có vốn dưới 2 tỷ đồng.
   • Nhu cầu vay vốn bình quân là 1.555 triệu đồng, trong khi giá trị tài sản thế chấp trung bình chỉ khoảng 2.876 triệu đồng.
   • 42,6% DN đánh giá thủ tục vay vốn ngân hàng còn rườm rà.
   • 38,4% DN cho rằng thời gian xử lý hồ sơ công chứng chậm.
   • 82,5% DN cho rằng chính sách hỗ trợ vốn của ngân hàng chưa đầy đủ.

3. Kết quả mô hình hồi quy:

   • Hệ số R² điều chỉnh đạt 76,9%, cho thấy 76,9% biến động dư nợ vay được giải thích bởi các biến độc lập.
   • Biến doanh thu (DT) có hệ số hồi quy 0,878, có ý nghĩa thống kê rất cao (p=0,000), cho thấy doanh thu tăng 1% làm tăng dư nợ vay 0,878%.
   • Hai biến lợi nhuận (LN) và tỷ suất lợi nhuận (TLN) không được đưa vào mô hình do đa cộng tuyến, nhưng đều có xu hướng đồng biến với dư nợ vay.

4. Ảnh hưởng từ phía cung và cầu tín dụng:

   • DN thiếu tài sản đảm bảo, chủ yếu là bất động sản, làm hạn chế khả năng vay vốn.
   • Trình độ quản lý, kế toán và lập kế hoạch kinh doanh của DN còn yếu, gây khó khăn trong việc thuyết phục ngân hàng.
   • Ngân hàng yêu cầu thủ tục vay vốn phức tạp, cán bộ tín dụng chưa đánh giá đúng năng lực DN, dịch vụ ngân hàng chưa đa dạng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy doanh thu là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng của DNVVN tại quận Tân Bình. Điều này phù hợp với lý thuyết kinh tế rằng quy mô hoạt động kinh doanh phản ánh năng lực tài chính và khả năng trả nợ của DN. Các kết quả cũng tương đồng với báo cáo của ngành và các nghiên cứu trước đây về khó khăn vốn của DNVVN.

Việc lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận không được đưa vào mô hình do đa cộng tuyến không làm giảm giá trị thực tiễn của nghiên cứu, bởi cả ba biến đều phản ánh hiệu quả sản xuất kinh doanh. Các biểu đồ tương quan giữa dư nợ vay và từng biến độc lập đều cho thấy xu hướng đồng biến rõ ràng.

Khó khăn về tài sản đảm bảo và thủ tục vay vốn phức tạp là những rào cản lớn từ phía cung tín dụng. Môi trường pháp lý chưa hoàn thiện, đặc biệt là các quy định về định giá tài sản thế chấp và xử lý tài sản bảo đảm, cũng làm giảm khả năng mở rộng tín dụng cho DNVVN. Các chính sách hỗ trợ của Nhà nước chưa được triển khai đồng bộ và hiệu quả, làm hạn chế tiềm năng phát triển của loại hình DN này.

Biểu đồ và bảng số liệu trong luận văn minh họa rõ ràng các mối quan hệ trên, giúp các nhà hoạch định chính sách và ngân hàng hiểu rõ hơn về thực trạng và nguyên nhân khó khăn của DNVVN trong tiếp cận vốn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đơn giản hóa thủ tục vay vốn

   • Rà soát, cắt giảm các bước không cần thiết trong quy trình xét duyệt hồ sơ vay vốn.
   • Áp dụng quy trình vay vốn riêng biệt, phù hợp với đặc thù của DNVVN.
   • Thời gian xử lý hồ sơ tối đa không quá 15 ngày làm việc.
   • Chủ thể thực hiện: Ngân hàng thương mại, phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước.

2. Tăng cường hỗ trợ tài chính và bảo lãnh tín dụng

   • Thành lập và vận hành hiệu quả Quỹ bảo lãnh tín dụng dành riêng cho DNVVN.
   • Nhà nước hỗ trợ vốn cho quỹ, ngân hàng tham gia đóng góp và phối hợp quản lý.
   • Mục tiêu tăng tỷ lệ DN được vay vốn lên ít nhất 60% trong 3 năm tới.

3. Nâng cao năng lực quản lý và kế toán cho DNVVN

   • Tổ chức các khóa đào tạo, tư vấn về quản trị DN, lập kế hoạch kinh doanh và tài chính.
   • Hỗ trợ DN xây dựng phương án vay vốn khoa học, thuyết phục ngân hàng.
   • Chủ thể thực hiện: Các trung tâm hỗ trợ DN, hiệp hội DN, phối hợp với trường đại học và tổ chức đào tạo.

4. Cải thiện môi trường pháp lý và chính sách hỗ trợ

   • Rà soát, sửa đổi các quy định về định giá tài sản thế chấp, đặc biệt là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thuê.
   • Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong việc đăng ký giao dịch bảo đảm và xử lý tài sản bảo đảm.
   • Đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường, UBND TP. Hồ Chí Minh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và khó khăn của DNVVN trong tiếp cận vốn, từ đó xây dựng chính sách hỗ trợ hiệu quả.
   • Use case: Thiết kế chương trình hỗ trợ tín dụng, cải cách thủ tục hành chính.

2. Ngân hàng và tổ chức tín dụng

   • Lợi ích: Nắm bắt các yếu tố ảnh hưởng đến cung tín dụng, cải tiến quy trình cho vay phù hợp với DNVVN.
   • Use case: Phát triển sản phẩm tín dụng, nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng.

3. Chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ

   • Lợi ích: Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn, nâng cao năng lực quản lý và lập kế hoạch kinh doanh.
   • Use case: Chuẩn bị hồ sơ vay vốn, tiếp cận các chương trình hỗ trợ.

4. Các tổ chức hỗ trợ phát triển DN

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở khoa học để tổ chức các hoạt động đào tạo, tư vấn và hỗ trợ DN.
   • Use case: Xây dựng chương trình đào tạo, tư vấn tài chính và quản trị DN.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao DNVVN lại khó tiếp cận vốn ngân hàng?
   Do thiếu tài sản đảm bảo, trình độ quản lý và kế toán còn yếu, thủ tục vay vốn phức tạp và ngân hàng thận trọng trong đánh giá rủi ro. Ví dụ, chỉ khoảng 35-40% hồ sơ vay vốn của DNVVN được chấp nhận.

2. Doanh thu có ảnh hưởng thế nào đến khả năng vay vốn?
   Doanh thu phản ánh quy mô và hiệu quả hoạt động của DN, doanh thu cao giúp DN dễ dàng được ngân hàng chấp nhận cho vay với dư nợ lớn hơn. Mô hình hồi quy cho thấy doanh thu tăng 1% làm tăng dư nợ vay 0,878%.

3. Các chính sách hỗ trợ hiện nay đã đủ chưa?
   Chính sách hỗ trợ như Nghị định 90/2001/NĐ-CP đã tạo điều kiện thuận lợi nhưng chưa được triển khai đồng bộ và hiệu quả, nhiều quỹ bảo lãnh tín dụng chưa hoạt động thực chất.

4. Làm thế nào để DN nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng?
   DN cần nâng cao năng lực quản lý, lập kế hoạch kinh doanh khoa học, cải thiện báo cáo tài chính và tìm kiếm tài sản đảm bảo phù hợp. Đồng thời, DN nên tham gia các chương trình đào tạo và tư vấn.

5. Ngân hàng có thể làm gì để hỗ trợ DNVVN tốt hơn?
   Ngân hàng nên đơn giản hóa thủ tục vay vốn, phát triển sản phẩm tín dụng phù hợp, tăng cường tư vấn và hỗ trợ DN trong quá trình vay vốn, đồng thời cải thiện dịch vụ khách hàng.

Kết luận

• DNVVN chiếm tỷ lệ lớn trong nền kinh tế Việt Nam và đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và phát triển xã hội.
• Khó khăn lớn nhất của DNVVN hiện nay là thiếu vốn, do hạn chế về tài sản đảm bảo, trình độ quản lý và thủ tục vay vốn phức tạp.
• Doanh thu là yếu tố có ảnh hưởng mạnh mẽ đến khả năng tiếp cận tín dụng của DNVVN tại quận Tân Bình, với mức độ giải thích lên đến 76,9% biến động dư nợ vay.
• Các chính sách hỗ trợ và môi trường pháp lý hiện còn nhiều bất cập, cần được cải thiện để tạo điều kiện thuận lợi cho DNVVN tiếp cận vốn.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm đơn giản hóa thủ tục, tăng cường hỗ trợ tài chính, nâng cao năng lực quản lý DN và cải thiện môi trường pháp lý nhằm thúc đẩy phát triển DNVVN bền vững.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 3 năm tới, đồng thời tiến hành đánh giá định kỳ để điều chỉnh chính sách phù hợp. Các tổ chức tín dụng và cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ để tạo môi trường thuận lợi cho DNVVN phát triển.

Các nhà quản lý, ngân hàng và DN cần chủ động áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả tiếp cận vốn, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương và quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ DNVVN 1. Một số khái niệm về DNVVN: Trong lịch sử kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, có rất nhiều khái niệm vừa và nhỏ. Tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của từng quốc gia; tùy thuộc vào từng giai đoạn phát triển của nền kinh tế đất nước hay khu vực mà các nhà kinh tế, các chính phủ đưa ra các khái niệm khác nhau về DNVVN (xem phụ lục). Ở Việt Nam, từ năm 1998 đến nay, Chính phủ đã đưa ra hai khái niệm DNVVN: Theo quy định tạm thời của Chính phủ ở văn bản số 618/CP – KTN ngày 20/06/1998, DNVVN ở Việt Nam là các DN có vốn điều lệ dưới 5 tỷ VND hoặc số lao động bình quân hàng năm dưới 200 người.

Theo nghị định 90/2001/NĐ-CP ngày 23/11/2001 của Thủ tướng Chính phủ về việc trợ giúp phát triển DNVVN, Chính phủ đưa ra định nghĩa về DNVVN như sau: “DNVVN là cơ sở sản xuất, kinh doanh độc lập, đã đăng ký kinh doanh theo pháp luật hiện hành, có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người”. Căn cứ vào tình hình KTXH cụ thể của ngành, của địa phương, trong quá trình thực hiện các, chương trình trợ giúp có thể linh hoạt áp dụng đồng thời cả hai chỉ tiêu vốn và lao động hoặc một trong hai chỉ tiêu nói trên. Ở Việt Nam, việc quy định thế nào là DNVVN không phân biệt chi tiết thế nào là DN vừa, thế nào là DN nhỏ và cực nhỏ như một số nước đã làm (xem phụ lục – định nghĩa DNVVN ở một số nước). Ở đây Chính phủ đưa ra cách nhận dạng DNVVN nhằm có chương trình hỗ trợ, giúp loại hình DN này phát triển.

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Vai trò của DNVVN trong nền kinh tế: * Trên thế giới (Điển hình là Đài Loan) Các DNVVN chiếm tỷ trọng cao và phân bố ở tất cả các ngành nhất là ngành dịch vụ và công nghiệp chế biến hàng tiêu dùng. Tại Đài Loan, cuối năm 1989 số lượng DN là 780.000, đóng góp 45% tổng sản lượng quốc gia và cung cấp 70% tổng số việc làm.000 DN, chiếm 97% tổng số DN của cả nước. Chính sự hoạt động kinh doanh có hiệu quả cao của các DN này đã góp phần làm cho Đài Loan trở thành một quốc gia công nghiệp mới.

Mang đặc tính vừa và nhỏ, đa dạng hóa về lĩnh vực hoạt động, các DN đã góp phần tích cực vào việc tạo công ăn việc làm cho người lao động. Ưu điểm của loại hình DNVVN trong việc giải quyết công ăn việc làm cho người lao động là các DN này có số lượng lớn, phân bố rộng rãi từ thành thị đến nông thôn, góp phần cân đối lao động. Ở Đài Loan, trong ngành công nghiệp chế tạo, số công nhân trong các DNVVN chiếm 59,6%; trong ngành thương nghiệp tỷ lệ này là 95%; trong ngành dịch vụ là 62,2% (số liệu 2002). Các DNVVN có thể phát triển ở khắp mọi nơi nên khoảng cách giữa các nhà sản xuất về nơi tiêu thụ được rút ngắn lại, tạo sự phát triển cân bằng giữa các vùng, giảm chênh lệch giàu nghèo.

DNVVN đóng góp quan trọng trong lưu thông hàng hóa và xuất khẩu. Ban đầu các DN lấy mục tiêu phục vụ thị trường trong nước là chính, đáp ứng nhu cầu trong nước và sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực. Khi nền kinh tế phát triển, sức mua tăng lên, nhu cầu lớn hơn, các DNVVN rất nhạy bén trong điều chỉnh cơ cấu, tăng doanh thu. Khi số lượng DN nhiều lên và hoạt động có hiệu quả, chúng có thể tự sản xuất, thay thế cho hàng nhập khẩu và hướng đến thị trường xuất khẩu.

Các DNVVN cũng góp phần quan trọng vào quá trình tích lũy kinh tế. Ở các nước đang phát triển, ngoài nguồn nhân lực là yếu tố dư thừa, các yếu tố khác như vốn đầu tư, kỹ thuật, thị trường đều hạn hẹp, vì vậy đã gây cản trở cho quá trình phát triển. Việc phát triển mô hình DNVVN không cần nhiều vốn, dễ quản lý và quay vòng vốn nhanh. Sự phát triển có hiệu quả của mô hình DN này đã tạo quá TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 15 trình tích lũy của cải không ngừng của nhân dân.

Nguồn vốn quay vòng nhanh của các DN không những nâng cao tích lũy tài sản trong nước mà nguồn ngoại hối tích lũy do các DNVVN xuất khẩu tăng lên, góp phần quan trọng vào quá trình tích lũy của xã hội. DNVVN đóng góp quan trọng vào việc chuyển giao công nghệ. DN hoạt động trên mọi lĩnh vực nên các kỹ thuật nhập khẩu cũng đa dạng, tránh được sự mất cân bằng, phiến diện của nền kinh tế. Các DNVVN duy trì sự tự do cạnh tranh.

Khác với các DN lớn, các DN quốc doanh lớn có sự bảo hộ của chính phủ, có sự độc quyền, ở các DNVVN, tình trạng độc quyền không xảy ra, họ sẵn sàng chấp nhận tự do cạnh tranh. So với các DN quy mô lớn, các DNVVN có tính tự chủ cao, họ không ỷ lại vào sự giúp đỡ của Nhà nước, họ sẵn sàng khai thác các cơ hội để phát triển không ngại rủi ro. Các DNVVN có khả năng ứng biến nhanh nhạy. Với ưu thế nhỏ gọn, năng động, dễ quản lý, không cần nhiều vốn, các DN này rất linh hoạt trong việc học hỏi, phát triển và tránh những thiệt hại do khách quan tác động đến.

Điều này các DN quy mô lớn không thể dễ dàng thực hiện trong một thời gian ngắn. Các DNVVN góp phần tạo nên sự phát triển cân đối giữa các vùng và nhanh chóng giảm bớt nạn thất nghiệp. Thành công của các loại hình DNVVN ở nhiều nước là phát triển phù hợp với những điều kiện hạn hẹp của đất nước về tài nguyên, mật độ dân số cao dễ gây ra nạn thất nghiệp. Tính phổ biến của loại hình DN rất có lợi trong việc tuyển dụng nhân công tại địa phương và tận dụng các tài nguyên, tư liệu sản xuất có sẵn của địa phương.

Các DNVVN là nơi đào tạo các nhà DN. Trong các DN này, thông qua các hoạt động sản xuất kinh doanh, người công nhân khi thấy mình có đủ kinh nghiệm liền tự mình tạo lập cơ nghiệp riêng. Các DNVVN là nơi sàng lọc, đào luyện các nhà DN thông qua kinh nghiệm kinh doanh và kinh nghiệm tiếp thu từ lĩnh vực có thể phát triển được của mỗi doanh nhân. Ở Châu Âu, theo số liệu thống kê năm 2005, có 25,3 triệu DN, trong đó 99,8% là những DNVVN, giải quyết 53% lực lượng lao động (khoảng 95 triệu TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 16 người), đóng góp 50% tổng thu nhập quốc dân Châu Âu.

DNVVN và các tổ chức làng nghề là nơi giải quyết công ăn việc làm chủ yếu và được ví như mảnh đất sản sinh ra nhiều ý tưởng kinh doanh. DN là động lực chính cho những sự cải tổ và giải quyết việc làm cũng như cải tổ về xã hội và sự gắn kết bên trong Châu Âu. Để tạo điều kiện cho loại hình DN này phát triển, liên minh Châu Âu đã tạo ra môi trường kinh doanh tốt nhất. Tháng 6 năm 2000, Hội nghị các nguyên thủ quốc gia Châu Âu tại Feira – Nam Tư cũ đã đưa ra tuyên bố chung về DNVVN.

Mục đích của Hiến chương này là tạo ra môi trường kinh doanh tốt nhất có thể làm được cho DN và buộc chính phủ phải lắng nghe tiếng nói của DN. Hàng năm phải có báo cáo về vấn đề này. Liên minh Châu Âu đã đề ra chương trình hoạt động cụ thể nhằm nâng cao kiến thức cho khu vực DN này (tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo), xác định triển vọng của loại hình DN này và lập kế hoạch hỗ trợ; nâng cao năng lực của DNVVN để gia nhập quốc tế; xúc tiến nhiều hơn các điều kiện ưu đãi về môi trường cho DN (hỗ trợ về chất lượng, dịch vụ, môi trường pháp lý và tài chính tốt hơn, bảo hộ cho các DN mới. Liên minh Châu Âu còn buộc thành viên phải quan tâm đến các khoản vay nhỏ nhằm khuyến khích các DNVVN hình thành và phát triển.

Phổ biến những bài học, những kinh nghiệm thực tiễn hay cho DNVVN. Tại Nhật Bản, rất nhiều DNVVN được thành lập trong sự hỗn loạn sau chiến tranh thế giới thứ II. Các DN này phải đối mặt với rất nhiều khó khăn: thiếu nguyên liệu sản xuất và lạm phát rất cao, trình độ quản lý thấp kém, đặc biệt là quản lý về tài chính; kỹ thuật lạc hậu và thiếu thốn, không có chiến lược đầu tư và sản xuất cụ thể. Chính phủ Nhật Bản đã có những chính sách hỗ trợ DNVVN rất hiệu quả.

Các chính sách đều được luật hóa như Luật hỗ trợ tài chính thúc đẩy sự phát triển DNVVN (1956); Luật tổ chức DNVVN (1975); Luật Hiệp hội công thương nghiệp (1960); Luật hướng dẫn DNVVN (1963); Luật cơ bản về DNVVN (1963 – SME Basic Law); Luật hiện đại hóa DNVVN (1963); Luật công ty TNHH vừa và nhỏ (1963); Luật hỗ trợ dự án DN nhỏ (1965); Dự luật khuyến khích hoạt động sáng tạo TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 17 kinh doanh DNVVN (1995). Chính những điều này đã hỗ trợ hữu hiệu cho sự phát triển của DN trong từng giai đoạn phát triển của Nhật Bản. * Tại Việt Nam Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng từ sau Đại hội VI của Đảng cộng sản Việt Nam cho đến nay, khu vực kinh tế tư nhân và đặc biệt là DNVVN đã có bước phát triển mạnh mẽ và có những đóng góp tích cực vào sự phát triển KTXH đất nước. Hiện nay nước ta có khoảng 155.000 DN, trong đó DNVVN chiếm khoảng 96%.

DNVVN đã huy động được các nguồn lực tiềm ẩn trong dân cư vào phát triển sản xuất kinh doanh, đặc biệt là sau khi Luật DN có hiệu lực thi hành. Kể từ năm 2000, số lượng DN mới đăng ký tăng nhanh chưa từng thấy. Theo số liệu từ Trung tâm thông tin DN - Bộ Kế hoạch và Đầu tư 1 , báo cáo Đăng ký kinh doanh từ 64 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong năm 2005, toàn quốc có 39.959 DN đăng ký kinh doanh với tổng vốn đăng ký 108,03 ngàn tỷ đồng, đạt 107,3% về số lượng và 141% về vốn đăng ký so năm trước.341 công ty TNHH 2 thành viên trở lên (chiếm 55,9%), 8.010 công ty cổ phần (chiếm 20,04%), 13 công ty hợp danh (chiếm 0,03%), 292 công ty TNHH 1 thành viên (chiếm 0,73%) và 8 DN Nhà nước bằng 0,02%. Số DN đăng ký trung bình hiện nay cao gấp 3,75 lần so với số DN đăng ký trung bình hàng năm của thời kỳ 1991 – 1999.