Khóa luận xây dựng hệ thống hỗ trợ điều trị bệnh nhân từ xa tại Phòng khám Nha khoa Như Ngọc

Khóa luận trình bày phương pháp xây dựng hệ thống hỗ trợ tương tác trong điều trị bệnh nhân từ xa, nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe.

• Tác giả: Lê Thị Huyền
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Hội
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Hệ Thống Thông Tin
• Đề tài: Xây Dựng Hệ Thống Hỗ Trợ Tương Tác Trong Quá Trình Điều Trị Bệnh Nhân Từ Xa
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• TẦM QUAN TRỌNG, Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI
• MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
• ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• KẾT CẤU KHÓA LUẬN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. Cơ sở lý luận về hệ thống thông tin
• 1.1.1. Các khái niệm cơ bản
• 1.1.2. Vai trò của hệ thống thông tin
• 1.1.3. Quy trình phân tích thiết kế hệ thống thông tin
• 1.2. Cơ sở lý luận về phân tích thiết kế hệ thống thông tin
• 1.2.1. Khái niệm về phân tích thiết kế hệ thống
• 1.2.2. Phương pháp phân tích thiết kế hệ thống
• 1.2.3. Công cụ phân tích thiết kế hệ thống
• 1.2.4. Kỹ thuật phân tích thiết kế hệ thống
• 1.3. Tổng quan về tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.3.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.3.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ VỀ QUÁ TRÌNH HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ BỆNH NHÂN TỪ XA TẠI PHÒNG KHÁM NHA KHOA NHƯ NGỌC
• 2.1. Tổng quan về phòng khám nha khoa Như Ngọc
• 2.1.1. Giới thiệu chung về phòng khám
• 2.1.2. Bộ máy tổ chức của phòng khám
• 2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh và chiến lược kinh doanh của phòng khám
• 2.1.3.1. Kết quả hoạt động kinh doanh
• 2.2. Phân tích và đánh giá về thực trạng quá trình hỗ trợ điều trị bệnh nhân từ xa tại phòng khám nha khoa Như Ngọc
• 2.2.1. Đánh giá dựa trên tài liệu thu thập
• 2.2.2. Đánh giá dựa trên phiếu điều tra
• 2.2.3. Những thuận lợi, khó khăn trong việc xây dựng hệ thống
• 2.2.4. Những ưu, nhược điểm trong xây dựng hệ thống mới
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG HỆ THỐNG HỖ TRỢ TƯƠNG TÁC TRONG QUÁ TRÌNH ĐIỀU TRỊ BỆNH NHÂN
• 3.1. Định hướng giải pháp, hướng giải quyết thực trạng quá trình hỗ trợ điều trị bệnh nhân từ xa tại phòng khám nha khoa Như Ngọc
• 3.1.1. Mô tả bài toán
• 3.2. Xây dựng kế hoạch phát triển hệ thống thông tin
• 3.2.1. Lập kế hoạch dự án
• 3.2.2. Xây dựng bảng kế hoạch dự án
• 3.2.3. Đánh giá tính khả thi
• 3.2.4. Xây dựng bảng tiến độ thực hiện
• 3.3. Phân tích thiết kế hệ thống hệ thống hỗ trợ tương tác trong quá trình điều trị bệnh nhân từ xa
• 3.3.1. Đặc tả yêu cầu
• 3.3.2. Phân tích hệ thống
• 3.3.3. Thiết kế hệ thống
• 3.3.4. Cài đặt Modul
• 3.3.5. Chuyển giao cơ sở dữ liệu
• 3.3.6. Kiểm thử hệ thống
• 3.3.7. Chuyển giao hệ thống cho doanh nghiệp
• 3.3.8. Đánh giá và thảo luận
• 4. CHƯƠNG 4: KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT
• 4.1. Đề xuất thực hiện
• 4.2. Hướng triển khai tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về hệ thống hỗ trợ điều trị bệnh nhân từ xa hiệu quả

Hệ thống hỗ trợ điều trị bệnh nhân từ xa là một giải pháp công nghệ tiên tiến, giúp bác sĩ và bệnh nhân tương tác hiệu quả mà không cần gặp mặt trực tiếp. Công nghệ này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe. Hệ thống này sử dụng các công nghệ như công nghệ telemedicine và hệ thống thông tin để theo dõi và quản lý sức khỏe bệnh nhân từ xa.

1.1. Khái niệm về hệ thống y tế từ xa

Hệ thống y tế từ xa là một phương pháp sử dụng công nghệ thông tin để cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe từ xa. Điều này bao gồm việc tư vấn, theo dõi và điều trị bệnh nhân mà không cần phải đến bệnh viện.

1.2. Lợi ích của hệ thống hỗ trợ điều trị từ xa

Hệ thống này mang lại nhiều lợi ích như tiết kiệm thời gian, giảm chi phí đi lại cho bệnh nhân, và giúp bác sĩ theo dõi tình trạng sức khỏe của bệnh nhân một cách liên tục và hiệu quả.

II. Vấn đề và thách thức trong điều trị bệnh nhân từ xa

Mặc dù hệ thống hỗ trợ điều trị bệnh nhân từ xa mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu thông tin đầy đủ, khó khăn trong việc giao tiếp và sự không đồng bộ giữa các hệ thống thông tin có thể gây cản trở cho quá trình điều trị.

2.1. Thiếu thông tin và dữ liệu

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu thông tin đầy đủ về bệnh nhân. Điều này có thể dẫn đến việc bác sĩ không thể đưa ra quyết định chính xác trong quá trình điều trị.

2.2. Khó khăn trong giao tiếp

Giao tiếp giữa bác sĩ và bệnh nhân qua các nền tảng trực tuyến có thể gặp khó khăn, đặc biệt là trong việc truyền đạt thông tin y tế phức tạp.

III. Phương pháp xây dựng hệ thống hỗ trợ điều trị từ xa hiệu quả

Để xây dựng một hệ thống hỗ trợ điều trị bệnh nhân từ xa hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp công nghệ hiện đại và quy trình thiết kế hệ thống chặt chẽ. Việc tích hợp các công nghệ như hệ thống theo dõi sức khỏe và công nghệ thông tin trong y tế là rất quan trọng.

3.1. Thiết kế hệ thống thông tin y tế

Thiết kế hệ thống thông tin y tế cần phải đảm bảo tính khả thi và dễ sử dụng cho cả bác sĩ và bệnh nhân. Hệ thống cần có khả năng lưu trữ và truy xuất thông tin một cách nhanh chóng.

3.2. Tích hợp công nghệ telemedicine

Công nghệ telemedicine giúp kết nối bác sĩ và bệnh nhân qua video call, chat trực tuyến, và các ứng dụng di động, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tư vấn và điều trị từ xa.

IV. Ứng dụng thực tiễn của hệ thống hỗ trợ điều trị từ xa

Hệ thống hỗ trợ điều trị bệnh nhân từ xa đã được áp dụng thành công tại nhiều phòng khám và bệnh viện. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng hệ thống này không chỉ cải thiện chất lượng dịch vụ mà còn tăng cường sự hài lòng của bệnh nhân.

4.1. Kết quả nghiên cứu tại phòng khám Như Ngọc

Tại phòng khám Như Ngọc, việc áp dụng hệ thống hỗ trợ điều trị từ xa đã giúp giảm thiểu thời gian chờ đợi và nâng cao hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.

4.2. Phản hồi từ bệnh nhân

Bệnh nhân đã có những phản hồi tích cực về hệ thống, cho rằng việc tư vấn từ xa giúp họ cảm thấy an tâm hơn trong quá trình điều trị.

V. Kết luận và tương lai của hệ thống hỗ trợ điều trị từ xa

Hệ thống hỗ trợ điều trị bệnh nhân từ xa đang trở thành một phần không thể thiếu trong ngành y tế hiện đại. Tương lai của hệ thống này hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ với sự hỗ trợ của công nghệ mới và các nghiên cứu sâu hơn.

5.1. Xu hướng phát triển công nghệ

Công nghệ sẽ tiếp tục phát triển, giúp cải thiện khả năng kết nối và tương tác giữa bác sĩ và bệnh nhân, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

5.2. Tầm quan trọng của dữ liệu trong y tế

Việc thu thập và phân tích dữ liệu y tế sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, giúp bác sĩ đưa ra quyết định chính xác và kịp thời trong quá trình điều trị.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đề tài khóa luận tốt nghiệp "Xây dựng hệ thống hỗ trợ tương tác trong quá trình điều trị bệnh nhân từ xa" được thực hiện bởi sinh viên Lê Thị Huyền (ngành Hệ thống thông tin kinh tế và Thương mại điện tử, Trường Đại học Thương mại) dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Thị Hội vào năm 2019. Nghiên cứu xuất phát từ bối cảnh cạnh tranh trong lĩnh vực dịch vụ y tế - nha khoa, nơi việc chăm sóc và theo dõi người bệnh sau khám đóng vai trò quyết định đến uy tín và hiệu quả điều trị.

Tại Phòng khám nha khoa Như Ngọc (Hà Nội), quy trình điều trị các ca bệnh phức tạp đòi hỏi nhiều giai đoạn theo dõi dài ngày. Tuy nhiên, phòng khám hoạt động theo mô hình tư nhân không có bệnh nhân nội trú, đội ngũ bác sĩ được phân chia làm hai nhóm (toàn thời gian và bán thời gian). Trước khi xây dựng hệ thống mới, việc tương tác sau điều trị giữa bác sĩ và bệnh nhân chủ yếu diễn ra qua các kênh liên lạc phổ thông như cuộc gọi thoại, tin nhắn SMS, Zalo hoặc Facebook. Phương thức này bộc lộ nhiều điểm hạn chế:

• Khi bệnh nhân phát sinh vấn đề ngoài giờ làm việc, bác sĩ không thể tiếp cận hồ sơ bệnh án gốc lưu trữ tại máy tính phòng khám.
• Bác sĩ phải phụ thuộc vào lời tường thuật của bệnh nhân, dẫn đến nguy cơ sai lệch hoặc thiếu sót dữ liệu bệnh sử.
• Toàn bộ quá trình tư vấn, dặn dò và tương tác không được hệ thống ghi nhận, gây gián đoạn thông tin ở các lần tái khám tiếp theo và thiếu cơ sở đối chiếu trách nhiệm y khoa trước pháp luật khi xảy ra sự cố chuyên môn.

Từ thực tế trên, đề tài xác định mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng quy trình hỗ trợ bệnh nhân sau khám tại Phòng khám nha khoa Như Ngọc; từ đó đề xuất giải pháp và xây dựng một hệ thống thông tin hỗ trợ bác sĩ và bệnh nhân tương tác từ xa dành riêng cho đơn vị.

Nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa cơ sở dữ liệu, phản ánh chân thực và khách quan quá trình hỗ trợ điều trị bệnh nhân từ xa nhằm chỉ rõ các hạn chế của quy trình hiện tại và lợi ích khi áp dụng hệ thống mới.
2. Phân tích, nghiên cứu thực trạng quy trình tương tác trong điều trị để chỉ ra các nhược điểm cũ và ưu điểm của hệ thống dự kiến xây dựng.
3. Tìm phương án khắc phục nhược điểm, tiến hành phân tích, thiết kế và xây dựng hệ thống thông tin phù hợp với đặc thù của phòng khám.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống hỗ trợ tương tác trong quá trình điều trị bệnh nhân từ xa.
• Phạm vi không gian: Phòng khám nha khoa Như Ngọc (Cơ sở 1: số 42 Kim Mã, quận Ba Đình; Cơ sở 2: số 34 đường Trần Quang Diệu, quận Đống Đa, TP. Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Số liệu hoạt động và khảo sát của phòng khám trong giai đoạn 3 năm (2016 – 2018); kế hoạch thực hiện dự án hệ thống trong 34 ngày (28/10/2019 – 30/11/2019).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng nghiên cứu dựa trên các khái niệm chuyên ngành hệ thống thông tin quản lý và kỹ thuật công nghệ phần mềm:

• Khung lý thuyết:

  • Khái niệm về hệ thống, thông tin, hệ thống thông tin (HTTT) và hệ thống quản lý.
  • Quy trình phát triển hệ thống thông tin gồm 5 giai đoạn: Khảo sát hiện trạng và xác lập dự án, Phân tích hệ thống, Thiết kế hệ thống, Cài đặt hệ thống, Khai thác và bảo trì (dẫn theo giáo trình của Trần Thị Thùy Dung). Do giới hạn thời gian, khóa luận tập trung triển khai từ giai đoạn 1 đến giai đoạn 4 (cài đặt và kiểm thử module).
  • Phương pháp phân tích và thiết kế hướng đối tượng (OOAD) sử dụng ngôn ngữ mô hình hóa thống nhất (UML), tham khảo các tài liệu chuyên khảo quốc tế như "Systems Analysis and Design with UML Version 2.0" (Dennis et al.) và "Object-Oriented Analysis and Design using UML" (Solms & Loubser).
  • Kỹ thuật phát triển phần mềm theo mô hình thác nước (Waterfall model), thực hiện tuần tự qua từng giai đoạn xác định.

• Công cụ và môi trường công nghệ:

  • Nền tảng phát triển hệ thống: Node.js.
  • Hệ quản trị cơ sở dữ liệu: MongoDB (NoSQL) và công cụ giao diện trực quan MongoDB Compass.
  • Công cụ quản lý dự án: Microsoft Office Project Standard 2016.
  • Công cụ xây dựng và kiểm chẩn giao diện: Chrome DevTools.
  • Công cụ mô hình hóa sơ đồ UML: Nền tảng draw.io.

• Phương pháp thu thập dữ liệu:

  • Thu thập dữ liệu thứ cấp: Kế thừa số liệu báo cáo tài chính - kinh doanh, hồ sơ giới thiệu của phòng khám và các công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý bệnh viện/phòng khám trong nước và quốc tế.
  • Thu thập dữ liệu sơ cấp: Quan sát trực tiếp quy trình vận hành; phỏng vấn trực tiếp nhân viên phòng khám; phát phiếu điều tra khảo sát với cỡ mẫu $n = 10$ nhân viên tại phòng khám.

• Phương pháp xử lý dữ liệu:

  • Phương pháp định tính: Phân tích đánh giá qua quan sát thực địa và phỏng vấn trực tiếp cán bộ y tế.
  • Phương pháp định lượng: Thống kê, tổng hợp dữ liệu khảo sát từ 10 phiếu điều tra và báo cáo tài chính giai đoạn 2016 – 2018 bằng bảng biểu và biểu đồ tỷ lệ.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về cơ sở lý luận

Chương 1 hệ thống hóa các định nghĩa nền tảng về hệ thống thông tin, vai trò của HTTT trong việc giảm thiểu rủi ro và hỗ trợ ra quyết định quản lý. Tác giả trình bày chi tiết 5 giai đoạn trong vòng đời phát triển hệ thống, phân tích các nguyên lý hướng đối tượng và lý do lựa chọn mô hình thác nước cho dự án có yêu cầu ổn định, phạm vi quy mô nhỏ.

Về tình hình nghiên cứu, tác giả phân tích các tài liệu quốc tế về UML và khảo sát các đề tài trong nước, tiêu biểu như đồ án môn học "Phần mềm quản lý thông tin bệnh nhân" (Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông TP.HCM, khóa 2008-2013). Khóa luận chỉ ra hạn chế của nghiên cứu đi trước là cho phép người dùng chỉnh sửa đơn thuốc và kết quả khám đã lưu mà không có cơ chế khóa dữ liệu, gây mất tính toàn vẹn y khoa. Tác giả khẳng định tại thời điểm nghiên cứu chưa có công trình nào trong nước xây dựng hệ thống chuyên biệt hỗ trợ tương tác điều trị nha khoa từ xa có lưu vết hồ sơ.

Chương 2: Phân tích và đánh giá về quá trình hỗ trợ điều trị bệnh nhân từ xa tại phòng khám nha khoa Như Ngọc

Chương này đi sâu vào khảo sát thực địa tại Phòng khám nha khoa Như Ngọc. Cơ cấu tổ chức gồm Ban Giám đốc và 4 bộ phận chức năng: Phòng Chuyên môn (bác sĩ, y tá), Phòng Kế toán, Phòng Hành chính nhân sự, Phòng Hỗ trợ chăm sóc khách hàng với quy mô hơn 30 nhân sự.

Kết quả kinh doanh giai đoạn 2016 – 2018 cho thấy doanh thu tăng trưởng đều qua các năm:

Chỉ tiêu	Năm 2016	Năm 2017	Năm 2018
Doanh thu (nghìn đồng)	5.809.120	6.174.587	6.589.043
Tốc độ tăng trưởng	6,02%	6,29%	6,71%

Khảo sát thực trạng hạ tầng CNTT và điều tra ý kiến nhân viên ($n = 10$) ghi nhận các kết quả:

• Phần cứng và mạng: 1 máy chủ, 4 máy fax, 1 máy photocopy, 10 máy tính xách tay, 10 máy tính để bàn; 40% đánh giá rất đầy đủ, 40% đầy đủ, 20% khá đầy đủ. Mạng Internet sử dụng gói VNPT Fiber 80 (80 Mbps), 100% máy tính kết nối mạng LAN nội bộ.
• Hệ điều hành và phần mềm: 80% máy tính cài đặt Windows 10, 20% sử dụng Windows 7. Phần mềm quản lý cũ chỉ hỗ trợ lưu trữ cơ bản tại chỗ, không có phân hệ tương tác ngoài phòng khám.
• Nhu cầu hệ thống mới: 90% nhân viên nhận định việc hỗ trợ bệnh nhân sau khám hiện rất khó khăn; 90% đánh giá phần mềm cũ không hỗ trợ sau khám; 90% đánh giá việc xây dựng HTTT mới là rất cần thiết (10% cần thiết); 100% cán bộ nhân viên sẵn sàng ứng dụng hệ thống mới.

Chương 3: Xây dựng hệ thống hỗ trợ tương tác trong quá trình điều trị bệnh nhân

Chương 3 là phần trọng tâm kỹ thuật của khóa luận. Tác giả lập kế hoạch dự án, phân tích yêu cầu nghiệp vụ, thiết kế kiến trúc và mô hình hóa chi tiết hệ thống tương tác từ xa:

• Kế hoạch dự án: Thực hiện bởi 1 nhân sự trong 34 ngày (28/10/2019 – 30/11/2019), chi phí dự toán 500.000 VNĐ.
• Phân loại tác nhân: Xác định 4 tác nhân chính: Giám đốc (quản lý nhân sự, xem thống kê báo cáo), Bác sĩ (quản lý bệnh nhân, hồ sơ bệnh án, hội chẩn, tư vấn từ xa), Bệnh nhân (quản lý hồ sơ cá nhân, nhận tư vấn), Người quản lý hệ thống (quản trị tài khoản, bảo trì kỹ thuật).
• Mô hình hóa UML: Xây dựng biểu đồ Use Case tổng quát và 8 ca sử dụng chi tiết (Đăng nhập, Đăng xuất, Đổi mật khẩu, Quản lý bác sĩ, Quản lý bệnh nhân, Quản lý hồ sơ bệnh án, Hội chẩn, Tư vấn từ xa, Thống kê báo cáo); Biểu đồ tuần tự (Sequence Diagram) cho các chức năng đăng nhập, tạo tài khoản bệnh nhân, chỉnh sửa thông tin bác sĩ, tìm kiếm bác sĩ; Biểu đồ hoạt động (Activity Diagram); Biểu đồ lớp (Class Diagram); Biểu đồ trạng thái (State Diagram) của lớp bệnh nhân, lớp tài khoản và phiên cuộc gọi; Biểu đồ thành phần và Biểu đồ triển khai.
• Thiết kế giao diện: Thiết kế đồ họa cho các màn hình làm việc chính của giám đốc, bác sĩ và bệnh nhân.

Chương 4: Kiến nghị và đề xuất

Chương 4 đưa ra các khuyến nghị thực tiễn cho phòng khám: đào tạo nhân viên chuyển đổi từ quy trình thủ công sang phần mềm mới, áp dụng các biện pháp an toàn bảo mật mạng (cài đặt phần mềm diệt virus Kaspersky, thiết lập hệ thống tường lửa Firewall), đồng thời đề xuất định hướng phát triển mở rộng tính năng trên thiết bị di động trong tương lai.

---

Thiết kế và triển khai hệ thống

Hệ thống được thiết kế theo mô hình hướng đối tượng với các đặc tả kỹ thuật và kiến trúc cụ thể:

1. Kiến trúc công nghệ và dữ liệu

• Backend & Môi trường thực thi: Phát triển dựa trên nền tảng Node.js.
• Cơ sở dữ liệu: Hệ quản trị CSDL NoSQL MongoDB, quản lý trực quan qua MongoDB Compass. Lựa chọn NoSQL cho phép cấu trúc dữ liệu dạng Document/Collection linh hoạt, tận dụng và chuyển giao cấu trúc dữ liệu của hệ thống cũ mà không làm gián đoạn vận hành.
• Bảo mật và hạ tầng mạng: Bố trí mạng LAN phân nhánh, mã hóa mật khẩu tập tin, yêu cầu cài đặt Firewall và phần mềm diệt virus Kaspersky trên hệ thống máy trạm và máy chủ.

2. Danh mục yêu cầu chức năng (Chức năng nghiệp vụ)

Mã chức năng	Tên nhóm chức năng	Các chức năng chi tiết
R1	Đăng nhập hệ thống	R1.1 Đổi mật khẩu; R1.2 Đăng xuất.
R2	Quản lý bác sĩ	R2.1 Thống kê danh sách bác sĩ; R2.2 Hiển thị thông tin bác sĩ; Thống kê lịch sử liên hệ; Thống kê danh sách bệnh nhân; R2.3 Chỉnh sửa thông tin bác sĩ; R2.5 Thêm mới bác sĩ; R2.6 Tìm kiếm bác sĩ.
R3	Quản lý bệnh nhân	R3.1 Hiển thị danh sách bệnh nhân; R3.2 Hiển thị thông tin bệnh nhân; R3.3 Thêm bệnh nhân; R3.4 Sửa thông tin bệnh nhân; R3.6 Tìm kiếm bệnh nhân; R3.7 Quản lý hồ sơ bệnh án (thêm, hiển thị, sửa, xóa bệnh án).
R4	Hội chẩn và Tương tác	R4.1 Hội chẩn trực tiếp/gián tiếp; R4.2 Tư vấn từ xa (gọi điện, gọi video); R4.3 Nhắn tin và gửi tệp hình ảnh.
R5	Báo cáo, thống kê	R5.1 Thống kê số lượng bệnh nhân theo tháng/năm; R5.2 Thống kê số lượng bác sĩ theo tháng/năm.

3. Yêu cầu phi chức năng và giao diện

• Thời gian đáp ứng: Tốc độ phản hồi và duyệt web không quá 2 giây.
• Chuẩn hiển thị: Độ phân giải chuẩn $1280 \times 780$ pixels.
• Quy chuẩn giao diện: Sử dụng font chữ Times New Roman; cỡ chữ chức năng chính in đậm size 28, nội dung văn bản size 20 (kích thước form nhập liệu size 13); gam màu nền chủ đạo là xanh dương, chữ thể hiện màu đen/trắng; ngôn ngữ hiển thị hoàn toàn bằng tiếng Việt.

4. Quy trình xử lý nghiệp vụ tương tác từ xa

Hệ thống thiết lập cơ chế xử lý theo 2 kịch bản vận hành thực tế:

• Bác sĩ đang trong ca trực tại phòng khám: Khi có cuộc gọi/tin nhắn từ xa, hệ thống chuyển về trạng thái nhỡ nếu bác sĩ đang điều trị cho bệnh nhân khác. Sau ca khám, bác sĩ mở hồ sơ bệnh án liên kết trực tiếp trên màn hình để xem bệnh sử, chẩn đoán mức độ ưu tiên và liên hệ lại.
• Bác sĩ ngoài giờ làm việc: Bác sĩ đăng nhập hệ thống từ xa, truy cập đầy đủ hồ sơ bệnh án, hình ảnh tổn thương của bệnh nhân gửi qua phân hệ nhắn tin để đưa ra lời dặn dò chính xác. Mọi nội dung trao đổi, tư vấn được hệ thống tự động lưu vào lịch sử điều trị.

---

Kết quả và đóng góp

1. Kết quả đạt được

• Khảo sát và lượng hóa thành công nhu cầu thực tế của phòng khám nha khoa quy mô vừa và nhỏ thông qua số liệu khảo sát định lượng ($n = 10$).
• Thiết lập hoàn chỉnh hồ sơ phân tích thiết kế hệ thống thông tin theo chuẩn UML (biểu đồ use case, biểu đồ tuần tự, biểu đồ hoạt động, biểu đồ lớp, biểu đồ trạng thái, biểu đồ thành phần và biểu đồ triển khai).
• Thiết kế hệ thống dữ liệu trên MongoDB tương thích với nền tảng sẵn có của phòng khám, hoàn thiện giao diện mẫu cho 4 nhóm người dùng và kiểm thử chức năng các module chính.

2. Giải pháp và kiến nghị đề xuất

• Chuyển đổi toàn bộ quy trình chăm sóc sau khám từ các ứng dụng mạng xã hội rời rạc sang nền tảng hệ thống tập trung.
• Tích hợp đồng thời chức năng xem hồ sơ bệnh án trong giao diện đàm thoại/nhắn tin để bác sĩ đưa ra quyết định chuyên môn nhanh chóng.
• Đề xuất chính sách phân quyền dữ liệu: Bác sĩ chỉ quản lý bệnh nhân mình trực tiếp điều trị; Giám đốc có quyền kiểm tra, đánh giá toàn diện; bệnh nhân có quyền theo dõi tiến trình điều trị cá nhân.

3. Đóng góp về mặt học thuật và thực tiễn

• Giải quyết được bài toán lưu vết dữ liệu tương tác y tế: Toàn bộ quá trình dặn dò, hình ảnh và lịch sử tư vấn từ xa được gắn liền với hồ sơ bệnh án, làm bằng chứng pháp lý bảo vệ cả bác sĩ lẫn người bệnh.
• Khắc phục lỗ hổng của các nghiên cứu phần mềm quản lý bệnh nhân trước đây bằng việc chuẩn hóa quy trình phân quyền, không cho phép tùy tiện xóa/sửa bệnh án sai quy định chuyên môn.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:

  • Quy mô dự án được thực hiện bởi 01 sinh viên trong thời gian ngắn (34 ngày), do đó nghiên cứu mới dừng lại ở việc thiết kế, cài đặt module và kiểm thử chức năng, chưa bước sang giai đoạn 5 (khai thác và bảo trì dài hạn trên thực tế).
  • Dữ liệu khảo sát thực nghiệm có cỡ mẫu nhỏ ($n = 10$ cán bộ nhân viên tại 1 phòng khám cụ thể), phản ánh tính chất nội bộ, chưa mở rộng khảo sát trên nhóm đối tượng bệnh nhân.

• Hướng nghiên cứu tiếp:

  • Hoàn thiện cài đặt trọn gói hệ thống, đưa vào thử nghiệm lâm sàng tại cả 2 cơ sở của Phòng khám nha khoa Như Ngọc.
  • Nghiên cứu phát triển ứng dụng di động chuyên biệt (Mobile App) để tối ưu hóa trải nghiệm gọi video và nhận thông báo tức thời cho bệnh nhân và bác sĩ.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên các ngành Hệ thống thông tin, Công nghệ thông tin kinh tế, Thương mại điện tử và Quản trị thông tin y tế. Các nội dung có giá trị ứng dụng cao bao gồm:

1. Quy trình ứng dụng mô hình hướng đối tượng và chuẩn UML để phân tích bài toán nghiệp vụ y tế tư nhân.
2. Phương pháp thiết kế cơ sở dữ liệu phi quan hệ (MongoDB NoSQL) cho bài toán hồ sơ bệnh án có cấu trúc thay đổi linh hoạt.
3. Kỹ thuật đặc tả yêu cầu và thiết kế luồng sự kiện chi tiết cho các chức năng tương tác từ xa kết hợp quản lý hồ sơ y khoa.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Phòng khám nha khoa Như Ngọc có những đặc điểm hoạt động nào khiến việc hỗ trợ bệnh nhân sau khám gặp khó khăn?
Phòng khám hoạt động dưới hình thức doanh nghiệp tư nhân, không có dịch vụ điều trị nội trú. Đội ngũ bác sĩ chia làm hai nhóm (toàn thời gian và bán thời gian). Trước đây, việc tư vấn ngoài giờ qua Zalo/Facebook khiến bác sĩ không thể tra cứu hồ sơ bệnh án tại phòng khám, phụ thuộc vào lời kể của bệnh nhân và không lưu lại được lịch sử tư vấn.

2. Kết quả khảo sát 10 nhân viên tại phòng khám phản ánh nhu cầu về hệ thống mới như thế nào?
Khảo sát cho thấy 90% nhân viên đánh giá việc hỗ trợ bệnh nhân sau khám hiện rất khó khăn; 90% cho biết phần mềm cũ không hỗ trợ sau khám; 90% khẳng định nhu cầu ứng dụng HTTT mới là rất cần thiết (10% cần thiết); và 100% nhân viên khẳng định phòng khám sẵn sàng sử dụng hệ thống mới.

3. Khóa luận sử dụng các công nghệ, công cụ chính nào để xây dựng và quản lý hệ thống?
Hệ thống sử dụng nền tảng Node.js, hệ quản trị cơ sở dữ liệu MongoDB (quản lý qua MongoDB Compass), công cụ phát triển Chrome DevTools, phần mềm quản lý dự án Microsoft Office Project Standard 2016, và nền tảng draw.io để thiết kế các biểu đồ UML.

4. Khóa luận đã chỉ ra điểm hạn chế gì từ các công trình nghiên cứu quản lý bệnh nhân trong nước trước đó?
Khi khảo sát đề tài "Phần mềm quản lý thông tin bệnh nhân" (Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông TP.HCM), tác giả chỉ ra phần mềm này cho phép người dùng tùy tiện sửa đổi toa thuốc và kết quả khám bệnh đã lưu. Điều này không hợp lý về mặt y tế và pháp lý vì làm mất bằng chứng truy cứu trách nhiệm chuyên môn khi xảy ra sự cố.

5. Kế hoạch phát triển hệ thống trong Chương 3 được xác định với thời gian và chi phí dự toán bao nhiêu?
Dự án được lập kế hoạch thực hiện bởi 1 nhân sự trong khoảng thời gian 34 ngày (từ ngày 28/10/2019 đến ngày 30/11/2019) với mức chi phí ước lượng là 500.000 VNĐ.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Huyền đã hoàn thành việc khảo sát thực trạng, phân tích nghiệp vụ và xây dựng thiết kế chi tiết cho hệ thống hỗ trợ tương tác điều trị bệnh nhân từ xa tại Phòng khám nha khoa Như Ngọc. Nghiên cứu kết hợp phương pháp phân tích thiết kế hướng đối tượng (UML) với cơ sở dữ liệu NoSQL MongoDB nhằm giải quyết bất cập trong việc theo dõi bệnh nhân ngoại trú ngoài giờ làm việc. Các kết quả phân tích yêu cầu, biểu đồ hệ thống và giao diện thiết kế cung cấp giải pháp chuyển đổi số khả thi cho mô hình phòng khám tư nhân quy mô vừa và nhỏ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Cơ sở lý luận về hệ thống thông tin 1. Các khái niệm cơ bản Thông tin: Là tất cả các sự việc, sự kiện, ý tưởng, phán đoán làm tăng thêm sự hiểu biết của con người. Thông tin hình thành trong quá trình giao tiếp: một nguời có thể nhận thông tin trực tiếp từ người khác thông qua các phương tiên thông tin đại chúng, từ các ngân hàng dữ liệu, hoặc từ tất cả các hiện tượng quan sát được trong môi trường xung quanh.

Hệ thống: Là một tập hợp có tổ chức gồm nhiều phần tử có các mối quan hệ ràng buộc lẫn nhau và cùng hoạt động hướng tới một mục tiêu chung. Trong hoạt động có trao đổi vào ra với môi trường ngoài. Hệ thống thông tin: Là một tập hợp và kết hợp của các phần cứng, phần mềm và các hệ mạng truyền thông được xây dựng và sử dụng để thu thập, tạo, tái tạo, phân phối và chia sẻ các dữ liệu, thông tin và tri thức nhằm phục vụ các mục tiêu của tổ chức. Hệ thống quản lý: Là một hệ thống có một mục đích mang lại lợi nhuận hoặc lợi ích nào đó.

Đặc điểm của hệ thống là có sự tham gia của con người và trao đổi thông tin. Hệ thống quản lý chia thành hai hệ thống con. Vai trò của hệ thống thông tin HTTT đóng vai trò trung gian giữa hệ thông và môi trường, giữa hệ thống ra quyết định và hệ thống hoạt động tác nghiệp. HTTT có vai trò cụ thể sau đây: Vai trò 1: Giúp định lượng cũng như định tính cho quá trình ra quyết định.

Vai trò 2: Giúp giảm thiếu các yếu tổ bất ngờ. Vai trò 3: Giúp ra quyết định để cho một tình huồng nhất định. Vai trò 4: Giúp trong việc tạo ra một văn hóa làm việc dựa trên các thông tin, trong một tô chức. Quy trình phân tích thiết kế hệ thống thông tin Quy trình phát triển một hệ thống thông tin bao gồm các giai đoạn sau: Khảo sát hiện trạng và xác lập dự án, phân tích hệ thống, thiết kế hệ thống, cài đặt hệ thống, khai thác và bảo trì.

Nhưng do thời gian thời gian làm khóa luận có hạn và tầm hiểu biết còn hạn hẹp nên đề tài chỉ dừng lại ở giai đoạn cài đặt hệ thống. Giai đoạn 1: Khảo sát hiện trạng và xác lập dự án Thu thập thông tin, tài liệu, nghiên cứu hiện trạng nhằm làm rõ tình trạng hoạt động của hệ thông tin cũ trong hệ thống thực, từ đó đưa ra giải pháp xây dựng hệ thống tin mới. Giai đoạn 2: Phân tích hệ thống Phân tích sâu hơn các chức năng và dữ liệu của hệ thống cũ để đưa ra mô tả của hệ thông mới (giai đoạn thiết kế logic) Giai đoạn 3: Thiết kế hệ thống Là nhằm đưa ra các quyết định về cải đặt hệ thống, để sao cho hệ thống thỏa mãn được các yêu cầu mà giai đoạn phân tích đã đưa ra, đồng thời lại thích ứng với các điều kiện ràng buộc trong thực tế. Giai đoạn 4: Cài đặt hệ thống Bao gồm 2 công việc chính là lập trình và kiêm định nhằm chuyên các kết quả phân tích và thiết kê trên giây thành một hệ thông chạy được.

Giai đoạn 5: Khai thác và bảo trì Là giai đoạn đưa hệ thống vào sử dụng, đông thời thực hiện các chỉnh sửa khi phát hiện thấy hệ thống còn có chỗ chưa thích hợp. (Nguồn: “Trần Thị Thùy Dung, giáo trình Phân tích và thiết kế hệ thống thông tin, Trường cao đẳng nghề Bà Rịa Vũng Tàu. Cơ sở lý luận về phân tích thiết kế hệ thống thông tin 1. Khái niệm về phân tích thiết kế hệ thống Phân tích hệ thống: Là giai đoạn xây dựng một mô hình chính xác để mô tả hệ thống cần xây dựng là gì.

Thành phần của mô hình này là các đối tượng gắn với hệ thống thực. Thiết kế hệ thống: Là giai đoạn tổ chức chương trình thành các tập hợp đối tượng cộng tác, mỗi đối tượng trong đó là thực thê của một lớp. Kết quả của pha thiết kế cho 6 biết hệ thống sẽ được xây đựng như thế nào qua các bản thiết kế kiến trúc và thiết kế chi tiết. Phương pháp phân tích thiết kế hệ thống Trong đề tài phần phân tích thiết kế hệ thống sử dụng phương pháp hướng đối tượng.

Phân tích hướng đối tượng: xây dựng một mô hình chính xác để mô tả hệ thống cần xây dựng là gì. Thành phần của mô hình này là các đối tượng gắn với hệ thống thực. Thiết kế hướng đối tượng: Là giai đoạn tổ chức chương trình thành các tập hợp đối tượng cộng tác, mỗi đối tượng trong đó là thực thê của một lớp. Kết quả của pha thiết kế cho biết hệ thống sẽ được xây dựng như thế nào qua các bản thiết kế kiến trúc và thiết kế chi tiết.

Công cụ phân tích thiết kế hệ thống Trong đề tài, em sử dụng trang web draw.io để vẽ các biểu đồ phân tích thiết kế.io là một trang web cho phép người dùng thao tác trực tiếp trên giao diện website và tạo một biểu đồ mang hình dạng của site map hay cơ cấu tổ chức. Kỹ thuật phân tích thiết kế hệ thống Vì dự án nhỏ, ngắn hạn, có ít thay đổi về yêu cầu và không có những yêu cầu không rõ ràng. Nên trong đề tài này em sử dụng mô hình thác nước. Đây được coi như là mô hình phát triển phần mềm đầu tiên được sử dụng.

Mô hình này áp dụng tuần tự các giai đoạn của phát triển phần mềm. Đầu ra của giai đoạn trước là đầu vào của giai đoạn sau. Giai đoạn sau chỉ được thực hiện khi giai đoạn trước đã kết thúc. Đặc biệt không được quay lại giai đoạn trước để xử lý các yêu cầu khi muốn thay đổi.

Tổng quan về tình hình nghiên cứu trong nước 1. Tình hình nghiên cứu trong nước Trong nước ta có rất nhiều công trình nghiên cứu, bài luận, nghiên cứu của thạc sĩ, tiến sĩ, sinh viên về phân tích và thiết kế xây dựng phần mềm quản lý cho bệnh viện nói chung và phòng khám nói riêng. Trong lĩnh vực nha khoa có khá ít công trình 7 nghiên cứu trong nước và đặc biệt với đề tài “Xây dựng hệ thống hỗ trợ tương tác trong quá trình điều trị bệnh nhân từ xa” ở trong nước ta đến hiện tại chưa có công trình nào nghiên cứu về đề tài này. Do vậy, em đã tham khảo một số đề tài liên quan đến bệnh viện, phòng khám nói chung để hoàn thiện bài khóa luận tốt hơn.

Sau đây là một số tài liệu mà em có cơ hội tham khảo: Báo cáo đồ án môn học công nghệ phần mềm lớp Đ08THA3 niên khóa 2008- 2013 trường Học viện công nghệ bưu chính viễn thông cơ sở thành phố Hồ Chí Minh với đề tài " Phần mềm quản lý thông tin bệnh nhân". Bài báo cáo giải quyết các vấn đề như: Giúp bệnh nhân đăng kí khám nhanh hơn, giúp bệnh viện kiểm soát thứ tự việc khám bệnh của bệnh nhân. Hỗ trợ bác sĩ trong việc ghi kết quả khám, kê toa thuốc, tìm kiếm thông tin của bệnh nhân. Hỗ trợ bệnh viện quản lý thông tin về bác sĩ và nhân viên y tế, cũng như số lượng bệnh nhân đến khám.

Tuy nhiên bài báo cáo vẫn còn nhiều hạn chế. Ví dụ: tại chức năng sửa thông tin bệnh nhân, phần mềm cho phép sửa toa thuốc và sửa kết quả khám chữa bệnh, hành động này không hợp lý vì kết quả khám và toa thuốc phản ánh rõ trình độ chuyên môn của bác sĩ, nếu sửa kết quả khám và toa thuốc khi có vấn đề xảy ra thì không thể có bằng chứng truy cứu được trách nhiệm của bác sĩ trước pháp luật. Tình nghiên cứu trên thế giới Sau năm 2000, các phần mềm hệ thống bắt đầu phát triển với tốc độ phát triển nhanh chóng và mang đến hiệu quả rất lớn cho các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân. Trên thế giới có rất nhiều nghiên cứu đã phát triển thành sách, những nghiên cứu ở mức nhỏ về vấn đề xây dựng, phân tích thiết kế hệ thống, dưới đây là những tài liệu em đã có cơ hội tìm hiểu: Cuốn sách “Systems Analysis and Design with UML Version 2.0” được cung cấp tại Website có địa chỉ “http://www.com/colitic/dennis” Cuốn sách được biên soạn và trình bày về những nội dung cơ bản nhất của phân tích và thiết kế hệ thống.

Mục tiêu của cuốn sách này là cho phép sinh viên thực hiện phân tích và thiết kế hệ thống, không chỉ đọc về nó mà còn hiểu các vấn đề để họ thực sự có thể phân tích và thiết kế hệ thống. Cuốn sách giới thiệu từng kỹ thuật chính, giải thích nó là gì, giải thích cách thực hiện, trình bày một ví dụ và cung cấp cơ hội cho sinh viên thực hành trước khi họ thực hiện nó trong một dự án. Sau khi đọc từng chương, học sinh sẽ có thể thực hiện bước đó trong quá trình phát triển hệ thống quá trình vòng đời (SDLC). 8 Cuốn sách có những ví dụ phong phú về thành công và thất bại, bao gồm một trường hợp đang chạy về một công ty hư cấu được gọi là Lựa chọn CD.

Mỗi chương cho thấy các khái niệm được áp dụng như thế nào trong các tình huống tại Lựa chọn CD. Không giống như chạy các trường hợp trong các cuốn sách khác, cuốn sách này đã cố gắng tập trung các ví dụ này vào việc lập kế hoạch, quản lý và thực hiện các hoạt động được mô tả trong chương, thay vì đối thoại chi tiết giữa các diễn viên hư cấu. Cuốn sách “Object-Oriented Analysis and Design using UML” của tác giả Dr. Fritz Solms và tác giả Dawid Loubser.

Cuốn sách củng cố cả chủ đề giới thiệu và nâng cao, từ đó bao quát toàn bộ phương pháp phân tích thiết kế. Cuốn sách nêu rõ từ khái niệm phân tích hướng đối tượng cho đến mô hình hóa các biểu đồ theo UML. Cuốn sách này mang tất cả các yếu tố của phân tích thiết kế lại với nhau trong một tập duy nhất. Các chương luôn có các ví dụ minh họa phong phú và bảng biểu phân tích cho phép người đọc có những hình dung cụ thể hơn về phân tích thiết kế.

9 CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ VỀ QUÁ TRÌNH HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ BỆNH NHÂN TỪ XA TẠI PHÒNG KHÁM NHA KHOA NHƯ NGỌC 2. Tổng quan về phòng khám nha khoa Như Ngọc 2. Giới thiệu chung về phòng khám Tên công ty: Phòng khám nha khoa Như Ngọc Loại hình doanh nghiệp: Doanh nghiệp tư nhân Trưởng phòng khám: Võ Trương Như Ngọc Website: http://nhakhoanhungoc.com Email: nk.