LuËn v¨n tèt nghiÖp U«ng ThÞ Phîng PhÇn thø nhÊt Më ®Çu 1.1 TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi ViÖc chuyÓn ®æi c¬ chÕ kinh tÕ bao cÊp sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng ë níc ta lµ mét xu thÕ tÊt yÕu kh¸ch quan. Thùc tÕ ®· cho thÊy, tõ khi níc ta më cöa héi nhËp víi kinh tÕ thÕ giíi th× nÒn kinh tÕ níc ta nãi chung vµ thu nhËp cña ngêi d©n trong x· héi còng ngµy mét t¨ng lªn, nªn ®êi sèng cña ngêi d©n ®îc c¶i thiÖn c¶ vÒ vËt chÊt lÉn tinh thÇn, nhu cÇu tiªu dïng cña x· héi còng t¨ng lªn vµ ®a d¹ng h¬n tríc. Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng cã cÇu ¾t sÏ cã cung, chÝnh v× vËy mµ sÏ cã nhiÒu c¸ nh©n vµ ®¬n vÞ tham gia vµo ho¹t ®éng th¬ng m¹i ®Ó cung cÊp hµng ho¸, dÞch vô, lao vô cho nh÷ng ngêi cã nhu cÇu ®Ó kiÕm lîi nhuËn. Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng cã sù c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp nhÊt lµ c¸c DNTM th× vÊn ®Ò tiªu thô hµng ho¸ lµ vÊn ®Ò sèng cßn hiÖn nay.
Bëi v×, tiªu thô hµng ho¸ liªn quan trùc tiÕp ®Õn doanh thu vµ lîi nhuËn ®¹t ®îc cña doanh nghiÖp. §ã chÝnh lµ môc ®Ých cuèi cïng doanh nghiÖp mong muèn vµ cè g¾ng thùc hiÖn khi tiÕn hµnh kinh doanh. Bªn c¹nh ®ã, trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng, c¸c DNTM nµy cã quan hÖ víi nhiÒu ®¬n vÞ nguån hµng, nhiÒu kh¸ch hµng kh¸c nhau do ®Æc thï riªng cña ngµnh th¬ng m¹i nªn ®· t¹o ra sù ®a d¹ng trong ho¹t ®éng kinh doanh th¬ng m¹i. Bëi vËy, ®Ó tr¸nh rñi ro trong kinh doanh, ®¶m b¶o ®îc môc tiªu lîi nhuËn cña m×nh, ®ång 1 LuËn v¨n tèt nghiÖp U«ng ThÞ Phîng thêi ®¸p øng mét c¸ch tèt nhÊt nhu cÇu cña nhiÒu ®èi tîng kh¸ch hµng kh¸c nhau, DNTM ph¶i cïng lóc sö dông nhiÒu c«ng cô qu¶n lý kh¸c nhau, trong ®ã h¹ch to¸n kÕ to¸n qu¸ tr×nh tiªu thô hµng ho¸ lµ mét c«ng cô hÕt søc quan träng nh»m cung cÊp c¸c th«ng tin bæ Ých mét c¸ch kÞp thêi cho nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp.
NhËn thøc ®îc tÇm quan träng vµ vai trß cña viÖc h¹ch to¸n qu¸ tr×nh tiªu thô hµng ho¸ trong c¸c DNTM, chóng t«i ®i tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Ò tµi : “ Hoµn thiÖn h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô tiªu thô hµng ho¸ t¹i C«ng ty cæ phÇn th¬ng m¹i Thêng TÝn – tØnh Hµ T©y “.2 Môc tiªu nghiªn cøu cña ®Ò tµi 1.1 Môc tiªu chung Nghiªn cøu kÕ to¸n qu¸ tr×nh tiªu thô hµng ho¸ t¹i C«ng ty cæ phÇn th¬ng m¹i Thêng TÝn tØnh Hµ T©y.2 Môc tiªu cô thÓ * HÖ thèng ho¸ c¬ së lý luËn vÒ h¹ch to¸n thô hµng ho¸ trong c¸c doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i * §¸nh gi¸ thùc tr¹ng h¹ch to¸n tiªu thô hµng ho¸ t¹i C«ng ty. * §Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n tiªu thô hµng ho¸ t¹i C«ng ty.3 §èi tîng vµ ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tµi 1.1 §èi tîng nghiªn cøu 2 LuËn v¨n tèt nghiÖp U«ng ThÞ Phîng C«ng t¸c h¹ch to¸n qu¸ tr×nh tiªu thô hµng ho¸ t¹i C«ng ty cæ phÇn th¬ng m¹i Thêng TÝn tØnh Hµ T©y.2 Ph¹m vi nghiªn cøu * Ph¹m vi vÒ néi dung Nghiªn cøu thùc tr¹ng c«ng t¸c h¹ch to¸n tiªu thô hµng ho¸ t¹i C«ng ty cæ phÇn th¬ng m¹i Thêng TÝn tØnh Hµ T©y. * Ph¹m vi vÒ kh«ng gian C«ng ty cæ phÇn th¬ng m¹i Thêng TÝn tØnh Hµ T©y. * Ph¹m vi vÒ thêi gian Sè liÖu nghiªn cøu tõ n¨m 2002 ®Õn n¨m 2005.
PhÇn thø hai c¬ së lý luËn vÒ h¹ch to¸n tiªu thô hµng ho¸ trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i 2.1 Kh¸i qu¸t vÒ dntm vµ qu¸ tr×nh tiªu thô hµng ho¸ 2.1 Kh¸i qu¸t vÒ doanh nghiÖp th¬ng m¹i * Kh¸i niÖm vÒ doanh nghiÖp th¬ng m¹i Doanh nghiÖp th¬ng m¹i lµ mét lo¹i h×nh doanh nghiÖp ra ®êi sau so víi c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp s¶n xuÊt nhng nã cã tèc ®é ph¸t 3 LuËn v¨n tèt nghiÖp U«ng ThÞ Phîng triÓn rÊt nhanh. Doanh nghiÖp th¬ng m¹i thêng ho¹t ®éng m¹nh ë c¸c níc ph¸t triÓn. §ã còng lµ xu híng ph¸t triÓn chung cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi. Khi nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn, x· héi ®i lªn ngµy mét v¨n minh, hiÖn ®¹i th× ngµnh kinh doanh dÞch vô sÏ chiÕm tû träng lín so víi c¸c ngµnh kh¸c nh»m ®¸p øng tèt nhu cÇu cña x· héi.
Doanh nghiÖp th- ¬ng m¹i lµ doanh nghiÖp víi ho¹t ®éng kinh doanh chÝnh lµ mua b¸n hµng ho¸, s¶n phÈm hay cung cÊp nh÷ng lao vô, dÞch vô cho kh¸ch hµng. * §Æc ®iÓm cña DNTM trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng DNTM thùc hiÖn chøc n¨ng nèi liÒn gi÷a s¶n xuÊt vµ tiªu dïng. §èi tîng kinh doanh cña DNTM lµ hµng ho¸ - ®ã lµ nh÷ng s¶n phÈm lao ®éng ®îc c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i mua vÒ ®Ó b¸n ra nh»m ®¸p øng nhu cÇu s¶n xuÊt, tiªu dïng vµ xuÊt khÈu. C¸c DNTM còng nh c¸c doanh nghiÖp kh¸c khi tham gia vµo thÞ trêng th× ®Òu ph¶i tu©n theo c¸c quy luËt cña thÞ trêng nh : quy luËt cung cÇu; quy luËt gi¸ c¶; quy luËt gi¸ trÞ vµ quy luËt c¹nh tranh.
Doanh nghiÖp thùc hiÖn th¬ng m¹i tù do nhng ph¶i cã sù ®iÒu tiÕt vÜ m« cña Nhµ níc, tù do mua b¸n kinh doanh theo luËt ®Þnh. Bªn c¹nh ®ã, c¸c DNTM ®Òu cã chiÕn lîc th¬ng m¹i ho¸ nhiÒu lo¹i h×nh kinh doanh ®Ó c¹nh tranh víi c¸c ®èi thñ trªn thÞ trêng. Môc tiªu lîi nhuËn chÝnh lµ yÕu tè t¹o ra sù c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp trªn thÞ trêng vµ chÝnh tõ sù c¹nh tranh nµy mµ c¸c doanh nghiÖp míi ph¸t huy hÕt kh¶ n¨ng cña m×nh ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn, thÞ trêng qua 4 LuËn v¨n tèt nghiÖp U«ng ThÞ Phîng ®ã còng ngµy cµng ph¸t triÓn vµ ngêi tiªu dïng còng cã lîi h¬n vµ ®îc phôc vô tèt h¬n. * ý nghÜa cña tiªu thô hµng ho¸ ®èi víi doanh nghiÖp th¬ng m¹i Tiªu thô hµng ho¸ cã ý nghÜa v« cïng quan träng ®èi víi c¸c DNTM.
Nã quyÕt ®Þnh sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp bëi v× : §èi tîng, môc tiªu kinh doanh cña nã chÝnh lµ tiªu thô hµng ho¸. Tiªu thô hµng ho¸ chÝnh lµ viÖc chuyÓn quyÒn së h÷u s¶n phÈm, hµng ho¸ g¾n víi phÇn lín lîi Ých hoÆc rñi ro cho kh¸ch hµng, ®ång thêi ®îc kh¸ch hµng thanh to¸n hoÆc chÊp nhËn thanh to¸n. Qu¸ tr×nh nµy rÊt quan träng ®èi víi c¸c DNTM v× qu¸ tr×nh nµy chuyÓn ho¸ vèn tõ h×nh th¸i hiÖn vËt sang h×nh th¸i gi¸ trÞ tiÒn tÖ, gióp doanh nghiÖp thu håi vèn ®Ó tiÕp tôc qu¸ tr×nh kinh doanh tiÕp theo. Qua tiªu thô th× tÝnh chÊt h÷u Ých cña hµng ho¸ míi ®îc x¸c ®Þnh mét c¸ch hoµn toµn.
§Ó thùc hiÖn qu¸ tr×nh tiªu thô hµng ho¸ vµ cung cÊp dÞch vô, doanh nghiÖp ph¶i chi ra c¸c kho¶n chi phÝ : §ã lµ tæng gi¸ trÞ lµm gi¶m lîi Ých kinh tÕ trong kú díi h×nh thøc c¸c kho¶n tiÒn ®· chi ra, c¸c kho¶n khÊu trõ vµo tµi s¶n hoÆc ph¸t sinh c¸c kho¶n nî lµm gi¶m vèn chñ së h÷u. §ång thêi, doanh nghiÖp còng thu ®îc c¸c kho¶n doanh thu vµ thu nhËp khac : Lµ tæng gi¸ trÞ c¸c lîi Ých kinh tÕ thu ®îc trong kú ph¸t sinh tõ c¸c ho¹t ®éng gãp phÇn lµm t¨ng vèn chñ së h÷u.2 C¸c ph¬ng thøc vµ h×nh thøc tiªu thô hµng ho¸ 2.1 Ph¬ng thøc b¸n bu«n 5 LuËn v¨n tèt nghiÖp U«ng ThÞ Phîng B¸n bu«n hµng ho¸ lµ viÖc b¸n hµng cho c¸c ®¬n vÞ th¬ng m¹i kh¸c hoÆc b¸n cho c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt ®Ó tiÕp tôc s¶n xuÊt nh»m lµm t¨ng gi¸ trÞ cña hµng ho¸. §Æc ®iÓm cña nghiÖp vô b¸n bu«n lµ hµng ho¸ cha ®Õn tay ngêi tiªu dïng, gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ sö dông cña hµng ho¸ cha ®îc thùc hiÖn ®Çy ®ñ. HiÖn nay, c¸c doanh nghiÖp thêng ¸p dông hai ph¬ng thøc b¸n bu«n ®ã lµ : B¸n bu«n qua kho vµ b¸n bu«n vËn chuyÓn th¼ng.
* Ph¬ng thøc b¸n bu«n qua kho Theo ph¬ng thøc nµy th× hµng ho¸ b¸n cho bªn mua ®îc xuÊt ra trùc tiÕp tõ kho cña ®¬n vÞ b¸n bu«n. B¸n bu«n qua kho cã thÓ ®îc ¸p dông theo hai h×nh thøc : + B¸n bu«n qua kho theo h×nh thøc lÊy hµng. + B¸n bu«n qua kho theo h×nh thøc chuyÓn hµng. * Ph¬ng thøc b¸n bu«n vËn chuyÓn th¼ng Theo ph¬ng thøc nµy th× hµng ho¸ b¸n cho bªn mua ®îc giao th¼ng tõ kho cña bªn cung cÊp hoÆc giao hµng th¼ng tõ nhµ ga, bÕn c¶ng… mµ kh«ng qua kho cña bªn mua.
Ph¬ng thøc nµy ®îc thùc hiÖn b»ng hai h×nh thøc : + B¸n bu«n vËn chuyÓn th¼ng cã tham gia thanh to¸n. + B¸n bu«n vËn chuyÓn th¼ng kh«ng cã tham gia thanh to¸n.2 Ph¬ng thøc b¸n lÎ hµng ho¸ B¸n lÎ hµng ho¸ lµ viÖc b¸n hµng trùc tiÕp cho ngêi tiªu dïng. Ngêi tiªu dïng ë ®©y cã thÓ lµ c¸c c¸ nh©n hoÆc c¸c ®¬n vÞ, c¬ quan, xÝ 6 LuËn v¨n tèt nghiÖp U«ng ThÞ Phîng nghiÖp mua vÒ ®Ó phôc vô trùc tiÕp cho c¸c nhu cÇu sinh ho¹t mµ kh«ng phôc vô cho s¶n xuÊt. Víi ph¬ng thøc b¸n hµng nµy th× hµng ho¸ ®· ®Õn tay ngêi tiªu dïng b¾t ®Çu thùc hiÖn gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ sö dông cña nã.
Khèi lîng hµng cña mçi lÇn b¸n ra ë ®©y cã gi¸ trÞ kh«ng lín l¾m nªn kh«ng ph¶i lËp chøng tõ cho mçi lÇn b¸n. Thêi ®iÓm x¸c ®Þnh hµng ®· tiªu thô lµ thêi ®iÓm nhËn ®îc B¶ng kª b¸n lÎ hµng ho¸. Trong kh©u b¸n lÎ, hµng b¸n chñ yÕu ®îc thu ngay b»ng tiÒn mÆt vµ thêng th× khi hµng ho¸ ®îc giao cho kh¸ch còng lµ lóc nhËn ®- îc thanh to¸n. HiÖn nay, trong c¸c DNTM viÖc b¸n lÎ hµng ho¸ thêng ¸p dông hai ph¬ng thøc chñ yÕu sau : * Ph¬ng thøc b¸n hµng thu tiÒn trùc tiÕp : Víi ph¬ng thøc nµy, ngêi b¸n hµng trùc tiÕp thu tiÒn cña kh¸ch hµng mua hµng vµ trùc tiÕp giao hµng cho kh¸ch hµng.
Ngêi b¸n hµng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vËt chÊt vÒ sè hµng ®· nhËn ra quÇy hµng ®Ó b¸n lÎ. * Ph¬ng thøc b¸n hµng thu tiÒn tËp trung : Lµ ph¬ng thøc b¸n hµng mµ nghiÖp vô giao hµng vµ thu tiÒn b¸n hµng t¸ch rêi nhau. ë quÇy hµng cã nh©n viªn thùc hiÖn viÕt ho¸ ®¬n b¸n hµng… giao cho ngêi mua hµng ®ång thêi thu tiÒn b¸n hµng cña ngêi mua hµng. Ngêi mua hµng mang ho¸ ®¬n b¸n hµng võa nhËn ®Õn nhËn hµng ë quÇy hµng vµ tr¶ ho¸ ®¬n cho ngêi b¸n hµng.
Ngoµi hai ph¬ng thøc trªn trong b¸n lÎ cßn cã c¸c h×nh thøc kh¸c nh b¸n hµng tù ®éng, b¸n hµng tù phôc vô… hiÖn nay còng rÊt ph¸t triÓn v× ®©y lµ ph¬ng thøc mµ tiÕt kiÖm ®îc chi phÝ cho b¸n hµng. 7 LuËn v¨n tèt nghiÖp U«ng ThÞ Phîng 2.