TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo Cuốn giáo trình này dùng cho học sinh hệ trung cấp và đã lưu hành nội bộ tại trường Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Vẽ điện được biên soạn dựa trên Chương trình khung Trình độ trung cấp nghề Điện công nghiệp Nội dung được biên soạn theo tinh thần ngắn gọn, dể hiểu. Các kiến thức trong toàn bộ giáo trình có mối liên hệ lôgíc chặt chẽ. Tuy vậy, giáo trình cũng chỉ là một phần trong nội dung của chuyên ngành đào tạo, cho nên người dạy, người học cần tham khảo thêm các giáo trình có liên quan đối với ngành học để việc sử dụng giáo trình có hiệu quả hơn Trong giáo trình cũng đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có liên quan đến môn học và phù hợp với học sinh trình độ Trung cấp nghề cũng như cố gắng gắn những nội dung lý thuyết với những vấn đề thực tế thường gặp trong sản xuất, đời sống để giáo trình có tính thực tiễn cao Khi biên soạn, người biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế học tập đồng thời có tính thực tiễn cao.
Nội dung giáo trình được biên soạn với thời gian đào tạo 150 giờ gồm có: - Bài 1: KHÁI NIỆM CHUNG VỀ BẢN VẼ ĐIỆN - Bài 2: CÁC KÝ HIỆU QUY ƯỚC DÙNG TRONG BẢN VẼ ĐIỆN - Bài 3: VẼ SƠ ĐỒ ĐIỆN Mặc dù đã cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi khiếm khuyết. Rất mong nhận ý kiến đóng góp của người sử dụng để giáo trình được chỉnh sửa, bổ sung được hoàn chỉnh hơn Củ Chi, ngày tháng năm 2019 Người biên soạn Trần Ngọc Phiên 2 Mục lục TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. 1 LỜI GIỚI THIỆU. 2 Trần Ngọc Phiên.
2 BÀI 1: KHÁI NIỆM CHUNG VỀ BẢN VẼ ĐIỆN. Quy ước trình bày bản vẽ. Vật liệu dụng cụ vẽ. Chữ viết trong bản vẽ.
Cách ghi kích thước. Tỉ lệ bản vẽ. Cách gấp bản vẽ. Các tiêu chuẩn của bản vẽ điện.
Tiêu chuẩn Việt Nam. Tiêu chuẩn quốc tế. Câu hỏi ôn tập .1 Câu hỏi lý thuyết .2 Bài tập thực hành. 12 BÀI 2: CÁC KÝ HIỆU QUY ƯỚC DÙNG TRONG BẢN VẼ ĐIỆN.
Vẽ các ký hiệu phòng ốc và mặt bằng xây dựng. Vẽ các ký hiệu điện trong sơ đồ điện chiếu sáng. Các loại đèn điện và thiết bị dùng điện. Các loại thiết bị đóng cắt bảo vệ.
Các loại thiết bị đo lường. Vẽ các ký hiệu điện trong sơ đồ điện công nghiệp. Các loại thiết bị đóng cắt, điều khiển. Vẽ các ký hiệu điện trong sơ đồ cung cấp điện.
Các loại thiết bị đóng cắt, đo lường bảo vệ. Đường dây và phụ kiện. Vẽ các ký hiệu điện trong sơ đồ điện tử. Các linh kiện thụ động.
Các linh kiện tích cực. Các phần tử logic. Câu hỏi ôn tập .1 Câu hỏi lý thuyết .2 Bài tập thực hành. 50 BÀI 3: VẼ SƠ ĐỒ ĐIỆN.
51 Nội dung chính:. Vẽ sơ đồ mặt bằng, sơ đồ vị trí. Vẽ sơ đồ nối dây. Nguyên tắc thực hiện.
Nguyên tắc chuyển đổi giữa các dạng sơ đồ. Vạch phương án thi công. Câu hỏi ôn tập. 69 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN VẼ ĐIỆN Mã môn học: MĐ 11 VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔN HỌC: + Vị trí của môn học: Môn học được bố trí dạy ngay từ đầu khóa học, trước khi học các mô đun chuyên môn + Tính chất của môn học: Là môn học kỹ thuật cơ sở.
MỤC TIÊU CỦA MÔN HỌC: + Về kiến thức: - Trình bày được các tiêu chuẩn hình thành bản vẽ kỹ thuật; - Trình bày được các nội dung cơ bản của hình học hoạ hình; + Về kỹ năng: - Rèn luyện kỹ năng các phương pháp vẽ cơ bản - Vẽ và đọc được các dạng sơ đồ điện như: sơ đồ nguyên lý, sơ đồ lắp đặt, sơ đồ nối dây, sơ đồ đơn tuyến. + Về thái độ: - Rèn luyện thái độ nghiêm túc, tỉ mỉ, chính xác trong học tập và thực hiện công việc. Nội dung mô đun: 5 BÀI 1: KHÁI NIỆM CHUNG VỀ BẢN VẼ ĐIỆN Giới thiệu - Bản vẽ điện là một trong những phần không thể thiếu trong hoạt động - nghề nghiệp của ngành điện nói chung và của người thợ điện công nghiệp nói - riêng. Để thực hiện được một bản vẽ thì không thể bỏ qua các công cụ cũng như - những qui ước mang tính qui phạm của ngành nghề.
- Đây là tiền đề tối cần thiết cho việc tiếp thu, thực hiện các bản vẽ theo - những tiêu chuẩn hiện hành. Mục tiêu: - Sử dụng đúng chức năng các loại dụng cụ dùng trong vẽ điện. - Trình bày đúng hình thức bản vẽ điện như: khung tên, lề trái, lề phải, - đường nét, chữ viết. - Phân biệt được các tiêu chuẩn của bản vẽ điện.
- Rèn luyện tính tư duy và tác phong công nghiệp Nội dung chính: 1. Quy ước trình bày bản vẽ 1. Vật liệu dụng cụ vẽ Giấy vẽ : có 3 loại giấy: giấy vẽ tinh, giấy bóng mờ, giấy kẻ ôli Bút chì: có nhiều loại khác nhau, tùy theo yêu cầu mà chọn loại bút chì cho thích hợp H: loại cứng: 1H, 2H, 3H, 4H,.9H HB: loại trung bình B: loại mềm 1B, 2B, ….9B Thước vẽ: thước dẹp dài 30- 40 cm, thước rập tròn, thước hình chữ T, thước Êke 6 1. Khổ giấy Ký hiệu khổ 44 24 22 12 11 giấy Kích thước các 1189×841 594×841 594×420 297×420 297×210 cạnh của khổ giấy(mm) Ký hiệu của tờ A0 A1 A2 A3 A4 giấy tương ứng Quan hệ giữa các khổ giấy như sau: 7 1.
Khung tên Khung tên đặt góc phải bản vẽ Đối với bản vẽ dùng giấy A2, A3, A4 TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ CỦ CHI Đối với bản vẽ dùng giấy A0, A1 8 TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ CỦ CHI 1. Chữ viết trong bản vẽ Có thể viết đứng hoặc viết nghiêng 750 Chiều cao khổ chữ: h= 14, 10, 7, 3.5 (mm) Chiều cao các loại chữ: Chữ hoa = h Chữ thường có nét sổ (h, g, l) =h Chữ thường không có nét sổ (a, e, m) =5/7h Chiều rộng: Chữ hoa và số= 5/7h, ngoại trừ A,M = 6/7h, số 1=2/7h, w=8/7h, l= 4/7h, J, I= 2/7h Chữ thường = 4/7h, ngoại trừ w, m=h, f,j,l,t= 2/7h, r=3/7h Bề dày nét chữ, số= 1/7h 1. Đường nét Tên gọi Hình dạng Ứng dụng 1. Nét liền đậm - Cạnh thấy đường bao thấy - Đường đỉnh ren thấy - Khung bảng tên, khung tên 2.
Nét liền mảnh - Đường đóng, đường dẫn, đường kích thước - Đường bao mặt cắt chập 9 - Đường gạch gạch trên mặt cắt - Đường chân ren thấy 3. Nét đứt - Cạnh khuất, đường bao khuất 4. Nét gạch chấm - Trục đối xứng mảnh - Đường tâm của vòng tròn 5. Nét lượn sóng - Đường cắt lìa hình biểu diển - Đường phân cách giữa hình cắt và hình chiếu khi không dùng trục đối xứng làm trục phân cách 1.
Cách ghi kích thước - Đường dóng ( đường nối): Vẽ nét liền mảnh và vuông góc với đường bao - Đường ghi kích thước: Vẽ bằng nét mảnh song song với đường bao và cách đường bao từ 7-10mm - Mũi tên: nằm trên đường ghi kích thước, đầu mũi tên vừa chạm sát vào đường gióng , mũi tên phải nhọn và thon - Ngyên tắc ghi kích thước: nguyên tắc chung, số ghi độ lớn không phụ thuộc độ lớn của hình vẽ, đơn vị thống nhất là mm ( không cần ghi đơn vị trên bản vẽ), đơn vị góc là độ ❖ Cách ghi kích thước: ▪ Trên bản vẽ: kích thước chỉ được phép ghi 1 lần ▪ Đối với bản vẽ có hình nhỏ, thiếu chổ ghi kích thước cho phép kéo dài đường ghi kích thước, con số kích thước ghi ở bên phải, mũi tên có thể ghi ở bên ngoài - Con số kích thước: Ghi dọc theo đường kích thước và khoảng giữa và cách một đoạn khoản 1.5mm - Hướng viết số kích thước phụ thuộc vào độ nhiêng đường ghi kích thước, đối với các góc có thể nằm ngang - Để ghi kích thước một góc hay một cung, đường ghi kích thước là một cung tròn 10 - Đường tròn trước con số kích thước có ghi φ - Cung tròn trước con số kích thước có ghi R 1. Tỉ lệ bản vẽ - Tỉ lệ thu nhỏ: 1/2, 1/3,….1/100,… - Tỉ lệ nguyên: 1/1 - Tỉ lệ phóng to: 2/1, 3/1,…. Cách gấp bản vẽ - Các bản vẽ thực hiện xong, cần phải gấp lại đưa vào tập hồ sơ lưu trữ để thuận tiện trong việc quản lý và sử dụng - Cách gấp bản vẽ phải tuân theo một trình tự và đúng kích thước đã cho sẳn, khi gấp phải đưa khung tên ra ngoài để khi sử dụng không bị lúng túng, và không mất thời thời gian tìm kiếm 2. Các tiêu chuẩn của bản vẽ điện 2.
Tiêu chuẩn Việt Nam Các ký hiệu mặt bằng vẽ trên sơ đồ điện phải được thực hiện theo tiêu chuẩn Việt Nam: TCVN 1613 – 75 ÷ TCVN 1639 – 75 và các ký hiệu điện trên mặt bằng phải được thực hiện theo tiêu chuẩn TCVN 185 - 74 2. Tiêu chuẩn quốc tế Tiêu chuẩn lắp đặt điện IEC 3. Câu hỏi ôn tập 3.1 Câu hỏi lý thuyết Câu hỏi 1. Nêu công dụng và mô tả cách sử dụng các loại dụng cụ cần thiết cho việc thực hiện bản vẽ điện.
Hướng dẫn: Xem phần lý thuyết Vật liệu dụng cụ vẽ Câu hỏi 2. Nêu kích thước các khổ giấy vẽ A3 và A4? Hướng dẫn: Xem phần lý thuyết khổ giấy 11 Câu hỏi 3. Giấy vẽ khổ A0 thì có thể chia ra được bao nhiêu giấy vẽ có khổ A1, A2, A3, A4? Hướng dẫn: Xem phần lý thuyết khổ giấy ở trên Câu hỏi 4. Cho biết kích thước và nội dung của khung tên được dùng trong bản vẽ khổ A3, A4? Hướng dẫn: Xem phần lý thuyết khổ giấy Khung tên Câu hỏi 5.
Cho biết kích thước và nội dung của khung tên được dùng trong bản vẽ khổ A0, A1? Hướng dẫn: Xem phần lý thuyết Khung tên Câu hỏi 6. Cho biết qui ước về chữ viết dùng trong bản vẽ điện? Hướng dẫn: Xem phần lý thuyết Chữ viết trong bản vẽ Câu hỏi 7.