Giáo trình mô đun vận hành phân xưởng chế biến dầu II Trường Cao đẳng Dầu khí 2020

Giáo trình vận hành phân xưởng chế biến dầu cung cấp kiến thức chuyên sâu cho nghề vận hành thiết bị chế biến dầu khí trình độ cao đẳng.

• Tác giả: GV Lưu Trà My
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Vận Hành Thiết Bị Chế Biến Dầu Khí
• Đề tài: Giáo Trình Vận Hành Phân Xưởng Chế Biến Dầu II
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Bà Rịa-Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: REFORMING XÚC TÁC
• 1.1. Giới thiệu chung về quá trình
• 1.2. Cơ sở lý thuyết của quá trình reforming xúc tác
• 1.3. Nguyên liệu và sản phẩm của quá trình reforming xúc tác
• 1.4. Xúc tác của quá trình reforming
• 1.5. Sơ đồ công nghệ của quá trình reforming xúc tác tái sinh bán liên tục
• 1.6. Sơ đồ công nghệ của quá trình reforming xúc tác tái sinh liên tục (CCR)
• 1.7. Công nghệ Aromizing của IFP
• 1.8. Công nghệ CCR Platforming của UOP
• 1.9. Công nghệ Cyclar của UOP
• 1.10. Công nghệ Reforming của nhà máy lọc dầu Dung Quất
• 1.11. Các thiết bị chính của phân xưởng reforming xúc tác
• 1.11.1. Thiết bị phản ứng với lớp xúc tác cố định
• 1.11.2. Thiết bị phản ứng với lớp xúc tác di động
• 1.12. Các thông số vận hành của phân xưởng
• 1.12.1. Tốc độ nạp liệu riêng thể tích hay thời gian lưu
• 1.12.2. Tỷ lệ H/HC (nguyên liệu)
• 1.13. Thực hành mô phỏng phân xưởng reforming xúc tác
• 1.13.1. Giới thiệu chung
• 1.13.2. Thiết bị điều khiển quá trình và thông số vận hành
• 1.13.3. Quy trình khởi động
• 2. XỬ LÝ KHÍ TRONG NHÀ MÁY LỌC DẦU
• 2.1. Nguồn gốc của khí trong nhà máy lọc dầu
• 2.2. Các quá trình cơ bản sử dụng trong phân xưởng thu hồi khí
• 2.3. Phân xưởng thu hồi LPG
• 2.3.1. Nguyên liệu và sản phẩm
• 2.3.2. Thiết bị chính và thông số vận hành
• 2.4. Phân xưởng xử lý khí axit
• 2.4.1. Giới thiệu chung về quá trình
• 2.4.2. Các phương pháp xử lý khí axít
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Vận Hành Phân Xưởng Chế Biến Dầu Khí

Giáo trình "Vận hành phân xưởng chế biến dầu khí" cung cấp kiến thức cơ bản về quy trình chế biến dầu khí. Tài liệu này được thiết kế cho sinh viên cao đẳng, nhằm trang bị cho họ những kiến thức cần thiết để vận hành các thiết bị trong ngành công nghiệp chế biến dầu khí. Nội dung giáo trình bao gồm các chương trình học về reforming xúc tác và xử lý khí trong nhà máy lọc dầu. Việc nắm vững các quy trình này là rất quan trọng để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong sản xuất.

1.1. Mục tiêu của Giáo Trình Vận Hành Phân Xưởng

Giáo trình nhằm cung cấp cho sinh viên những kiến thức về nguyên liệu, sản phẩm và quy trình công nghệ trong chế biến dầu khí. Sinh viên sẽ học cách vận hành các thiết bị và xử lý sự cố trong quá trình sản xuất.

1.2. Cấu trúc của Giáo Trình

Giáo trình được chia thành hai chương chính: Reforming xúc tác và Xử lý khí trong nhà máy lọc dầu. Mỗi chương sẽ cung cấp kiến thức lý thuyết và thực hành cần thiết cho sinh viên.

II. Thách thức trong Vận Hành Phân Xưởng Chế Biến Dầu Khí

Ngành công nghiệp chế biến dầu khí đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm việc đảm bảo an toàn lao động và hiệu quả sản xuất. Các vấn đề như sự cố thiết bị, ô nhiễm môi trường và yêu cầu về chất lượng sản phẩm ngày càng cao là những thách thức lớn. Để vượt qua những thách thức này, việc đào tạo và cập nhật kiến thức cho nhân viên là rất cần thiết.

2.1. An toàn lao động trong chế biến dầu khí

An toàn lao động là yếu tố quan trọng trong ngành chế biến dầu khí. Việc tuân thủ các quy định về an toàn sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và bảo vệ sức khỏe cho người lao động.

2.2. Chất lượng sản phẩm và yêu cầu thị trường

Yêu cầu về chất lượng sản phẩm trong ngành dầu khí ngày càng cao. Các sản phẩm phải đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế để có thể cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

III. Phương Pháp Vận Hành Phân Xưởng Chế Biến Dầu Khí Hiệu Quả

Để vận hành phân xưởng chế biến dầu khí hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp hiện đại và công nghệ tiên tiến. Việc sử dụng các thiết bị tự động hóa và hệ thống điều khiển thông minh sẽ giúp nâng cao hiệu suất và giảm thiểu sai sót trong quá trình sản xuất.

3.1. Công nghệ tự động hóa trong chế biến dầu khí

Công nghệ tự động hóa giúp giảm thiểu sự can thiệp của con người, từ đó nâng cao độ chính xác và hiệu quả trong quá trình sản xuất. Hệ thống điều khiển tự động giúp theo dõi và điều chỉnh các thông số vận hành một cách chính xác.

3.2. Quy trình vận hành an toàn và hiệu quả

Quy trình vận hành cần được thiết lập rõ ràng và tuân thủ nghiêm ngặt. Việc đào tạo nhân viên về quy trình này là rất quan trọng để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong sản xuất.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Giáo Trình Vận Hành Phân Xưởng Chế Biến Dầu Khí

Giáo trình không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn giúp sinh viên áp dụng vào thực tiễn. Các bài thực hành mô phỏng giúp sinh viên làm quen với các thiết bị và quy trình vận hành trong phân xưởng chế biến dầu khí.

4.1. Thực hành mô phỏng trong giáo trình

Các bài thực hành mô phỏng giúp sinh viên trải nghiệm thực tế trong việc vận hành thiết bị chế biến dầu khí. Điều này giúp sinh viên tự tin hơn khi làm việc trong môi trường thực tế.

4.2. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng

Nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ mới trong chế biến dầu khí sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu tác động đến môi trường.

V. Kết Luận và Tương Lai của Ngành Chế Biến Dầu Khí

Ngành chế biến dầu khí đang phát triển mạnh mẽ và có nhiều tiềm năng trong tương lai. Việc đầu tư vào công nghệ mới và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ giúp ngành này phát triển bền vững. Giáo trình "Vận hành phân xưởng chế biến dầu khí" sẽ là nền tảng vững chắc cho sinh viên trong sự nghiệp tương lai.

5.1. Tương lai của ngành chế biến dầu khí

Ngành chế biến dầu khí sẽ tiếp tục phát triển với sự hỗ trợ của công nghệ mới. Các sản phẩm từ dầu khí sẽ ngày càng đa dạng và chất lượng cao hơn.

5.2. Vai trò của giáo trình trong đào tạo

Giáo trình sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành chế biến dầu khí, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Nội dung chính

THÔNG TIN TỔNG HỢP VỀ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: VẬN HÀNH PHÂN XƯỞNG CHẾ BIẾN DẦU II

---

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình mô đun "Vận hành phân xưởng chế biến dầu II" (Mã mô đun: CNH19MĐ24) là tài liệu giảng dạy chuyên môn nghề thuộc chương trình đào tạo nghề Vận hành thiết bị chế biến dầu khí ở trình độ Cao đẳng, được ban hành kèm theo Quyết định số 191/QĐ-CĐDK ngày 25 tháng 3 năm 2020 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dầu khí (Tập đoàn Dầu khí Việt Nam). Giáo trình do tập thể giảng viên Trường Cao đẳng Dầu khí biên soạn, bao gồm GV. Lưu Trà My (Chủ biên), Lê Quốc Hoàng, ThS. Ngô Thị Bích Thu, Nguyễn Huỳnh Đông và Phạm Công Quang.

Trong khung chương trình đào tạo tổng thể gồm 93 tín chỉ (2.290 giờ), mô đun này mang khối lượng 4 tín chỉ với thời lượng 100 giờ. Về vị trí đào tạo, mô đun được bố trí giảng dạy trong nhóm môn học/mô đun chuyên môn nghề (nhóm II.2), học sau các môn học nền tảng như Vẽ kỹ thuật (CK19MH01), Điện kỹ thuật (KTĐ19MH10), Cơ sở quá trình và thiết bị trong công nghệ hóa học (CNH19MH13), Sản phẩm dầu mỏ (CNH19MH14), Vận hành phân xưởng chưng cất dầu thô (CNH19MĐ22), Vận hành phân xưởng chế biến dầu I (CNH19MĐ23); đồng thời là môn học tiên quyết trước khi người học tiếp cận mô đun Vận hành các phân xưởng chế biến khí (CNH19MĐ25) và Thực tập sản xuất (CNH19MĐ26).

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung vào ba trụ cột:

• Kiến thức: Trình bày cơ sở lý thuyết, nguyên liệu, sản phẩm, sơ đồ công nghệ, cấu tạo thiết bị chính và thông số vận hành của phân xưởng Reforming xúc tác và phân xưởng Xử lý khí trong nhà máy lọc dầu.
• Kỹ năng: Thao tác vận hành thành thạo các phân xưởng trên hệ thống mô hình động (Prosimulator) và xử lý sự cố công nghệ đúng quy trình.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Tuân thủ các quy định về an toàn lao động, phòng cháy chữa cháy, quy trình vận hành thiết bị điện và tự động hóa.

Giáo trình được cấu trúc thành 2 bài học chính: Bài 1 về Reforming xúc tác và Bài 2 về Xử lý khí trong nhà máy lọc dầu, phân bổ cân bằng giữa lý thuyết cơ sở và thực hành mô phỏng quá trình.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc giáo trình bao gồm 2 bài học trọng tâm được triển khai tuần tự theo logic công nghệ:

[Phân đoạn Naphtha nặng / Khí đầu vào]

• Bài 1: Reforming xúc tác (Thời lượng: 50 giờ - 14 giờ Lý thuyết, 33 giờ Thực hành/Thảo luận, 3 giờ Kiểm tra):

  • Cơ sở lý thuyết: Phân tích 5 nhóm phản ứng hóa học chính xảy ra trong vùng phản ứng: phản ứng dehydro hóa naphthene thành hydrocacbon thơm (thu nhiệt mạnh $\Delta H = 47\text{--}60\text{ kcal/mol}$); phản ứng dehydro vòng hóa $n$-parafin thành aromatic; phản ứng isomer hóa $n$-parafin thành iso-parafin; chuyển hóa olefin và phản ứng bẻ gãy hydrocracking (tỏa nhiệt $\Delta H = -40\text{ kJ/mol}$).
  • Nguyên liệu và sản phẩm: Đặc tính phân đoạn naphtha nặng ($62\text{--}180^\circ\text{C}$, $85\text{--}180^\circ\text{C}$, $105\text{--}180^\circ\text{C}$); tiêu chuẩn sản phẩm reformat có trị số octan cao ($\text{RON } 100\text{--}105$), hỗn hợp hydrocacbon thơm BTX (Benzen, Toluen, Xylen), khí hydro kỹ thuật (nồng độ $\text{H}_2 > 85%\text{ thể tích}$) và khí hóa lỏng LPG.
  • Xúc tác và cơ chế ngộ độc: Bản chất xúc tác hai chức năng ($\text{Pt}/\text{Al}_2\text{O}_3$ clo hóa, hệ xúc tác lưỡng kim loại $\text{Pt-Re}$, $\text{Pt-Sn}$, $\text{Pt-Ge}$ và đa kim loại); giới hạn tạp chất gây ngộ độc xúc tác ($\text{S} < 1\text{--}10\text{ ppm}$, $\text{N} < 1\text{ ppm}$, $\text{H}_2\text{O} < 4\text{ ppm}$, kim loại nặng $\text{Cu, As, Pb, Hg} < 1\text{ ppm}$); quy trình 5 bước tái sinh xúc tác (đuổi hydrocacbon, đốt cốc ở $370\text{--}480^\circ\text{C}$, clo hóa ở $510^\circ\text{C}$, sấy ở $510^\circ\text{C}$, khử bằng $\text{H}_2$ ở $480^\circ\text{C}$).
  • Sơ đồ công nghệ và thiết bị: So sánh công nghệ tái sinh bán liên tục (SRR) và tái sinh liên tục (CCR); khảo sát các bản quyền công nghệ Aromizing, Octanizing (IFP), CCR Platforming, RZ Platforming, Cyclar (UOP); sơ đồ phân xưởng CCR Platforming công suất 21.000 BPSD của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất; cấu tạo thiết bị phản ứng dòng dọc trục và dòng xuyên tâm.
  • Thông số vận hành và mô phỏng: Tác động của nhiệt độ ($495\text{--}525^\circ\text{C}$), áp suất ($3\text{--}10\text{ bar}$ ở CCR), tỷ lệ $\text{H}_2/\text{RH}$, tốc độ nạp liệu riêng thể tích (LHSV); 35 giờ thực hành vận hành trên phần mềm mô phỏng Prosimulator Platformer PLR01.

• Bài 2: Xử lý khí trong nhà máy lọc dầu (Thời lượng: 50 giờ - 14 giờ Lý thuyết, 33 giờ Thực hành/Thảo luận, 3 giờ Kiểm tra):

  • Nguồn gốc khí và phân xưởng thu hồi LPG: Đặc trưng các dòng khí từ các phân xưởng chưng cất, cracking, reforming; sơ đồ công nghệ thu hồi LPG cổ điển và hiện đại; các thiết bị tháp cất, bình ngưng tụ và thông số làm lạnh; 17 giờ thực hành mô phỏng phân xưởng LPG trên Prosimulator LPG03.
  • Phân xưởng xử lý khí axit: Các phương pháp xử lý khí axit ($\text{H}_2\text{S}, \text{CO}_2$) bằng dung môi amin (MEA, DEA, MDEA, DGA); sơ đồ công nghệ tháp hấp thụ (Absorber) và tháp tái sinh dung môi (Regenerator); các thông số công nghệ kiểm soát; 23 giờ thực hành vận hành mô phỏng Prosimulator AMI01.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình củng cố hệ thống lý thuyết hóa học dầu mỏ và kỹ thuật phản ứng:

1. Nhiệt động học và động học hóa học: Sự dịch chuyển cân bằng phản ứng tạo hợp chất thơm theo nguyên lý Le Chatelier ở điều kiện nhiệt độ cao ($500^\circ\text{C}$) và áp suất thấp ($3,5\text{--}10\text{ bar}$).
2. Cơ chế xúc tác dị thể: Phối hợp giữa chức năng kim loại (tâm $\text{Pt}$ xúc tiến phản ứng dehydro hóa/hydro hóa) và chức năng axit (tâm $\text{Al}_2\text{O}_3$ xúc tiến phản ứng isomer hóa, cracking).
3. Kỹ thuật phân tách và hấp thụ: Cân bằng lỏng - hơi trong quá trình ngưng tụ phân đoạn khí và cơ chế hấp thụ hóa học có hoàn nguyên của dung dịch amin.

Kỹ năng phát triển

Thông qua chương trình chi tiết, người học hình thành các kỹ năng chuyên môn:

• Kỹ năng kỹ thuật: Đọc hiểu và phân tích sơ đồ công nghệ P&ID, tính toán cân bằng vật chất, kiểm soát các biến số công nghệ (nhiệt độ lò gia nhiệt, áp suất hệ phản ứng, lưu lượng tuần hoàn khí hydro).
• Kỹ năng phân tích: Đánh giá thành phần nguyên liệu naphtha, nhận diện nguyên nhân suy giảm hoạt tính xúc tác (tạo cốc, ngộ độc lưu huỳnh, ngộ độc kim loại nặng).
• Kỹ năng thực hành vận hành: Thao tác khởi động, dừng máy, điều chỉnh chế độ công nghệ và xử lý các sự cố khẩn cấp trên hệ thống mô phỏng động Prosimulator cho các phân xưởng Platforming, LPG và Amine.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Giáo trình áp dụng mô hình giảng dạy tích hợp giữa lý thuyết và thực hành, lấy phương pháp dạy học tích cực làm trung tâm:

• Phương pháp tiếp cận sư phạm:

  • Đối với người dạy: Áp dụng thuyết trình, nêu vấn đề, giải thích sơ đồ, làm mẫu thao tác mô phỏng, hướng dẫn thảo luận và phân chia bài tập theo nhóm.
  • Đối với người học: Đọc trước giáo trình và tài liệu tham khảo trước khi lên lớp; làm việc theo nhóm quy mô 8-10 người để thảo luận các chủ đề được giao và viết báo cáo chuyên đề; hoàn thành 100% thời lượng các bài tập vận hành trên mô hình mô phỏng.

• Bài tập thực hành và tình huống công nghệ: Thời lượng thực hành chiếm 66% tổng số giờ mô đun (66/100 giờ). Sinh viên được rèn luyện trực tiếp trên các gói phần mềm mô phỏng lọc hóa dầu chuyên dụng (Prosimulator Platformer PLR01, LPG03, AMI01), thực hiện các kịch bản:

  • Khởi động phân xưởng Reforming từ trạng thái dừng nguội đến chế độ làm việc ổn định.
  • Điều chỉnh nhiệt độ các lò phản ứng nối tiếp ($\text{H1, H2, H3}$) để duy trì trị số octan mong muốn.
  • Kiểm soát nồng độ $\text{O}_2$ ($0,5\text{--}2%$) trong quá trình đốt cốc tái sinh xúc tác.
  • Vận hành tháp hấp thụ amin xử lý khí axit và tháp phân tách LPG.

• Quy định đánh giá kết quả: Đánh giá học phần tuân thủ Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội:

  • Điểm kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1, chiếm 40% trọng số quá trình): Gồm 02 cột điểm qua hình thức vấn đáp đầu giờ hoặc trắc nghiệm sau mỗi 15 giờ lý thuyết.
  • Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2, thuộc 40% trọng số quá trình): Gồm 04 cột điểm thông qua bài viết tự luận, trắc nghiệm, thuyết trình hoặc đánh giá sản phẩm thực hành mô phỏng (sau mỗi 15 giờ lý thuyết hoặc 30 giờ thực hành).
  • Điểm thi kết thúc môn học (Trọng số 60%): Đánh giá toàn diện kiến thức (A1-A4) và kỹ năng thực hành (B1-B2, C1-C3) sau 100 giờ học tập.
  • Điều kiện dự thi: Tham dự tối thiểu 70% số tiết lý thuyết và 100% số tiết thực hành (vắng $>0%$ giờ thực hành bắt buộc phải học lại mô đun). Điểm tổng kết tính theo thang điểm 10 và quy đổi sang thang điểm 4 theo quy chế đào tạo tín chỉ.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Nội dung giáo trình phản ánh sự phát triển của công nghệ lọc dầu qua các giai đoạn kỹ thuật:

Tiêu chí so sánh	Công nghệ tái sinh bán liên tục (SR/SRR)	Công nghệ tái sinh liên tục (CCR)
Áp suất làm việc ($P$)	$12\text{--}15\text{ bar}$	$3\text{--}10\text{ bar}$ (xuống tới $3,5\text{ at}$)
Tỷ lệ $\text{H}_2/\text{RH}$	$5\text{--}7$	$1,5\text{--}4$
Hệ xúc tác sử dụng	$\text{Pt-Re}$	$\text{Pt-Sn}$
Thời gian chu kỳ tái sinh	$6\text{--}12\text{ tháng}$	$2\text{--}10\text{ ngày}$
Hiệu suất thu hồi $\text{C}_5^+$	$75\text{--}84%\text{ khối lượng}$	$85\text{--}92%\text{ khối lượng}$
Trị số octan xăng (RON)	$98\text{--}101$	$100\text{--}103$
Hiệu suất khí hydro ($\text{H}_2$)	$1,5\text{--}2,0%\text{ khối lượng}$	$2,0\text{--}3,6%\text{ khối lượng}$

• Cập nhật công nghệ xúc tác và thiết bị:
  • Trình bày lịch sử phát triển xúc tác từ hệ oxit $\text{MoO}_2/\text{Al}_2\text{O}_3$ ($1940$), xúc tác đơn kim loại $\text{Pt}/\text{Al}_2\text{O}_3$ ($1949$) đến các hệ xúc tác lưỡng kim và đa kim loại ($\text{R16, R20, R22, RG422, KX130}$) giúp giảm áp suất vận hành từ $70\text{ bar}$ xuống $3\text{--}10\text{ bar}$.
  • Phân tích sự chuyển dịch từ thiết bị phản ứng dòng dọc trục (tổn thất áp suất lớn) sang thiết bị phản ứng dòng xuyên tâm (tổn thất áp suất nhỏ, tiết kiệm năng lượng nén tuần hoàn hydro).
• Tích hợp các bản quyền công nghệ quốc tế và thực tế tại Việt Nam:
  • Phân tích các công nghệ CCR Platforming và RZ Platforming của UOP, Aromizing của IFP, công nghệ Cyclar của BP/UOP (chuyển hóa LPG thành BTX).
  • Đưa vào giáo trình sơ đồ công nghệ phân xưởng CCR Platforming của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất với hệ thống 4 lò phản ứng xuyên tâm đặt chồng, hệ thống van nâng xúc tác (Lift gas) và cụm thiết bị tái sinh liên tục.
• Ứng dụng công cụ mô phỏng công nghiệp:
  • Tích hợp tài liệu hướng dẫn vận hành từ các gói phần mềm mô phỏng chuyên dụng Prosimulator: Platformer PLR01 (version 5), LPG unit LPG03 (Aug 2014), và Amine treating unit AMI01 (Mar 2015).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

Giáo trình được thiết kế chuyên biệt phục vụ các đối tượng đào tạo và nghiên cứu kỹ thuật:

• Sinh viên chuyên ngành: Sinh viên năm thứ hai hoặc năm thứ ba trình độ Cao đẳng và Đại học thuộc các ngành: Vận hành thiết bị chế biến dầu khí, Công nghệ kỹ thuật Hóa học, Kỹ thuật Lọc - Hóa dầu, Kỹ thuật Dầu khí.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các môn học cơ sở kỹ thuật và chuyên môn trước đó theo khung đào tạo:
  • Nhiệt kỹ thuật (CNH19MH10), Cơ sở điều khiển quá trình (TĐH19MĐ12).
  • Cơ sở quá trình và thiết bị trong công nghệ hóa học (CNH19MH13).
  • Sản phẩm dầu mỏ (CNH19MH14).
  • Vận hành thiết bị tách dầu khí (CNH19MĐ16), Vận hành máy thủy khí (CNH19MĐ18, CNH19MĐ19).
  • Vận hành lò gia nhiệt, thiết bị nhiệt (CNH19MĐ20).
  • Vận hành phân xưởng chưng cất dầu thô (CNH19MĐ22) và Vận hành phân xưởng chế biến dầu I (CNH19MĐ23).
• Giảng viên và kỹ thuật viên: Làm tài liệu giảng dạy lý thuyết chuyên ngành, xây dựng ngân hàng câu hỏi kiểm tra, biên soạn giáo án thực hành mô phỏng; kỹ sư, vận hành viên tại các nhà máy lọc dầu (Dung Quất, Nghi Sơn) sử dụng làm tài liệu tra cứu thông số công nghệ và quy trình tái sinh xúc tác.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình phục vụ trực tiếp cho sinh viên cao đẳng và đại học chuyên ngành chế biến dầu khí, lọc - hóa dầu, đồng thời là tài liệu tham khảo cho kỹ sư công nghệ và nhân viên vận hành tại các nhà máy chế biến dầu khí.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học cần có kiến thức nền tảng về hóa học dầu mỏ, quá trình và thiết bị truyền nhiệt - truyền khối, an toàn vệ sinh lao động, cơ sở tự động hóa và đã hoàn thành môn học Vận hành phân xưởng chế biến dầu I (quá trình chưng cất, tách sơ cấp).

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác?

Giáo trình dành tới 66% thời lượng (66 giờ) cho thực hành trên phần mềm mô phỏng động chuyên dụng Prosimulator; đồng thời phân tích chi tiết dữ liệu thực tế từ phân xưởng CCR Platforming của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất và các bản quyền công nghệ UOP, IFP.

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Sinh viên cần đọc trước lý thuyết cơ chế phản ứng và sơ đồ công nghệ, kết hợp làm việc nhóm 8-10 người để giải quyết bài tập tình huống, tham dự đầy đủ 100% thời lượng thực hành mô phỏng và thường xuyên đối chiếu các thông số nhiệt độ, áp suất, tỷ lệ $\text{H}_2/\text{RH}$ trên phần mềm.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Tài liệu được bổ trợ bởi các giáo trình tham khảo:

• Công nghệ chế biến dầu mỏ (TS. Lê Văn Hiếu, NXB KHKT, 2006).
• Hóa học dầu mỏ và khí (TS. Đinh Thị Ngọ, NXB KHKT, 2008).
• Cracking xúc tác (TS. Nguyễn Hữu Phú, NXB KHKT, 2005).
• Các cẩm nang phần mềm mô phỏng Prosimulator (PLR01, AMI01, LPG03).

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình "Vận hành phân xưởng chế biến dầu II" (Mã mô đun: CNH19MĐ24) cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện và có cấu trúc về hai quá trình then chốt trong công nghệ lọc dầu: Reforming xúc tác nâng cao trị số octan và Xử lý khí lọc dầu (thu hồi LPG, xử lý khí axit). Với tỷ trọng 66 giờ thực hành mô phỏng trên nền tảng Prosimulator kết hợp cùng dữ liệu công nghệ thực tế của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất và các hãng bản quyền UOP, IFP, giáo trình thiết lập lộ trình học tập logic từ lý thuyết nhiệt động học, động học xúc tác đến kỹ năng vận hành công nghệ chuyên sâu. Tài liệu là thành phần quan trọng trong chương trình đào tạo nghề Vận hành thiết bị chế biến dầu khí, tạo tiền đề cho các mô đun chế biến khí tiếp theo và thực tập sản xuất tại doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ  GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN : VẬN HÀNH PHÂN XƯỞNG CHẾ BIẾN DẦU II NGHỀ : VẬN HÀNH THIẾT BỊ CHẾ BIẾN DẦU KHÍ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số: 191/QĐ-CĐDK ngày 25 tháng 3 năm 2020 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa-Vũng Tàu, năm 2020 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Trang 1 LỜI GIỚI THIỆU Có thể nói dầu mỏ là nguồn năng lượng quan trọng nhất của mọi quốc gia trên thế giới, có khoảng 60 đến 70% năng lượng sử dụng xuất phát từ dầu mỏ. Hiệu quả của việc sử dụng nguồn năng lượng này phụ thuộc rất nhiều vào các quá trình chế biến, việc đưa dầu mỏ vào các quá trình biến sẽ nâng cao hiệu quả sử dụng của dầu mỏ lên 5 lần, như vậy sẽ tiết kiệm được nguồn tài nguyên quí giá này.

Việt Nam cũng là một quốc gia sở hữu nguồn tài nguyên dầu mỏ, chúng ta đang và sẽ phát triển ngành công nghiệp chế biến dầu khí thành một tập đoàn kinh tế mạnh của Việt Nam, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và là đầu tàu kinh tế trong xây dựng và phát triển đất nước. Cùng với sự phát triển ngành công nghiệp này thì đòi hỏi việc tìm hiểu và nắm vững các quá trình chuyển hóa cũng như công nghệ chế biến là hết sức quan trọng. Với mục đích cung cấp cho người học đầy đủ các kiến thức về các sản phẩm từ dầu mỏ đang được sử dụng rộng rãi hiện nay, giáo trình “Vận hành phân xưởng chế biến dầu II” được chia thành 2 chương tương ứng với các nội dung sau: Reforming xúc tác; Xử lý khí trong nhà máy lọc dầu. Trân trọng cảm ơn.

Bà rịa - Vũng Tàu, tháng 3 năm 2020 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: GV Lưu Trà My 2. Lê Quốc Hoàng 3.S Ngô Thị Bích Thu 4. Nguyễn Huỳnh Đông 5.

Phạm Công Quang Trang 2 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. 2 DANH MỤC CÁC BẢNG. 6 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN. CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA QUÁ TRÌNH REFORMING XÚC TÁC.

Giới thiệu chung về quá trình. Cơ sở lý thuyết của quá trình reforming xúc tác. NGUYÊN LIỆU VÀ SẢN PHẨM CỦA QUÁ TRÌNH REFORMING XÚC TÁC 25 1. XÚC TÁC CỦA QUÁ TRÌNH REFORMING.

Lịch sử phát triển. Vai trò xúc tác hai chức năng. Các yêu cầu đối với xúc tác reforming xúc tác. Sự thay đổi tính chất của xúc tác trong quá trình làm việc.

SƠ ĐỒ CÔNG NGHỆ CỦA QUÁ TRÌNH REFORMING XÚC TÁC TÁI SINH BÁN LIÊN TỤC. SƠ ĐỒ CÔNG NGHỆ CỦA QUÁ TRÌNH REFORMING XÚC TÁC TÁI SINH LIÊN TỤC (CCR). Công nghệ Aromizing của IFP. Công nghệ CCR Platforming của UOP.

Công nghệ Cyclar của UOP. Công nghệ Reforming của nhà máy lọc dầu Dung Quất. CÁC THIẾT BỊ CHÍNH CỦA PHÂN XƯỞNG REFORMING XÚC TÁC. Thiết bị phản ứng với lớp xúc tác cố định.

Thiết bị phản ứng với lớp xúc tác di động. CÁC THÔNG SỐ VẬN HÀNH CỦA PHÂN XƯỞNG. Tốc độ nạp liệu riêng thể tích hay thời gian lưu .Tỷ lệ H/HC (nguyên liệu). THỰC HÀNH MÔ PHỎNG PHÂN XƯỞNG REFORMING XÚC TÁC.

Giới thiệu chung. Thiết bị điều khiển quá trình và thông số vận hành. Quy trình khởi động. XỬ LÝ KHÍ TRONG NHÀ MÁY LỌC DẦU.

NGUỒN GỐC CỦA KHÍ TRONG NHÀ MÁY LỌC DẦU. Các quá trình cơ bản sử dụng trong phân xưởng thu hồi khí. PHÂN XƯỞNG THU HỒI LPG. Nguyên liệu và sản phẩm.

Thiết bị chính và thông số vận hành. PHÂN XƯỞNG XỬ LÝ KHÍ AXIT. Giới thiệu chung về quá trình .2 Các phương pháp xử lý khí axít. 69 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

79 Trang 4 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ hình 1. vị trí phân xưởng reforming xúc tác trong nhà máy lọc dầu. sơ đồ công nghệ reforming xúc tác bán liên tục. công nghệ octanizing (ifp).

tầng xúc tác bán liên tục và tầng xúc tác di động. thiết bị phản ứng dọc trục và xuyên tâm. sơ đồ công nghệ aromizing của ifp. sơ dồ cong nghệ ccr platforming của uop.

sơ dồ cong nghệ rz platforming của uop. so sánh hiệu suất thu aromatic của rz và ccr platforming. so sánh hiệu suất thu hydro của rz và ccr platforming. sơ dồ cong nghệ cyclar của uop.

thiết bị phản ứng reforming với lớp chất xúc tác cố định (dọc trục). thiết bị phản ứng xuyên tâm. thiết bị phản ứng refoming với lớp xúc tác di động. ảnh hưởng của nhiệt độ đến trị số octan của xăng.

mối quan hệ giữa hiệu suất xăng và trị số octan. ảnh hưởng của áp suất đến hiệu suất xăng và trị số octan. nhiệt động học của quá trình làm lạnh khí. sơ đồ công nghệ thu hồi khí cổ điển.

sơ đồ công nghệ thu hồi khí hiện đại. sơ đồ công nghệ xử lý khí axit bằng amin. 76 Trang 5 DANH MỤC CÁC BẢNG bảng 1. các hãng đi đầu trong quá trình reforming xúc tác.

ảnh hưởng nhiệt độ lên độ chuyển hoá cyclohexan thành benzen. so sánh trị số octan của một số hydrocacbon. hiệu suất sản phẩm quá trình reforming xúc tác. so sánh tầng xúc tác bán liên tục SRR và tầng xúc tác di động CCR.

các quá trình hấp thụ thường dùng. tổng hợp các tính chất vật lý cơ bản của amin. 73 Trang 6 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN 1. Tên mô đun: Vận hành phân xưởng chế biến dầu II 2.

Mã mô đun: CNH19MĐ24 3. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: 3. Vị trí: Là mô đun thuộc phần môn học, mô đun chuyên môn nghề của chương trình đào tạo. Môn đun này được dạy trước mô đun vận hành phân xưởng chế biến khí và sau các môn học, mô đun như: Vận hành tháp chưng cất dầu thô, vận hành phân xưởng chế biến dầu I.

Tính chất: Tính chất: Mô đun này trang bị những kiến thức, kỹ năng về công nghệ và vận hành phân xưởng Reforming xúc tác và Xử lý khí trong nhà máy lọc dầu. Mục tiêu của mô đun: - Về kiến thức: A 1. Trình bày được cơ sở, nguyên liệu và sản phẩm của các quá trình: reforming xúc tác và xử lý khí trong nhà máy lọc dầu. Trình bày được sơ đồ công nghệ của các phân xưởng reforming xúc tác và xử lý khí trong nhà máy lọc dầu.

Liệt kê được các thiết bị chính, cấu tạo của thiết bị trong các phân xưởng. Trình bày được các thông số vận hành của phân xưởng reforming xúc tác và phân xưởng xử lý khí trong nhà máy lọc dầu. - Về kỹ năng: B 1. Vận hành được các phân xưởng chế biến dầu đã học trên mô hình động thành thạo.

Xử lý được các sự cố thường gặp theo đúng quy trình. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: C 1. Tuân thủ tuyệt đối các qui định về an toàn, pccc, nội quy phòng học/ phòng mô hình và quy chế của nhà trường. Tuân thủ các qui trình vận hành các thiết bị điện, tự động hóa có liên quan.

Xác định được công việc phải thực hiện, hoàn thành các công việc theo yêu cầu, không để xảy ra sự cố, hư hỏng đối với hệ thống thiết bị. Nội dung của mô đun: 1. Chương trình khung Mã MH/MĐ/HP Tên môn học, Số Thời gian đào tạo (giờ) Trang 7 mô đun tín Trong đó chỉ Tổng Thực hành/ Thi/ Kiểm số Lý thí nghiệm/ tra thuyết bài tập/ thảo luận LT TH Các môn học chung/ I 21 435 157 255 15 8 đại cương MHCB19MH02 Giáo dục chính trị 4 75 41 29 5 MHCB19MH03 Pháp luật 2 30 18 10 2 MHCB19MH05 Giáo dục thể chất 2 60 5 51 4 Giáo dục quốc phòng MHCB19MH08 và An ninh 4 75 36 35 2 2 MHCB19MH09 Tin học 3 75 15 58 2 TA19MH02 Tiếng Anh 6 120 42 72 6 Các môn học, mô đun II chuyên môn ngành, 75 1855 556 1182 38 79 nghề Môn học, mô đun kỹ II.1 11 195 119 65 8 3 thuật cơ sở CK19MH01 Vẽ kỹ thuật - 1 2 45 15 28 2 KTĐ19MH10 Điện kỹ thuật 2 3 45 36 6 3 An toàn vệ sinh lao ATMT19MH01 2 30 26 2 2 động CNH19MH10 Nhiệt kỹ thuật 2 30 28 0 2 Cơ sở điều khiển quá TĐH19MĐ12 2 45 14 29 1 1 trình Môn học, mô đun II.2 chuyên môn ngành, 61 1660 437 1117 30 76 nghề Cơ sở quá trình và thiết CNH19MH13 bị trong công nghệ hóa 3 45 42 0 3 học CNH19MH14 Sản phẩm dầu mỏ 3 45 42 0 3 Vận hành thiết bị tách CNH19MĐ16 2 45 14 29 1 1 dầu khí Vận hành hệ thống CNH19MĐ17 6 150 28 106 3 13 đường ống và bể chứa Trang 8 Thời gian đào tạo (giờ) Số Trong đó Tên môn học, Mã MH/MĐ/HP tín Thực hành/ mô đun chỉ Tổng Thi/ Kiểm số Lý thí nghiệm/ tra thuyết bài tập/ thảo luận LT TH Vận hành máy thuỷ khí CNH19MĐ18 6 150 28 106 2 14 I Vận hành máy thuỷ khí CNH19MĐ19 4 100 28 66 2 4 II Vận hành lò gia nhiệt, CNH19MĐ20 3 75 21 50 2 2 thiết bị nhiệt Kỹ thuật phòng thí CNH19MĐ21 2 45 13 30 1 1 nghiệm Vận hành phân xưởng CNH19MĐ22 6 145 42 94 3 6 chưng cất dầu thô Vận hành phân xưởng CNH19MĐ23 6 145 42 94 3 6 chế biến dầu I Vận hành phân xưởng CNH19MĐ24 4 100 28 66 2 4 chế biến dầu II Vận hành các phân CNH19MĐ25 6 150 36 108 2 4 xưởng chế biến khí CNH19MĐ26 Thực tập sản xuất 4 195 45 138 3 9 CNH19MĐ27 Khóa luận tốt nghiệp 6 270 28 230 12 Tổng cộng 93 2290 713 1437 53 87 1. Chương trình chi tiết môn học Thời gian (giờ) Thực hành, Số Nội dung tổng quát Tổng Lý thí nghiệm, Kiểm tra TT số thuyết thảo luận, bài tập LT TH 1 Bài 1: Reforming xúc tác 50 14 33 1 2 Cơ sở lý thuyết của quá trình 1.1 2 2 reforming xúc tác Nguyên liệu và sản phẩm của quá 1.2 2 2 trình reforming xúc tác 1.3 Xúc tác của quá trình reforming 1 1 Trang 9 Sơ đồ công nghệ quá trình 1.4 reforming tái sinh xúc tác bán liên 3 3 tục Sơ đồ công nghệ quá trình 1.5 3 3 reforming tái sinh xúc tác liên tục Thiết bị phản ứng của quá trình 1.