Giáo Trình Vận Hành Các Phân Xưởng Chế Biến Khí Dầu Khí Trung Cấp

Giáo trình cung cấp kiến thức về vận hành các phân xưởng chế biến khí và thiết bị chế biến dầu khí trung cấp, phục vụ cho ngành công nghiệp năng lượng.

• Tác giả: GV Phạm Thị Hải Yến
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Vận Hành Thiết Bị Chế Biến Dầu Khí
• Đề tài: Vận Hành Các Phân Xưởng Chế Biến Khí
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Bà Rịa - Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: THÀNH PHẦN VÀ TÍNH CHẤT CỦA KHÍ TỰ NHIÊN
• 1.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ KHÍ TỰ NHIÊN VÀ KHÍ ĐỒNG HÀNH
• 1.2. CÁC THUẬT NGỮ THƯỜNG DÙNG TRONG CÔNG NGHỆ CHẾ BIẾN KHÍ
• 1.3. THÀNH PHẦN, TÍNH CHẤT CỦA KHÍ TỰ NHIÊN VÀ KHÍ ĐỒNG HÀNH
• 1.4. SẢN PHẨM CỦA QUÁ TRÌNH CHẾ BIẾN KHÍ
• 1.5. QUY TRÌNH CHẾ BIẾN KHÍ TỔNG QUÁT
• 2. BÀI 2: QUÁ TRÌNH LÀM NGỌT KHÍ
• 2.1. TỔNG QUAN QUÁ TRÌNH LÀM NGỌT KHÍ
• 2.2. CÁC PHƯƠNG PHÁP LÀM NGỌT KHÍ
• 2.3. THỰC HÀNH QUÁ TRÌNH LÀM NGỌT KHÍ AXIT BẰNG AMIN
• 3. BÀI 3: QUÁ TRÌNH THU HỒI LƯU HUỲNH
• 3.1. CƠ SỞ HÓA HỌC CỦA QUÁ TRÌNH
• 3.2. QUÁ TRÌNH CLAUS MỘT DÒNG
• 3.3. QUÁ TRÌNH CLAUS CHIA DÒNG
• 3.4. XỬ LÝ KHÍ THẢI (TAIL GAS)
• 3.5. CÁC THIẾT BỊ CHÍNH VÀ THÔNG SỐ VẬN HÀNH
• 4. BÀI 4: QUÁ TRÌNH LÀM KHÔ VÀ CHỐNG HÌNH THÀNH HYDRATE
• 4.1. TỔNG QUAN VỀ HYDRATE
• 4.2. KHÁI NIỆM HỢP CHẤT HYDRATE
• 4.3. SỰ HÌNH THÀNH HỢP CHẤT HYDRATE
• 4.4. TÁC HẠI CỦA HYDRATE
• 4.5. ĐỘ ẨM CỦA KHÍ VÀ CÁCH XÁC ĐỊNH ĐỘ ẨM
• 4.6. CÁC PHƯƠNG PHÁP CHỐNG HÌNH THÀNH HYDRATE
• 4.6.1. Làm khô bằng hấp thụ glycol
• 4.6.2. Làm khô khí bằng hấp phụ
• 4.6.3. Chống hình thành hydrate bằng bơm Glycol
• 4.7. THỰC HÀNH LÀM KHÔ KHÍ
• 5. BÀI 5: THU HỒI NGL
• 5.1. GIỚI THIỆU CHUNG VÀ KHÁI NIỆM
• 5.2. PHƯƠNG PHÁP THU HỒI SẢN PHẨM LỎNG BẰNG DẦU HẤP THỤ
• 5.3. PHƯƠNG PHÁP LÀM LẠNH THU HỒI NGL
• 5.3.1. Nguyên lý quá trình làm lạnh
• 5.3.2. Làm lạnh bằng quá trình giãn nở Joule - Thomson
• 5.3.3. Làm lạnh bằng tuabin giãn nở
• 5.3.4. Thu hồi NGL bằng hệ thống làm lạnh
• 5.4. THỰC HÀNH QUÁ TRÌNH THU HỒI NGL TRÊN MÔ HÌNH
• 6. BÀI 6: CHẾ BIẾN KHÍ BẰNG PHƯƠNG PHÁP HẤP THỤ VÀ CHƯNG CẤT
• 6.1. CHẾ BIẾN KHÍ BẰNG PHƯƠNG PHÁP HẤP THỤ
• 6.2. CHẾ BIẾN KHÍ BẰNG PHƯƠNG PHÁP CHƯNG CẤT
• 6.3. TÌM HIỂU QUÁ TRÌNH CHẾ BIẾN KHÍ TẠI GPP DINH CỐ
• 6.3.1. Các thiết bị chính của nhà máy
• 6.3.2. Các chế độ hoạt động của nhà máy chế biến khí Dinh Cố
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình vận hành các phân xưởng chế biến khí

Giáo trình "Vận hành các phân xưởng chế biến khí" cung cấp kiến thức cơ bản về quy trình chế biến khí tự nhiên và khí đồng hành. Tài liệu này được biên soạn nhằm phục vụ cho việc đào tạo nghề vận hành thiết bị chế biến dầu khí trung cấp. Nội dung giáo trình bao gồm các bài học về thành phần, tính chất của khí, quy trình chế biến khí, và các phương pháp vận hành thiết bị chế biến khí.

1.1. Mục tiêu và ý nghĩa của giáo trình

Giáo trình nhằm trang bị cho người học kiến thức và kỹ năng cần thiết trong ngành chế biến khí. Nó giúp người học hiểu rõ về quy trình chế biến khí và các thiết bị liên quan.

1.2. Cấu trúc nội dung giáo trình

Nội dung giáo trình được chia thành 6 bài học, mỗi bài tập trung vào một khía cạnh cụ thể của quá trình chế biến khí, từ thành phần khí đến các phương pháp chế biến.

II. Thách thức trong vận hành thiết bị chế biến khí

Vận hành thiết bị chế biến khí đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm an toàn lao động, hiệu suất vận hành và xử lý sự cố. Những vấn đề này cần được giải quyết để đảm bảo quy trình chế biến khí diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.

2.1. An toàn trong chế biến khí

An toàn là yếu tố hàng đầu trong vận hành thiết bị chế biến khí. Các quy định về an toàn lao động cần được tuân thủ nghiêm ngặt để tránh tai nạn và sự cố.

2.2. Hiệu suất và tối ưu hóa quy trình

Cần có các biện pháp tối ưu hóa quy trình chế biến khí để nâng cao hiệu suất và giảm thiểu lãng phí. Việc áp dụng công nghệ mới có thể giúp cải thiện quy trình này.

III. Phương pháp làm ngọt khí hiệu quả trong chế biến

Làm ngọt khí là một trong những bước quan trọng trong quy trình chế biến khí. Các phương pháp làm ngọt khí như hấp phụ và hấp thụ hóa học được sử dụng phổ biến để loại bỏ các tạp chất.

3.1. Phương pháp hấp phụ trong làm ngọt khí

Phương pháp hấp phụ sử dụng các chất hấp phụ để loại bỏ tạp chất trong khí. Đây là một phương pháp hiệu quả và tiết kiệm chi phí.

3.2. Phương pháp hấp thụ hóa học

Hấp thụ hóa học là phương pháp sử dụng dung dịch hóa học để loại bỏ các tạp chất như H2S và CO2. Phương pháp này thường được áp dụng trong các nhà máy chế biến khí lớn.

IV. Quy trình thu hồi lưu huỳnh trong chế biến khí

Quy trình thu hồi lưu huỳnh là một phần quan trọng trong chế biến khí, giúp thu hồi sản phẩm có giá trị từ khí tự nhiên. Quy trình này không chỉ giúp tăng hiệu quả kinh tế mà còn bảo vệ môi trường.

4.1. Cơ sở hóa học của quá trình thu hồi lưu huỳnh

Quá trình thu hồi lưu huỳnh dựa trên phản ứng hóa học giữa khí và các chất hóa học. Hiểu rõ cơ sở hóa học giúp tối ưu hóa quy trình thu hồi.

4.2. Các thiết bị chính trong thu hồi lưu huỳnh

Các thiết bị như tháp hấp thụ và máy nén là những thiết bị chính trong quy trình thu hồi lưu huỳnh. Việc vận hành đúng cách các thiết bị này là rất quan trọng.

V. Ứng dụng thực tiễn của công nghệ chế biến khí

Công nghệ chế biến khí đã được áp dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp dầu khí. Các sản phẩm từ khí tự nhiên không chỉ phục vụ cho nhu cầu năng lượng mà còn cho nhiều ngành công nghiệp khác.

5.1. Sản phẩm từ khí tự nhiên

Khí tự nhiên được chế biến thành nhiều sản phẩm như LPG, LNG và các hợp chất hóa học khác. Những sản phẩm này có giá trị kinh tế cao và được sử dụng rộng rãi.

5.2. Tác động đến môi trường

Việc chế biến khí tự nhiên giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường so với các nguồn năng lượng khác. Tuy nhiên, cần có các biện pháp kiểm soát ô nhiễm trong quá trình chế biến.

VI. Kết luận và tương lai của ngành chế biến khí

Ngành chế biến khí đang phát triển mạnh mẽ và có nhiều tiềm năng trong tương lai. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình chế biến sẽ giúp nâng cao hiệu quả và bền vững cho ngành này.

6.1. Xu hướng phát triển công nghệ chế biến khí

Công nghệ chế biến khí đang ngày càng được cải tiến với sự xuất hiện của các công nghệ mới. Điều này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cơ hội cho ngành công nghiệp dầu khí.

6.2. Vai trò của giáo trình trong đào tạo

Giáo trình "Vận hành các phân xưởng chế biến khí" đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành chế biến khí, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường.

Nội dung chính

TỔNG QUAN HỌC THUẬT VỀ GIÁO TRÌNH: VẬN HÀNH CÁC PHÂN XƯỞNG CHẾ BIẾN KHÍ

---

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình Vận hành các phân xưởng chế biến khí (mã mô đun: PETR56118) là tài liệu đào tạo chuyên môn nghề thuộc chương trình đào tạo nghề "Vận hành thiết bị chế biến dầu khí" trình độ Trung cấp và Cao đẳng, do Trường Cao đẳng Dầu khí (thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam) biên soạn và ban hành theo Quyết định số 209/QĐ-CĐDK ngày 01 tháng 3 năm 2022.

Trong khung chương trình đào tạo, PETR56118 có khối lượng 6 tín chỉ với tổng thời lượng 150 giờ (gồm 36 giờ lý thuyết, 108 giờ thực hành/thảo luận và 6 giờ kiểm tra). Mô đun được bố trí giảng dạy ở giai đoạn chuyên môn hóa cuối khóa, sau các mô đun Vận hành phân xưởng chưng cất dầu thô (PETR56115) và Vận hành phân xưởng chế biến dầu I (PETR56116), nhằm trang bị cho người học năng lực chuyên môn toàn diện trước khi bước vào giai đoạn Thực tập sản xuất (PETR54219).

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định rõ qua 3 nhóm chuẩn đầu ra:

• Về kiến thức (A1–A4): Trình bày đặc điểm hóa lý của khí tự nhiên, khí đồng hành; giải thích nguyên lý hoạt động của các thiết bị chuyên dụng; mô tả sơ đồ công nghệ các phân xưởng; phân tích tác động của các thông số công nghệ trong vận hành.
• Về kỹ năng (B1–B3): Đọc bản vẽ lưu trình công nghệ (PFD) phân xưởng chế biến khí (GPP); thực hiện đúng quy trình khởi động, vận hành ổn định và dừng hệ thống trên mô hình mô phỏng động; nhận diện và xử lý sự cố công nghệ.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm (C1): Tuân thủ quy định an toàn lao động, phòng cháy chữa cháy (PCCC) và quy trình vận hành thiết bị công nghiệp.

Giáo trình được cấu trúc thành 6 bài học theo chuỗi công nghệ chế biến khí thực tế, tiếp cận theo phương pháp kết hợp giữa lý thuyết nhiệt động học, cơ sở công nghệ và kỹ năng vận hành mô phỏng. Điểm đặc sắc của tài liệu là tích hợp dữ liệu phân tích thành phần khí từ các bể trầm tích thực tế tại Việt Nam cùng quy trình vận hành của Nhà máy Xử lý Khí Dinh Cố (GPP Dinh Cố).

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai theo tiến trình logic của một dây chuyền công nghệ chế biến khí hoàn chỉnh:

[Bài 1: Thành phần & Tính chất khí] 
[Bài 4: Làm khô khí & Chống tạo Hydrate]
[Bài 5: Thu hồi NGL (Làm lạnh, Giãn nở)]
[Bài 6: Hấp thụ, Chưng cất & Vận hành GPP Dinh Cố]

• Bài 1: Thành phần và tính chất của khí tự nhiên (3 giờ lý thuyết): Cung cấp hệ thống thuật ngữ chuyên ngành (khí thô, khí chua, khí ngọt, khí béo/rich gas >150 g/m³, khí gầy/lean gas <50 g/m³, khí khô, khí ẩm, LPG, NGL, LNG, CNG); phân tích thành phần khí các mỏ Bạch Hổ, Rồng, Rạng Đông, Ruby (bể Cửu Long) và Đại Hùng, Lan Tây, Lan Đỏ, Rồng Đôi, Hải Thạch, Mộc Tinh (bể Nam Côn Sơn); thiết lập cơ sở nhiệt động học qua giản đồ pha $P-T$, $P-V-T$, điểm tới hạn $C$, và hiện tượng ngưng tụ đẳng nhiệt suy biến (retrograde condensation).
• Bài 2: Quá trình làm ngọt khí (42 giờ: 4 giờ lý thuyết, 37 giờ thực hành, 1 giờ kiểm tra): Đánh giá tác hại ăn mòn và độc tính của $H_2S$ (ngưỡng 700 ppm gây tử vong), $CO_2$, $COS$, $CS_2$, mercaptan ($RSH$); phân tích các phương pháp làm sạch bằng hấp phụ (rây phân tử Zeolit với chu kỳ 3–5 năm) và hấp thụ hóa học bằng alkanolamin (MEA 15–20% wt, DEA, TEA, DIPA, DGA, MDEA); các phương pháp hấp thụ vật lý (Fluor, Selexol/DMEPEG, Purisol/NMP, Sulfinol, Rectisol); quy trình công nghệ tháp tiếp xúc, tháp tái sinh, kiểm soát hiện tượng ăn mòn, tạo bọt dung dịch (sử dụng phụ gia silicon/oleyl 0,001–0,0015%) và phân hủy dung môi amin.
• Bài 3: Quá trình thu hồi lưu huỳnh (6 giờ: 5 giờ lý thuyết, 1 giờ kiểm tra): Cơ chế hóa học quá trình oxy hóa xúc tác nhiệt Claus (Claus một dòng, Claus chia dòng) và công nghệ xử lý khí đuôi (tail gas).
• Bài 4: Quá trình làm khô và chống hình thành Hydrate (43 giờ: 5 giờ lý thuyết, 36 giờ thực hành, 2 giờ kiểm tra): Cấu trúc mạng tinh thể hydrate, điều kiện áp suất - nhiệt độ tạo hydrate; phương pháp xác định độ ẩm khí; công nghệ khử ẩm bằng dung dịch Glycol (DEG, TEG), chất hấp phụ rắn và phương pháp bơm ức chế bằng methanol/glycerol.
• Bài 5: Thu hồi NGL (41 giờ: 5 giờ lý thuyết, 35 giờ thực hành, 1 giờ kiểm tra): Nguyên lý thu hồi hydrocacbon lỏng bằng dầu hấp thụ và làm lạnh sâu; công nghệ giãn nở qua van Joule-Thomson, tuabin giãn nở (turbo-expander) và chu trình làm lạnh bằng propan.
• Bài 6: Chế biến khí bằng phương pháp hấp thụ và chưng cất (15 giờ: 14 giờ thực hành, 1 giờ kiểm tra): Cân bằng pha trong tháp chưng cất phân đoạn NGL; phân tích cấu tạo và chế độ vận hành thực tế của GPP Dinh Cố (chế độ AMF, MF, GPP; các thiết bị Slug Catcher, tháp C-01, bình tách V-06, V-08, Reboiler kiểu Kettle, máy nén CC-01).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng các khối kiến thức nền tảng mang tính liên ngành:

• Nhiệt động học và cân bằng pha hydrocacbon: Nguyên lý trạng thái tới hạn, đường cong điểm sương/điểm sôi, cơ chế suy biến pha trong vỉa condensat và quá trình hóa lỏng khí đa cấu tử.
• Động học truyền khối và phản ứng hấp thụ: Cân bằng pha khí - lỏng dựa trên chênh lệch áp suất riêng phần; cơ chế phản ứng thuận nghịch tỏa nhiệt giữa $H_2S$, $CO_2$ với dung dịch kiềm yếu alkanolamin.
• Hóa lý bề mặt và tinh thể học: Cơ chế hấp phụ chọn lọc trên mao quản rây phân tử và cơ chế tạo tinh thể clathrate hydrate.

Kỹ năng phát triển

Thông qua 108 giờ thực hành trên mô hình mô phỏng, người học hình thành các nhóm kỹ năng cụ thể:

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Đọc, giải nghĩa bản vẽ lưu trình PFD/P&ID; thao tác điều chỉnh các van công nghệ, kiểm soát nhiệt độ đáy tháp tái sinh (dưới 290°F / 143°C), nồng độ dung môi và tốc độ stripping.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích tải lượng khí axit (acid gas loading limit 0,3–0,4 mol/mol MEA); xác định hàm lượng chất rắn lơ lửng (<0,1% wt) để chống mài mòn; đánh giá nguyên nhân tăng chênh áp tháp tiếp xúc do tạo bọt hoặc ngưng tụ hydrocacbon.
• Kỹ năng thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Khởi động hệ thống tuần hoàn dung môi; xử lý sự cố nghẹt hydrate đường ống; dừng khẩn cấp phân xưởng theo quy trình an toàn chuẩn.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Giáo trình áp dụng phương pháp sư phạm tích cực, lấy người học làm trung tâm và định hướng thực hành năng lực nghề nghiệp:

[Chuẩn bị bài / Tự học nhóm (2-3 SV)] 
[Lý thuyết nêu vấn đề & Thảo luận tình huống (24% thời lượng)] 
[Thực hành trên mô hình mô phỏng DCS / Prosimulator (72% thời lượng)] 
[Đánh giá định kỳ & Báo cáo xử lý sự cố công nghệ]

• Tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach): Kết hợp giảng dạy lý thuyết nêu vấn đề với thực hành điều khiển trên mô hình mô phỏng số (Simulated Operation). Giảng viên đóng vai trò hướng dẫn đọc tài liệu, phân tích sơ đồ dòng và điều phối thảo luận nhóm nhỏ (2–3 người).
• Tình huống công nghệ và bài tập (Case studies & Exercises): Tích hợp các bài tập trắc nghiệm và tình huống thực tế sau mỗi bài học, tập trung vào việc xử lý các bất thường vận hành như: hiện tượng sủi bọt tháp amine, phân hủy dung môi do oxy xâm nhập tạo muối bền nhiệt (heat stable salts), rò rỉ khí độc $H_2S$, hoặc suy giảm chất lượng khí thương mại ($H_2O > 65$ mg/SCM).
• Hệ thống đánh giá kết quả học tập:
  • Đánh giá thường xuyên (Trọng số 40%): 2 cột điểm kiểm tra vấn đáp, quan sát thao tác và bảng kiểm kỹ năng (thực hiện sau mỗi 5 giờ học).
  • Đánh giá định kỳ: 5 cột điểm kiểm tra tự luận, trắc nghiệm và sản phẩm thực hành mô phỏng (thực hiện sau mỗi 15 giờ học).
  • Đánh giá kết thúc mô đun (Trọng số 60%): Bài thi phối hợp lý thuyết tổng hợp và bài kiểm tra thực hành vận hành trên mô hình động sau 150 giờ.
  • Thang điểm: Tính theo thang điểm 10, làm tròn đến một chữ số thập phân.
• Quy định chuyên cần và tự học: Người học bắt buộc tham gia tối thiểu 70% số giờ lý thuyết và 100% số giờ thực hành. Trường hợp vắng quá 30% lý thuyết hoặc trên 0% thực hành đều phải học lại toàn bộ mô đun. Người học phải nghiên cứu trước giáo trình, tài liệu tham khảo và thực hiện báo cáo chuyên đề theo nhóm được phân công.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Giáo trình sở hữu nhiều điểm cập nhật kỹ thuật và dữ liệu thực tế:

Hạng mục	Dữ liệu & Tiêu chuẩn kỹ thuật tích hợp
Dữ liệu mỏ khí Việt Nam	Số liệu thành phần khí tự nhiên và khí đồng hành tại các bể: Cửu Long (Bạch Hổ: 76,82% $C_1$, Ruby: 78,02% $C_1$), Nam Côn Sơn (Lan Tây: 88,5% $C_1$, Hải Thạch: 81,0% $C_1$), Sông Hồng ($CO_2$ chiếm 75–85%), Malay - Thổ Chu.
Tiêu chuẩn kiểm nghiệm dầu khí	- ASTM D-323-82: Áp suất hơi Reid (RVP) cho condensate/gasoline. - ASTM D-1267-84: Áp suất hơi LPG. - GPA Std 2140-88 / ASTM D-2713-86: Thử nghiệm độ ẩm propan. - ASTM D-2784-80 & ASTM D-1838-84: Xác định tổng lưu huỳnh và ăn mòn thanh đồng.
Thông số khí thương mại (Sales Gas)	- Nhiệt trị cháy: 39.100 – 39.500 $kJ/m^3$ - Điểm sương nhiệt độ: $< -6^\circ C$ - Hàm lượng $H_2O$: $< 150$ ppm (tối đa 65 mg/SCM) - Hàm lượng $C_5^+$: $< 0,5%$ - Hàm lượng $H_2S$: 2 – 20 $mg/m^3$
Gắn kết nhà máy thực tế	Bản vẽ công nghệ và chế độ vận hành (AMF, MF, GPP) tại Nhà máy Xử lý Khí Dinh Cố; phần mềm mô phỏng công nghiệp Prosimulator (Amine treating unit AMI01, NGL recovery unit NGL01).

Tài liệu kết hợp chặt chẽ cơ sở hóa lý lý thuyết với thiết kế cơ khí và thông số công nghệ của các thiết bị công nghiệp: thiết bị tách lỏng đầu vào (Slug Catcher), tháp hấp thụ kiểu đĩa/đệm, tháp stripping, reboiler kiểu Kettle và hệ thống nén lạnh tuần hoàn.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Học sinh, sinh viên: Sinh viên năm cuối trình độ Trung cấp và Cao đẳng thuộc chuyên ngành "Vận hành thiết bị chế biến dầu khí" tại Trường Cao đẳng Dầu khí và các cơ sở đào tạo chuyên ngành kỹ thuật hóa học, lọc - hóa dầu, chế biến khí.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites):
  • Khối môn học chung: Tin học (COMP52009), An toàn vệ sinh lao động (SAEN52001).
  • Khối kỹ thuật cơ sở: Vẽ kỹ thuật (MECM52003), Điện kỹ thuật (ELEI53011), Cơ sở điều khiển quá trình (AUTM52111).
  • Khối chuyên môn nghề: Sản phẩm dầu mỏ (PETR53005), Vận hành máy thủy khí I (PETR56107), Vận hành hệ thống đường ống và bể chứa (PETR56109), Vận hành lò gia nhiệt, thiết bị nhiệt (PETR53111), Vận hành phân xưởng chưng cất dầu thô (PETR56115), Vận hành phân xưởng chế biến dầu I (PETR56116).
• Giảng viên và cán bộ đào tạo: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chuẩn mực để biên soạn bài giảng lý thuyết, giáo án tích hợp và thiết lập các kịch bản diễn tập sự cố trên phòng mô hình mô phỏng.
• Kỹ thuật viên, kỹ sư công nghệ: Làm tài liệu tra cứu kỹ thuật về quy trình xử lý dung môi amin, glycol, cân bằng nhiệt động pha khí và kiểm soát ăn mòn tại các trạm xử lý khí trung tâm (CPP) hoặc các nhà máy GPP.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được thiết kế chuyên biệt cho học sinh, sinh viên ngành Vận hành thiết bị chế biến dầu khí bậc Trung cấp, Cao đẳng, đồng thời là tài liệu tham khảo cho kỹ thuật viên vận hành tại các nhà máy chế biến khí.

2. Cần kiến thức nền nào để học tốt mô đun này?

Người học cần hoàn thành khối kiến thức kỹ thuật cơ sở (điều khiển quá trình, thiết bị nhiệt, cơ học thủy khí) và các mô đun chuyên môn về phân tích sản phẩm dầu mỏ, vận hành thiết bị chưng cất dầu thô.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu lý thuyết chế biến khí thông thường là gì?

Giáo trình dành 72% tổng thời lượng (108/150 giờ) cho việc thực hành trên mô hình mô phỏng động, trực tiếp đối chiếu số liệu mỏ thực tế tại Việt Nam (Cửu Long, Nam Côn Sơn) và quy trình chuẩn của Nhà máy Xử lý Khí Dinh Cố.

4. Làm sao để tự học và nghiên cứu giáo trình hiệu quả?

Người học cần nghiên cứu lý thuyết trước giờ lên lớp theo nhóm 2–3 người, chủ động tra cứu các giản đồ pha $P-T$, bảng tính chất vật lý dung môi ($MEA, DEA, TEG$) và tuân thủ nghiêm ngặt 100% thời lượng thực hành mô phỏng theo kịch bản vận hành.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?

Giáo trình gắn liền với các tài liệu tham khảo tiêu chuẩn:

• Giáo trình Vận hành phân xưởng chế biến khí (Trường Cao đẳng Dầu khí, 2017).
• Sách Công nghệ chế biến khí tự nhiên và khí đồng hành (TS. Nguyễn Thị Minh Hiền, NXB Khoa học kỹ thuật, Hà Nội, 2004).
• Tài liệu kỹ thuật phần mềm mô phỏng: Amine treating unit AMI01 và NGL recovery unit NGL01 (Prosimulator).

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Vận hành các phân xưởng chế biến khí là tài liệu đào tạo chuyên môn cung cấp hệ thống kiến thức từ các thông số hóa lý, cân bằng pha nhiệt động học đến nguyên lý vận hành chi tiết các phân xưởng xử lý khí công nghiệp.

Lộ trình học tập đề xuất cho học viên:

[Thành phần & Pha khí (Bài 1)] 
[Làm ngọt khí MEA/DGA (Bài 2)] 
[Thu hồi Lưu huỳnh Claus (Bài 3)] 
[Khử ẩm Glycol/Hydrate (Bài 4)] 
[Hóa lỏng NGL / JT (Bài 5)] 
[Chưng cất & Vận hành GPP Dinh Cố (Bài 6)] 
[Thực tập sản xuất tại Nhà máy (PETR54219)]

Việc kết hợp chặt chẽ giữa hệ thống dữ liệu mỏ thực tế, các tiêu chuẩn kiểm nghiệm quốc tế (ASTM, GPA) và công cụ mô phỏng động Prosimulator giúp người học đáp ứng đầy đủ chuẩn đầu ra về kỹ năng vận hành công nghệ chế biến khí.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ  GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN : VẬN HÀNH CÁC PHÂN XƯỞNG CHẾ BIẾN KHÍ NGHỀ : VẬN HÀNH THIẾT BỊ CHẾ BIẾN DẦU KHÍ TRÌNH ĐỘ : TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số: 209/QĐ-CĐDK ngày 01 tháng 3 năm 2022 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa-Vũng Tàu, năm 2022 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Trang 1 LỜI GIỚI THIỆU Việt Nam là một quốc gia sở hữu nguồn tài nguyên dầu khí. Chúng ta đang và sẽ phát triển ngành công nghiệp chế biến khí thành ngành kinh tế then chốt của Việt Nam, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và là đầu tàu kinh tế trong xây dựng và phát triển đất nước.

Giáo trình “Vận hành hành các phân xưởng chế biến khí” được biên soạn theo chương trình đào tạo nghề “Vận hành các phân xưởng chế biến khí” của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Các kiến thức trong toàn bộ giáo trình có mối liên hệ lôgic chặt chẽ. Tuy vậy, giáo trình cũng chỉ là một phần trong nội dung của chuyên ngành đào tạo cho nên người dạy, người học cần tham khảo thêm các giáo trình có liên quan đối với ngành học để việc sử dụng giáo trình có hiệu quả hơn. Với mục đích cung cấp cho người học các kiến thức về các quá trình chế biến sản phẩm từ khí đang được sử dụng rộng rãi hiện nay, khi biên soạn giáo trình chúng tôi đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới liên quan đến mô đun “ Vận hành các phân xưởng chế biến khí” phù hợp với đối tượng sử dụng cũng như cố gắng gắn những nội dung lý thuyết với những vấn đề thực tế thường gặp trong sản xuất, đời sống để giáo trình có tính thực tiễn cao.

Nội dung của giáo trình được biên soạn gồm 6 bài: Bài 1: Thành phần và tính chất của khí tự nhiên; Bài 2: Quá trình làm ngọt khí; Bài 3: Quá trình thu hồi lưu huỳnh; Bài 4: Quá trình làm khô và chống hình thành Hydrate; Bài 5: Thu hồi NGL; Bài 6: Chế biến khí bằng phương pháp hấp thụ và chưng cất. Giáo trình sẽ phục vụ tốt cho việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập của giáo viên và sinh viên trong trường trong việc tìm hiểu cấu tạo, quy trình vận hành, xử lý sự cố khi vận hành các phân xưởng chế biến khí. Với lòng mong muốn giáo trình này có thể góp phần nâng cao chất lượng học tập mô đun “Vận hành các phân xưởng chế biến khí”, chúng tôi xin chân thành cảm ơn và tiếp nhận những ý kiến đóng góp của các em sinh viên và đồng nghiệp về những thiếu sót không thể tránh khỏi trong nội dung và hình thức để giáo trình hoàn thiện hơn. Trân trọng cảm ơn.

Bà rịa - Vũng Tàu, tháng 3 năm 2022 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: GV Phạm Thị Hải Yến 2. Lê Quốc Hoàng 3.S Phạm Công Đại 4. Nguyễn Huỳnh Đông 5.

Phạm Công Quang Trang 2 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU.2 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ .6 DANH MỤC CÁC BẢNG.8 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN. THÀNH PHẦN VÀ TÍNH CHẤT CỦA KHÍ TỰ NHIÊN. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ KHÍ TỰ NHIÊN VÀ KHÍ ĐỒNG HÀNH. CÁC THUẬT NGỮ THƯỜNG DÙNG TRONG CÔNG NGHỆ CHẾ BIẾN KHÍ 18 1.

Khí tự nhiên, khí đồng hành. Khí ngọt, khí chua. Khí béo, khí gầy (rich gas, lean gas). Khí khô, khí ẩm .