BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: THIẾT KẾ, CHẾ TẠO MẠCH IN VÀ HÀN LINH KIỆN NGHỀ: ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số:. năm 2022 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng cơ giới. Quảng Ngãi, năm 2022 (Lưu hành nội bộ) 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2 LỜI GIỚI THIỆU Thiết kế, chế tạo mạch in và hàn linh kiện là một trong những môn học/Mô đun cơ sở được biên soạn dựa trên chương trình khung, chương trình dạy nghề do Bộ Lao động- Thương binh và Xã hôi và Tổng cục dạy nghề ban hành dành cho hệ Cao đẳng nghề và Trung cấp nghề Điện tử công nghiệp. Mô đun Thiết kế, chế tạo mạch in và hàn chân linh kiện sẽ cung cấp cho học viên các kiến thức về thiết kế mạch in, bao gồm các thành phần cơ bản của một mạch in, cách thiết kế mạch in trên phần mềm thiết kế chuyên dụng, cách đọc và hiểu các tài liệu liên quan đến mạch in. Ngoài ra, học viên còn được hướng dẫn về các kỹ thuật thiết kế mạch in cơ bản, bao gồm định hướng kết nối, bố trí các linh kiện, cách định vị lỗ khoan, và các yếu tố khác ảnh hưởng đến hiệu suất của mạch in. Kết luận, mô đun Thiết kế chế tạo mạch in và hàn chân linh kiện trong chương trình khung nghề điện tử công nghiệp là một phần rất quan trọng và cần thiết, giúp học viên nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết để sản xuất các sản phẩm điện tử chất lượng cao.
Ở Việt Nam cho đến nay đã có khá nhiều giáo trình, tài liệu tham khảo, sách hướng dẫn bài tập về mô đun Thiết kế, chế tạo mạch in và hàn chân linh kiện trong chương trình khung nghề Điện tử công nghiệp đã được biên soạn và biên dịch của nhiều tác giả, của các chuyên gia đầu ngành về điện tử công nghiệp. Tuy nhiên nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng trong quá trình đào tạo của nhà trường phải bám sát chương trình khung vì vậy giáo trình Thiết kế, chế tạo mạch in và hàn chân linh kiện được biên soạn bởi sự tham gia của các giảng viên của trường Cao đẳng Cơ giới dựa trên cơ sở chương trình khung đào tạo đã được ban hành, trường Cao đẳng Cơ giới với các giáo viên có nhiều kinh nghiệm cùng nhau tham khảo các nguồn tài liệu khác nhau để thực hiện biên soạn giáo trình Thiết kế chế tạo mạch in và hàn chân linh kiện vụ cho công tác giảng dạy. Giáo trình này được thiết kế theo mô đun thuộc hệ thống Mô đun ( MĐ 20) của chương trình đào tạo nghề Điện Tử Công Nghiệp ở cấp trình độ trung cấp nghề và được dùng làm giáo trình cho học viên trong các khóa đào tạo, sau khi học tập xong mô đun này, học viên có đủ kiến thức để học tập tiếp các môn học, mô đun khác của nghề. Quảng Ngãi, ngày.năm 2022 Tham gia biên soạn 1.Cao Thị Thanh Bình Chủ biên 2.
MỤC LỤC 3 TRANG LỜI GIỚI THIỆU.3 Bài 1: CÀI ĐẶT PHẦN MỀM TRÊN MÁY TÍNH.12 1 Khái quát chương trình. Giới thiệu phần mềm thiết kế mạch.2 Yêu cầu hệ thống. Hướng dẫn cài đặt phần mềm thiết kế mạch. Các bước cài đặt phần mềm.
Thực hành cài đặt phần mềm thiết kế mạch. Khởi động chương trình. Cài đặt các thông số ban đầu. Update các linh kiện mới.
Update linh kiện trong thư viện Orcad Capture. Tạo một linh kiện mới.32 Bài 2: VẼ SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ. Tạo file thiết kế mới. Cửa sổ thiết kế.
Các thanh công cụ.2 Các lệnh vẽ cơ bản.1 Chọn linh kiện.2 Đặt tên và thông số linh kiện.3 Nối dây linh kiện.4 Tạo điểm nối và kiểm tra thông mạch.5 Kiểm tra lỗi sơ đồ nguyên lý và tạo Netlist.68 Bài 3: THIẾT KẾ MẠCH IN TRÊN MÁY TÍNH. Tạo một board thiết kế mới.1 Khởi động chương trình Orcad Layout.2 Tạo File thiết kế mới.3 Liên kết Footprint. Cửa sổ Layout.1 Các thanh công cụ.2 Các lệnh vẽ cơ bản. Thiết kế mạch in trên máy tính.1 Thiết kế sơ đồ bố trí linh kiện.2 Chọn lớp và vẽ các đường mạch in.3 Thay đổi kích thước đường mạch.4 Vẽ đường biên và đặt tên.111 Bài 4: MÔ PHỎNG MẠCH ĐIỆN.
Vẽ sơ đồ nguyên lý mạch điện.1 Tạo một project mới.2 Lấy linh kiện, đặt tên và thông số kỹ thuật.3 Nối dây linh kiện. Mô phỏng mạch điện. Lựa chọn các thông số mô phỏng cho mạch điện.Đặt các điểm quan sát điện áp, dòng điện trong mạch. Chạy mô phỏng và phân tích dạng sóng.137 Bài 5: BÀI TẬP ỨNG DỤNG.
Mạch chỉnh lưu cầu một pha. Mạch khuếch đại đơn (Hình 5. Mạch khuếch đại công suất (Hình 5.Mạch dao động (Hình 5. Mạch ứng dụng IC tương tự.
Mạch ứng dụng IC số.178 Bài 1: KỸ THUẬT HÀN (PHẦN 2). Giới thiệu bộ dụng cụ cầm tay. Dụng cụ hàn. Chì hàn và nhựa thông.
Các dụng cụ khác:. Phương pháp hàn và tháo hàn. Kỹ thuật hàn nối, ghép. Hàn mạch in.
Kỹ thuật hàn IC dán. Phương pháp xử lý mạch sau hàn. Yêu cầu về mạch, linh kiện sau hàn. Phương pháp xử lý mạch sau hàn.198 Bài 2: THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO MẠCH IN.
Thiết kế mạch in.1 Sơ đồ bố trí linh kiện. Chế tạo mạch in. Chuẩn bị thiết bị vật tư. Các bước chế tạo.
Hoàn thiện mạch in.218 TÀI LIỆU THAM KHẢO.231 5 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: THIẾT KẾ, CHẾ TẠO MẠCH IN VÀ HÀN CHÂN LINH KIỆN Mã mô đun: MĐ20 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của Môn học: - Vị trí: Mô đun này được bổ trí sau khi học xong môn học Kỹ thuật xung số và học song song với môn học Điện Tử nâng cao và học trước các môn học , mô đun chuyên môn khác. - Tính chất: Là môn học Kỹ thuật cơ sơ , thuộc các môn học đào tạo nghề bắt buộc. -Ý nghĩa, vai trò: Mô đun thiết kế chế tạo mạch in và hàn chân linh kiện đóng vai trò quan trọng trong quá trình học tập và nghiên cứu trong lĩnh vực điện tử. Nó cung cấp cho học viên những kiến thức và kỹ năng cần thiết để thiết kế và sản xuất các mạch in điện tử, lắp ráp và hàn các linh kiện.
Điều này giúp học viên có thể áp dụng kiến thức để xây dựng các sản phẩm điện tử cơ bản và phát triển kỹ năng chuyên môn trong ngành công nghiệp điện tử. Ngoài ra, mô đun này cũng giúp học viên hiểu rõ quy trình sản xuất mạch in và linh kiện điện tử, từ đó đảm bảo chất lượng và hiệu suất của sản phẩm cuối cùng. - Đối tượng: Áp dụng cho học sinh trình độ trung cấp nghề Điện tử công nghiệp. Mục tiêu của modul: + Về kiến thức: A1.
Trình bày được bước cần thiết để thực hiện các công việc lắp đặt, đấu nối cho một hệ thống cơ điện tử điều khiển bằng PLC. Lựa chọn linh kiện trong thư viện để vẽ mạch điện A3. Mô tả quy trình thiết kế mạch in đảm bảo yêu cầu kỹ thuật. + Về kỹ năng: B1.
Vẽ được sơ đồ nguyên lý, chế tạo mạch in theo sơ đồ nguyên lý. Hàn và tháo được các mối hàn trong mạch điện, điện tử an toàn. + Năng lực tự chủ và trách nhiệm: C1. Chủ động, nghiêm túc trong học tập và công việc.
Giữ gìn vệ sinh công nghiệp, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị. Chương trình khung nghề điện công nghiệp Mã Tên mô đun, môn học Số Thời gian đào tạo (giờ) 6 Trong đó Thực Tín hành/ Tổng Kiể MH/MĐ thực chỉ số Lý thuyết tập/thí m tra nghiệm/ bài tập I Các môn học chung/đại cương 12 255 94 148 13 MH 01 Chính trị 2 30 15 13 2 MH 02 Pháp luật 1 15 9 5 1 MH 03 Giáo dục thể chất 1 30 4 24 2 MH 04 Giáo dục quốc phòng - An 2 45 21 21 3 ninh MH 05 Tin học 2 45 15 29 1 MH 06 Ngoại ngữ (Anh văn) 4 90 30 56 4 II Các môn học, mô đun chuyên môn ngành, nghề II.1 Môn học, mô đun cơ sở 405 161 220 24 MH 07 An toàn lao động 2 30 15 13 2 MH 08 Điện kỹ thuật 3 60 40 16 4 MĐ 09 Máy điện 4 90 30 56 4 MĐ 10 Vẽ điện 2 30 12 16 2 MĐ 11 Linh kiện điện tử 2 60 20 36 4 MĐ 12 Đo lường điện tử 2 45 19 23 3 MĐ 13 Điện cơ bản 4 90 25 60 5 Môn học, mô đun II.2 1245 324 871 50 chuyên môn ngành, nghề MĐ 14 Trang bị điện 2 60 20 37 3 MĐ 15 Mạch điện tử cơ bản 4 90 25 60 5 MĐ 16 Điện tử tương tự 3 60 20 36 4 MĐ 17 Kỹ thuật xung - số 3 75 25 46 4 MĐ 18 Kỹ thuật cảm biến 3 75 30 42 3 MĐ 19 Điện tử nâng cao 8 180 50 121 9 MĐ 20 Thiết kế, chế tạo mạch in và hàn linh kiện 4 90 30 55 5 MĐ 21 Vi điều khiển 4 90 32 53 5 MĐ 22 PLC cơ bản 5 120 47 67 6 MĐ 23 Rô bốt công nghiệp 5 105 45 54 6 MĐ 24 Thực tập tốt nghiệp 7 300 15 275 10 7 Tổng cộng 79 1905 594 1214 97 2. Chương trình chi tiết mô đun Thời gian STT Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm số thuyết hành tra Phần 1 : Thiết kế mạch bằng máy tính 1 Cài đặt phần mềm trên máy tính 5 3 2 0 2 Vẽ sơ đồ nguyên lý 15 6 8 1 3 Thiết kế mạch in trên máy tính 15 7 8 0 4 Mô phỏng mạch điện 10 3 6 1 5 Bài tập ứng dụng 15 5 9 1 Phần 2: Chế tạo mạch in và hàn linh kiện 1 Kỹ thuật hàn 12 2 9 1 2 Chế tạo mạch in 18 4 13 1 Cộng: 90 30 55 5 + Ghi chú: Thời gian kiểm tra được tích hợp giữa lý thuyết với thực hành và được tính vào giờ thực hành. Điều kiện thực hiện môn học: 3.
Phòng học Lý thuyết/Thực hành: Đáp ứng phòng học chuẩn 3. Trang thiết bị dạy học: Orcad, máy vi tính, bảng, phấn, tranh vẽ. Học liệu, dụng cụ, mô hình, phương tiện: Giáo trình, mô hình thực hành, bộ dụng cụ nghề điện, điện tử,… 3. Các điều kiện khác: Người học tìm hiểu thực tế về các mạch in trong bản vẽ,board mạch.