BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: THIẾT KẾ MẠCH IN NGHỀ: SỬA CHỮA VÀ LẮP RÁP MÁY VI TÍNH TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: QĐ-CĐCG ngày. năm của Hiệu trưởng trường Cao đẳng cơ giới. Quảng Ngãi (Lưu hành nội bộ) 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2 LỜI GIỚI THIỆU Thiết kế, mạch in là một trong những môn học/Mô đun cơ sở được biên soạn dựa trên chương trình khung, chương trình dạy nghề do Bộ Lao động- Thương binh và Xã hôi và Tổng cục dạy nghề ban hành dành cho hệ Cao đẳng nghề và Trung cấp nghề Sửa chữa và lắp ráp máy vi tính. Mô đun Thiết kế mạch in sẽ cung cấp cho học viên các kiến thức về thiết kế mạch in, bao gồm các thành phần cơ bản của một mạch in, cách thiết kế mạch in trên phần mềm thiết kế chuyên dụng, cách đọc và hiểu các tài liệu liên quan đến mạch in. Ngoài ra, học viên còn được hướng dẫn về các kỹ thuật thiết kế mạch in cơ bản, bao gồm định hướng kết nối, bố trí các linh kiện, cách định vị lỗ khoan, và các yếu tố khác ảnh hưởng đến hiệu suất của mạch in. Kết luận, mô đun Thiết kế mạch in trong chương trình khung nghề sửa chữa lắp ráp máy vi tính là một phần rất quan trọng và cần thiết, giúp học viên nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết để sản xuất các sản phẩm điện tử chất lượng cao.
Ở Việt Nam cho đến nay đã có khá nhiều giáo trình, tài liệu tham khảo, sách hướng dẫn bài tập về mô đun Thiết kế mạch in và hàn chân linh kiện trong chương trình khung nghề Sửa chữa lắp ráp máy vi tính đã được biên soạn và biên dịch của nhiều tác giả, của các chuyên gia đầu ngành về điện tử công nghiệp. Tuy nhiên nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng trong quá trình đào tạo của nhà trường phải bám sát chương trình khung vì vậy giáo trình Thiết kế mạch in được biên soạn bởi sự tham gia của các giảng viên của trường Cao đẳng Cơ giới dựa trên cơ sở chương trình khung đào tạo đã được ban hành, trường Cao đẳng Cơ giới với các giáo viên có nhiều kinh nghiệm cùng nhau tham khảo các nguồn tài liệu khác nhau để thực hiện biên soạn giáo trình Thiết kế mạch in phục vụ cho công tác giảng dạy. Giáo trình này được thiết kế theo mô đun thuộc hệ thống Mô đun ( MĐ 18) của chương trình đào tạo nghề Sửa chữa lắp ráp máy vi tính ở cấp trình độ trung cấp nghề và được dùng làm giáo trình cho học viên trong các khóa đào tạo, sau khi học tập xong mô đun này, học viên có đủ kiến thức để học tập tiếp các môn học, mô đun khác của nghề. 3 MỤC LỤC TRANG Bài 1: Cài đặt Orcad 11 1.Mục tiêu của bài 11 2.Nội dung của bài 2.Cách cài đặt phần mền Orcad 86 2.Cách nâng cấp phần mền Orcad 147 Bài 2 : Thiết kế sơ đồ nguyên lý 210 1.Mục tiêu của bài 210 2.Nội dung của bài 210 2.Tạo bản thiết kế 215 2.Mở đề án bản thiết kế 219 2.Các lệnh trên Menu Orcad 222 2.Thiết kế bộ chân cắm 230 Bài 3 : Thiết kế mạch in 236 1.Mục tiêu của bài 236 2.Nội dung của bài 236 2.Vẽ bản mạch in 238 2.Cải thiện các đường mạch 247 2.Các chương trình tiện ích 277 Tài liệu tham khảo 300 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: THIẾT KẾ MẠCH IN Mã mô đun: MĐ18 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của Môn học: - Vị trí: Mô đun này được bổ trí sau khi học xong môn học Kỹ thuật xung số và học song song với môn học Lắp ráp và cài đặt máy tính học trước các môn học , mô đun chuyên môn khác.
- Tính chất: Là môn học Kỹ thuật cơ sơ , thuộc các môn học đào tạo nghề bắt buộc. -Ý nghĩa, vai trò: Mô đun thiết kế mạch in đóng vai trò quan trọng trong quá trình học tập và nghiên cứu trong lĩnh vực điện tử. Nó cung cấp cho học viên những kiến thức và kỹ năng cần thiết để thiết kế và sản xuất các mạch in điện tử, lắp ráp và hàn các linh kiện. Điều này giúp học viên có thể áp dụng kiến thức để xây dựng các sản phẩm điện tử cơ bản và phát triển kỹ năng chuyên môn trong ngành công nghiệp điện tử.
Ngoài ra, mô đun này cũng giúp học viên hiểu rõ quy trình sản xuất mạch in và linh kiện điện tử, từ đó đảm bảo chất lượng và hiệu suất của sản phẩm cuối cùng. - Đối tượng: Áp dụng cho học sinh trình độ trung cấp nghề Sửa chữa lắp ráp máy vi tính. Mục tiêu của modul: + Về kiến thức: A1. Trình bày được phương pháp thiết kế mạch A2.
Lựa chọn linh kiện trong thư viện để vẽ mạch điện A3. Mô tả quy trình thiết kế mạch in đảm bảo yêu cầu kỹ thuật. + Về kỹ năng: B1. Vẽ được sơ đồ nguyên lý, chế tạo mạch in theo sơ đồ nguyên lý.
Hàn và tháo được các mối hàn trong mạch điện, điện tử an toàn. + Năng lực tự chủ và trách nhiệm: C1. Chủ động, nghiêm túc trong học tập và công việc. Giữ gìn vệ sinh công nghiệp, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị.
Chương trình khung nghề điện công nghiệp Thời gian học tập (giờ) Thực Số Tổng Lý hành/thực Kiể Mã Tên môn học, mô đun tín số thuyế tập/ thí m tra MH/M chỉ t nghiệm/ bài Đ tập I Các môn nhọc chung/ 12 255 94 148 13 đạicương MH01 Chính trị 2 30 15 13 2 MH02 Pháp luật 1 15 9 5 1 MH03 Giáo dục thể chất 1 30 4 24 2 MH04 Giáo dục quốc phòng và an ninh 2 45 21 21 3 MH05 Tin học 2 45 15 29 1 MH 06 Ngoại ngữ 4 90 30 56 4 II Các môn học, mô đun chuyên 77 1.64 594 967 84 môn nghành, nghề 5 MH 07 Anh văn chuyên ngành 3 60 30 25 5 MĐ 08 Tin học đại cương 5 75 40 30 5 MĐ 09 Tin học văn phòng 5 120 40 73 7 MH 10 Internet 2 45 15 28 2 MH 11 An toàn vệ sinh CN 2 30 20 8 2 MH 12 Kỹ thuật đo lường 2 30 23 5 2 MH 13 Kỹ thuật điện tử 2 30 18 10 2 MH 14 Ngôn ngữ lập trình C 3 60 20 36 4 MH 15 Kiến trúc máy tính 4 90 45 40 5 MH 16 Mạng máy tính 4 90 45 39 6 MĐ 17 Kỹ thuật xung số 2 30 20 8 2 MĐ 18 Thiết kế mạch in 2 30 10 18 2 MĐ 19 Lắp ráp và cài đặt máy tính 4 105 30 70 5 MĐ 20 Sửa chữa máy tính 6 135 45 85 5 MĐ 21 Sửa chữa bộ nguồn 3 60 24 30 6 MĐ 22 Kỹ thuật sửa chữa màn hình 6 125 45 74 6 MĐ 23 SC máy in và thiết bị ngoại vi 3 60 16 41 3 MH 24 Thực tập tốt nghiệp 6 215 - 215 - MĐ 25 Cơ sở dữ liệu 4 60 40 15 5 MĐ 26 Hệ quản trị CSDL 3 60 26 30 4 MĐ 27 Quản trị mạng 2 45 15 28 2 6 MĐ 28 Chuyên đề tự chọn 4 90 30 56 4 Tổng cộng 89 1. Chương trình chi tiết mô đun Thời gian Số Tên các bài trong môdun Tổng Lý Thực TT Kiểm tra số thuyết hành 1 Cài đặt orcad 5 2 3 1.Cách cài đặt phần mền Orcad 2.Cách nâng cấp phần mền Orcad 2 Thiết kế sơ đồ nguyên lý 10 3 6 1 1. Tạo bản thiết kế 2. Mở đề án bản thiết kế 3.
Các lệnh trên Menu Orcad 4. Thiết kế bộ chân cắm 3 Thiết kế mạch in 15 5 9 1 1.Vẽ bản mạch in 2.Cải thiện các đường mạch 3.Các chương trình tiện ích Cộng: 30 10 18 2 + Ghi chú: Thời gian kiểm tra được tích hợp giữa lý thuyết với thực hành và được tính vào giờ thực hành. Điều kiện thực hiện môn học: 3. Phòng học Lý thuyết/Thực hành: Đáp ứng phòng học chuẩn 3.
Trang thiết bị dạy học: Orcad, máy vi tính, bảng, phấn, tranh vẽ. Học liệu, dụng cụ, mô hình, phương tiện: Giáo trình, mô hình thực hành, bộ dụng cụ nghề Sữa chửa lắp ráp máy vi tính. Các điều kiện khác: Người học tìm hiểu thực tế về các mạch in trong bản vẽ,board mạch. Nội dung và phương pháp đánh giá: 4.
Nội dung: - Kiến thức: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức - Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kỹ năng. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp. 7 + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. + Tham gia đầy đủ thời lượng môn học.
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập. Phương pháp: Người học được đánh giá tích lũy môn học như sau: 4. Cách đánh giá - Áp dụng quy chế đào tạo Trung cấp hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH, ngày 13/3/2017 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. - Hướng dẫn thực hiện quy chế đào tạo áp dụng tại Trường Cao đẳng Cơ giới như sau: Điểm đánh giá Trọng số + Điểm kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1) 40% + Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2) + Điểm thi kết thúc môn học 60% 4.
Phương pháp đánh giá Phương pháp Phương pháp Hình thức Chuẩn đầu ra Số Thời điểm đánh giá tổ chức kiểm tra đánh giá cột kiểm tra Thường xuyên Viết/ Tự luận/ A1, C1, C2 1 Sau 5 giờ. Thuyết trình Trắc nghiệm/ Báo cáo Định kỳ Viết và Tự luận/ A2, B1, C1, 5 Sau 15 giờ thực hành Trắc nghiệm/ C2 thực hành Kết thúc môn Vấn đáp và Vấn đáp và A1, A2, A3, 1 Sau 30 giờ học thực hành thực hành B1, B2, C1, C2, trên mô hình 4. Cách tính điểm - Điểm đánh giá thành phần và điểm thi kết thúc môn học được chấm theo thang điểm 10 (từ 0 đến 10), làm tròn đến một chữ số thập phân. - Điểm môn học là tổng điểm của tất cả điểm đánh giá thành phần của môn học nhân với trọng số tương ứng.