ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRƢỜNG CAO ĐẲNG THƢƠNG MẠI VÀ DU LỊCH HÀ NỘI GIÁO TRÌNH Môn học: THANH TOÁN QUỐC TẾ TRONG DU LỊCH Ngành: QUẢN TRỊ DỊCH VỤ DU LỊCH VÀ LỮ HÀNH; QUẢN TRỊ KHÁCH SẠN Trình độ: CAO ĐẲNG (Ban hành theo Quyết định số:278/QĐ-TMDL ngày 06 tháng 9 năm 2018) HÀ NỘI, 2019 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Giáo trình “Thanh toán quốc tế trong du lịch” do tôi biên soạn là tài liệu thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm gần đây, du lịch đã và đang trở thành ngành dịch vụ quan trọng của đất nƣớc. Ngành du lịch không ngừng mở rộng thị trƣờng, tăng cƣờng quảng bá tạo ra sản phẩm du lịch hấp dẫn khách du lịch.
Mặt khác hoạt động đào tạo, bồi dƣỡng nguồn nhân lực có trình độ đáp ứng đƣợc yêu cầu phát triển của ngành cũng đẩy mạnh. Trong hệ thống các môn học của chuyên ngành Quản trị Dịch vụ khách sạn và Quản trị Du lịch và Lữ hành tại trƣờng Cao đẳng Thƣơng mại và Du lịch Hà nội. Môn học Thanh toán quốc tế trong du lịch là môn học cơ sở ngành, là tiền đề để nghiên cứu các môn chuyên ngành. Ngoài việc trang bị cơ sở lý luận, phƣơng pháp luận, môn học còn mang tính hệ thống.
Kiến thức của môn học giúp tiếp nối các môn học cơ sở ngành và chuyên ngành. Giáo trình “Thanh toán quốc tế trong du lịch” là tài liệu đƣợc biên soạn nhằm cung cấp các kiến thức cơ bản và có hệ thống về hoạt động thanh toán quốc tế trong hoạt động du lịch. Để từ đó ngƣời học có thể tiếp tục học tập và nghiên cứu sâu hơn theo chuyên ngành kinh doanh khách sạn hoặc có thể kinh doanh lữ hành hay hƣớng dẫn du lịch. Giáo trình đƣợc biên soạn theo đề cƣơng học phần “Thanh toán quốc tế trong du lịch” ở bậc cao đẳng ngành Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành và Quản trị khách sạn đã đƣợc Hội đồng Khoa học và Đào tạo nhà trƣờng thông qua.
Nội dung của môn học Thanh toán quốc tế trong du lịch bao gồm 4 chƣơng, cụ thể nhƣ sau: - Chƣơng 1: Một số vấn đề cơ bản về hệ thống nghiệp vụ thanh toán. - Chƣơng 2: Cán cân thanh toán quốc tế - Chƣơng 3: Các điều kiện trong thanh toán quốc tế - Chƣơng 4: Các phƣơng tiện thanh toán quốc tế. Tác giả xin trân trọng cảm ơn các tác giả đi trƣớc, đặc biệt cảm ơn tác giả biên soạn giáo trình Thanh toán quốc tế - Khoa Khách sạn du lịch- trƣờng Đại học Kinh tế Quốc dân Hà nội mà chúng tôi đã kế thừa và tham khảo lƣợng kiến thức quý giá để hoàn thành giáo trình. Chúng tôi xin đƣợc cảm ơn đến UBND thành phố Hà Nội, Ban Giám Hiệu trƣờng Cao đẳng Thƣơng mại và Du lịch Hà Nội và Hội đồng Thẩm định giáo trình đã tạo điều kiện, hỗ trợ tác giả.
Mặc dù đã hết sức cố gắng, song do biên soạn lần đầu, giáo trình không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong đồng nghiệp và bạn đọc đóng góp ý kiến để giáo trình đƣợc hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Chủ biên MỤC LỤC Trang TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN LỜI GIỚI THIỆU MỤC LỤC NỘI DUNG GIÁO TRÌNH THANH TOÁN QUỐC TẾ TRONG DU LỊCH Chƣơng 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HỆ THỐNG NGHIỆP VỤ THANH TOÁN. Hệ thống tiền tệ thế giới.
Quá trình phát triển, khái niệm và bản chất của tiền tệ. Hệ thống tiền tệ của thế giới. Đồng tiền chung EU. Tỷ giá hối đoái (Foreign Exchange Rate - EX).
Khái niệm và phƣơng pháp yết tỷ giá. Phân loại tỷ giá hối đoái .3 Các nhân tố ảnh hƣởng và phƣơng pháp điều chỉnh tỷ giá hối đoái. 14 Chƣơng 2: CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ. Khái niệm về cán cân thanh toán quốc tế.
Các loại cán cân thanh toán quốc tế. Các hạng mục trong cán cân thanh toán quốc tế. Nguyên tắc bút toán của cán cân thanh toán quốc tế .1 Nguyên tắc cơ bản thứ nhất (Ghi chép). Nguyên tắc cơ bản thứ hai (Hạch toán -Bút toán kép).
Điều chỉnh cán cân thanh toán quốc tế. 22 Chƣơng 3: CÁC ĐIỀU KIỆN TRONG THANH TOÁN QUỐC TẾ. Điều kiện về tiền tệ .1 Lựa chọn tiền tệ. Lựa chọn phƣơng pháp đảm bảo cho tiền tệ.
Điều kiện về địa điểm thanh toán. Điều kiện về thời gian thanh toán. Điều kiện về phƣơng thức thanh toán. Các biện pháp ngăn ngừa rủi ro về tài chính.
Điều kiện về các biện pháp ngăn ngừa rủi ro cho bên gửi khách do bên nhận khách gây ra. Điều kiện về các biện pháp ngăn ngừa rủi ro cho bên nhận khách do bên gửi khách gây ra. 32 Chƣơng 4 : CÁC PHƢƠNG TIỆN THANH TOÁN QUỐC TẾ. Các phƣơng thức thanh toán quốc tế.
Phƣơng thức chuyển tiền (Remittance). Phƣơng thức ghi Sổ (Open account). Phƣơng thức nhờ thu (Collection of payment). Các phƣơng tiện thanh toán.
Thẻ thanh toán .2 Séc du lịch (traveller’s cheque). Phiếu trả tiền trƣớc (Voucher). Nội dung của voucher. Thanh toán trực tuyến(e-banking).
Những lợi ích của thanh toán trực tuyến. Các hình thức thanh toán trực tuyến. Một số hạn chế khi sử dụng phƣơng thức thanh toán trực tuyến. 62 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
64 NỘI DUNG GIÁO TRÌNH THANH TOÁN QUỐC TẾ TRONG DU LỊCH Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học. - Vị trí: Thanh toán quốc tế trong du lịch là môn học kiến thức cơ sở ngành trong chƣơng trình đào tạo trình độ cao đẳng Quản trị khách sạn. Môn học này đƣợc bố trí giảng dạy sau các môn nhƣ Quản trị học, Thống kê du lịch, cơ sở văn hóa Việt Nam, Tâm lý du lịch của chƣơng trình đào tạo. - Tính chất: Môn học thanh toán quốc tế trong du lịch giới thiệu về hệ thống nghiệp vụ thanh toán, cán cân thanh toán quốc tế, các phƣơng tiện thanh toán, các điều kiện thanh toán và một số phƣơng tiện và phƣơng thức thanh toán quốc tế thƣờng dùng trong khách sạn, du lịch.
- Ý nghĩa và vai trò của môn học: Môn học này cung cấp cho ngƣời học những kiến thức cơ bản về nghiệp vụ thanh toán trong du lịch. Từ đó ngƣời học có khả năng tiếp cận các môn học chuyên ngành một cách có hệ thống. Mục tiêu môn học: - Về kiến thức: + Trình bày đƣợc bản chất, chức năng, quá trình phát triển của tiền tệ. + Nhận biết đƣợc các loại hình tiền tệ phổ biến trên thế giới.
+ Biết cách niêm yết tỷ giá của ngân hàng và cách tính tỷ giá chéo của hai đồng tiền + Phân tích đƣợc các yếu tố ảnh hƣởng đến tỷ giá hối đoái trên thị trƣờng hiện nay. + Trình bày đƣợc các nguyên tắc bút toán của cán cân thanh toán quốc tế + Phân biệt đƣợc các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế thị trƣờng hiện nay + Phân tích đƣợc các điều kiện về tiền tệ, địa điểm thanh toán, thời gian thanh toán, phƣơng thức thanh toán đối với các hợp đồng du lịch nội địa và du lịch quốc tế. + Trình bày đƣợc các quy trình thanh toán bằng thẻ, bằng séc du lịch và phiếu trả tiền trƣớc trong du du lịch khách sạn. - Về kĩ năng: Vận dụng vào thực hành làm các bài tập và nghiệp thực hành nghiệp vụ thanh toán trong quá trình học.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Tự giác, tự chủ, tự tin trong hoạt động. + Có phẩm chất đạo đức tốt + Có khả năng tƣ duy độc lập. Chƣơng 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HỆ THỐNG NGHIỆP VỤ THANH TOÁN Mục tiêu: - Về kiến thức: + Phân tích đƣợc những nguyên nhân thúc đẩy sự ra đời và phát triển của tiền tệ. + Trình bày đƣợc khái niệm của tiền tệ + Trình bày đƣợc các giai đoạn về hệ thống tiền tệ của thế giới.
+ Nêu đƣợc khái niệm, phƣơng pháp của yết tỷ giá + Trình bày đƣợc các trƣờng hợp tính tỷ giá hối đoái theo tỷ giá chéo + Phân loại đƣợc các loại tỷ giá hối đoái. + Phân tích đƣợc các nhân tố ảnh hƣởng và phƣơng pháp điều chỉnh tỷ giá hối đoái. - Về kỹ năng: + Vận dụng những hiểu biết về hệ thống tiền tệ thế giới để thảo luận những vấn đề có liên quan đến hệ thống tiền tệ thế giới và tỷ giá hối đoái. + Vận dụng kiến thức tỷ giá hối đoái vào các bài tập tính tỷ giá hối đoái + Có nhận thức đúng đắn về hệ thống tiền tệ trên thế giới, đồng tiền chung EU và tỷ giá hối đoái.
-Về năng lực tự chủ trách nhiệm: +Tự giác, tự chủ, tự tin trong hoạt động. + Có phẩm chất đạo đức tốt + Có khả năng tƣ duy độc lập. Chƣơng 1 trình bày những nội dung sau: - Hệ thống tiền tệ thế giới - Tỷ giá hối đoái 1. Hệ thống tiền tệ thế giới 1.
Quá trình phát triển, khái niệm và bản chất của tiền tệ 1. Quá trình phát triển, khái niệm của tiền tệ Khi nền sản xuất và quá trình trao đổi hàng hóa phát triển đến một mức độ nhất định nào đó sẽ đòi hỏi phải có một vật ngang giá chung. Vật ngang giá chung là những hàng hóa có thể trao đổi trực tiếp với nhiều hàng hóa khác. Vật ngang giá chung có đặc điểm là có giá trị sử dụng thiết thực, quý hiếm, dễ bảo quản, dễ vận chuyển và mang tính đặc thù của từng địa phƣơng.
Khi lực lƣợng sản xuất phát triển, thị trƣờng đƣợc mở rộng, trao đổi hàng hóa trở thành nhu cầu thƣờng xuyên của con ngƣời thì việc có quá nhiều vật ngang giá chung đã gây khó khăn cho quá trình trao đổi hàng hóa, do đó những vật ngang giá chung đã tự loại trừ lẫn nhau. Dần dần, vật ngang giá chung bằng kim loại đã thay thế những vật ngang giá chung khác. Kim loại đƣợc sử dụng đầu tiên làm vật ngang giá chung là sắt và kẽm, sau đó đến đồng và và bạc. Đến đầu thế kỷ XIX, vai trò của tiền tệ đã đƣợc cố định bằng vàng bởi vì vàng có nhiều đặc tính ƣu việt hơn những hàng hóa khác, đó là: - Tính đồng nhất của vàng rất cao.
- Dễ phân chia mà không làm ảnh hƣởng đến giá trị vốn có của nó.
