MỞ ĐẦU MÃ BÀI: MĐ29-1 GIỚI THI U: Giới thiệu vệ vị trí, vai trò, đặc điện và yêu cầu của nghề lắp đặt điện. và các nội quy, quy định về xưởng thực hành, nguyên tắc làm việc MỤC TIÊU CỦA BÀI: - Biết được vai trò đặc điểm và yêu cầu của môn học lắp đặt điện. - Định hình được các nội dung chính của môn học. - Nắm được nội quy, quy định của xưởng thực hành và tiêu chuẩn 5S.
- Ý thức, trách nhiệm trong học tập cũng như công việc. NỘI DUNG CHÍNH: 1. Giới thiệu về môn lắp đặt điện. Vai trò, vị trí của lắp đặt điện.
Vai trò - Một công trình muốn có điện sử dụng trƣớc hết phải lắp đặt mạng điện. - Nghề lắp đặt điện rất đa dạng bao gồm tất cả các công việc lắp đặt các thiết bị về điện. - Nghề lắp đặt điện rất quan trọng: điện năng phục vụ cho đời sống sinh hoạt và lao động sản xuất. Góp phần đẩy nhanh tốc độ công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nƣớc.
- Ngừời thợ lắp đặt điện có mặt hầu hết ở các cơ quan xí nghiệp nhà máy trƣờng học bệnh viện công trƣờng.để làm công tác về lắp đặt các thiết bị về điện. Vị trí - Làm những công việc về điện ở các hộ tiêu dùng điện các xí nghiệp cơ quan đơn vị kinh doanh - Tự tổ chức và làm chủ những cơ sở lắp đặt sản xuất sửa chữa về điện - Hợp tác với nƣớc ngoài lắp đặt những công trình về điện - Những công việc của nghề điện ở các hộ gia đình trong các cơ quan, xí nghiệp bệnh viện trƣờng học nông nghiệp giao thông vận tải điều khiển tự động. Đặc điểm và yêu cầu. Đặc điểm: Đối tƣợng lao động của nghề: - Các công trình lắp đặt về điện.
- Thiết bị khí cụ điện bảo vệ đóng cắt và lấy điện. - Nguồn điện một chiều và xoay chiều. - Thiết bị đo lƣờng điện đƣờng dây mạch điện. - Vật liệu và dụng cụ làm việc của nghề điện.
- Các loại đồ dùng điện. Nội dung lao động của nghề điện dân dụng. - Lắp đặt sữa chữa bảo dƣỡng thiết bị thiết bị đồ dùng điện và mạng điện. - Phán đoán phát hiện những hiện tƣợng hƣ hỏng của mạng điện khí cụ điện đồ dùng điện thiết bị điện. - Kiểm tra xác định nguyên nhân hƣ hỏng về điện và cơ.
- Tiến hành sửa chữa khôi phục chức năng của mạch điện và thiết bị điện đảm bảo sự cung cấp liên tục điện năng và sử dụng tốt điện năng. - Bảo dƣỡng và điều chỉnh thiết bị điện bảo dƣỡng mạng điện. Điều kiện làm việc của nghề. - Thƣờng đƣợc tiến hành trong nhà tĩnh tại trong môi trƣờng thông thƣờng đôi khi nặng nhọc. - Có những công việc cần vận động di chuyển leo cao nhƣ lắp đặt mạng điện hoặc di chuyển nhiều nơi nhƣ đi theo các công trình.
Yêu cầu: Yêu cầu của nghề đối với ngƣời lao động: - Kiến thức: Tiếp thu đƣợc các kiến thức về kỹ thuật điện. Hiểu biết những kiến thức cơ bản về kỹ thuật điện và quy trình kĩ thuật trong nghề điện. - Kỹ năng: Thao tác nhanh chắc chắn và chính xác, có kỹ năng đo lƣờng sử dụng bảo dƣỡng sữa chữa lắp đặt những thiết bị điện và mạng điện. - Thái độ: yêu thích công việc có óc quan sát và chịu tìm hiểu có ý thức bảo vệ môi trƣờng và an toàn lao động.
Làm việc khoa học kiên trì thận trọng và chính xác. - Sức khỏe: có sức khỏe trung bình không mắc bệnh tim mạch huyết áp và 13 thấp khớp thần kinh loạn thị điếc run tay…Những ngƣời sợ độ cao không nên làm nghề lắp đặt điện. Công cụ lao động: - Đồ dùng bảo hộ lao động: mũ quần áo giầy… - Dụng cụ cơ khí: búa kìm tuốc-nơ-vít, khoan… - Thiết bị chuyên dùng: mỏ hàn đồng hồ vạn năng - Tài liệu tham khảo về kỹ thuật điện. Triển vọng của nghề: - Cần phát triển để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nƣớc.
- Tƣơng lai của nghề điện gắn liền với sự phát triển điện năng công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nƣớc. - Có nhiều điều kiện để phát triển không những ở khu công nghiệp thành phố mà kể cả nông thôn miền núi. - Do sự phát triển của cách mạng khoa học kĩ thuật nên thiết bị điện mới có nhiều tính năng hiện đại. Người thợ điện phải luôn cập nhật, nâng cao kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp.
Giới thiệu nội dung chính của môn học. Giáo trình lăp đặt điện 1 sẽ trang bị cho học sinh sinh viên những kiến thức và kỹ năng cơ bản cần thiết về lắp đặt điện dân dụng. Gồm các nội dung chính sau: 1 Sử dụng dụng cụ thiết bị lắp đặt điện. 2 Nối dây – hàn mối nối.
14 3 Lắp đặt khí cụ điện trong chiếu sáng. 4 Lắp đặt mạch điện đèn sợi đốt đèn huỳnh quang và đèn trang trí 5 Lắp đặt chuông điện quạt trần. 6 Hệ thống chiếu sáng và phƣơng thức lắp đặt Lắp đặt hệ thống chiếu sáng đi nổi bằng nẹp vuông ống tròn mềm và 7 ống tròn cứng. 8 Lắp đặt hệ thống chiếu sáng đi âm bằng ống ruột gà và ống tròn cứng 9 Sửa chữa bếp điện bàn là điện nồi cơm điện và lắp đặt bình nƣớc nóng 2.
Hƣớng dẫn các quy định xƣởng thực hành. Hƣớng dẫn các nội quy xƣởng thực hành: - Chấp hành đúng giờ thực tập quần áo tóc gọn gàng bảo hộ lao động đủ trƣớc khi vào xƣởng. Tuân thủ theo sự hƣớng dẫn của giáo viên. - Tuân thụ các quy tắc an toàn của giáo viên hƣớng dẫn đề ra.
- Không tự ý sử dụng các dụng cụ thiết bị trong xƣởng khi chƣa có sự đồng ý của giáo viên. - Không gây mất trật tự trong xƣởng khi vào xƣởng không có mùi bia rƣợu không hút thuốc lá trong xƣởng. - Tổ chức hợp lý nơi làm việc. - Có ý thức trách nhiệm bảo quản với dụng cụ thiết bị thực tập nếu mất hỏng phải đền bù.
- Đầu buổi phân công nhận dụng cụ thiết bị cuối buổi kiểm tra trả lại đúng số lƣợng tình trạng và phân công trực nhật cuối buổi 2. Hƣớng dẫn nội quy an toàn lao động, an toàn điện. Nội quy an toàn lao động: - Học sinh phải đƣợc huấn luyện an toàn lao động trƣớc khi sử dụng máy móc thiết bị và tuyệt đối tuân theo sự hƣớng dẫn của giáo viên phụ trách. - Máy móc thiết bị dụng cụ phải đƣợc kiểm tra đạm bảo an toàn trƣớc khi sử dụng nếu thấy không an toàn thì không sự dụng.
Khi sử dụng nếu thấy có triệu chứng bất thƣờng phải dừng lại và báo cáo cho giáo viên hƣớng dẫn kiểm tra và sữa chữa. 15 - Khu vực làm việc phải đƣợc giữ sạch sẽ gọn gàng. Không đễ bừa bãi các vật dụng nơi làm việc và trong xƣởng. - Khi thực hiện công việc lắp đặt điện ngƣời thợ điện phải tuân theo các quy định về an toàn lao động.
- Khi vào các công trƣờng ngƣời công nhân phải bắt buộc phải mang các bảo hộ lao động theo quy định của công trƣờng. - Các trang bị bảo hộ lao động thƣờng dùng gồm những loại sau: b) c) a) d) e) Hình 1.1: Một số đồ bảo hộ lao động a) Dày bảo hộ lao động b) Mũ bảo hiểm c) Găng tay d) Kính bảo hộ e) Dây bảo hiểm 2. Nội quy an toàn điện. - Không tự ý sử dụng các đồ điện trong xƣởng khi chƣa đƣợc sự cho phép của giáo viên hƣớng dẫn nếu tự ý sử dụng mà xẩy ra hƣ hỏng thì học viên phải chịu trách nhiệm theo quy định của nhà trƣờng.
- Trƣớc khi cấp nguồn phải kiểm tra nguội mạch điện và kiểm tra điện áp nguồn phải phù hợp với điện áp định mức của thiết bị. 16 - Khi xẩy ra sự cố về điện hoặc tai nạn điện lập tức tìm cách cắt nguồn điện ngay (cúp CB cầu dao hoặc rút phích cắm gần vị trí nguồn sự cố nhất). - Tuân thụ các quy tắc an toàn điện (đã học ở môn an toàn điện) - Một số đồ bảo hộ lao động cho nghề điện.2: Một số đồ bảo hộ khi làm việc với điện a) Găng tay cách điện b) Ủng cách điện c) Thảm cách điện d) Sào cách điện 2. Học tiêu chuẩn 5S.
5S là một phƣơng pháp quản lý nhà nhằm mục đích cải tiến môi trƣờng làm việc một chƣơng trình hoạt động thƣờng trực trong một doanh nghiệp hoặc ở một đơn vị hành chính. 5S là một phƣơng pháp cải tiến rất đơn giản nhƣng lại rất hiệu quả trong thực tế. Từ văn phòng, nhà kho cho đến công trƣờng xây dựng hay nhà xƣởng công nghiệp hoặc nông nghiệp. Nơi nào có hoạt động thì nơi đó cần sắp xếp cần phân loại cần sạch sẽ.
Không có hoạt động 5S thì không thể bàn đến việc quản lý và cải tiến. 5S ngăn chặn sự xuống cấp của nhà xƣởng tạo sự thông thoáng cho nơi làm việc đỡ mất thời gian cho việc tìm kiếm vật tƣ hồ sơ cũng nhƣ tránh sự nhầm lẫn. Ngƣời làm việc cảm thấy thoải mái làm việc có năng suất cao và 17 tránh đƣợc sai sót. Các thiết bị sản xuất hoạt động trong môi trƣờng phù hợp với tiêu chuẩn chất lƣợng an toàn.
1: Nguyên tắc 5S 5 S là 5 chữ cái đầu của các từ: Sàng lọc (Seiri - Sorting out) Ý nghĩa: Sàng lọc phân loại và loại bỏ các vật dụng không cần thiết khỏi nơi làm việc. Sắp xếp (Seiton - Storage) Ý nghĩa: Sắp xếp các vật dụng cần thiết theo một trật tự tối ƣu sao cho dễ sử dụng. Sạch sẽ (Seiso - Shining the workplace) Ý nghĩa: Giữ sạch sẽ vệ sinh quét dọn lau chùi mọi thứ gây bẩn tại nơi làm việc. Săn sóc, giữ gìn (Seiletsu - Setting standards) Ý nghĩa: Duy trì nơi làm việc thật tiện nghi hiệu quả bằng cách lập lại thƣờng xuyên liên tục 3S trên.
Sẵn sàng, kỷ luật (Shitsuke - Sticking to the rule) Ý nghĩa: Huấn luyện mọi ngƣời có ý thức thói quen tự giác thực hiện các qui định 5S ở nơi làm việc để mọi thứ luôn sẵn sàng cho công việc. 18 Có doanh nghiệp đã áp dụng 5S vào công tác nhân sự; sàng lọc đội ngũ nhân viên để lựa chọn nhân tài; sắp xếp lại bộ máy để nâng cao tính hiệu quả; vệ sinh tức là cải thiện bầu không khí trong cơ quan trở nên thân thiện cởi mở đoàn kết hơn v. cho nên 5S chính là nền tảng của năng suất và chất lƣợng. Tại sao phải thực hiện?