SỞ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỈNH HÀ NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: SỬA CHỮA, LẮP ĐẶT MÁY LẠNH DÂN DỤNG NGHỀ: KỸ THUẬT MÁY LẠNH VÀ ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: 835 /QĐ – CĐN ngày 31 tháng 12 năm 2021 của Trường Cao Đẳng Nghề Hà Nam Hà Nam, năm 2021 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Dựa theo giáo trình này, có thể sử dụng để giảng dạy cho các trình độ hoặc nghề ngành/ nghề khác của nhà trường. 2 LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình “ Sửa chữa, lắp đặt hệ thống máy lạnh dân dụng” nhằm cung cấp cho sinh viên học những kiến thức cơ bản về Sửa chữa, lắp đặt hệ thống máy lạnh dân dụng.
Yêu cầu đối với sinh viên sau khi học xong module này học sinh phải lắp đặt được máy lạnh và sữa chữa được những hư hỏng thông thường của máy lạnh dân dụng. Giáo trình này dùng để giảng dạy trong Trường Cao đẳng nghề Hà Nam và cũng có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các trường có cùng hệ đào tạo. Giáo trình được biên soạn lần đầu nên không thể tránh khỏi thiếu sót. Chúng tôi mong nhận được ý kiến đóng góp để giáo trình được chỉnh sửa và ngày càng hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cám ơn! Phủ Lý , ngày 10 tháng 12 năm 2021 Tham gia biên soạn 1. Lê Trung Hà 2. Trần Nhữ Mạnh 3 MỤC LỤC Trang LỜI GIỚI THIỆU. 4 Bài 1: KIỂM TRA SỬA CHỮA, LẮP ĐẶT TỦ LẠNH TRỰC TIẾP.
Cấu tạo, nguyên lý hoạt động tủ lạnh trực tiếp,. Cấu tạo tủ lạnh trực tiếp. Nguyên lý hoạt động. Kiểm tra, sửa chữa tủ lạnh trực tiếp.
Rơ le bảo vệ block. Rơ le khởi động. Rơle khống chế nhiệt độ (thermostat). Cân cáp, hút chân không, nạp ga.
21 BÀI 2: KIỂM TRA, SỬA CHỮA, LẮP ĐẶT TỦ LẠNH GIÁN TIẾP. Cấu tạo, Nguyên lý hoạt động. Nguyên lý tủ lạnh gián tiếp. Kiểm tra, sửa chữa tủ lạnh gián tiếp.
Cân cáp, hút chân không, nạp ga. 38 BÀI 3: KIỂM TRA SỬA CHỮA, LẮP ĐẶT TỦ ĐÔNG. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động của Tủ Đông. Nguyên lý hoạt động.
Kiểm tra, sửa chữa tủ đông. Cân cáp, hút chân không, nạp ga. KIỂM TRA, SỬA CHỮA, LẮP ĐẶT QUẦY LẠNH ĐÔNG HỞ. Cấu tạo, Nguyên lý hoạt động của quầy lạnh đông hở.
Kiểm tra, sửa chữa quầy lạnh đông hở. Cân cáp, nạp ga, hút chân không. 53 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 58 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Sửa chữa, lắp đặt hệ thống máy lạnh dân dụng Mã số mô đun: MĐ 23 Vị trí, tính chất, vai trò và ý nghĩa của mô đun - Vị trí: Mô đun này phải học sau khi đã hoàn thành các môn học cơ sở và các môn học chuyên môn.
- Tính chất: Là môn học tích hợp giữa lý thuyết và thực hành, học sau các môn cơ sở. - Vai trò và ý nghĩa của mô đun Là mô đun quan trọng trong chương trình của nghề kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí, giúp học sinh hoàn thiện kỹ năng. Mục tiêu mô đun - Kiến thức: Có kiến thức, hiểu biết về máy lạnh dân dụng, cách kiểm tra, lắp đặt sửa chữa về hệ thống máy lạnh dân dụng - Kỹ năng: + Sử dụng thành thạo các dụng cụ, đồ nghề + Sửa chữa, bảo dưỡng thành thạo hệ thống máy lạnh đân dụng + Lắp đặt được hệ thống máy lạnh dân dụng đúng quy trình kỹ thuật - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Phát huy khả năng tư duy, sáng tạo và ý thức nghiên cứu trong học tập vận dụng kiến thức lý thuyết, chủ động, tích cực rèn luyện có tinh thần tự chịu trách nhiệm trong các công việc lắp đặt, tháo kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống máy lạnh dân dụng ứng dụng vào thực tế. Nội dung mô đun 5 Bài 1: KIỂM TRA SỬA CHỮA, LẮP ĐẶT TỦ LẠNH TRỰC TIẾP Mã bài: MĐ 23 -01 Giới thiệu: Tủ lạnh gia đình là một thiết bị gần như không thể thiếu được đối với cuộc sống ngày nay, đặc biệt là cuộc sống ở thành thị.
2 trình bày cấu tạo và nguyên lý hoạt động của tủ lạnh. Mục tiêu: - Mô tả được cấu tạo của tủ lạnh gia đình. - Trình bày được nguyên lý làm việc tủ lạnh gia đình. - Rèn luyện đức tính cẩn thận , tỉ mỉ, chính xác , sáng tạo và khoa học Nội dung: 1.
Cấu tạo, nguyên lý hoạt động tủ lạnh trực tiếp, 1. Cấu tạo tủ lạnh trực tiếp Một tủ lạnh bao giờ cũng có hai phần chính: hệ thống máy lạnh và vỏ cách nhiệt. Hai phần này được lắp ghép với nhau sao cho gọn gàng, tiện lợi nhất Hình 1.1 : Cấu tạo tủ lạnh 1- Vỏ cách nhiệt; 2- cánh tủ; 3- ngăn đông (có dàn bay hơi); 4- giá để thực phẩm; 5- hộp đựng rau quả; 6- giá đựng chai lọ; 7- dàn ngƣng; 8- fin; 9- Blốc. Cách nhiệt gồm: Vỏ tủ cách nhiệt bằng polyurethan hoặc polystirol, vỏ ngoài bằng tôn sơn màu trắng hoặc sáng, bên trong là khung bằng nhựa.
Trong tủ có các giá để thực phẩm. Cửa tủ cũng được cách nhiệt, phía trong tủ có bố trí các giá để đặt chai lọ, trứng, bơ. Hệ thống máy lạnh của tủ lạnh gia đình kiểu nén hơi có nguyên lý hoạt động như đã trình bày ở hình 1. Các thành phần chủ yếu gồm lốc kín (máy nén và động cơ), dàn ngưng tụ, phin lọc, ống mao và dàn bay hơi.
Môi chất lạnh 6 (thƣờng là freôn 12) tuần hoàn trong hệ thống. Máy nén + Cấu tạo: Hình 1.2: Cấu tạo máy nén - C.R là 3 chữ viết tắt từ tiếng Anh - C: Common (Chân chung) - S: Start (Chân khởi động) - R: Run (Chân chạy) - Cuộn CS có điện trở lớn hơn cuộn CR - Roto là một lõi sắt được nối với trục khửu của máy nén + Dàn ngưng và dàn bay hơi - Cấu tạo: - Dàn ngưng tủ lạnh thường được làm bằng ống thép (Φ5) với cánh tản nhiệt bằng dây thép Φ 1.2 ÷ 2mm hàn đính lên ống thép. Trong tủ lạnh không quạt gió lạnh, dàn bay hơi là kiểu tấm có bố trí các rãnh cho ga lạnh tuần hoàn bên trong. Không khí đối lưu tự nhiên bên ngoài.
Vật liệu là nhôm hoặc thép không gỉ. Nếu là nhôm, dàn thường được phủ một lớp bảo vệ không ảnh hưởng đến chất lƣợng thực phẩm bảo quản. Nguyên lý hoạt động Hơi môi chất sau khi ra khỏi dàn bay hơi được máy hút về nén lên áp suất cao nhiệt độ cao ,sau đó đi vào thiết bị ngưng tụ, tại đây hơi môi chất trao đổi nhiệt với môi trường làm mát là nƣớc hoặc không khí thải nhiệt ra môi trường bên ngoài, ngưng tụ thành lỏng. Kết thúc quá trình ngưng tụ.
Lỏng cao áp sau khi ra khỏi thiết bị ngưng tụ đi qua tiết lưu giảm áp xuống áp suất bay hơi rồi đi vào thiết bị bay hơi, tại đây lỏng môi chất nhận nhiệt của môi trường cần làm lạnh, sôi hoá hơi. Kết thúc quá trình làm lạnh. Thiết bị tiết lưu. Đối với tủ lạnh gia đình có công suất nhỏ chế độ làm việc ổn định nên thay vì dùng van tiết lưu thì người ta sử dụng ống mao Cấu tạo: Ống mao đơn giản chỉ là một đoạn ống có đường kính rất nhỏ từ 0,6 đến 2mm với chiều dài từ 0,5 đến 5m Hình 1.5 : Ống mao trong hệ thống làm lạnh của tủ lạnh + Nhiệm vụ: - Giảm áp suất và nhiệt độ cung cấp đầy đủ lượng ga lỏng cho dàn bay hơi và duy trì áp suất bay hơi hợp lý, phù hợp với nhiệt độ bay hơi trong dàn lạnh.
Ưu nhược điểm + Ưu điểm: -Thiết bị đơn giản. 8 -Áp suất hai đầu ống mao tự cân bằng sau khi máy nén ngừng làm việc vài phút ,nên máy nén khởi động lại rất dễ dàng. + Nhược điểm: dễ tắt bẩn, tắt ẩm, khó xác định độ dài ống, không tự điều chỉnh được lưu lượng theo các chế độ làm việc khác nhau nên sử dụng cho các hệ thống lạnh có công suất nhỏ và rất nhỏ. Phin sấy lọc: + Cấu tạo: Vỏ hình trụ bằng đồng hoặc thép, bên trong có lưới chặn, có thể them lớp nỉ hoặc dạ, giửa là các hạt hoá chất có khả năng hút ẩm như silicagel hoặc zeolit Nhiệm vụ: Hình 1.
Phin lọc Đầu nối với dàn ngưng 1. Lưới lọc thô 2. Lưới lọc tinh 4. Đầu nối với ống mao 5.
Hút ẩm ,đề phòng hiện tượng tắc ẩm trong hệ thống 6. Lọc cặn bẩn để tránh hiện tượng, tắc bẩn và ăn mòn thiết bị 1. Sơ đồ nguyên lý tủ lạnh trực tiếp + Sơ đồ nguyên lý: Hình 1. Sơ đồ nguyên lý tủ lạnh trực tiếp 9 + Nguyên lý hoạt động: Hơi sinh ra ở dàn bay hơi được máy nén hút về và nén lên thành hơi có áp suất cao và nhiệt độ cao rồi đẩy vào dàn ngƣng tụ.
Trong dàn ngưng tụ, môi chất nóng thải nhiệt cho môi trường làm mát là không khí để ngưng tụ lại thành lỏng. Lỏng đi qua phin sấy lọc rồi vào ống mao. Khi qua ống mao áp suất bị giảm xuống áp suất bay hơi rồi tiếp tục đi vào dàn bay hơi. Tại dàn bay hơi môi chất trao đổi nhiệt đối lưu tự nhiên với môi trường làm lạnh thu nhiệt của môi trƣờng làm lạnh để sôi bay hơi môi chất và cứ như thế khép kín chu trình.
Sơ đồ nguyên lý tủ lạnh gián tiếp : + Sơ đồ nguyên lý: Bình tách lỏng Phin lọc Hình 1.8 Sơ đồ nguyên lý tủ lạnh gián tiếp + Nguyên lý hoạt động Hơi sinh ra ở dàn bay hơi được máy nén hút về và nén lên thành hơi có áp suất cao và nhiệt độ cao rồi đẩy vào dàn ngưng tụ. Trong dàn ngưng tụ, môi chất nóng thải nhiệt cho môi trường làm mát là không khí để ngưng tụ lại thành lỏng. Lỏng đi qua phin sấy lọc sau đó vào ống mao. Khi qua ống mao áp suất bị giảm xuống áp suất bay hơi rồi tiếp tục đi vào dàn bay hơi.
Tại dàn bay hơi môi chất trao đổi nhiệt đối lưu cưởng bức với môi trường làm lạnh thu nhiệt của môi trường làm lạnh để sôi bay hơi môi chất và cứ như thế khép kín chu trình.