ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH AN GIANG TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ AN GIANG GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: PLC NÂNG CAO NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP NGHỀ & CAO ĐẲNG NGHỀ Ban hành theo QĐ số: 70/QĐ-CĐN, ngày 11 tháng 01 năm 2019 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng nghề An Giang) An Giang – Năm 2019 GIỚI THIỆU Trong chương trình PLC cơ bản, người học đã được học tất cả các lệnh cơ bản trong PLC S7-300 và làm một số bài tập ứng dụng có liên quan đến qui trình công nghệ thực tế. Tuy nhiên do hạn chế về thời gian nên người học chưa được thực hành lắp đặt và vận hành các hệ thống điều khiển bằng PLC một cách thành thạo, kể cả hệ thống điều khiển lẫn mạch động lực. Bên cạnh đó, các hệ thống điều khiển phức tạp, đòi hỏi kỹ năng lập trình cao cũng chưa được giới thiệu. Nhằm giải quyết những vấn đề nêu trên trong giới hạn thời gian và năng lực của người học, giáo trình PLC nâng cao được biên soạn dựa theo chương trình chi tiết đã được ban hành, gồm các nội dung sau: - Bài 1: Điều khiển các động cơ khởi động và dừng theo trình tự.
- Bài 2: Điều khiển động cơ không đồng bộ ba pha quay hai chiều có hãm trước lúc đảo chiều. - Bài 3: Điều khiển động cơ không đồng bộ ba pha, quay hai chiều, mở máy bằng phương pháp Y-, có hãm trước lúc đảo chiều. - Bài 4: Điều khiển đèn giao thông. - Bài 5: Đếm sản phẩm.
- Bài 6: Điều khiển đóng mở cửa tự động. - Bài 7: Điều khiển máy bán nước tự động. - Bài 8: Điều khiển máy trộn. - Bài 9: Điều khiển thang máy.
- Bài 10: Màn hình cảm biến. - Bài 11: Hiển thị dữ liệu và cài đặt dữ liệu từ thiết bị ngoại vi. - Bài 12: PLC của các hãng khác. Đây là giáo trình được biên soạn dựa trên các tài liệu có sẳn và kiến thức của bản thân.
Trong quá trình biên soạn khó tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự góp ý chân thành của đồng nghiệp và các nhà chuyên môn nhằm giúp cho giáo trình được cập nhật, chỉnh sửa để ngày càng hoàn thiện hơn trong thời gian tới. Chân thành cảm ơn. An Giang, ngày tháng năm 2018 Tham gia biên soạn TRẦN KIM THUẤN Trang 1 MỤC LỤC ĐỀ MỤC TRANG Lời giới thiệu. 2 Chương trình mô đun.
3 BÀI 1: ĐIỀU KHIỂN CÁC ĐỘNG CƠ KHỞI ĐỘNG VÀ DỪNG THEO TRÌNH TỰ A. Nguyên lý hoạt động của hệ thống. Các lệnh sử dụng trong chương trình. Kết nối và vận hành hệ thống.
Vẽ sơ đồ nguyên lý mạch động lực. Lập trình theo yêu cầu bài tập. Kiểm tra nguyên lý hoạt động. Kết nối các ngỏ vào/ra với thiết bị ngoại vi.
9 BÀI 2: ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA QUAY HAI CHIỀU CÓ HÃM TRƯỚC LÚC ĐẢO CHIỀU A. Nguyên lý hoạt động của hệ thống. Các lệnh sử dụng trong chương trình. Kết nối và vận hành hệ thống.
Vẽ sơ đồ nguyên lý mạch động lực. Lập trình theo yêu cầu bài tập. Kiểm tra nguyên lý hoạt động. Kết nối các ngỏ vào/ra với thiết bị ngoại vi.
16 BÀI 3: ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA, QUAY HAI CHIỀU, MỞ MÁY BẰNG PHƯƠNG PHÁP Y-, CÓ HÃM TRƯỚC LÚC ĐẢO CHIỀU A. Nguyên lý hoạt động của hệ thống. Các lệnh sử dụng trong chương trình. Kết nối và vận hành hệ thống.
Vẽ sơ đồ nguyên lý mạch động lực. Lập trình theo yêu cầu bài tập. Kiểm tra nguyên lý hoạt động. Kết nối các ngỏ vào/ra với thiết bị ngoại vi.
20 Trang 2 BÀI 4: ĐIỀU KHIỂN ĐÈN GIAO THÔNG A. Nguyên lý hoạt động của hệ thống. Các lệnh sử dụng trong chương trình. Kết nối và vận hành hệ thống.
Vẽ sơ đồ nguyên lý mạch động lực. Lập trình theo yêu cầu bài tập. Kiểm tra nguyên lý hoạt động. Kết nối các ngỏ vào/ra với thiết bị ngoại vi.
25 BÀI 5: ĐẾM SẢN PHẨM A. Nguyên lý hoạt động của hệ thống. Các lệnh sử dụng trong chương trình. Kết nối và vận hành hệ thống.
Vẽ sơ đồ nguyên lý mạch động lực. Lập trình theo yêu cầu bài tập. Kiểm tra nguyên lý hoạt động. Kết nối các ngỏ vào/ra với thiết bị ngoại vi.
30 BÀI 6: ĐIỀU KHIỂN ĐÓNG MỞ CỬA TỰ ĐỘNG A. Nguyên lý hoạt động của hệ thống. Các lệnh sử dụng trong chương trình. Kết nối và vận hành hệ thống.
Vẽ sơ đồ nguyên lý mạch động lực. Lập trình theo yêu cầu bài tập. Kiểm tra nguyên lý hoạt động. Kết nối các ngỏ vào/ra với thiết bị ngoại vi.
38 BÀI 7: ĐIỀU KHIỂN MÁY BÁN NƯỚC TỰ ĐỘNG A. Nguyên lý hoạt động của hệ thống. Các lệnh sử dụng trong chương trình. Kết nối và vận hành hệ thống.
Vẽ sơ đồ nguyên lý mạch động lực. Lập trình theo yêu cầu bài tập. Kiểm tra nguyên lý hoạt động. Kết nối các ngỏ vào/ra với thiết bị ngoại vi.
45 BÀI 8: ĐIỀU KHIỂN MÁY TRỘN Trang 3 A. Nguyên lý hoạt động của hệ thống. Các lệnh sử dụng trong chương trình. Kết nối và vận hành hệ thống.
Vẽ sơ đồ nguyên lý mạch động lực. Lập trình theo yêu cầu bài tập. Kiểm tra nguyên lý hoạt động. Kết nối các ngỏ vào/ra với thiết bị ngoại vi.
50 BÀI 9: ĐIỀU KHIỂN THANG MÁY A. Nguyên lý hoạt động của hệ thống. Các lệnh sử dụng trong chương trình. Kết nối và vận hành hệ thống.
Vẽ sơ đồ nguyên lý mạch động lực. Lập trình theo yêu cầu bài tập. Kiểm tra nguyên lý hoạt động. Kết nối các ngỏ vào/ra với thiết bị ngoại vi.
59 BÀI 10: MÀN HÌNH CẢM ỨNG I. Cài đặt phần mềm, khởi tạo project. Thiết kế giao diện cho màn hình HMI. Kết nối PLC với màn hình cảm ứng.
81 BÀI 11: HIỂN THỊ DỮ LIỆU VÀ CÀI ĐẶT DỮ LIỆU TỪ THIẾT BỊ NGOẠI VI A. Cấu trúc của khối cài đặt và hiển thị dữ liệu. Cách truy cập địa chỉ vùng nhớ vào/ra. Kết nối và vận hành hệ thống.
Vẽ sơ đồ nguyên lý mạch động lực. Lập trình theo yêu cầu bài tập. Kiểm tra nguyên lý hoạt động. Kết nối các ngỏ vào/ra với thiết bị ngoại vi.
86 BÀI 12: PLC CỦA CÁC HÃNG KHÁC I. PLC của hãng Omron. PLC của hãng Mitsubishi. PLC của hãng Siemens (S7-200).
93 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 105 Trang 4 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN PLC NÂNG CAO Tên mô đun: PLC NÂNG CAO Mã mô đun: MĐ 27 Thời gian thực hiện mô đun: 135 giờ (Lý thuyết: 32 giờ, thực hành, thí nghiệm, thảo luận: 91 giờ, kiểm tra: 12 giờ). VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN 1. Vị trí: Trước khi học mô đun này cần hoàn thành các môn học, mô đun cơ sở, đặc biệt các môn học, mô đun: Tin học cơ bản; Trang bị điện và PLC cơ bản.
Tính chất: Là mô đun kỹ thuật chuyên ngành, thuộc các mô đun đào tạo nghề bắt buộc. MỤC TIÊU CỦA MÔ ĐUN 1. Về kiến thức: - Trình bày được nguyên lý hệ điều khiển lập trình PLC; So sánh các ưu nhược điểm với bộ điều khiển có tiếp điểm và các bộ lập trình cở nhỏ khác. - Phân tích được cấu tạo phần cứng và nguyên tắc hoạt động của phần mềm trong hệ điều khiển lập trình PLC.
Về kỹ năng: - Viết thành thạo các chương trình điều khiển thông dụng trong công nghiệp, biết cách mô phỏng chương trình này trên phần mềm, Download được chương trình này về mô hình phần cứng, mô hình hoạt động đúng. - Có khả năng tự nghiên cứu để sử dụng các loại PLC của các hãng khác. - Vận hành một hệ thống điều khiển dùng PLC có sẵn. - Lắp đặt mới các hệ thống điều khiển cỡ nhỏ dùng PLC đơn và Màn hình cảm biến.
- Viết các chương trình ứng dụng cỡ nhỏ cho PLC đơn và Màn hình cảm biến theo yêu cầu thực tế. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Trong quá trình làm việc luôn đảm bảo tính cẩn thận, chính xác, đúng qui trình, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị. NỘI DUNG MÔ ĐUN Thời gian (giờ) Thực hành, thí TT Tên chương, mục Tổng Lý Kiểm nghiệm, số thuyết tra thảo luận, bài tập 1 Bài 1: Điều khiển các động cơ khởi động 8 2 6 và dừng theo trình tự 2 Bài 2: Điều khiển động cơ không đồng bộ 8 2 6 ba pha quay hai chiều có hãm trước lúc Trang 5 đảo chiều 3 Bài 3: Điều khiển động cơ không đồng bộ 6 1 5 ba pha, quay hai chiều, mở máy bằng phương pháp Y-, có hãm trước lúc đảo chiều. Kiểm tra định kỳ lần 1 2 2 4 Bài 4: Điều khiển đèn giao thông 12 3 9 5 Bài 5: Đếm sản phẩm 10 3 7 Kiểm tra định kỳ lần 2 2 2 6 Bài 6: Điều khiển đóng mở cửa tự động 12 3 9 7 Bài 7: Điều khiển máy bán nước tự động 12 3 9 8 Bài 8: Điều khiển máy trộn 10 3 7 Kiểm tra định kỳ lần 3 2 2 9 Bài 9: Điều khiển thang máy 16 4 12 10 Bài 10: Màn hình cảm biến 14 4 10 Kiểm tra định kỳ lần 4 2 2 11 Bài 11: Hiển thị dữ liệu và cài đặt dữ liệu 12 2 10 từ thiết bị ngoại vi.
12 Bài 12: PLC của các hãng khác 3 2 1 Kiểm tra định kỳ lần 5 4 4 Cộng 135 32 91 12 Trang 6 BÀI 1: ĐK CÁC ĐỘNG CƠ KHỞI ĐỘNG VÀ DỪNG THEO TRÌNH TỰ - MỤC TIÊU CỦA BÀI: Sau khi học xong bài này, người học đạt được các yêu cầu sau: + Trình bày được nguyên lý làm việc chung của một hệ thống điều khiển động cơ khởi động và dừng theo trình tự, giải thích được các lệnh dùng trong chương trình điều khiển. + Lập trình được chương trình điều khiển các động cơ khởi động và dừng theo trình tự, hệ thống hoạt động đúng yêu cầu. Kết nối phần cứng đúng. Vận hành được hệ thống.
+ Đảm bảo an toàn lao động, trật tự, vệ sinh nơi làm việc. Nguyên lý hoạt động của hệ thống: Trong kỹ thuật, có những qui trình công nghệ yêu cầu các động cơ phải được khởi động và dừng đúng trình tự. Khoảng cách về thời gian dừng/khởi động giữa các động cơ có thể được điều khiển bằng tay hoặc dùng các loại timer.