BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP NAM ĐỊNH GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN: PHAY MÀI CƠ BẢN NGHỀ: CẮT GỌT KIM LOẠI TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày……. NAM ĐỊNH, năm2018 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình môđun Phay mài cơ bản được xây dựng và biên soạn trên cơ sở chương trình khung đào tạo nghề Cắt gọt kim loại đã được trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định phê duyệt dựa vào năng lực thực hiện của người kỹ thuật viên trình độ lành nghề.
Trên cơ sở phân tích nghề và phân tích công việc của các cán bộ, kỹ thuật viên có nhiều kinh nghiệm, đang trực tiếp sản xuất cùng với các chuyên gia đã tổ chức nhiều hoạt động hội thảo, lấy ý kiến v., đồng thời căn cứ vào tiêu chuẩn kiến thức, kỹ năng của nghề để biên soạn. Ban giáo trình môđun Phay mài cơ bản do tập thể cán bộ, giảng viên, kỹ sư của Trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định và các kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm biên soạn. Ban biên soạn xin chân thành cảm ơn các thầy cô khoa Cơ khí & Động lực trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định đã cộng tác, tạo điều kiện giúp đỡ trong việc biên soạn giáo trình. Trong quá trình thực hiện, ban biên soạn đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp thẳng thắn, khoa học và trách nhiệm của nhiều chuyên gia, công nhân bậc cao trong lĩnh vực nghề Cắt gọt kim loại.
Song do điều kiện về thời gian, Mặt khác đây là lần đầu tiên biên soạn giáo trình dựa trên năng lực thực hiện, nên không tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp để giáo trình mô đun Phay mài cơ bản được hoàn thiện hơn, đáp ứng được yêu cầu của thực tế sản xuất của các doanh nghiệp hiện tại và trong tương lai. Giáo trình môđun Phay mài cơ bản được biên soạn theo các nguyên tắc: Tính định hướng thị trường lao động; Tính hệ thống và khoa học; Tính ổn định và linh hoạt; Hướng tới liên thông, chuẩn đào tạo nghề khu vực và thế giới; Tính hiện đại và sát thực với sản xuất. Giáo trình môđun Phay mài cơ bản nghề Cắt gọt kim loại cấp trình độ Lành nghề đã được Hội đồng thẩm định trường, khoa nghiệm thu và nhất trí đưa vào sử dụng và được dùng làm giáo trình cho học viên trong các khoá đào tạo ngắn hạn hoặc cho công nhân kỹ thuật, các nhà quản lý và người sử dụng nhân lực tham khảo.
Nam Định, ngày 20 .tháng 03 năm 2018 Nhóm biên soạn 3 MỤC LỤC Trang Lời giới thiệu 3 Bài 1. Vận hành và bảo dưỡng máy phay vạn năng và Sử dụng dụng cụ gá 7 nghề Phay - Bào 1. Khái niệm cơ bản về gia công phay 2. Máy phay (Cấu tạo, công dụng , Nguyên lý làm việc và phân loại.
Đặc tính kỹ thuật của loại máy phay thông dụng 8 4.Các loại dụng cụ gá đơn giản thường dùng máy phay, bào, cách gá lắp. Vận hành máy phay vạn năng 11 6. Các biện pháp an toàn, bảo quản và bảo dưỡng máy phay vạn năng 13 Bài 2. Sử dụng Dao phay 1.
Nhận dạng, gá lắp và điều chỉnh dao 15 3. Thực hiện các biện pháp an toàn khi sử dụng dao 16 Bài 3. Phay mặt phẳng ngang 17 1. Các yêu cầu kỹ thuật của mặt phẳng ngang 2.
Phương pháp phay mặt phẳng ngang. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục. Các bước tiến hành. Phay các mặt phẳng song song,vuông góc.
Các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết gia công. Phương pháp phay các mặt phẳng song song, vuông góc trên máy phay 24 vạn năng. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục. Các bước tiến hành.
26 Bài 5: Phay mặt bậc. Các yêu cầu kỹ thuật của mặt bậc. Phương pháp phay mặt bậc trên máy phay vạn năng 28 3. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục.
Các bước tiến hành 32 Bài 6: Phay mặt phẳng nghiêng. Các yêu cầu kỹ thuật của mặt phẳng nghiêng. Phương pháp phay mặt phẳng nghiêng trên máy phay vạn năng 34 3. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục.
Các bước tiến hành 37 Bài 7.Quá trình cắt gọt khi mài và các phương pháp mài và những yếu tố ảnh 38 hưởng đến chất lượng của bề mặt mài 1. Những đặc điểm khác nhau giữa mài và tiện, phay, bào 2. Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của bề mặt mài 39 3. Lực cắt gọt khi mài 41 5.
Công suất mài 4 6. Mài tiến dọc 42 7. Mài tiến ngang 8. Mài quay tròn 9.
Mài phối hợp 46 Bài 8.Cấu tạo, ký hiệu các loại đá mài, phương pháp thử và cân bằng đá mài 47 1. Tính chất và công dụng của các loại đá mài 48 5. Ký hiệu, hình dạng của đá mài 4. Cách thử nghiệm đá mài 52 5.
Phương pháp cân bằng tĩnh 56 6. Phương pháp cân bằng động 58 7. Các bước tiến hành cân bằng đá mài 59 Bài 9.Vận hành máy mài phẳng gá lắp và sửa đá mài 60 1. Đặc tính kỹ thuật của máy mài phẳng 2.
Các bộ phân cơ bản của máy mài phẳng 62 3. Thao tác vận hành máy mài phẳng 4. Phương pháp gá lắp đá mài và rà sửa đá 65 5. Chăm sóc và bảo dưỡng máy mài 66 Bài 10: Mài mặt phẳng trên máy mài phẳng 67 1.
Các phương pháp mài mặt phẳng 2. Các dạng sai hỏng khi mài phẳng, nguyên nhân và cách khắc phục 68 3. Mài mặt phẳng 69 4. Kiểm tra hoàn chỉnh 70 5 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN BÀO XỌC CƠ BẢN Tên môn đun: Phay – Bào cơ bản.
Mã số mô đun: T512016611 Thời gian mô đun: 75 giờ; (Lý thuyết: 15 giờ; Thực hành:57 giờ; Kiểm tra: 3 giờ) I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN: -Vị trí: Môn học được bố trí sau khi học sinh học xong các môn học chung, cơ sở nghề, mô đun nghề: T512015810, T512015910, T512016010, T512016110, T512016210, T512014811, ,… - Tính chất: là mô đun chuyên môn nghề bắt buộc. MỤC TIÊU MÔ ĐUN: + Kiến thức: - Trình bày được cấu tạo, nguyên lý làm việc của một số máy phay, máy mài thông dụng. - Đánh giá qua bài kiểm tra viết với câu tự luận, trắc nghiệm bằng bảng kiểm đạt yêu cầu.
+ Kỹ năng: - Nhận dạng, lựa chọn đúng các loại: Đồ gá, dụng cụ cắt, dụng cụ kiểm tra. - Phay, mài được các mặt phẳng ngang, mặt phẳng song song vuông góc, mặt bậc, mặt phẳng nghiêng đạt yêu cầu kỹ thuật, thời gian và an toàn. - Được đánh giá qua quá trình, sản phẩm bằng quan sát và bảng kiểm đạt yêu cầu. + Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Biểu lộ tinh thần trách nhiệm, tự giác và hợp tác trong quá trình làm việc.
- Cẩn thận, nghiêm túc khi vận hành máy. 6 BÀI 1:VẬN HÀNH VÀ BẢO DƯỠNG MÁY PHAY VẠN NĂNG, SỬ DỤNG DỤNG CỤ GÁ NGHỀ PHAY BÀO Mục tiêu của bài: - Trình bày đầy đủ cấu tạo, nguyên lý làm việc, công dụng và phân loại máy phay và một số đồ gá thông dụng trên máy phay, máy mài - Trình bày hoạt động của các bộ phận chính, các cơ cấu điều khiển, điều chỉnh và những đặc trưng của máy phay chính xác. - Trình bày được hoạt động của các bộ phận chính, các cơ cấu điều khiển, điều chỉnh và những đặc trưng của các dụng cụ gá thông dụng. - Vận hành, bảo dưỡng máy phay và Sử dụng thành thạo đồ gá thông dụng đúng quy trình và đúng nội quy.
Nội dung của bài: 1. Khái niệm cơ bản về gia công phay 2. Máy phay (Cấu tạo, công dụng , Nguyên lý làm việc và phân loại. Đặc tính kỹ thuật của loại máy phay thông dụng 4.Các loại dụng cụ gá đơn giản thường dùng máy phay, mài, cách gá lắp.
Vận hành máy phay vạn năng 6. Các biện pháp an toàn, bảo quản và bảo dưỡng máy phay vạn năng 1. VẬN HÀNH VÀ BẢO DƯỠNG MÁY PHAYVẠN NĂNG 1. Khái niệm cơ bản về gia công phay: Phay là phương pháp gia công phổ biến, có khả năng công nghệ rộng rãi.
Ngoài phay mặt phẳng, phay còn gia công được nhiều bề mặt định hình khác nhau như phay rãnh, bậc, ren, bánh răng. Trong sản suất loạt lớn, khối phay thay thế hoàn toàn cho bào, xọc (ít). Dao phay có nhiều lưỡi cắt cùng làm việc nên đạt năng suất và chất lượng bề mặt chi tiết cao hơn rất nhiều so với bào, xọc. Phay là phương pháp gia công cắt gọt kim loại có phoi, dưới tác dụng của nhiều lưỡi cắt nhằm tạo ra chi tiết có hình dáng và kích thước theo yêu cầu.
Gia công phay được thực hiện trên máy phay đứng, máy phay ngang vạn năng, máy phay giường, máy phay nhiều trục và máy phay chuyên dùng. Cấu tạo, công dụng và phân loại máy phay. Cấu tạo máy phay vạn năng. Theo cách bố trí trục chính người ta phân máy phay vạn năng thành 2 loại đó là máy phay đứng và máy phay ngang.
Máy phay đứng là máy có trục chính thẳng đứng, vuông góc với bề mặt làm việc của bàn máy. Đầu máy phay đứng có thể xoay qua lại 1 góc 450. Máy phay ngang là máy có trục chính nằm ngang song song với bề mặt làm việc của bàn máy. Trong sản suất loạt lớn hoặc khối trên máy phay ngang có ưu điểm là sử dụng tổ hợp dao tự động đạt kích thước.
Dù là máy phay ngang hay đứng thì chúng đều được tạo thành bỡi các bộ phận chính sau: 7 Đế máy: Dùng nâng đỡ các bộ phận khác của máy bao gồm cả thân máy đồng thời là nơi chứa các dung dịch trơn nguội. Thân máy: Được lắp trên đế máy đồng thời là nơi gá lắp và nâng đỡ toàn bộ các bộ phận khác của máy. Bàn máy: Thực hiện chuyển động chạy dao thẳng đứng (Sđ) đồng thời là nơi gá lắp và dẫn hướng cho bàn dao ngang (sn). Bàn dao dọc(Sd) nằm trên bàn dao ngang, trên bàn dao dọc là băng máy có rãnh chữ T để gá đặt và kẹp chặt phôi gia công.
Hộp tốc độ: Tạo ra các cấp tốc độ cho chuyển động chính (n) Hộp bước tiến: Tạo ra các bước chuyển động khác nhau của bàn máy khi chạy tự động. Đầu máy (Máy phay đứng), có thể xoay qua lại một góc 450. Cần ngang (máy phay ngang) Dùng để lắp giá đỡ đỡ trục chính.