mở đầu 1 1 0 2 Cấu trúc máy tính 5 2 3 3 Hộp máy và bộ nguồn 10 2 8 4 Bo mạch chủ 6 2 4 5 Bộ nhớ máy tính 5 2 2 1 6 Màn hình-bàn phím-Chuột 7 2 5 7 Card đồ hoạ và âm thanh 6 2 4 8 Lắp ráp máy tính 5 2 2 1 Tổng cộng 45 15 28 2 5 Bài 1:CẤU TRÚC MÁY TÍNH Mã bài: MĐ16-01 Mục đích bài học: Trình bày được chức năng, cấu tạo của máy tính; Phân biệt được các loại máy tính hiện nay; Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác, và tác phong công nghiệp; 1.Các khái niệm cơ bản: Máy tính (Computer) là thiết bị điện tử thực hiện công việc sau: 1.1 Nhận thông tin vào. Xử lý thông tin theo chương trình nhớ sẵn bên trong bộ nhớ máy tính. Đưa thông tin ra. Chương trình (Program): chương trình là dãy các câu lệnh nằm trong bộ nhớ, nhằm mục đích hướng dẫn máy tính thực hiện một công việc cụ thể nào đấy.
Máy tính thực hiện theo lệnh trong chương trình. Phần mềm (Software): Bao gồm chương trình và dữ liệu. Phần cứng (Hardware): Bao gồm tất cả các thành phần vật lý cấu thành lên hệ thống máy tính. Phần dẻo (Firmware): Là thành phần chứa cả hai thành phần trên.
Kiến trúc máy tính (Computer Architecture) đề cập đến các thuộc tính của hệ thống máy tính dưới cái nhìn của người lập trình. Hay nói cách khác, là những thuộc tính ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình thực hiện logic của chương trình. Bao gồm: tập lệnh, biểu diễn dữ liệu, các cơ chế vào ra, kỹ thuật gán địa chỉ,… Tổ chức máy tính(Computer Organization): đề cập đến các khối chức năng và liên hệ giữa chúng để thực hiện những đặc trưng của kiến trúc. Ví dụ: trong kiến trúc bộ nhân: đây là thuộc tính của hệ thống xử lý.
Bộ nhân này sẽ được tổ chức riêng bên trong máy tính hoặc nó được tính toán nhiều lần trên bộ cộng để được một kết qủa nhân tương ứng. Cấu trúc máy tính(Computer Structure): là những thành phần của máy tính và những liên kết giữa các thành phần. Ở mức cao nhất máy tính bao gồm 4 thành phần: .Các loại máy tính thông dụng a. Siêu máy tính: Một siêu máy tính là một máy tính vượt trội trong khả năng và tốc độ xử lý.
Siêu máy tính cỡ nhỏ (minisupercomputers): c. Mainframe (Máy tính lớn): Là loại máy tính có kích thước lớn được sử dụng chủ yếu bởi các công ty lớn như các ngân hàng, các hãng bảo hiểm. để chạy các ứng dụng lớn xử lý khối lượng lớn dữ liệu như kết quả điều tra dân số, thống kê khách hàng và doanh nghiệp, và xử lý các giao tác thương mại. Máy chủ doanh nghiệp: Là một hệ thống máy tính chủ yếu dùng để phục vụ cho một doanh nghiệp lớn.
Máy trạm (workstation): Thuật ngữ workstation được dịch sang tiếng Việt rất sát nghĩa là "máy trạm" hay "trạm làm việc". Nhưng "máy trạm" hoàn toàn khác với "máy chủ" (server). o Máy tính xách tay (Laptop). o Máy tính bảng con.
o Thiết bị hỗ trợ kỹ thuật số cá nhân (PDA). Máy tính tháo lắp.Cấu trúc máy tính Hình 1 Cấu trúc chung của máy tính bao gồm: Bộ xử lí trung tâm, bộ nhớ trong, các thiết bị vào/ra, bộ nhớ ngoài. CÂU HỎI ÔN TẬP: Câu 1: Nêu khái niệm cơ bản của kiên trúc máy tính. Câu 2: Nêu các thành phần cơ bản về phần cứng máy tính 7 Bài 2: HỘP MÁY VÀ BỘ NGUỒN Mã bài: MĐ16-02 Mục tiêu: Trình bày được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của bộ nguồn; Trình bày được công dụng của hộp máy và bộ nguồn; Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác, và tác phong công nghiệp.1 Chức năng :Là giá đỡ các thiết bị khác của máy tính hay nói cách khác là vỏ của máy tính Hình 1.2 Phân loại Case có 2 loại: Loại để đứng (Tower) và loại để nằm (Desktop), tùy theo nhu cầu sử dụng mà chọn Case thích hợp.3 Cách chọn mua Việc chọn thùng máy tính (case) để chứa các linh kiện phần cứng của máy tính tưởng chừng đơn giản, chọn sao cho bắt mắt là được.
Tuy nhiên, về sau, khi sử dụng có thể bạn sẽ hối tiếc khi đã lỡ chọn case có không gian bên trong quá chật hẹp, thao tác tháo lắp đĩa cứng bị vướng , khung sắt lắp đĩa cứng bị thòng xuống, không nhìn thấy các đèn LED tín hiệu ở mặt trước. Tính tiện dụng Để đảm bảo được tính tiện dụng của case, bạn hãy bỏ qua sự cầu kỳ ở mặt trước của nó; hoặc nếu muốn đảm bảo cả 2 yếu tố này, bạn hãy “điểm mặt” 3 cái case ưng ý nhất rồi hãy khảo sát và so sánh tính tiện dụng bên trong để chọn ra một. Đầu tiên, bạn hãy quan sát mặt trước của case. Nếu nút bấm nguồn (nút power), nút bấm khởi động nóng (nút reset) lòi ra khỏi bề mặt case khá nhiều thì hãy bỏ qua, bởi chúng có thể làm cho máy tính của bạn tự tắt ngang hoặc khởi động khi vô tình chạm mạnh tay vào, nhất là những gia đình có trẻ em.
Hiện nay, trên thị trường có loại case thiết kế nút power ở dạng nhựa trong suốt (to cỡ bằng nắp chai bia; nằm ngang bề mặt 8 case) có đèn LED xanh hoặc đỏ ở xung quanh chiếu thẳng vào nên trông rất đẹp lúc về đêm. Tiếp theo, bạn chú ý đến vị trí đặt 2 ngõ cắm USB và ngõ cắm headphone (màu xanh), micro (màu hồng hoặc đỏ). Hãy chọn loại case bố trí các ngõ cắm này ở khu vực nửa trên của case để không phải cuối xuống tìm khi muốn cắm đĩa flash USB, headphone. Sau đó, quan sát 2 đèn LED báo nguồn (màu xanh) và truy xuất dữ liệu đĩa cứng (màu đỏ).
Bạn nên ưu tiên chọn loại case bố trí 2 đèn này ngay trên bề mặt hoặc loại có nút power trong suốt, không nên chọn loại bố trí 2 đèn này ở phía dưới một tấm nhựa đen vì bạn chẳng thấy gì khi không nhìn trực diện. Tuy nhiên, nếu đã lỡ chọn và đang dùng loại case có 2 đèn báo bị che khuất dưới tấm nhựa đen thì hãy dùng tuốt- nơ-vít dẹp cạy bỏ tấm nhựa đen đó đi để lòi 2 đèn LED xanh và đỏ ra ngoài. Tính an toàn Sau khi chọn mặt case, bạn hãy nhờ nhân viên bán hàng mở nắp thùng ra để xem, bạn cũng có thể tự mở xem nếu case được trưng bày ở bên ngoài và dễ mở. Trước hết, bạn hãy xem phần khung (nằm ngay sau mặt thùng máy) lắp các ổ đĩa cứng, CD, DVD.
Nếu khung này ở dạng lưng chừng, không chạm đến phần mặt đáy của case thì thế nào nó cũng sẽ bị thụng xuống khi bạn lắp đĩa cứng vào, hoặc bị biến dạng theo chiều rộng khiến cho 4 mấu sắt nâng đĩa cứng bị đẩy ra xa làm cho đĩa cứng bị rớt xuống case trước khi bạn vặn hoặc tháo các ốc vít đính chặt đĩa cứng với case. Do vậy, bạn hãy chọn loại case có khung này được đính chặt vào mặt đáy của case; tất nhiên là giá loại case như vậy sẽ đắt hơn loại case có khung lưng chừng khoảng từ 50.000 đồng trở lên.Bộ Nguồn máy tính (Power): 2.1 Chức năng: Cung cấp điện áp ổn định và đủ lớn cho các linh kiện Hình 2.2 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động: Bộ nguồn có 3 mạch chính là : + Mạch chỉnh lưu có nhiệm vụ đổi điện áp AC 220V đầu vào thành DC 300V cung cấp cho nguồn cấp trước và nguồn chính. + Nguồn cấp trước có nhiệm vụ cung cấp điện áp 5V STB cho IC Chipset quản lý nguồn trên Mainboard và cung cấp 12V nuôi IC tạo dao động cho nguồn chính hoạt động ( Nguồn cấp trước hoạt động liên tục khi ta cắm điện .) + Nguồn chính có nhiệm vụ cung cấp các điện áp cho Mainboard, các ổ đĩa cứng, đĩa mềm, đĩa CD Rom. nguồn chính chỉ hoạt động khí có lệnh PS_ON điều khiển từ Mainboard .2 9 - Mạch chỉnh lưu Nhiệm vụ của mạch chỉnh lưu là đổi điện áp AC thành điện áp DC cung cấp cho nguồn cấp trước và nguồn xung hoạt động.
Sơ đồ mạch như sau : Nguồn ATX sử dụng mạch chỉnh lưu có 2 tụ lọc mắc nối tiếpđể tạo ra điện áp cân bằng ở điển giữa. + Công tắc SW1 là công tắc chuyển điện 110V/220V bố trí ở ngoài khi ta gạt sang nấc 110V là khi công tắc đóng => khi đó điện áp DC sẽ được nhân 2, tức là ta vẫn thu được 300V DC + Trong trường hợp ta cắm 220V mà ta gạt sang nấc 110V thì nguồn sẽ nhân 2 điện áp 220V AC và kết quả là ta thu được 600V DC => khi đó các tụ lọc nguồn sẽ bị nổ và chết các đèn công suất. Nguồn cấp trước + Nhiệm vụ của nguồn cấp trước là cung cấp điện áp 5V STB cho IC quản lý nguồn trên Mainboard và cung cấp 12V cho IC dao động của nguồn chính. + Sơ đồ mạch như sau : Sơ đồ mạch nguồn cấp trước trong bộ nguồn ATX R1 là điện trở mồi để tạo dao động 10 R2 và C3 là điện trở và tụ hồi tiếp để duy trì dao động D5, C4 và Dz là mạch hồi tiếp để ổn định điện áp ra Q1 là đèn công suất Nguồn chính + Nhiệm vụ : Nguồn chính có nhiệm vụ cung cấp các mức điện áp cho Mainboard và các ổ đĩa hoạt động + Sơ đồ mạch của nguồn chính như sau : Sơ đồ mạch nguồn chính trong bộ nguồn ATX Q1 và Q2 là hai đèn công suất, hai đèn này đuợc mắc đẩy kéo,trong một thời điểm chỉ có một đèn dẫn đèn kia tắt do sự điều khiển của xung dao động.
OSC là IC tạo dao động, nguồn Vcc cho IC này là 12V do nguồn cấp trước cung cấp, IC này hoạt động khi có lệnh P.ON = 0V , khi IC hoạt động sẽ tạo ra dao động dạng xung ở hai chân 1, 2 và được khuếch đại qua hai đèn Q3 và Q4 sau đó ghép qua biến áp đảo pha sang điều khiển hai đèn công suất hoạt động. Biến áp chính : Cuộn sơ cấp được đấu từ điểm giữa hai đèn công suất và điểm giữa hai tụ lọc nguồn chính => Điện áp thứ cấp được chỉnh lưu thành các mức điện áp +12V, +5V, +3,3V, -12V, -5V => cung cấp cho Mainboard và các ổ đĩa hoạt động .