Giáo trình mô đun gia công mặt cong - Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc

Giáo trình mô đun gia công mặt cong ngành gia công và thiết kế sản phẩm mộc cung cấp kiến thức, kỹ thuật tạo hình và gia công chi tiết cong chuẩn xác.

• Tác giả: Nguyễn Hữu Tân
• Trường học: Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc
• Chuyên ngành: Gia công và thiết kế sản phẩm mộc
• Đề tài: Giáo trình mô đun: Gia công mặt cong
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Đồng Nai

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình mô đun gia công mặt cong ngành mộc

Giáo trình mô đun gia công mặt cong thuộc chương trình đào tạo trung cấp ngành gia công và thiết kế sản phẩm mộc, cung cấp kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật gia công các bề mặt cong trên vật liệu gỗ. Nội dung bao gồm 11 bài học, từ sử dụng bào cong, bào ngang, bào soi, bào lá đến vận hành máy phay một trục, hai trục và máy tiện đẩy tay. Mỗi bài tập trung vào phương pháp gia công cụ thể, kỹ thuật bảo dưỡng máy móc và an toàn lao động. Giáo trình kết hợp lý thuyết với thực hành, giúp học viên nắm vững quy trình sản xuất các sản phẩm gỗ cong như bàn ghế, khung tranh hay chi tiết nội thất. Tài liệu tham khảo đa dạng từ sách chuyên ngành đến tiêu chuẩn kỹ thuật ngành mộc, đảm bảo cập nhật xu hướng công nghiệp.

1.1. Đối tượng và mục tiêu đào tạo

Mô đun hướng tới học viên trung cấp ngành mộc có nhu cầu nâng cao kỹ năng gia công mặt cong. Mục tiêu đào tạo gồm: thành thạo kỹ thuật sử dụng dụng cụ thủ công (bào cong, bào lá) và máy móc công nghiệp (máy phay, máy tiện), hiểu rõ tính chất vật liệu gỗ khi gia công cong, đảm bảo độ chính xác và thẩm mỹ sản phẩm. Học viên sẽ được rèn luyện khả năng đọc bản vẽ kỹ thuật, lựa chọn phương pháp gia công phù hợp với từng loại gỗ (gỗ dẻ, gỗ lim, gỗ thông) và khắc phục lỗi thường gặp trong quá trình sản xuất.

1.2. Cấu trúc nội dung giáo trình

Giáo trình chia thành 3 phần chính: (1) Kỹ thuật dụng cụ thủ công (bào cong, bào ngang) với 4 bài học, (2) Vận hành máy móc công nghiệp (máy phay, máy tiện) với 4 bài, (3) Bảo dưỡng thiết bị và an toàn lao động. Mỗi bài gồm mục tiêu học tập, lý thuyết, hướng dẫn thực hành, câu hỏi ôn tập và bài tập tình huống. Phần phụ lục cung cấp bảng tra cứu tốc độ cắt, góc mài lưỡi bào và tiêu chuẩn an toàn ngành mộc, hỗ trợ học viên trong quá trình học tập và ứng dụng thực tế.

II. Những thách thức trong gia công mặt cong sản phẩm mộc

Gia công mặt cong là công đoạn phức tạp đòi hỏi sự kết hợp giữa kỹ thuật, kinh nghiệm và hiểu biết về vật liệu. Thách thức chính bao gồm: (1) Lựa chọn gỗ phù hợp – gỗ cứng (lim, sến) khó gia công cong hơn gỗ mềm (thông, trám), (2) Kiểm soát độ cong – sai lệch 1-2mm có thể ảnh hưởng đến thẩm mỹ sản phẩm, (3) Mài nhẵn bề mặt cong – yêu cầu dụng cụ chuyên dụng như bào lá hoặc máy soi, (4) An toàn lao động – nguy cơ tai nạn do dao cắt không sắc hoặc máy móc không được bảo trì. Ngoài ra, học viên thường gặp khó khăn trong việc đọc bản vẽ 3D, chuyển đổi hình dạng phẳng thành cong, hoặc xử lý các khuyết tật như nứt gỗ, cong vênh sau gia công.

2.1. Sai lệch kích thước và hình dạng

Sai lệch xảy ra khi lực ép không đều, dụng cụ mài không đúng góc, hoặc gỗ có độ ẩm cao. Ví dụ, khi bào cong, nếu lưỡi bào không sắc hoặc góc bào quá lớn, bề mặt sẽ bị xước hoặc mất độ cong mong muốn. Để khắc phục, cần kiểm tra độ ẩm gỗ (12-18%), sử dụng thước đo cong chuyên dụng, và điều chỉnh tốc độ cắt phù hợp với loại gỗ. Thực hành trên mẫu thử trước khi gia công sản phẩm chính là biện pháp hiệu quả nhất.

2.2. Rủi ro an toàn lao động

Nguy cơ tai nạn bao gồm đứt tay do dao bào không được bảo vệ, bụi gỗ gây bệnh hô hấp, hoặc máy móc hoạt động không ổn định. Giáo trình nhấn mạnh việc sử dụng đồ bảo hộ (kính, găng tay, khẩu trang) và tuân thủ quy trình vận hành máy. Đối với máy phay, cần kiểm tra chốt hãm dao, khóa an toàn và vệ sinh bàn máy sau mỗi lần sử dụng. Học viên cần được đào tạo về sơ cứu vết thương nhỏ và cách xử lý sự cố máy móc.

III. Phương pháp gia công mặt cong hiệu quả trong sản xuất

Phương pháp gia công mặt cong gồm hai nhóm chính: thủ công và cơ khí. Phương pháp thủ công sử dụng bào cong, bào lá hoặc bàn bào ngang, phù hợp với sản phẩm đơn chiếc hoặc mẫu thiết kế. Phương pháp cơ khí sử dụng máy phay một trục/ hai trục, máy tiện đẩy tay, hoặc máy soi cầm tay, tối ưu cho sản xuất hàng loạt. Kỹ thuật then chốt bao gồm: (1) Chuẩn bị gỗ – sấy khô, cắt phôi theo kích thước, (2) Tạo hình cong – sử dụng bàn ép nhiệt hoặc khuôn mẫu, (3) Hoàn thiện – mài nhẵn bằng giấy nhám hoặc máy soi, (4) Sơn phủ – lựa chọn sơn phù hợp với môi trường sử dụng. Giáo trình hướng dẫn chi tiết từng bước, kèm theo hình ảnh minh họa và video hướng dẫn.

3.1. Kỹ thuật sử dụng máy phay hai trục

Máy phay hai trục gia công mặt cong bằng cách điều chỉnh góc nghiêng của trục dao, cho phép tạo ra các đường cong phức tạp như chân bàn ghế hay chi tiết nội thất. Học viên cần nắm vững quy trình: (1) Lắp dao phay đúng kích thước, (2) Điều chỉnh tốc độ trục (18.000-24.000 vòng/phút), (3) Cố định phôi gỗ bằng kẹp hoặc bàn hút chân không, (4) Thực hiện gia công từ ngoài vào trong để tránh sứt mẻ. Giáo trình cung cấp bảng tra cứu tốc độ cắt theo loại gỗ, giúp học viên lựa chọn thông số tối ưu.

3.2. Bảo dưỡng dụng cụ và máy móc

Bảo dưỡng định kỳ giúp kéo dài tuổi thọ dụng cụ và đảm bảo an toàn. Đối với bào cong, cần mài lưỡi bào 2-3 lần/tuần bằng đá mài 800-1000 grit, giữ góc mài 25-30 độ. Máy phay yêu cầu kiểm tra dầu bôi trơn hàng tuần, vệ sinh bàn máy sau mỗi ca làm việc, và thay thế dao phay khi mòn quá 1mm. Giáo trình hướng dẫn cách nhận biết dấu hiệu hỏng hóc như tiếng ồn bất thường, rung lắc, hoặc nhiệt độ động cơ tăng cao, kèm theo biện pháp khắc phục.

IV. Ứng dụng thực tế và triển vọng nghề nghiệp

Gia công mặt cong mở ra cơ hội nghề nghiệp đa dạng trong ngành mộc, từ sản xuất nội thất cao cấp, đồ gỗ mỹ nghệ đến đồ chơi trẻ em. Các sản phẩm tiêu biểu gồm bàn ghế gỗ cong, khung tranh, cánh cửa gỗ nghệ thuật, hoặc chi tiết trang trí kiến trúc. Doanh nghiệp tuyển dụng đa phần là xưởng sản xuất đồ gỗ nội thất, xưởng chế tác đồ mỹ nghệ, hoặc các đơn vị thi công nội thất cao cấp. Học viên sau khi hoàn thành mô đun có thể đảm nhận vị trí thợ gia công chính, kỹ thuật viên bảo trì máy móc, hoặc tự mở xưởng sản xuất nhỏ. Giáo trình cũng giới thiệu xu hướng mới như gia công CNC kết hợp mặt cong, mở rộng cơ hội việc làm trong ngành công nghiệp 4.0.

4.1. Case study Sản xuất bàn ghế gỗ cong

Một xưởng sản xuất bàn ghế gỗ cong tại Đồng Nai đã áp dụng giáo trình này để đào tạo nhân viên, kết quả giảm 30% thời gian gia công, tăng 20% sản lượng và giảm 15% tỷ lệ phế phẩm. Quy trình tiêu chuẩn bao gồm: (1) Lựa chọn gỗ sấy khô 12% độ ẩm, (2) Cắt phôi theo mẫu CAD, (3) Gia công cong bằng máy phay hai trục, (4) Mài nhẵn bằng máy soi, (5) Sơn PU bóng. Xưởng cũng đầu tư máy CNC để gia công mẫu, rút ngắn thời gian chuẩn bị khuôn.

4.2. Phát triển kỹ năng và con đường sự nghiệp

Sau khi thành thạo gia công mặt cong, học viên có thể nâng cao trình độ bằng cách học các mô đun chuyên sâu như thiết kế 3D (AutoCAD, SolidWorks), vận hành máy CNC, hoặc quản lý sản xuất. Những kỹ năng bổ trợ gồm vẽ tay phác thảo, sử dụng phần mềm thiết kế (SketchUp, Fusion 360), và nắm vững tiêu chuẩn ngành (TCVN, ISO). Con đường sự nghiệp bao gồm: thợ gia công chính (thu nhập 12-20 triệu/tháng), kỹ sư sản xuất (18-30 triệu), hoặc doanh nhân tự mở xưởng (doanh thu 500 triệu-2 tỷ/năm).

Nội dung chính

TỔNG QUAN HỌC THUẬT VÀ NỘI DUNG GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: GIA CÔNG MẶT CONG

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình mô đun: Gia công mặt cong (Mã mô đun: MĐ15) là tài liệu đào tạo chuyên môn nghề bắt buộc thuộc chương trình đào tạo trình độ Trung cấp, ngành Gia công và thiết kế sản phẩm mộc, do Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc (thuộc Tòa Giám mục Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai) biên soạn và ban hành năm 2024 dưới hình thức lưu hành nội bộ. Nhóm tác giả tham gia biên soạn gồm: Nguyễn Hữu Tân, Lê Đình Nhật Lam, Nguyễn Đức Tâm, Phạm Vũ Trường Sơn và Trần Đình Tiền.

Trong cấu trúc chương trình đào tạo gồm 70 tín chỉ (1700 giờ), mô đun MĐ15 có thời lượng 4 tín chỉ (tổng cộng 100 giờ, bao gồm 20 giờ lý thuyết, 75 giờ thực hành/thảo luận và 5 giờ kiểm tra). Về vị trí môn học, mô đun này được bố trí học ngay sau mô đun Gia công mộng (MĐ14) và tạo nền tảng trực tiếp để người học tiếp thu các mô đun chuyên sâu tiếp theo như Ghép ván (MĐ16), Gia công ghế (MĐ18), Đóng đồ mộc dân dụng (MĐ19).

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định cụ thể theo 3 nhóm chuẩn đầu ra:

• Về kiến thức (A1): Trình bày được công dụng, cấu tạo và kỹ thuật sử dụng các dụng cụ cầm tay (bào cong, bào ngang, bào soi, bào lá) cùng các trang thiết bị máy móc chuyên dụng (máy phay 1 trục, máy phay 2 trục, máy tiện đẩy tay, máy soi cầm tay).
• Về kỹ năng (B1 - B4): Thực hiện gia công bề mặt cong bằng dụng cụ thủ công và cơ giới đúng yêu cầu kỹ thuật; gia công đường soi theo hình dáng lưỡi bào; tiện chi tiết tròn xoay trên máy tiện gỗ đẩy tay đúng quy trình, dung sai kích thước; tối ưu hóa thao tác để tiết kiệm nguyên liệu gỗ.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm (C1): Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn lao động, vệ sinh môi trường xưởng mộc và tác phong công nghiệp.

Giáo trình tiếp cận theo hướng mô-đun hóa kỹ năng nghề, kết hợp chặt chẽ giữa hướng dẫn vận hành kỹ thuật với quy trình bảo dưỡng cơ khí định kỳ tại xưởng thực hành.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình gồm 11 bài học chuyên đề, phân chia theo 3 khối kiến thức kỹ thuật:

1. Nhóm kỹ thuật dụng cụ thủ công (Bài 1 đến Bài 4):

   • Bài 1: Kỹ thuật sử dụng bào cong: Hướng dẫn cấu tạo chuyển động thẳng tịnh tiến khứ hồi, góc mài dao tương tự dao tiện (dao trái/phải), quy trình chỉnh cữ hai đầu trục và kiểm tra bề mặt bằng phương pháp đo prôfin sơ cấp.
   • Bài 2: Kỹ thuật sử dụng bào ngang: Gia công mặt phẳng ngang, mặt nghiêng, mặt bậc, rãnh và mặt định hình; kỹ thuật cầm bào xéo theo chiều bào gằn và phương pháp quan sát bề mặt thật (VT).
   • Bài 3 & Bài 4: Kỹ thuật sử dụng bào soi và bào lá: Kỹ thuật bóc tách lớp mỏng, tạo rãnh, căn cữ siết ốc trục máy cuốn và điều chỉnh độ sâu cắt gọt phôi gỗ từ hai phía.

2. Nhóm kỹ thuật thiết bị cơ giới (Bài 5 đến Bài 8):

   • Bài 5: Kỹ thuật sử dụng máy phay một trục: Cấu tạo máy phay đứng/ngang với dải tốc độ trục chính; 4 phương pháp gia công cơ bản gồm phay mặt, phay trơn, phay mặt bên và phay ngang.
   • Bài 6: Kỹ thuật sử dụng máy phay hai trục: Khai thác hệ thống hai trục chính độc lập (A-C hoặc B-C) xoay/nghiêng dao để phay họa tiết trang trí phức tạp; phân tích chỉ tiêu độ nhám theo sai lệch trung bình $Ra$ và chiều cao nhấp nhô $Rz$.
   • Bài 7: Kỹ thuật sử dụng máy tiện đẩy tay: Gia công chi tiết tròn xoay qua 4 phương pháp tiện mặt cong/côn gồm: đánh lệch ụ động (cho góc côn $< 10^\circ$), đánh lệch đài dao trên, sử dụng dao tiện định hình và sử dụng thước chép hình cơ khí; kiểm tra dung sai bằng đầu đo kim cương.
   • Bài 8: Kỹ thuật sử dụng máy soi cầm tay: Thực hiện soi rãnh bản lề, trang trí cạnh biên dạng, tạo lượn tròn ván sàn, cắt mộng và khoét lỗ.

3. Nhóm kỹ thuật bảo dưỡng thiết bị (Bài 9 đến Bài 11):

   • Cung cấp quy trình kiểm tra dung sai, độ rơ trục chính, căn chỉnh góc vuông bàn máy bằng thước chuyên dụng, thay thế dầu bôi trơn, vệ sinh bộ lọc khí và kiểm tra độ căng dây đai truyền động cho máy phay tubi, máy tiện đẩy tay và máy soi cầm tay.

Progression logic: Trình tự nội dung đi từ việc nắm vững nguyên lý gá lắp, mài sắc dụng cụ thủ công cơ bản, tiến tới làm chủ vận hành hệ thống máy cắt gọt cơ giới hóa tốc độ cao, và hoàn thiện bằng quy trình bảo dưỡng, kiểm chuẩn độ chính xác cơ khí.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Nguyên lý cắt gọt gỗ: Thiết lập mối quan hệ giữa chuyển động cắt chính (chuyển động tịnh tiến của dao bào hoặc chuyển động quay tròn của trục phay/tiện) và chuyển động chạy dao của phôi gỗ.
• Tiêu chuẩn đo lường và chất lượng bề mặt: Ứng dụng các thông số kỹ thuật chuẩn hóa để đánh giá bề mặt sau gia công, bao gồm sai lệch trung bình số học $Ra$, chiều cao mấp mô $Rz$, và phân tích đường trung bình của prôfin bề mặt.
• Phương pháp kiểm tra khuyết tật vật liệu: Khái quát các phương pháp kiểm tra không phá hủy phục vụ đánh giá sai hỏng phôi gỗ, từ kiểm tra trực quan (VT), kính hiển vi đến kiểm tra thẩm thấu (PT), siêu âm (UT) và chụp ảnh phóng xạ (RT).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Mài lưỡi bào/dao phay đúng góc nghiêng; căn chỉnh cữ hãm trục máy cuốn; gá đặt phôi đúng tâm máy tiện; căn chỉnh tốc độ và chiều sâu cắt gọt trên máy phay tubi.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Đọc hiểu bản vẽ định hình mặt cong; nhận diện các dạng sai hỏng (nứt, gờ sắc, vết xước, móp) và xác định đúng phương pháp xử lý khắc phục (mài nhám, chấn phẳng, đánh bóng).
• Năng lực thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Gia công chuẩn xác chi tiết gỗ tròn xoay và mặt cong định hình đạt dung sai yêu cầu; thực hiện bảo dưỡng máy móc định kỳ đảm bảo an toàn lao động tuyệt đối.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Giáo trình áp dụng mô hình giảng dạy tích cực, định hướng kết hợp chặt chẽ giữa trang bị lý thuyết nguyên lý và rèn luyện kỹ năng thực hành thao tác tại xưởng chuyên môn hóa:

• Phương pháp đối với giảng viên: Kết hợp thuyết trình ngắn, phương pháp nêu vấn đề, hướng dẫn nghiên cứu tài liệu kỹ thuật, chia nhóm học viên (8 - 10 người/nhóm) để giao bài tập tình huống thực hành và chủ đề thảo luận chuyên môn.
• Phương pháp đối với học viên: Tự nghiên cứu giáo trình và tài liệu tham khảo trước buổi học; tham gia thảo luận nhóm; thực hành gia công trực tiếp trên phôi mẫu; ghi chép nhật ký bảo dưỡng và nộp báo cáo kết quả thực hành đúng thời hạn. Điều kiện chuyên cần quy định học viên phải tham dự tối thiểu 70% thời lượng lý thuyết (vắng quá 30% phải học lại mô đun).
• Cơ sở vật chất phục vụ đào tạo: Đòi hỏi xưởng thực hành đồng bộ với trang thiết bị chuyên dụng gồm máy cưa đĩa cầm tay, máy cưa đĩa cố định, máy cưa vòng lượn, máy phay mộng đa năng, máy khoan trục ngang, máy đục mộng vuông, máy phay tubi 1-2 trục, máy tiện đẩy tay, máy soi cầm tay, dụng cụ lấy mực và các loại mẫu gỗ.
• Quy chế và hình thức kiểm tra đánh giá: Thực hiện theo Quy chế đào tạo Trung cấp hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Thang điểm đánh giá là thang điểm 10 (làm tròn đến một chữ số thập phân), quy đổi sang thang điểm 4 và điểm chữ:
  • Điểm kiểm tra thường xuyên & định kỳ (Trọng số 40%): Bao gồm 01 bài kiểm tra thường xuyên (sau 4 giờ học) và 04 bài kiểm tra định kỳ (sau 12 giờ học) thông qua hình thức hỏi miệng, trắc nghiệm, viết tự luận hoặc báo cáo thuyết trình.
  • Điểm thi kết thúc mô đun (Trọng số 60%): Thực hiện sau 96 giờ học với hình thức thi lý thuyết kết hợp bài thi thực hành gia công chi tiết trực tiếp tại xưởng theo chuẩn đầu ra A1, B1, B2, B3, B4, C1.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Giáo trình mô đun: Gia công mặt cong thể hiện tính hệ thống và cập nhật thông qua các yếu tố kỹ thuật:

• Tích hợp nguồn tài liệu chuyên khảo hiện đại: Nhóm tác giả biên soạn dựa trên việc kế thừa và tổng hợp trực tiếp số liệu kỹ thuật từ 3 công trình xuất bản chuyên ngành mộc giai đoạn 2019-2021:
  • Kỹ Thuật Gia Công Mặt Cong Trong Sản Phẩm Mộc (Phạm Ngọc Tú, NXB Khoa học và Kỹ thuật, 2019).
  • Gia Công Mặt Cong Mộc: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao (Nguyễn Thị Hoàng Anh, NXB Bách khoa Hà Nội, 2020).
  • Công Nghệ Gia Công Mặt Cong Trong Ngành Mộc (Lê Thanh Hải, NXB Xây dựng, 2021).
• Chuẩn hóa phương pháp đánh giá bề mặt cơ khí vào ngành chế biến gỗ: Giáo trình đưa các chỉ tiêu độ nhám cơ khí chính xác ($Ra, Rz$) và phương pháp kiểm tra prôfin bằng đầu đo kim cương vào quy trình đánh giá chất lượng phôi mộc, giúp học viên tiếp cận phương pháp kiểm tra định lượng thay vì chỉ ước lượng cảm quan.
• Liên kết kỹ thuật thủ công truyền thống với cơ giới hóa bán tự động: Nội dung kết nối xuyên suốt từ thao tác dùng bào tay thủ công (bào cong, bào ngang, bào lá) đến vận hành máy phay tubi 2 trục điều khiển đa hướng, máy soi rãnh CNC và máy tiện chép hình cơ khí.
• Tập trung vào kỹ năng bảo trì, an toàn: Dành riêng 3 chương cuối (Bài 9, 10, 11) cho công tác bảo dưỡng máy phay, máy tiện và máy soi, cung cấp quy trình kiểm tra độ rơ, bôi trơn và dung sai hình học nhằm đáp ứng yêu cầu vận hành thực tế tại các xưởng sản xuất công nghiệp.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Học viên đào tạo nghề: Giáo trình được thiết kế trực tiếp cho người học trình độ Trung cấp thuộc ngành Gia công và thiết kế sản phẩm mộc tại Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có mã ngành tương đương.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Để tiếp thu hiệu quả mô đun MĐ15, học viên bắt buộc phải hoàn thành các môn học cơ sở và chuyên môn nghề tiên quyết trong khung chương trình gồm:
  • Vẽ kỹ thuật (MH07) và Điện kỹ thuật (MH09).
  • Bảo hộ lao động (MH08) và Vật liệu gỗ (MH10).
  • Chuẩn bị nguyên vật liệu (MĐ12), Gia công mặt phẳng (MĐ13) và Gia công mộng (MĐ14).
• Giảng viên và cán bộ hướng dẫn thực hành: Sử dụng làm căn cứ lập kế hoạch bài giảng 100 giờ, thiết kế đề thi định kỳ và đề thi tốt nghiệp thực hành theo khung chuẩn đầu ra A1-B4-C1 và bảng phân bổ trọng số đánh giá 40/60.
• Thợ kỹ thuật và tài liệu tham khảo: Tài liệu cung cấp các bảng tra quy trình mài dao, góc cắt phay, phương pháp tiện côn lệch tâm và quy chuẩn bảo dưỡng cơ khí cho thợ mộc dân dụng và kỹ thuật viên chế biến gỗ.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu phục vụ trực tiếp cho học viên hệ Trung cấp ngành Gia công và thiết kế sản phẩm mộc, giáo viên giảng dạy thực hành nghề mộc, cùng thợ kỹ thuật cần tài liệu tra cứu quy trình gia công bề mặt cong và bảo dưỡng máy móc.

2. Cần kiến thức nền nào để học mô đun này?

Người học cần hoàn thành khối kiến thức cơ sở về vẽ kỹ thuật, tính chất vật liệu gỗ, an toàn lao động và nắm vững kỹ năng thao tác trên các mô đun tiên quyết: chuẩn bị phôi (MĐ12), bào phẳng (MĐ13) và gia công mộng (MĐ14).

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với tài liệu gia công mộc phẳng?

Giáo trình tập trung giải quyết các bài toán kỹ thuật phức tạp trên bề mặt cong, đường lượn và mặt tròn xoay; tích hợp kỹ thuật tiện côn đa phương pháp (lệch ụ động, lệch đài dao, dưỡng chép hình) và hệ thống kiểm định độ nhám $Ra, Rz$.

4. Làm sao để tự học và thực hành giáo trình hiệu quả?

Học viên cần nghiên cứu lý thuyết gá lắp và mài dao trước khi đến lớp, tuân thủ đúng tỷ lệ 75 giờ thực hành trực tiếp tại xưởng dưới sự hướng dẫn an toàn của giáo viên, và lập bảng kiểm tra chất lượng phôi sau mỗi bài học.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?

Giáo trình sử dụng hệ thống máy móc, phôi mẫu tại xưởng thực hành của nhà trường và liên kết trực tiếp với 3 tài liệu tham khảo chính: giáo trình của Phạm Ngọc Tú (2019), Nguyễn Thị Hoàng Anh (2020) và Lê Thanh Hải (2021).

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình mô đun: Gia công mặt cong đóng vai trò hoàn thiện kỹ năng chế tác hình học phức tạp trong chương trình đào tạo ngành Gia công và thiết kế sản phẩm mộc. Giá trị cốt lõi của tài liệu nằm ở việc kết hợp chặt chẽ giữa kỹ thuật sử dụng dụng cụ thủ công truyền thống với kỹ năng vận hành và bảo dưỡng các trang thiết bị cơ giới chuyên dụng như máy phay 1-2 trục, máy tiện đẩy tay và máy soi định hình.

Lộ trình học tập khuyến nghị cho học viên là hoàn thành tuần tự từ kỹ thuật bào tay (Bài 1 - 4), nâng cao lên gia công máy (Bài 5 - 8), làm chủ công tác bảo dưỡng thiết bị (Bài 9 - 11), trước khi tiếp tục tích lũy các mô đun chuyên sâu MĐ16 (Ghép ván), MĐ18 (Gia công ghế) và MĐ21 (Thực tập tốt nghiệp). Các tài nguyên bổ trợ bao gồm hệ thống xưởng máy thực hành và nguồn tài liệu chuyên khảo chuyên ngành mộc tại thư viện trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TÒA GIÁM MỤC XUÂN LỘC TRƯỜNG CAO ĐẲNG HÒA BÌNH XUÂN LỘC GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: GIA CÔNG MẶT CONG NGÀNH: GIA CÔNG VÀ THIẾT KẾ SẢN PHẨM MỘC TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số:. của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc Đồng Nai, năm 2024 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Mô đun học "Gia công mặt cong" là một phần quan trọng trong chương trình đào tạo nghề mộc, giúp học viên nắm vững các kỹ thuật và quy trình cần thiết để gia công các sản phẩm có mặt cong từ gỗ.

Khác với các bề mặt phẳng, gia công mặt cong đòi hỏi sự tinh tế và kỹ năng cao, cùng với sự hiểu biết sâu sắc về các loại gỗ và tính chất của chúng. Trong quá trình học, học viên sẽ được tiếp cận với các phương pháp thiết kế, đo đạc, và gia công các chi tiết cong, từ những đường cong đơn giản đến những hình dạng phức tạp. Mô đun cũng tập trung vào việc lựa chọn và sử dụng đúng công cụ, máy móc, và kỹ thuật để đảm bảo độ chính xác và tính thẩm mỹ của sản phẩm cuối cùng. Ngoài ra, môn "Gia công mặt cong” cũng chú trọng đến việc phát triển tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề của học viên.

Học viên sẽ được thực hành qua các dự án thực tế, từ đó rèn luyện kỹ năng và tích lũy kinh nghiệm, sẵn sàng cho các công việc trong ngành công nghiệp mộc hoặc tự kinh doanh. Hy vọng rằng, thông qua môn học này, học viên sẽ có được nền tảng vững chắc và sự tự tin trong việc gia công các sản phẩm gỗ có mặt cong, mở rộng khả năng sáng tạo và phát triển sự nghiệp trong ngành nghề mộc. Nội dung của giáo trình bao gồm các chương sau: Bài 1: Kỹ thuật sử dụng bào cong Bài 2: Kỹ thuật sử dụng bào ngang Bài 3: Kỹ thuật sử dụng bào soi Bài 4: Kỹ thuật sử dụng bào lá Bài 5: Kỹ thuật sử dụng máy phay một trục Bài 6: Kỹ thuật sử dụng máy phay hai trục Bài 7: Kỹ thuật sử dụng máy soi cầm tay Bài 8: Kỹ thuật sử dụng máy tiện đẩy tay Bài 9: Bảo dưỡng máy phay Bài 10: Bảo dưỡng máy máy tiện đẩy tay Bài 11: Bảo dưỡng máy soi cầm tay 2 Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã tham khảo và trích dẫn từ nhiều tài liệu được liệt kê tại mục Danh mục tài liệu tham khảo. Chúng tôi chân thành cảm ơn các tác giả của các tài liệu mà chúng tôi đã tham khảo.

Bên cạnh đó, giáo trình cũng không thể tránh khỏi những sai sót nhất định. Nhóm tác giả rất mong nhận được những ý kiến đóng góp, phản hồi từ quý đồng nghiệp, các bạn người học và bạn đọc. Trân trọng cảm ơn. Đồng Nai, ngày tháng năm 2024 Tham gia biên soạn 1.

Nguyễn Hữu Tân 2. Lê Đình Nhật Lam 3. Nguyễn Đức Tâm 4. Phạm Vũ Trường Sơn 5.

Trần Đình Tiền 3 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN. KỸ THUẬT SỬ DỤNG BÀO CONG. 12 BÀI 2: KỸ THUẬT SỬ DỤNG BÀO NGANG.

16 BÀI 3: KỸ THUẬT SỬ DỤNG BÀO SOI. 20 BÀI 4: KỸ THUẬT SỬ DỤNG BÀO LÁ. 24 BÀI 5: KỸ THUẬT SỬ DỤNG MÁY PHAY MỘT TRỤC. 28 BÀI 6: KỸ THUẬT SỬ DỤNG MÁY PHAY HAI TRỤC.

32 BÀI 7: KỸ THUẬT SỬ DỤNG MÁY TIỆN ĐẨY TAY. 37 BÀI 8: KỸ THUẬT SỬ DỤNG MÁY SOI CẦM TAY. 41 BÀI 9: BẢO DƯỠNG MÁY PHAY. 45 BÀI 10: BẢO DƯỠNG MÁY TIỆN ĐẨY TAY.

48 BÀI 11: BẢO DƯỠNG MÁY SOI CẦM TAY. 51 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN 1. Tên mô đun: Gia công mặt cong 2. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: 3.

Vị trí: sau khi kết thúc mô đun gia công mộng 3. Tính chất: Mô đun chuyên môn nghề bắt buộc. Ý nghĩa và vai trò của mô đun: mô đun này dành cho đối tượng là người học thuộc chuyên ngành Gia công và thiết kế sản phẩm mộc. Mô đun này đã được đưa vào giảng dạy tại trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc từ năm 2024 đến nay.

Nội dung chủ yếu của môn học này nhằm cung cấp các kiến thức thuộc lĩnh vực gia công sản phẩm mộc. Mục tiêu của mô đun: 4. Về kiến thức: A1 Nêu được công dụng, kỹ thuật sử dụng dụng cụ thủ công và máy dùng để gia công mặt cong; 4. Về kỹ năng: B1 Gia công được mặt cong bằng bào cong, bào ngang đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật; B2 Gia công được các đường soi, đường cong theo hình dáng của lưỡi bào soi, đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật; B3Tiện được các chi tiết có hình dáng tròn xoay trên máy tiện gỗ đẩy tay đảm bảo đúng quy trình, đảm bảo kích thước, hình dạng; B4 Tiết kiệm nguyên liệu gỗ; 4.

Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: C1 Tuân thủ các quy định về vệ sinh môi trường, các biện pháp đảm bảo an toàn trong lao động. Nội dung của mô đun 5. Chương trình khung Trong đó Thực hành/ Số thực Mã Tổng Thi/ Tên môn học / mô đun tín Lý tập/ thí MH/MĐ số Kiểm chỉ thuyết nghiệm/ tra bài tập/ thảo luận I Các môn học chung 13 255 106 134 15 MH01 Giáo dục chính trị 2 30 15 13 2 MH02 Pháp luật 1 15 9 5 1 MH03 Giáo dục thể chất 1 30 4 24 2 MH04 Giáo dục quốc phòng và an ninh 2 45 21 21 3 MH05 Tin học 2 45 15 29 1 MH06 Tiếng Anh 5 90 42 42 6 Các môn học / mô đun chuyên II môn nghề 57 1445 353 1027 65 II.1 Các môn học / mô đun cơ sở 11 180 148 16 16 MH07 Vẽ kỹ thuật 3 60 40 16 4 MH08 Bảo hộ lao động 2 30 27 3 6 MH09 Điện kỹ thuật 2 30 27 3 MH10 Vật liệu gỗ 2 30 27 3 MH11 Tổ chức sản xuất 2 30 27 3 Các môn học / mô đun chuyên II.2 môn 26 605 145 427 33 MĐ12 Chuẩn bị nguyên vật liệu 3 60 20 35 5 MĐ13 Gia công mặt phẳng 3 60 20 35 5 MĐ14 Gia công mộng 5 120 30 84 6 MĐ15 Gia công mặt cong 4 100 20 75 5 MĐ16 Ghép ván 4 100 20 75 5 MĐ17 Hoàn thiện bề mặt sản phẩm 2 45 15 28 2 MĐ18 Gia công ghế 5 120 20 95 5 Các môn học / mô đun chuyên II.2 môn 20 660 60 584 16 MĐ19 Đóng đồ mộc dân dụng 8 200 40 152 8 MĐ20 Vẽ và thiết kế trên máy tính 4 100 20 72 8 MĐ21 Thực tập tốt nghiệp 8 360 360 Tổng cộng 70 1700 459 1161 80 7 6. Điều kiện thực hiện mô đun: 6.

Phòng học Thực hành: xưởng thực hành 6. Trang thiết bị dạy học: + Máy chiếu, máy tính, đầu video + Dụng cụ thủ công: Các loại đục, các loại cưa, các loại dụng cụ lấy mực. + Máy cưa đĩa, máy cưa lượn, máy phay mộng đa năng, máy khoan trục ngang, máy đục lỗ mộng vuông. Học liệu, dụng cụ, mô hình, phương tiện: Giáo trình, mô hình học tập,… 6.

Các điều kiện khác: thư viện. Nội dung và phương pháp đánh giá: 7. Nội dung: - Về kiến thức: Được đánh giá bằng một bài kiểm tra lý thuyết, một bài kiểm tra thực hành (Gia công một số loại mộng cho một sản phẩm Mộc theo yêu cầu của giáo viên) và đạt các yêu cầu sau: + Các tiêu chuẩn lấy mực cho các loại mộng + Các tiêu chuẩn kỹ thuật khi đục lỗ mộng bằng dụng cụ thủ công và bằng máy + Qui trình vận hành máy gia công lỗ mộng và lá mộng + Những sai phạm cần tránh khi gia công, nguyên nhân và biện pháp khắc phục. + Những qui định an toàn khi sử dụng máy.

- Về kỹ năng: Được đánh giá bằng kiểm tra trực tiếp qua quá trình thực hiện, qua chất lượng sản phẩm đạt các yêu cầu sau: + Xác định tốt các phương pháp và kỹ thuật gia công mộng. + Chọn được phương pháp lấy mực nhanh, chính xác, phù hợp cho các loại mộng. + Áp dụng tốt các phương pháp gia công mộng, đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật. + Mài, tháo lắp, căn chỉnh các dụng cụ gia công mộng đảm bảo hoạt động tốt.

+ Gia công mộng thành thạo bằng dụng cụ thủ công và bằng các loại máy, đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật. + Bảo dưỡng tốt các loại máy gia công mộng. - Về năng lực tự chủ và chịu trách nhiệm: Đảm bảo đáp ứng các yêu cầu: + Kiên trì, gọn gàng, ngăn nắp, chính xác, cần cù, hiệu quả, có ý thức tiết kiệm nguyên vật liệu và hình thành tác phong công nghiệp trong sản xuất. + Có tinh thần giúp đỡ nhau trong học tập.

Phương pháp: Người học được đánh giá tích lũy mô đun như sau: 7. Cách đánh giá - Áp dụng quy chế đào tạo Trung cấp hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư số 09/2017/TT-LĐTBXH, ngày 13/3/2017 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. - Hướng dẫn thực hiện quy chế đào tạo áp dụng tại Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc như sau: Điểm đánh giá Trọng số + Điểm kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1) 40% + Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2) + Điểm thi kết thúc mô đun 60% 7. Phương pháp đánh giá Phương pháp Phương pháp Hình thức Chuẩn đầu ra Số Thời điểm đánh giá tổ chức kiểm tra đánh giá cột kiểm tra Tự luận/ A1 Viết/ Thường xuyên Trắc nghiệm/ B1, B2, B3, B4 1 Sau 4 giờ.

Thuyết trình Báo cáo C1 Tự luận/ Viết/ Định kỳ Trắc nghiệm/ A1, B4, C1 4 Sau 12 giờ Thuyết trình Báo cáo A1 Kết thúc môn Tự luận và Viết B1, B2, B3, B4 1 Sau 96 giờ học trắc nghiệm C1 7. Cách tính điểm - Điểm đánh giá thành phần và điểm thi kết thúc môn học được chấm theo thang điểm 10 (từ 0 đến 10), làm tròn đến một chữ số thập phân. - Điểm môn học là tổng điểm của tất cả điểm đánh giá thành phần của môn học nhân với trọng số tương ứng.