TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Môđun 19 được biên soạn có sự tham khảo và nghiên cứu các tài liệu kỹ thuật chuyên ngành xây dựng, đồng thời dựa trên thực tế thi công, quản lý và giám sát thi công công trình, cũng như phân tích nghề phù hợp với vùng miền, địa phương. Nhằm đáp ứng nhu cầu về kiến thức và kỹ năng cho sinh viên nên cấu trúc chung của chương trình đã được điều chỉnh qua kiểm nghiệm thực tế giảng dạy và mức độ tiếp thu của sinh viên sao cho phù hợp nhất.
Đồng thời giáo trình cũng được tính toán mức độ kiến thức giúp được cho sinh viên sau khi ra trường có thể tiếp cận với môi trường làm việc thực tế. Giáo trình MĐ19 là một trong những khối kiến thức cần thiết đối với chương trình đào tạo nghề kỹ thuật xây dựng. Trong quá trình biên soạn không tránh khỏi sai sót, rất mong nhận được ý kiến góp ý của bạn đọc. Cần Thơ, ngày tháng năm 2021 Tham gia biên soạn 1.
Chủ biên: KS. Nguyễn Trung Quang 1 MỤC LỤC TT Nội dung Chương/bài Trang 1 Lời giới thiệu 1 2 Mục lục 2 3 Giáo trình module 3 4 Bài 1. Trát gờ thẳng, gờ cong 4 1. Trát gờ thẳng 4 1.
Trát gờ cong 6 5 Bài 2. Trát chỉ 8 6 Bài 3. Trát vòm cong một chiều 12 3. Trát vòm cong nhiều chiều 14 7 Bài 4.
Trát phào kép 17 8 Bài 5. Đọc – vẽ hình dạng trang trí 20 9 Bài 6. Đắp hoạ tiết phẳng trên nền phẳng 31 10 Bài 7. Đắp chữ nổi trên nền phẳng 35 11 Bài 8.
Đắp chữ lõm trên nền phẳng 40 12 Bài 9. Trang trí đỉnh trụ 45 13 Bài 10. Tính khối lượng vật liệu – nhân công 50 14 Phụ lục: Trát hoàn thiện mặt ngoài công trình 51 15 Tài liệu tham khảo 57 2 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Công tác Trát nâng cao Mã mô đun: MĐ 19 Thời gian thực hiện mô đun: 120 giờ; (Lý thuyết: 30 giờ; Thực hành, thảo luận: 74 giờ ; Kiểm tra: 16 giờ) I. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Mô đun 19 được bố trí sau khi học viên học xong các môn học chung, môn học kỹ thuật cơ sở, các mô đun xây cơ bản, trát láng cơ bản.
- Tính chất: là mô đun chuyên ngành quan trọng bắt buộc. Thời gain học bao gồm lý thuyết và thực hành. - Ý nghĩa và vai trò của mô đun: giúp cho học viên có kiến thức và kỹ năng cơ bản khi thi công xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp. Tiếp cận nhanh; thực hiện tốt công tác sau khi tốt nghiệp ra trường và đi làm việc thực tế ở các công trình.
Mục tiêu của mô đun: + Kiến thức: - Trình bày được các yêu cầu kỹ thuật và cấu tạo của lớp vữa trát - Nêu được các chỉ tiêu đánh giá chất lượng của lớp vữa trát - Trình bày được trình tự và phương pháp trát cho các công việc trát láng - Phân tích được định mức, nhân công, vật liệu trong công tác trát nâng cao + Kỹ năng: - Tính toán được liều lượng pha trộn vữa - Làm được các công việc như: trát gờ, trát trần, trát vòm, trát phào, - Phát hiện và xử lý được các sai hỏng khi thực hiện công tác trát nâng cao - Thực hiện việc kiểm tra, đánh giá chất lượng các công việc trát họa tiết - Tính toán được khối lượng, nhân công, vật liệu cho công tác trát các sản phẩm + Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Lên kế hoạch và thực hiện tốt các công việc thuộc mô đun nghề theo đúng quy trình đề ra. - Đảm bảo đúng kỹ thuật, thời gian, khối lượng công việc cũng như an toàn vệ sinh công nghiệp. Nội dung của mô đun 3 BÀI 1 TRÁT GỜ THẲNG – GỜ CONG 1. Trát gờ thẳng Mục tiêu của bài: * Kiến thức: - Nêu được yêu cầu kỹ thuật của mặt trát gờ.
- Trình bày được trình tự và phương pháp trát gờ. * Kỹ năng: - Trát được gờ đạt các yêu cầu kỹ thuật. - Kiểm tra, đánh giá về chất lượng của mặt trát gờ. * Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Chăm chỉ, cần cù, cẩn thận trong học tập.
- Chấp hành tốt các quy định về vệ sinh, an toàn lao động trong công tác trát. Trước khi trát gờ cần kiểm tra lại kích thước, vị trí của gờ đã xây. Dụng cụ trát gờ tương tự như dụng cụ đã giới thiệu trong phần trát, ngoài ra còn có một số dụng cụ bồ sung như: thước cong, bàn xoa cong. Yêu cầu kỹ thuật: - Vữa trát đúng loại, đúng mác theo yêu cầu thiết kế - Đúng vị trí, hình dáng, kích thước của gờ.
- Gờ ngang bằng hoặc thẳng đứng tuỳ theo vị trí của nó. - Cạnh gờ thẳng sắc. Công tác chuẩn bị trước khi trát : - Chuẩn bị: + Vữa trát : vữa xi măng mác vữa M50, cát vàng cở hạt 0.4 + Dụng cụ trát. - Kiểm tra các chỉ tiêu của gờ trước khi trát: + Kích thước (Cho tất cả các gờ có cùng cao độ) Dùng ni vô kết hợp với thước tầm kiểm tra: + Độ ngang bằng gờ.
+ Độ phẳng, thẳng của gờ. Trước khi trát gờ cần kiểm tra lại vị trí, kích thước của gờ đã xây gạch hoặc đúc bằng bê tông cốt thép. Xác định độ lồi, lõm của gờ để từ đó căn cứ làm các bước tiếp theo. - Vệ sinh, tạo ẩm bề mặt trát.
Trình tự và phương pháp trát gờ : Làm mốc: mốc được làm ở 2 đầu của gờ, nếu gờ dài thì cần phải làm các mốc trung gian. Mốc ở mặt gờ phải ngang bằng hoặc dốc ra phía ngoài. Làm mốc trát, gồm có: + Làm mốc chính. + Làm mốc phụ.
Căn cứ vào thiết kế, độ lồi lõm của gờ để từ đó xác định kích thước, hình dáng làm mốc trát gờ. Tùy thuộc vào loại gờ mà làm mốc cho phù hợp. Mốc phải đảm bảo đúng hình dáng, kích thước. - Trát lớp vữa lót cho toàn bộ gờ.
Lên lớp vữa lót: dùng bay để lên lớp vữa lót cho toàn bộ bề mặt của gờ trong phạm vi của hai mốc. - Trát lớp vữa mặt, xoa nhẵn cho thành gờ. Trát thành gờ: sử dụng 2 thước tầm đặt ở mặt trên và mặt dưới của gờ, điều chỉnh cho cạnh của thước ăn phẳng với mốc của thành gờ. Sau đó gông lại bằng sắt Φ6 hoặc Φ8 và tiến hành lên vữa để trát, vữa trát phải phẳng mặt với cạnh thước.
Dùng bàn xoa, xoa dọc theo thước để vữa dàn đều và phẳng theo mặt thước. Tháo thước: trước tiên bỏ gông sắt, một tay giữ thước dưới sau đó bỏ hết gông và tháo thước dưới, tháo thước trên, lưu ý khi tháo cần rê nhẹ thước hướng ra ngoài thàng gờ. - Trát lớp vữa mặt, xoa nhẵn cho dạ gờ. Trát dạ gờ: đặt thước ở thành gờ để trát dạ gờ, thước phải ăn phẳng mặt với mốc trát dạ gờ.
- Trát mặt gờ: đặt thước ở thành gờ, điều chỉnh cho thước ăn phẳng với mốc mặt gờ, giử thước cố định và trát vữa. - Trát đầu gờ: các đầu gờ, dùng bay nhỏ hoặc thước ngắn để trát đầu gờ, dùng ke vuông để kiểm tra cho đầu gờ vuông góc với thành gờ. Trát đầu gờ tương tự như trát cạnh góc nhưng làm vị trí nhỏ. Xoa nhẳn: Sau khi trát, kết hợp với thước và bàn xoa, xoa nhẳn cho gờ.
Đặt thước vào thành gờ để xoa nhẳn mặt gờ, đặt thước vào mặt gờ và xoa nhẳn cho thành gờ. - Sửa cạnh cho toàn bộ gờ. * Một số lưu ý: - Trong quá trình trát gờ có thề xoa nhẳn ngay cho gờ tùy theo mức độ khô, ướt của vữa trát gờ. - Đặt thước để xoa nhẳn, thước phải đặt phẳng với mặt mốc trát.
- Xoa dọc theo chiều dài của gờ, khi xoa đến đầu gờ thì phải xoa từ đầu gờ vào trong. Những sai phạm thường gặp: - Gờ không thẳng và đều do dùng thước không chuẩn, gông kẹp không chắc chắn - Gờ dể bị bong, tróc hay gạn nứt là do trộn vữa không đúng mác, chất lượng vữa kém hoặc không tạo ẩm trước khi trát. - Nứt hoặc mẽ cạnh là do khâu tháo thước không đảm bảo kỹ thuật. Trát gờ cong Mục tiêu của bài: * Kiến thức: - Nêu được yêu cầu kỹ thuật của trát gờ cong.
- Trình bày được trình tự và phương pháp trát gờ cong. - Nêu được các sai phạm, nguyên nhân, biện pháp khắc phục. * Kỹ năng: - Trát được gờ cong đạt các yêu cầu kỹ thuật. - Kiểm tra, đánh giá được chất lượng mặt trát.
* Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Cần cù, cẩn thận, tỷ mỷ trong học tập. Yêu cầu kỹ thuật - Vữa trát đúng loại, đúng mác theo yêu cầu thiết kế. - Đúng hình dáng, kích thước của gờ. - Đúng độ cong theo yêu cầu.
Công tác chuẩn bị trước khi trát : - Chuẩn bị vật liệu, dụng cụ, giàn giáo trước khi trát : ngoài các dụng cụ trát như gờ thẳng cần bổ sung thêm thước cong và bàn xoa cong. Trình tự trát gờ cong tương tự trát gờ thẳng. - Kiểm tra gờ trước khi trát : + Kiểm tra kích thước gờ. + Kiểm tra độ cong của gờ.
- Vệ sinh, tạo ẩm. Trình tự và phương pháp trát: - Làm mốc trát : + Làm mốc chính. + Làm mốc phụ (Trường hợp gờ có bán kính cong lớn) - Trát lớp vữa lót. - Trát lớp vữa mặt cho thành gờ.
- Trát lớp vữa mặt cho dạ gờ. 6 - Trát lớp vữa mặt cho mặt gờ. - Trát đầu gờ. Những sai phạm thường gặp: - Gờ xây hoặc đúc không đạt yêu cầu thiết kế: về độ cong, đồng đều khi trát do dùng thước cong không chuẩn, gông kẹp không chắc chắn - Gờ dể bị bong, tróc hay gạn nứt là do trộn vữa không đúng mác, chất lượng vữa kém hoặc không tạo ẩm trước khi trát.
- Nứt hoặc mẽ cạnh là do khâu tháo thước không đảm bảo kỹ thuật. Mỗi nhóm 02 sinh viên thực hiện trát gờ thẳng bên dưới cửa sổ cửa sổ: + Dài 20000; + Rộng: 40; + Dày: 15; Có hình vẽ do GVCN cung cấp để trực quan.