Giáo Trình Lý Luận Văn Học Tập 1 Phần 2 - Nghệ Sĩ, Tài Năng Và Quá Trình Sáng Tạo Văn Học

Giáo trình Lý luận văn học tập 1 phần 2: Khám phá sâu hơn về các trường phái, phương pháp nghiên cứu văn học. Tài liệu hữu ích cho sinh viên, nhà nghiên cứu.

• Chuyên ngành: Lý luận văn học
• Đề tài: Nghệ sĩ và quá trình sáng tạo văn học
• Loại tài liệu: Giáo trình

Tóm tắt

I. Hướng dẫn toàn diện giáo trình lý luận văn học tập 1 phần 2

Giáo trình Lý luận văn học (tập 1, phần 2), do chủ biên Phương Lựu cùng tập thể tác giả biên soạn và được NXB Đại học Sư phạm phát hành, là một tài liệu nền tảng trong nghiên cứu văn học. Tài liệu này đi sâu vào hai khía cạnh cốt lõi: quá trình sáng tạo của nghệ sĩ và quá trình tiếp nhận của công chúng. Việc nắm vững các khái niệm trong giáo trình không chỉ giúp người học xây dựng nền tảng lý thuyết vững chắc mà còn là chìa khóa để thực hiện phân tích tác phẩm một cách sâu sắc và toàn diện. Nội dung giáo trình tập trung vào việc giải mã bản chất của tác phẩm văn học như một chỉnh thể nghệ thuật, khám phá các yếu tố cấu thành từ nội dung và hình thức đến các thành tố cụ thể như nhân vật văn học hay cốt truyện. Đây là nguồn kiến thức không thể thiếu cho sinh viên ngành Ngữ văn, các nhà nghiên cứu và bất kỳ ai muốn tìm hiểu sâu về bản chất của sáng tạo nghệ thuật.

1.1. Vai trò của chủ biên Phương Lựu và NXB Đại học Sư phạm

Giáo trình này mang dấu ấn sâu sắc của Giáo sư Phương Lựu, một trong những chuyên gia hàng đầu về lý luận văn học tại Việt Nam. Với vai trò chủ biên, ông đã định hướng và hệ thống hóa các vấn đề lý luận phức tạp thành một cấu trúc logic, dễ tiếp cận. Sự tham gia của các tác giả uy tín khác cùng với sự biên tập chuyên nghiệp của NXB Đại học Sư phạm đã đảm bảo tính khoa học và cập nhật cho tài liệu. Chất lượng học thuật của giáo trình được khẳng định qua nhiều thế hệ sinh viên và nhà nghiên cứu, trở thành một tài liệu tham khảo kinh điển. Sự kết hợp này tạo ra một nguồn tài liệu đáng tin cậy, giúp người học định hình tư duy lý luận và phương pháp phê bình văn học một cách bài bản.

1.2. Cấu trúc nội dung và hình thức nổi bật của giáo trình

Giáo trình được cấu trúc thành các chương mục rõ ràng, tập trung vào hai mảng lớn: chủ thể sáng tạo (nghệ sĩ) và chủ thể tiếp nhận (bạn đọc và tiếp nhận văn học). Mỗi chương giải quyết một vấn đề chuyên sâu, từ các năng lực cần có của nhà văn như quan sát, tưởng tượng, đến quá trình hình thành một tác phẩm văn học hoàn chỉnh. Phần nội dung và hình thức được phân tích chi tiết qua các yếu tố như hình tượng nghệ thuật, ngôn ngữ văn học, và không gian và thời gian nghệ thuật. Cấu trúc này không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn gợi mở những hướng tiếp cận, phân tích tác phẩm cụ thể, giúp người đọc liên kết lý luận với thực tiễn một cách hiệu quả.

II. Bí quyết vượt qua thách thức khi học lý luận văn học phức tạp

Việc tiếp cận lý luận văn học thường gặp nhiều thách thức do tính trừu tượng của các khái niệm. Nhiều người học cảm thấy khó khăn khi phải kết nối các phạm trù lý thuyết với việc cảm thụ và phân tích tác phẩm cụ thể. Các thuật ngữ như chỉnh thể nghệ thuật hay không gian và thời gian nghệ thuật có thể trở nên mơ hồ nếu không được diễn giải thông qua những ví dụ sinh động. Hơn nữa, việc hiểu được mối quan hệ biện chứng giữa nội dung và hình thức đòi hỏi một tư duy phân tích sắc bén. Vượt qua những rào cản này là bước đi quan trọng để làm chủ kiến thức và ứng dụng nó vào thực tiễn nghiên cứu, phê bình. Giáo trình Lý luận văn học tập 1 phần 2 cung cấp một hệ thống luận điểm và dẫn chứng vững chắc để giải quyết những khó khăn này.

2.1. Khó khăn trong việc nắm bắt các khái niệm trừu tượng

Một trong những trở ngại lớn nhất là sự trừu tượng của các khái niệm. Ví dụ, khái niệm về "cá tính sáng tạo" hay "trực giác nghệ thuật" không thể được định nghĩa một cách máy móc. Người học cần hiểu rằng đây là những năng lực tinh thần phức hợp, được thể hiện qua phong cách và dấu ấn riêng của nghệ sĩ trong tác phẩm văn học. Tương tự, việc phân biệt giữa "văn bản" và "tác phẩm" đòi hỏi sự nhận thức về vai trò sáng tạo của người đọc. Để vượt qua, cần kết hợp việc đọc định nghĩa lý thuyết với việc tìm kiếm các biểu hiện cụ thể của chúng trong các tác phẩm văn học kinh điển, từ đó biến kiến thức trừu tượng thành những nhận thức sống động.

2.2. Cách liên kết lý thuyết với phân tích tác phẩm văn học

Thách thức thứ hai là áp dụng lý thuyết vào thực hành phân tích tác phẩm. Nhiều người học thuộc lòng định nghĩa nhưng lúng túng khi phân tích một nhân vật văn học hay một cốt truyện cụ thể. Bí quyết là xem lý luận như một công cụ, một lăng kính để soi chiếu vào tác phẩm. Ví dụ, khi phân tích ngôn ngữ văn học, thay vì chỉ nhận xét chung chung, hãy sử dụng các khái niệm về tính hình tượng, tính biểu cảm để chỉ ra sự độc đáo trong cách dùng từ của tác giả. Việc lập một đề cương ôn tập chi tiết, trong đó mỗi luận điểm lý thuyết đều đi kèm với các ví dụ phân tích cụ thể, là một phương pháp hiệu quả để xây dựng cầu nối giữa lý luận và thực tiễn.

III. Phương pháp phân tích chủ thể sáng tạo trong lý luận văn học

Chương IV của giáo trình Lý luận văn học tập 1 phần 2 tập trung lý giải về nghệ sĩ và quá trình sáng tạo. Đây là một trong những phần cốt lõi, giúp người đọc hiểu được nguồn gốc và bản chất của tác phẩm văn học. Theo giáo trình, nghệ sĩ không phải là người ghi chép hiện thực một cách thụ động mà là một chủ thể sáng tạo với những năng lực đặc biệt. Quá trình sáng tạo là một hành trình phức tạp, bắt đầu từ những rung động ban đầu, trải qua giai đoạn thai nghén, cấu tứ và cuối cùng là hoàn thiện văn bản. Hiểu rõ quá trình này giúp việc phân tích tác phẩm trở nên sâu sắc hơn, bởi nó cho phép người đọc nhận ra ý đồ nghệ thuật và tài năng của tác giả đằng sau mỗi hình tượng nghệ thuật và chi tiết.

3.1. Phân tích các năng lực của nghệ sĩ Từ quan sát đến tưởng tượng

Một nghệ sĩ tài năng phải sở hữu một loạt năng lực tinh thần vượt trội. Trước hết là năng lực quan sát và trí nhớ sắc bén, giúp họ nắm bắt những chi tiết đặc trưng của đời sống mà người thường bỏ qua. Nhà điêu khắc Rodin từng nói: “Người đáng gọi bậc thầy là người biết dùng đôi mắt của mình để nhìn những cái mà người khác cũng thấy... lại phát hiện ra được cái đẹp”. Bên cạnh đó, năng lực tưởng tượng và lý giải đời sống cho phép nghệ sĩ tái tổ hợp và biến đổi chất liệu hiện thực, tạo ra những thế giới nghệ thuật mới mẻ. Năng lực thẩm mỹ, tình cảm và trực giác giúp tác phẩm thấm đẫm cảm xúc và có chiều sâu tư tưởng. Cuối cùng, năng lực biểu hiện giúp nhà văn chuyển hóa toàn bộ những ý tưởng, cảm xúc đó thành một chỉnh thể nghệ thuật hoàn chỉnh thông qua ngôn ngữ văn học.

3.2. Vai trò của hình tượng nghệ thuật và ngôn ngữ văn học

Quá trình sáng tạo của nghệ sĩ được vật chất hóa thông qua việc xây dựng hình tượng nghệ thuật và sử dụng ngôn ngữ văn học. Hình tượng không phải là bản sao của thực tại mà là một sáng tạo độc đáo, mang tính khái quát và chứa đựng những thông điệp sâu sắc về con người và cuộc đời. Ngôn ngữ chính là vật liệu để tạo nên các hình tượng đó. Năng lực biểu hiện của nhà văn thể hiện ở việc lựa chọn và tổ chức ngôn từ để tạo ra hiệu quả thẩm mỹ cao nhất, biến những con chữ vô tri thành một thế giới sống động, giàu cảm xúc. Việc phân tích tác phẩm phải chú trọng vào mối quan hệ khăng khít giữa ngôn ngữ và hình tượng để lý giải giá trị của tác phẩm.

3.3. Khám phá cá tính sáng tạo như một chỉnh thể nghệ thuật

Cá tính sáng tạo là dấu ấn riêng biệt, không thể trộn lẫn của nhà văn, được thể hiện nhất quán trong toàn bộ sáng tác. Nó là sự tổng hòa của thế giới quan, phong cách nghệ thuật, giọng điệu và những sở trường riêng. Theo giáo trình, cá tính sáng tạo là “tính cá thể về tinh thần”, là yếu tố quyết định sự ra đời của một phong cách độc đáo. Một nhà văn thực thụ phải tạo được tiếng nói riêng, khác biệt với những người khác. Cá tính sáng tạo chi phối toàn bộ quá trình xây dựng tác phẩm văn học, từ việc lựa chọn đề tài, xây dựng nhân vật văn học đến cách tổ chức cốt truyện và sử dụng ngôn từ, tạo nên một chỉnh thể nghệ thuật thống nhất và độc đáo.

IV. Cách tiếp cận vai trò bạn đọc và tiếp nhận văn học hiệu quả

Nếu quá trình sáng tạo kết thúc ở người viết thì quá trình tồn tại của một tác phẩm văn học lại bắt đầu từ người đọc. Phần tiếp theo của giáo trình Lý luận văn học nhấn mạnh vai trò trung tâm của hoạt động bạn đọc và tiếp nhận văn học. Tác phẩm không phải là một đối tượng tĩnh tại, bất biến. Nó chỉ thực sự sống khi được người đọc tiếp nhận, diễn giải và làm giàu thêm ý nghĩa. Hoạt động tiếp nhận không phải là sự tiêu thụ thụ động, mà là một quá trình đồng sáng tạo. Người đọc, với vốn sống, kinh nghiệm thẩm mỹ và tầm đón nhận của riêng mình, sẽ lấp đầy những “khoảng trống” trong văn bản, phát hiện ra những tầng nghĩa mới mà có thể chính tác giả cũng chưa nhận thấy.

4.1. Vai trò của bạn đọc trong việc hoàn thiện tác phẩm văn học

Theo lý thuyết tiếp nhận, văn bản chỉ là một "sơ đồ" hay một "kết cấu vẫy gọi". Chính người đọc, thông qua hoạt động tưởng tượng và liên tưởng, đã cụ thể hóa và làm sống dậy thế giới nghệ thuật. Mỗi lần đọc là một lần tác phẩm được tái tạo trong một ngữ cảnh mới, với những ý nghĩa mới. Do đó, người đọc không chỉ là người thưởng thức mà còn là người tham gia vào việc hoàn thiện và kéo dài đời sống của tác phẩm văn học. Sự đa dạng trong cách diễn giải của các thế hệ độc giả khác nhau tạo nên sức sống trường tồn cho những tác phẩm kinh điển. Hoạt động tiếp nhận văn học biến văn bản từ một vật thể tĩnh thành một sự kiện thẩm mỹ năng động.

4.2. Quá trình tâm lý trong thưởng thức và phê bình văn học

Thưởng thức văn học là một hoạt động tâm lý phức tạp, bao gồm cả tri giác, cảm xúc, nhận thức và tưởng tượng. Quá trình này bắt đầu bằng một tâm thế sẵn sàng đón nhận, tập trung vào các yếu tố hình thức của tác phẩm như nhịp điệu, hình ảnh, giọng điệu. Từ đó, các hoạt động tâm lý sâu hơn như liên tưởng, đồng cảm và suy ngẫm được kích hoạt. Người đọc không chỉ hiểu những gì được viết ra mà còn cảm nhận được những gì ẩn sau con chữ. Phê bình văn học là cấp độ cao hơn của tiếp nhận, đòi hỏi sự kết hợp giữa cảm thụ tinh tế và lý trí phân tích sắc bén, dựa trên những tiêu chuẩn và phương pháp khoa học để đánh giá giá trị của tác phẩm văn học.

V. Bí quyết xây dựng đề cương ôn tập lý luận văn học hiệu quả

Để hệ thống hóa kiến thức từ giáo trình Lý luận văn học tập 1 phần 2 và chuẩn bị tốt cho các kỳ thi, việc xây dựng một đề cương ôn tập khoa học là vô cùng cần thiết. Một đề cương tốt không chỉ là bản tóm tắt lý luận văn học, mà còn là một công cụ tư duy, giúp người học nhìn thấy mối liên hệ giữa các khái niệm và cách vận dụng chúng vào phân tích tác phẩm. Việc hệ thống hóa kiến thức theo các chủ đề lớn như "Chủ thể sáng tạo", "Quá trình sáng tạo", "Bạn đọc và tiếp nhận" sẽ giúp kiến thức trở nên mạch lạc và dễ nhớ. Đề cương cần tập trung vào các từ khóa cốt lõi và các luận điểm quan trọng, tránh lan man, dài dòng.

5.1. Xác định yếu tố trọng tâm nhân vật văn học và cốt truyện

Khi xây dựng đề cương, cần xác định các yếu tố cấu thành tác phẩm văn học làm trọng tâm. Hai trong số các yếu tố quan trọng nhất là nhân vật văn học và cốt truyện. Với nhân vật, cần hệ thống hóa các khái niệm liên quan như: cách xây dựng nhân vật (ngoại hình, nội tâm, hành động), các loại hình nhân vật, chức năng của nhân vật. Với cốt truyện, cần nắm vững các thành phần (trình bày, thắt nút, phát triển, đỉnh điểm, mở nút) và các kiểu cốt truyện khác nhau. Việc liên kết các khái niệm này với những ví dụ cụ thể từ các tác phẩm đã học sẽ giúp đề cương trở nên sinh động và hữu ích khi thực hành phân tích.

5.2. Sơ đồ hóa không gian và thời gian nghệ thuật trong tác phẩm

Để hiểu sâu hơn về cấu trúc của tác phẩm văn học, việc sơ đồ hóa các khái niệm phức tạp như không gian và thời gian nghệ thuật là một phương pháp hiệu quả. Thay vì chỉ ghi chép định nghĩa, hãy vẽ ra các sơ đồ tư duy. Ví dụ, với không gian, có thể phân nhánh thành: không gian hiện thực, không gian tâm tưởng, không gian biểu tượng. Với thời gian, có thể phân loại thành: thời gian tuyến tính, thời gian đảo ngược, thời gian đồng hiện. Mỗi nhánh cần có ví dụ minh họa cụ thể. Cách làm này giúp biến những khái niệm trừu tượng thành các mô hình trực quan, dễ hình dung và ghi nhớ lâu hơn.

5.3. Phương pháp tóm tắt lý luận văn học cho bài thi

Phần cuối của đề cương nên là một bản tóm tắt lý luận văn học cô đọng nhất. Đây là những kiến thức cốt lõi cần ghi nhớ cho bài thi. Hãy tập trung vào các định nghĩa ngắn gọn, các luận điểm chính và mối quan hệ giữa chúng. Ví dụ, tóm tắt mối quan hệ giữa tác giả - tác phẩm - bạn đọc; hay sơ đồ hóa các bước của quá trình sáng tạo. Việc tự mình viết ra bản tóm tắt này là một cách tự kiểm tra và củng cố kiến thức hiệu quả. Nó không chỉ giúp ôn tập nhanh trước kỳ thi mà còn rèn luyện kỹ năng tổng hợp và trình bày vấn đề một cách logic.

VI. Tổng kết giá trị cốt lõi của giáo trình lý luận văn học này

Giáo trình Lý luận văn học tập 1 phần 2 không chỉ là một tài liệu học thuật mà còn là một cẩm nang quan trọng cho bất kỳ ai yêu mến và muốn khám phá chiều sâu của văn chương. Bằng cách cung cấp một hệ thống lý thuyết chặt chẽ về quá trình sáng tạo và tiếp nhận, giáo trình đã trang bị cho người đọc những công cụ tư duy cần thiết để tiếp cận tác phẩm văn học một cách khoa học và toàn diện. Giá trị của nó không chỉ nằm ở việc cung cấp kiến thức, mà còn ở việc khơi gợi khả năng tư duy độc lập, phê bình và sáng tạo trong mỗi người đọc. Đây là nền tảng vững chắc để từ đó người học có thể đi xa hơn trên con đường nghiên cứu và cảm thụ nghệ thuật.

6.1. Tầm quan trọng của giáo trình trong nghiên cứu văn học

Trong bối cảnh nghiên cứu văn học hiện đại, giáo trình này vẫn giữ nguyên giá trị nền tảng. Nó cung cấp một hệ thống thuật ngữ, khái niệm và phương pháp luận kinh điển, giúp các nhà nghiên cứu có một bộ công cụ chung để đối thoại và phát triển các lý thuyết mới. Việc nắm vững các vấn đề về chỉnh thể nghệ thuật, cá tính sáng tạo, hay vai trò của bạn đọc và tiếp nhận văn học là yêu cầu cơ bản để có thể thực hiện các công trình nghiên cứu chuyên sâu. Giáo trình là điểm khởi đầu không thể thiếu, là nền móng để xây dựng nên những kiến giải mới mẻ và sâu sắc hơn về văn học.

6.2. Hướng phát triển của lý luận văn học trong tương lai

Mặc dù là một tài liệu kinh điển, những vấn đề mà giáo trình đặt ra vẫn mang tính gợi mở cho tương lai. Các lý thuyết về tiếp nhận, liên văn bản, hay vai trò của vô thức trong sáng tạo... là những hướng đi mà lý luận văn học thế giới và Việt Nam đang tiếp tục đào sâu. Việc học tập giáo trình không phải là để dừng lại ở những kiến thức sẵn có, mà là để nhận ra những "khoảng trống" lý thuyết, những vấn đề cần được tiếp tục thảo luận và phát triển. Nó khuyến khích một thái độ học tập chủ động, xem lý luận như một lĩnh vực luôn vận động, đổi mới không ngừng cùng với sự phát triển của thực tiễn sáng tác và đời sống xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương IV NGHỆ Si VA QUA TRINH SANG TAO VAN HOC Mục tiêu: - Hiểu được nội dụng tài năng của nghệ sĩ. - Hiểu được quá trình sáng tạo uăn học uà những yếu tố của nó. - Nam được thực chất của có tính sáng tạo uà uat trò của nó trong 0iệc đốt mới uăn học thường xuyên. CHỦ THỂ NGHỆ SĨ VĂN HỌC Văn học là sản phẩm sáng tạo của con người.

Nhưng không phải ai “ x 9. cũng sáng tạo được tác phẩm văn học. Phải là người nghệ sĩ có những phẩm chất và tài năng đặc biệt mới có thể làm dược diều đó. Theo tâm lí học hiện đại, tài năng là những tiểm lực tỉnh thần, là những khả năng và phẩm chất thông thường nhất, nhưng tập trung và phát triển mạnh mẽ, tạo ra năng lực thực hiện tốt một công việc nào đó hơn hẳn những người khác.

Có thể nhắc đến những phẩm chất cơ bản của người nghệ sĩ như năng lực quan sát và trí nhớ, năng lực thẩm mi, tinh cam và trực giác, năng lực tưởng tượng, năng lực biểu hiện nghệ thuật. Năng lực quan sút 0ê trí nhớ Đối với người nghệ sĩ, năng lực hàng đầu thể hiện ở tài quan sắt. Cơ sở để xây dựng hình tượng đã là vốn sống, chất liệu đời sống, thì năng lực quan sát có một ý nghĩa quan trọng đối với nghề văn. Mỗi người hàng ngày trong đời sống đã nhìn thấy biết bao hiện tượng và sự kiện lớn nhỏ trong xã hội, song phần nhiều họ đã để chúng trôi qua một cách vô ích mà chẳng có một cảm xúc 8ì: Thể nhưng lại một số ít người thì nhìn thấy 123 và năm bắt những biểu hiện đặc trưng của đời sống.

Đó là năng lực quan sát, Sáng tác có thành công hay không điều quyết dịnh không phải do có để tài mới lạ, mà là do biết phát hiện những điều mới lạ sâu sắc trong những hiện tượng rất thông thường. Những chuyện như Lão Hạc, 0 hiển, Tư cách mõ. của Nam Cao có gì ]à tân kì đâu, thậm chí ở dâu cũng thấy. Nhưng chỉ có Nam Cao nhìn ra và thể hiện thành những chủ đề sâu sắc.

Nhà điêu khắc Rodin nói: “Người đáng gọi bậc thầy là người biết dùng đối mắt của mình để nhìn những cái mà người khác cũng thấy, nhưng ở nơi mà người khác nhìn đã quá quen, không thấy gì nữa, lại phát hiện ra dược cái đẹp”1, Biêlnski nói: “Nhiệm vụ của nhà thở là rút tra chất thơ từ trong cái văn xuôi của đời sống”3. Muốn được như thé nha thơ phải biết quan sát. Sáng tác tiểu thuyết cũng vậy. Nhà văn Œ,Plaubert từng đạy học trò là nhà văn G.Maupassant rằng: “hi anh đi qua trước mặt một nhà buôn đang ngỗi trước cửa hàng tạp hoá của mình, di qua trude mặt một nhân viên bảo vệ đang hút thuốc lá, đi qua trước một trạm xe ngựa, anh hãy khắc hoạ cho tôi tư thế của ông nhà buôn hay tay bảo vệ, dùng thủ pháp nghệ thuật vẽ ra điện mạo bề ngoài hàm chứa bản tính đạo đức của họ, làm sao cho tôi không lẫn dược với anh nhà buôn khác và anh gác cổng khác.

Anh hãy dùng một câu mà làm cho tôi biết dược cái trạm có một con ngựa khác với cái trạm có õ0 con như thế nào”. Tất nhiên đây là một bài tập của nhà văn bậc thầy, những nó cho thấy tài năng chính là sự kiên nhẫn, “Đối với diều mà anh muốn biểu đạt anh phải quan sắt nó thật lâu, để phát hiện ra cái đặc điểm mà người khác không phát hiện ra, Muốn tả một đống lửa trại hay một cái cây trên thảo nguyên, ta phải đối điện với đống lửa và cái cây cho đến khi nhìn ra chỗ khác biệt của chúng so với đống lửa khác và cái cây khác”?, Nhà văn phải có tài quan sát như vậy mới có thể có khả năng diễn đạt một cách chính xác, súc tích đặc trưng của sự vật. Nhà văn Tô loài cũng khẳng 1. Rodin bàn bê nghệ thuật, Nxb Mĩ thuật, Bác Ninh, 1987, tiếng Trung: tr,4.

2, Biélinshi tuyển tập. TL, Nxb Văn nghệ Thượng Hải. G Maupassant Tibi thuyết. trong sách ác nhà uăn cô điền Au My ban ve chu nghĩa hiện thực cà chủ nghĩa lãng mạn.

Nxb Khoa học Xã hội. tiếng Trung, 124 sa, %Ẳđắ ete nh Quan sát giỏi phải thấy va nét chính, thấy được tính riêng, móc mm. i g dac diém ma minh cam nhat, như: một cau nói lột tả tính nết, những đáng người và hình bóng, tiếng động. đã khổ công ngắm, nghe, nghĩ nét mặt, một trạng thái tư tưởng do mình hứng, không ghi mới bật lên và khi thấy bật lên được thì thích thú, hào chỉ dừng lại bể ngoài “hông chịu được”1.

Sự quan sát của nhà văn không mà còn phán đoán sâu vào bên trong, đặc biệt là nội tâm, nhìn nu su hên hệ bên ngoài và bên trong. Ngoài ra nha van con tự quan s +, nhìn tích luỷ vốn sống rõ những xúc động trong tâm hồn mình, từ đó mà ngừng quan sát, thế là xong dồi b.Hemingway nói: “Nếu một nhà văn phải nhà văn. Nhưng anh không cần phải cố ý quan sát, cũng không di ân Khi mới bắt đầu có lẽ là như tìm cách quan sát như thế nào mới có ích. kho tăng vay.

Nhưng về sau mỗi sự việc mà anh nhìn thấy đều đi vào cái những việc mà anh thấy”?, Như vậy khống lỗ gồm những gì anh biết hay quan sát đã làm nên vốn sống cần thiết cho mệt nhà văn. lực về trí tuệ Vốn biến thức sâu rộng cũng là một bộ phận trong nắng hoá, nghệ thuật của nhà văn. Có được một vốn kiến thức bao quá t từ văn. nhà văn mới dủ sức đến triết học, lịch sử, kinh tế, xã hội, con ngudl.

sống giàu màu § ắc thẩm mĩ, mang dựng lên được những bức tranh đời ng uốn: học vấn nhà giá trị tu tưởng cao. Kiến thức có thể đến từ nhiều Polstoi da trường, nguồn văn hoá dân gì an, tự học qua sách V ở, tài liệu. tranh 1805, 1819 và phải bỏ nhiều năm để tìm hiểu VỀ ©€ Ác CUỘC chiến va hot bình. Hiến phong trào Tháng Chạp ở Nga để viết nên Chiõi 1 tranh g cao chất lượng tác phẩm.

Kien văn rộng thức chung sẽ góp phần nân chê) "Độc sách phá vạn là lương thực giải cứu sự nghèo nàn” g ưu Phủ) là vì và quyền, hạ bút như hữu thần” (Đỗ quả của cuộc dấn thân tích cực vao Vốn kiến thức sâu rộng còn là hết vật văn hoá ta gọi Tư Mã Thiên là “nhân đời sống của nhà uấn. Sở tay viet săn. Nxb Khoa học Xã hội Trung Quốc, 2. Nghiên cu Hemingwa tr.72-78, 125 khổng lỗ của Trung Quốc cổ đại”, Đỗ Phủ là “thi thánh”, L.Tolstoi là “tấm gương của cuộc cách mạng Nga”, M.Gorkli là “con chim báo bão của cách mạng vô sản”.

chính vì họ đã trải nghiệm qua một cuộc đời phong phú, mạnh mẽ với việc tham gia nhiều nghề nghiệp, đi qua nhiều vùng đất, tiếp xúc đủ loại người, chứng kiến những biến cố lớn của lịch sử. Và đặc biệt, họ thường là những người tham gia vào trung tâm của những thay đổi lớn trong lịch sử dân tộc và thời đại với tư cách người tiên phong. Những kinh nghiệm sống đó đều để lại trên từng trang văn mà không một trí tưởng tượng nào có thể thay thế nổi. Về điều nay, Luc Du (nha thơ đời Tống có nói: “Công phu của thơ chính là ở ngoài thơ”, còn các nhà văn Việt Nam cũng phát biểu tương tự: “Tôi lại muốn nhấn mạnh một điểu mà tôi đã nói nhiều là muốn viết văn, trước hết phải sống.

Đừng có cậy ở thiên tài. Thiên tài chỉ cho ta nghệ thuật, sống mới cho ta nội dung”, Trí nhớ tố† là một năng lực không thể thiếu ở nhà văn. Trí nhớ là năng lực ghi nhớ các ấn tượng đời sống lâu bền, giúp nhà văn tích luỹ các kinh nghiệm đời sống, kinh nghiệm sách vở. Đó là kho tàng tài liệu để sáng tác.

Không có tài liệu để suy nghĩ, liên tưởng thì không thể viết lách gì dược. Trí nhớ tốt khiến nhà văn nhớ hết các sự kiện, lai lịch của hàng nghìn, hàng trăm nhân vật để dựng nên những tác phẩm đồ sộ như Sử hý của Tư Mã Thiên, Tgzn quốc diễn nghĩa cha La Quan Trung, Tan tro đời của Balzac. Nếu trí nhớ không tốt thì mọi cảm giác, ấn tượng số trôi mất, nhà văn không còn tư liệu để tái hiện trong bất kì công việc hối tưởng nào. Nhà văn là người thường lưu giữ được các ấn tượng, cam xúc, từ rất lâu, thậm chí từ tuổi ấu thơ.

Trong những trang sách của các nhà văn: Tuốcghênhiep, Kôrôlencô, đorki, S. Brônti, Lỗ Tấn, Tố Hữu, Tô Hoài,. đều có những sự kiện đầu đời và những yếu tế thuộc về kinh nghiệm cá nhân. Điều đó làm cho trang văn luôn dầy ắp các ấn tượng, hồi ức, kinh nghiệm, kiến thức văn hoá, lịch sử.

tạo nên chiều sâu của những nhận thức và tình cảm văn học. Nguyễn Công Hoan. Đời viét vdn cia toi. Nxb Van học.

Năng lực thẩm mt, tình cảm 0à trực giác Quan sát, tích luỹ vốn sống của nhà văn phải gắn với năng lực cảm thụ thâm mĩ, Đó là năng lực chủ thể sáng tạo chỗ nào cũng phát hiện dối tượng thẩm mĩ. Có những người cảm giác trơ lì, dù cho đứng trước cảnh đẹp cũng không hề xúc động, họ không thể trở thành nghệ sĩ. Có người lại lí trí quá, họ phân tích về mặt lí tính các hiện tượng xã hội rất tài nhưng lại thiếu năng lực xúc động. Người ấy cũng không làm nhà văn được.

Nhà văn phải có một hệ thần kinh thật nhạy bén, hễ chạm vào một hiện tượng thẩm mĩ là toàn thân xúc động mãnh liệt, chủ quan và khách quan hoà hợp, như thế mới có thể sáng tác được. Dichmun Phorớt nói nhà nghệ sĩ là một con bệnh thần kinh, dĩ nhiên là cách nói cực đoan. Song Hàn Mặc Tw trong bai Twa tap tho Dién - “Dau thương" đã nói rõ năng lực thẩm mĩ của nhà thơ: “Tôi làm thơ?- Nghĩa là tôi nhấn một cung đàn, bấm một đường tơ, rung rinh một làn ánh sang. theo Anh sẽ thấy hơi đàn lả lướt theo hơi thổ của hồn tôi và chịu năm đầu ngón tay uyên những sóng diện nóng ran trút xuống bởi chuyển, cho giai âm rên Ảnh run theo khúc ngân nga của tơ đồng, sẽ để mặc rĩ suốt không ngừng”, Lan Viên cũng nói: “Làm thở Trong lời tựa cho tập thơ Điêu tan Chế là Người, Nó là Người Mỡ, Người là làm sự phi thường.

Thị sĩ không phải đoan này nhà thơ nhấn mạnh Say, Người Điên.