Giáo Trình Lập Trình Web Với PHP Cho Ngành Công Nghệ Thông Tin

Khám phá giáo trình lập trình web với PHP, cung cấp kiến thức vững chắc cho ngành công nghệ thông tin, giúp phát triển kỹ năng lập trình hiệu quả.

• Trường học: Trường Cao Đẳng Kinh Tế Kỹ Thuật Vinatex
• Chuyên ngành: Công Nghệ Thông Tin
• Đề tài: Giáo Trình Lập Trình Web PHP Dành Cho Ngành Công Nghệ Thông Tin
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TPHCM

Mục lục chi tiết

• TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. Chương 1: GIỚI THIỆU NGÔN NGỮ KỊCH BẢN JAVASCRIPT
• 1.1. GIỚI THIỆU VỀ JAVASCRIPT
• 1.2. NGÔN NGỮ JAVASCRIPT
• 1.2.1. Chèn mã lệnh Javascript vào trong tài liệu HTML
• 1.2.2. Lời chú thích
• 1.2.3. Biến và cách xuất thông tin lên trình duyệt
• 1.2.4. Câu lệnh rẽ nhánh If
• 1.2.5. Câu lệnh lựa chọn Switch
• 1.2.6. Định nghĩa hàm
• 1.2.7. Câu lệnh lặp For
• 1.2.8. Câu lệnh lặp While
• 1.2.9. Câu lệnh lặp For
• 1.2.10. Sự kiện trong Javascript
• 1.2.11. Câu lệnh Try
• 1.2.12. Câu lệnh Throw
• 1.2.13. Ký tự đặc biệt Text
• 1.3. ĐỐI TƯỢNG TRONG JAVASCRIPT
• 1.3.1. Đối tượng String
• 1.3.2. Đối tượng Date
• 1.3.3. Đối tượng Array
• 1.3.4. Đối tượng Math
• 2. Chương 2: NGÔN NGỮ PHP
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ PHP
• 2.1.1. Xuất giá trị ra trình duyệt
• 2.1.2. Lời chú thích
• 2.1.3. Biến trong PHP
• 2.1.4. Kiểu dữ liệu
• 2.1.5. Các hàm kiểm tra giá trị
• 2.2. CÂU LỆNH ĐIỀU KHIỂN
• 2.2.1. Câu lệnh rẽ nhánh If
• 2.2.2. Câu lệnh lựa chọn switch
• 2.2.3. Câu lệnh lặp
• 2.2.4. Sử dụng break và continue trong cấu trúc lặp
• 2.3. XÂY DỰNG HÀM TRONG PHP
• 2.3.1. Hàm do người dùng định nghĩa
• 2.3.2. Hàm trong thư viện hàm
• 2.4. BIỂU MẪU FORM
• 2.4.1. Đặc điểm form
• 2.4.2. Biểu mẫu sử dụng phương thức $_POST
• 2.4.3. Biểu mẫu sử dụng phương thức $_GET
• 3. Chương 3: HƯỚNG ĐỐI TƯỢNG TRONG PHP
• 3.1. SỬ DỤNG LỚP
• 4. Chương 4: CƠ SỞ DỮ LIỆU MYSQL
• 4.1. Giới thiệu CSDL
• 4.2. CHUẨN HÓA DỮ LIỆU
• 4.2.1. Thiết kế CSDL
• 4.2.2. Dạng chuẩn hóa thứ 1 (1NF-First Normal Form)
• 4.2.3. Dạng chuẩn hóa thứ 2 (2NF-Second Normal Form)
• 4.2.4. Dạng chuẩn hóa thứ 3 (3NF-Third Normal Form)
• 4.3. Thao tác với bảng
• 4.4. Tạo bảng ảo
• 4.5. Cập nhật nội dung bảng ảo
• 4.6. Toán tử số học
• 4.7. Toán tử so sánh
• 4.8. Toán tử logic
• 4.9. PHÁT BIỂU SQL
• 4.9.1. Câu lệnh SELECT
• 4.9.2. Truy vấn con
• 4.9.3. Câu lệnh thêm dữ liệu
• 4.9.4. Câu lệnh cập nhật dữ liệu
• 4.9.5. Câu lệnh xóa dữ liệu
• 4.9.6. Sử dụng mệnh đề UNION trong truy vấn
• 4.9.7. Truy vấn dữ liệu từ nhiều bảng
• 4.9.8. Sử dụng hàm trong SQL
• 4.9.9. Import và export dữ liệu
• 5. Chương 5: PHP & MYSQL
• 5.1. KẾT NỐI CSDL
• 5.1.1. Tạo kết nối
• 5.1.2. Truy vấn dữ liệu
• 5.1.3. Đóng kết nối
• 5.2. LÀM VIỆC VỚI CSDL MYSQL
• 5.2.1. Đếm số lượng mẫu tin
• 5.2.2. Hiển thị dữ liệu
• 5.2.3. Lưu trữ dữ liệu mới vào CSDL
• 5.2.4. Cập nhật dữ liệu
• 5.3. PHP KẾT HỢP VỚI CÁC CSDL SQL SERVER
• 5.4. XÂY DỰNG CÁC LỚP XỬ LÝ
• 5.4.1. Một số phương thức trong lớp xử lý bảng
• 5.4.2. Xây dựng lớp xử lý nghiệp vụ
• 6. Chương 6: TẠO WEB ĐỘNG
• 6.1. SỬ DỤNG TẬP TIN DÙNG CHUNG
• 6.1.1. Mở tập tin và thư mục
• 6.2. UPLOAD TẬP TIN LÊN SERVER
• 6.2.1. Các bước upload file
• 6.3. Sử dụng cookie
• 6.3.1. Cách thức hoạt động
• 6.4. Khởi động Session
• 6.5. Sử dụng Session
• 6.6. Hủy biến Session
• 6.7. GỬI E-MAIL TRONG PHP
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Lập Trình Web PHP Dành Cho Ngành Công Nghệ Thông Tin

Giáo trình Lập trình web PHP là tài liệu quan trọng cho sinh viên ngành Công nghệ thông tin. Tài liệu này cung cấp kiến thức cơ bản và nâng cao về ngôn ngữ lập trình PHP, giúp sinh viên nắm vững các khái niệm và kỹ năng cần thiết để phát triển ứng dụng web. Nội dung giáo trình được biên soạn chi tiết, bao gồm các chương từ cơ bản đến nâng cao, phù hợp với nhu cầu học tập và thực tiễn.

1.1. Mục tiêu của giáo trình Lập trình web PHP

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên kiến thức vững chắc về ngôn ngữ PHP, quy trình phát triển web và cách kết hợp với cơ sở dữ liệu MySQL.

1.2. Cấu trúc của giáo trình Lập trình web PHP

Giáo trình được chia thành 6 chương, từ giới thiệu ngôn ngữ kịch bản JavaScript đến việc tạo web động, giúp sinh viên có cái nhìn tổng quát và chi tiết về lập trình web.

II. Những Thách Thức Trong Lập Trình Web PHP

Lập trình web với PHP không chỉ đơn thuần là viết mã. Các lập trình viên thường gặp phải nhiều thách thức như bảo mật, tối ưu hóa hiệu suất và khả năng mở rộng của ứng dụng. Những vấn đề này cần được giải quyết để đảm bảo ứng dụng hoạt động hiệu quả và an toàn.

2.1. Vấn đề bảo mật trong lập trình PHP

Bảo mật là một trong những thách thức lớn nhất khi phát triển ứng dụng web. Các lập trình viên cần nắm vững các biện pháp bảo mật để bảo vệ dữ liệu người dùng.

2.2. Tối ưu hóa hiệu suất ứng dụng web

Tối ưu hóa hiệu suất là cần thiết để đảm bảo ứng dụng hoạt động mượt mà. Việc sử dụng các kỹ thuật như caching và tối ưu truy vấn cơ sở dữ liệu là rất quan trọng.

III. Phương Pháp Học Lập Trình Web PHP Hiệu Quả

Để học lập trình web PHP hiệu quả, sinh viên cần áp dụng các phương pháp học tập khoa học. Việc thực hành thường xuyên và tham gia vào các dự án thực tế sẽ giúp củng cố kiến thức và kỹ năng lập trình.

3.1. Thực hành qua các dự án thực tế

Tham gia vào các dự án thực tế giúp sinh viên áp dụng lý thuyết vào thực tiễn, từ đó nâng cao kỹ năng lập trình và giải quyết vấn đề.

3.2. Sử dụng tài liệu và nguồn học tập trực tuyến

Có nhiều tài liệu và khóa học trực tuyến về PHP. Việc sử dụng các nguồn tài liệu này sẽ giúp sinh viên cập nhật kiến thức mới và nâng cao kỹ năng lập trình.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Lập Trình Web PHP

Lập trình web PHP được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, từ phát triển trang web thương mại điện tử đến các hệ thống quản lý nội dung. Việc nắm vững PHP giúp lập trình viên có nhiều cơ hội việc làm và phát triển sự nghiệp.

4.1. Phát triển trang web thương mại điện tử

PHP là ngôn ngữ phổ biến trong phát triển các trang web thương mại điện tử, giúp tạo ra các giao diện người dùng thân thiện và quản lý sản phẩm hiệu quả.

4.2. Xây dựng hệ thống quản lý nội dung

Nhiều hệ thống quản lý nội dung (CMS) như WordPress được xây dựng trên nền tảng PHP, cho phép người dùng dễ dàng quản lý và cập nhật nội dung.

V. Kết Luận Về Giáo Trình Lập Trình Web PHP

Giáo trình Lập trình web PHP là tài liệu thiết yếu cho sinh viên ngành Công nghệ thông tin. Việc nắm vững kiến thức và kỹ năng từ giáo trình sẽ giúp sinh viên tự tin hơn trong việc phát triển ứng dụng web và giải quyết các vấn đề thực tiễn.

5.1. Tương lai của lập trình web với PHP

Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, lập trình web PHP vẫn giữ vai trò quan trọng trong ngành công nghệ thông tin, mở ra nhiều cơ hội cho lập trình viên.

5.2. Khuyến nghị cho sinh viên

Sinh viên nên chủ động tìm hiểu và thực hành lập trình PHP, tham gia các khóa học và dự án thực tế để nâng cao kỹ năng và kiến thức.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình "Lập trình web với PHP" (Mã môn học: MH 21) do Bộ môn Tin học thuộc Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Vinatex TP.HCM biên soạn năm 2019. Tài liệu được thiết kế phục vụ công tác giảng dạy và học tập cho ngành Công nghệ thông tin ở trình độ Cao đẳng (đầu vào 12/12), đồng thời được sử dụng làm tài liệu tham khảo kỹ thuật cho lập trình viên tại các doanh nghiệp. Trong chương trình đào tạo, đây là môn học chuyên môn bắt buộc, được bố trí giảng dạy sau khi sinh viên đã hoàn thành các môn học tiên quyết bao gồm: Đồ họa ứng dụng, Thiết kế Web và Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL Server.

Mục tiêu học tập (learning outcomes) của giáo trình xác định cụ thể trên ba phương diện:

• Về kiến thức: Cung cấp kiến thức về cú pháp ngôn ngữ lập trình PHP, quy trình phát triển website và nguyên lý tích hợp hệ quản trị cơ sở dữ liệu vào môi trường web.
• Về kỹ năng: Hình thành khả năng sử dụng ngôn ngữ PHP trong lập trình web; phân tích, thiết kế và xây dựng các trang web động; kết hợp hệ quản trị cơ sở dữ liệu MySQL và PHP để tạo website hoàn chỉnh.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện tính tỉ mỉ, siêng năng, tính tự giác nghiên cứu và khả năng làm việc nhóm.

Về cấu trúc và phương thức tiếp cận, chương trình môn học có tổng thời lượng 75 giờ, bao gồm 15 giờ lý thuyết, 55 giờ thực hành/thảo luận/bài tập và 5 giờ kiểm tra. Nội dung được triển khai qua 6 chương, phân bổ theo lộ trình tuyến tính từ ngôn ngữ kịch bản phía máy khách (JavaScript), cú pháp lập trình phía máy chủ (PHP), mô hình hướng đối tượng, thiết kế cơ sở dữ liệu (MySQL), đến kỹ thuật tích hợp hệ thống và xử lý web động nâng cao.

Điểm đặc trưng của giáo trình là việc phân bổ tỷ trọng thực hành cao (55/75 giờ, chiếm 73,3% tổng thời lượng), tập trung vào thao tác trực tiếp trên công cụ Macromedia/Adobe Dreamweaver tại phòng lab tin học, đi kèm hệ thống ví dụ mã nguồn và bài tập tính toán cụ thể cho từng chủ đề.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc nội dung giáo trình gồm 6 chương chuyên đề:

• Chương 1: Giới thiệu ngôn ngữ kịch bản Javascript (10 giờ: 2 LT, 8 TH): Trình bày tổng quan về JavaScript, các phương thức nhúng mã vào tài liệu HTML (trong thẻ <body>, vùng <head>, trực tiếp trong thẻ HTML, hoặc qua tập tin .js độc lập). Nội dung bao quát cú pháp ghi chú, khai báo biến (var), toán tử số học/gán/so sánh/logic, cấu trúc rẽ nhánh (if-else, switch-case), định nghĩa hàm (function), hộp thông báo (alert(), confirm(), prompt()), vòng lặp (for, while, do...while, for...in), xử lý sự kiện giao diện (onBlur, onClick, onLoad, onUnload, onKeypress, onSubmit, onMouseOver, onMouseOut), bẫy lỗi (try...catch, throw), ký tự đặc biệt và các đối tượng dựng sẵn (String, Date, Array, Math).
• Chương 2: Ngôn ngữ PHP (15 giờ: 3 LT, 11 TH, 1 KT): Giới thiệu 4 dạng cú pháp mở thẻ PHP (cú pháp chính <?php ?>, rút gọn <? ?>, kiểu ASP <% %>, thẻ <script>), các hàm xuất dữ liệu (echo, print), quy tắc khai báo biến ($), phạm vi biến (cục bộ, toàn cục với từ khóa global/$_GLOBALS, biến static), định nghĩa hằng số (define(), các hằng dựng sẵn như __FILE__, __LINE__, __PHP_VERSION__), kiểu dữ liệu cơ bản, toán tử, hàm dập lỗi @, tham chiếu biến &. Chương này trình bày chi tiết các hàm kiểm tra dữ liệu (isset(), empty(), is_numeric(), is_int(), is_string(), is_double(), gettype()), cấu trúc điều khiển, kỹ thuật thao tác mảng (array_search, array_merge, array_count_values, array_unique, array_diff), thư viện hàm chuỗi (trim, addslashes, stripslashes, ucfirst, strlen, strcmp, strstr, strpos, str_replace, explode, implode), hàm toán học, hàm ngày giờ (checkdate, date, getdate, time, mktime), và cơ chế xử lý biểu mẫu qua $_POST, $_GET.
• Chương 3: Lập trình hướng đối tượng trong PHP (10 giờ: 2 LT, 8 TH): Giới thiệu các khái niệm hướng đối tượng cơ bản trong PHP, cú pháp định nghĩa lớp (class), khởi tạo đối tượng (new), truy xuất phương thức/thuộc tính (->) và kỹ thuật kế thừa lớp (extends).
• Chương 4: Cơ sở dữ liệu MySQL (10 giờ: 2 LT, 6 TH, 2 KT): Khái quát về hệ cơ sở dữ liệu quan hệ, quy trình thiết kế và lý thuyết chuẩn hóa dữ liệu (Dạng chuẩn 1NF, 2NF, 3NF). Hướng dẫn thao tác tạo bảng, tạo và cập nhật bảng ảo (View), sử dụng toán tử và câu lệnh SQL (SELECT, subquery, INSERT, UPDATE, DELETE, mệnh đề UNION, truy vấn kết nối nhiều bảng, các hàm SQL tích hợp) cùng thao tác import/export dữ liệu.
• Chương 5: PHP & MySQL (15 giờ: 3 LT, 12 TH): Kỹ thuật kết nối cơ sở dữ liệu từ PHP (tạo kết nối, truy vấn, đóng kết nối), các thao tác quản lý dữ liệu (đếm số lượng bản ghi, hiển thị, thêm mới, cập nhật dữ liệu). Mở rộng kết nối PHP với hệ quản trị CSDL SQL Server và kỹ thuật xây dựng các lớp xử lý bảng, lớp xử lý nghiệp vụ.
• Chương 6: Tạo web động (15 giờ: 3 LT, 10 TH, 2 KT): Kỹ thuật tổ chức tập tin dùng chung (include, require), các hàm mở và thao tác tệp tin/thư mục, quy trình upload tập tin lên server. Quản lý trạng thái ứng dụng qua Cookie và Session (khởi tạo, sử dụng, hủy biến session), cùng kỹ thuật gửi thư điện tử bằng hàm gửi E-Mail trong PHP.

Logic phát triển của nội dung đi từ việc xử lý tương tác phía Client (JavaScript), xây dựng xử lý logic phía Server (PHP), chuẩn hóa tầng dữ liệu (MySQL), kết nối hai tầng ứng dụng - dữ liệu (PHP & MySQL), đến hoàn thiện các tính năng nâng cao của một website động.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết thiết kế và chuẩn hóa dữ liệu quan hệ: Nắm vững quy tắc chuẩn hóa từ 1NF (loại bỏ thuộc tính lặp), 2NF (loại bỏ phụ thuộc hàm một phần vào khóa chính) đến 3NF (loại bỏ phụ thuộc bắc cầu) để xây dựng cấu trúc bảng trong MySQL.
• Mô hình lập trình hướng đối tượng (OOP): Cơ chế đóng gói thuộc tính, phương thức trong lớp và khả năng tái sử dụng mã nguồn thông qua kế thừa.
• Nguyên lý kiến trúc Web Client-Server: Cơ chế truyền tải dữ liệu qua giao thức HTTP bằng phương thức GET và POST; kỹ thuật quản lý phiên làm việc không trạng thái (stateless) thông qua Session và Cookie.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Viết mã JavaScript kiểm tra form phía client; lập trình PHP xử lý dữ liệu backend; viết các câu lệnh truy vấn SQL thuần thục; thao tác bẫy lỗi cú pháp/ngoại lệ (try...catch, dập lỗi @); xử lý tệp tin và upload file lên máy chủ.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích yêu cầu bài toán để lựa chọn cấu trúc điều khiển, thuật toán xử lý chuỗi/mảng; phân định phạm vi hoạt động của biến; thiết kế cấu trúc CSDL đạt chuẩn tối ưu.
• Năng lực ứng dụng thực tiễn (Practical competencies): Tích hợp mã nguồn PHP, cơ sở dữ liệu MySQL và giao diện biểu mẫu HTML để xây dựng một website động hoàn chỉnh có đầy đủ tính năng thêm, sửa, xóa, tìm kiếm và phân quyền dữ liệu.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế theo phương pháp giảng dạy tích hợp lý thuyết và thực hành, trong đó thời lượng thực hành trực tiếp tại phòng máy chiếm 73,3% (55 giờ thực hành / 75 giờ tổng thể).

• Phương pháp tiếp cận sư phạm: Giảng viên định hướng các nội dung lý thuyết trọng tâm (cú pháp, giải thuật, chuẩn hóa), sau đó phân tích các ví dụ mẫu mã nguồn. Người học trực tiếp lập trình, biên dịch và kiểm thử lỗi trên phần mềm Dreamweaver và môi trường máy chủ cục bộ tại phòng lab tin học.
• Bài tập và thực hành: Hệ thống bài tập được bố trí tương ứng với từng nội dung:
  • Bài tập thuật toán Client-side: Viết mã JavaScript xuất số ngày trong tháng khi biết tháng/năm; tính tổng dãy số $S(n) = 1 + 2 + ... + n$; tính giai thừa $n! = 1 \times 2 \times ... \times n$; tính tổng chuỗi phân số giai thừa $S(n!) = 1 + 1/2! + ... + 1/n!$.
  • Bài tập xử lý biểu mẫu Server-side: Xây dựng form nhập liệu tính tổng hai số qua phương thức POST và GET; kiểm tra số nguyên tố bằng vòng lặp và lệnh break; lọc và tính tổng mảng số lẻ bằng lệnh continue.
  • Thực hành tích hợp cơ sở dữ liệu: Tạo bảng ảo (View), thực hiện truy vấn SELECT lồng nhau (subquery), liên kết nhiều bảng và viết các lớp xử lý nghiệp vụ kết nối MySQL.
• Phương pháp đánh giá: Kết quả học tập được xác định dựa trên hai thành phần:
  1. Điểm quá trình (Trọng số 0,4): Tính bằng trung bình cộng có hệ số của điểm kiểm tra thường xuyên (hệ số 1), điểm tự nghiên cứu/ý thức học tập (hệ số 1) và điểm kiểm tra định kỳ (hệ số 2). Các bài kiểm tra định kỳ được phân bổ tại Chương 2 (1 giờ), Chương 4 (2 giờ) và Chương 6 (2 giờ).
  2. Điểm thi kết thúc môn học (Trọng số 0,6): Đánh giá thông qua hình thức làm bài Tiểu luận (thời gian 10 ngày), đề bài được công bố vào đầu mỗi học kỳ.
• Yêu cầu đối với người học: Sinh viên phải tham dự tối thiểu 70% thời gian học lý thuyết, tham gia 100% các buổi thực hành tích hợp; chủ động lập kế hoạch tự học, chuẩn bị bài trước khi lên lớp và giải quyết các bài tập thực hành theo hướng dẫn.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tích hợp kịch bản đa tầng (Client-side & Server-side): Giáo trình kết hợp cả ngôn ngữ kịch bản client (JavaScript) và server (PHP) trong cùng một khung chương trình, giúp người học đối chiếu trực tiếp sự khác biệt về cú pháp, cơ chế thực thi và phạm vi ứng dụng của từng ngôn ngữ.
• Tiếp cận mô hình hướng đối tượng trong PHP: Thay vì dừng lại ở lập trình thủ tục (procedural PHP), giáo trình trang bị phương pháp lập trình hướng đối tượng (OOP) từ Chương 3 và ứng dụng trực tiếp vào việc xây dựng "Lớp xử lý bảng" và "Lớp xử lý nghiệp vụ" ở Chương 5.
• Tích hợp quy chuẩn thiết kế cơ sở dữ liệu: Cung cấp đầy đủ lý thuyết chuẩn hóa cơ sở dữ liệu từ 1NF đến 3NF trong chương MySQL, giúp hạn chế lỗi dư thừa dữ liệu khi lập trình ứng dụng thực tế.
• Khai thác các chức năng thực tế của website động: Giáo trình đưa vào các module mang tính ứng dụng thực tế cao như quản trị phiên làm việc (Session/Cookie), cơ chế upload file lên máy chủ, bẫy lỗi hệ thống (try...catch, @) và kỹ thuật gửi email tự động qua PHP.
• Nguồn tài liệu tham khảo đồng bộ: Nội dung giáo trình được biên soạn dựa trên sự đối sánh giữa giáo trình chuyên ngành trong nước và các tài liệu kỹ thuật quốc tế:
  1. Giáo trình nội bộ Lập trình web với PHP – Trường Cao đẳng Công nghệ TP.HCM.
  2. Core Web Application Development with PHP and MySQL – Tác giả Marc Wandschneider.
  3. PHP & MySQL – Ban chỉ đạo CNTT của cơ quan Đảng.
  4. MySQL-PHP – Tác giả Jay Greenspan và Brad Bulger.
  5. Lập trình web động với PHP-MySQL – Tác giả Tống Phước Khải.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên chuyên ngành: Học sinh, sinh viên ngành Công nghệ thông tin trình độ Cao đẳng (hệ 12/12) tại Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Vinatex TP.HCM và các cơ sở đào tạo nghề nghiệp tương đương.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần có kiến thức nền tảng về cấu trúc tài liệu HTML/XHTML, đồng thời đã học qua các môn học: Đồ họa ứng dụng, Thiết kế Web và Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL Server.
• Giảng viên chuyên ngành: Tài liệu chuẩn để lập đề cương bài giảng, kế hoạch giảng dạy lý thuyết (15 giờ), tổ chức hướng dẫn bài tập thực hành tại phòng lab (55 giờ) và làm căn cứ biên soạn ngân hàng đề kiểm tra định kỳ cũng như đề tài tiểu luận kết thúc môn học (10 ngày).
• Người tự học và lập trình viên: Kỹ thuật viên, lập trình viên tại các doanh nghiệp cần tài liệu tra cứu có hệ thống về cú pháp PHP, các hàm xử lý chuỗi/mảng/ngày giờ, cú pháp truy vấn MySQL và các kỹ thuật xử lý form/session trên web.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho giảng viên, sinh viên ngành Công nghệ thông tin trình độ Cao đẳng (hệ 12/12), đồng thời là tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho lập trình viên tại các doanh nghiệp phần mềm.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này?

Người học cần nắm vững kiến thức cơ bản về HTML/XHTML và phải hoàn thành ba môn học tiên quyết trong chương trình đào tạo: Đồ họa ứng dụng, Thiết kế Web và Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL Server.

3. Điểm khác biệt về mặt cấu trúc của giáo trình này là gì?

Giáo trình phân bổ thời lượng thực hành vượt trội (55 giờ thực hành trên tổng số 75 giờ, chiếm 73,3%). Nội dung tích hợp trọn vẹn quy trình phát triển website từ xử lý client (JavaScript), xử lý server (PHP, OOP), quản trị dữ liệu (MySQL chuẩn hóa 1NF-3NF) đến các chức năng web động hoàn chỉnh (Cookie, Session, Upload, Mail).

4. Làm sao để tự học và hoàn thành môn học hiệu quả?

Người học cần đảm bảo tham dự tối thiểu 70% giờ lý thuyết, hoàn thành đầy đủ các bài tập thực hành trên phần mềm Dreamweaver tại phòng lab, tự giải các bài tập giải thuật/xử lý form sau mỗi chương và chuẩn bị kế hoạch làm bài thi tiểu luận kết thúc môn học trong thời gian 10 ngày.

5. Có tài liệu bổ trợ nào được giáo trình ghi nhận?

Giáo trình tham chiếu 5 tài liệu chính: (1) Giáo trình Lập trình web với PHP của Trường CĐ Công nghệ TP.HCM; (2) Core Web Application Development with PHP and MySQL của Marc Wandschneider; (3) PHP & MySQL của Ban chỉ đạo CNTT cơ quan Đảng; (4) MySQL-PHP của Jay Greenspan & Brad Bulger; (5) Lập trình web động với PHP-MySQL của Tống Phước Khải.

---

Kết luận

Giáo trình "Lập trình web với PHP" (MH 21) của Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Vinatex TP.HCM cung cấp hệ thống kiến thức chuẩn hóa về phát triển ứng dụng web động dựa trên bộ công nghệ JavaScript, PHP và MySQL. Tài liệu cân bằng giữa lý thuyết nền tảng (cú pháp, giải thuật, chuẩn hóa CSDL) và năng lực thực hành chuyên sâu (chiếm 73,3% thời lượng).

Lộ trình học tập khuyến nghị đi tuần tự từ Chương 1 đến Chương 6: bắt đầu từ kịch bản giao diện phía client (JavaScript), tiếp cận lập trình máy chủ và hướng đối tượng (PHP), thiết kế và chuẩn hóa dữ liệu quan hệ (MySQL), liên kết ứng dụng với CSDL (PHP & MySQL), và hoàn thiện các module động nâng cao (Upload, Session, Mail). Để đạt hiệu quả tối ưu, người học cần kết hợp nghiên cứu 5 đầu sách tham khảo được trích dẫn và thực hành thường xuyên trên môi trường máy tính tại phòng lab.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu ngôn ngữ kịch bản Javascript Thời gian: 10 giờ 1. Mục tiêu: - Trình bày được các cú pháp cơ bản trong Javascript. - Nêu được các đối tượng trong Javascript. Nội dung chương: 2.

Giới thiệu về Javascript. Thời gian: 1 giờ 2. Ngôn Ngữ Javascript Thời gian: 4 giờ 2. Đối tượng trong javascript.

Thời gian: 5 giờ Chương 2: Ngôn ngữ PHP Thời gian: 15 giờ 1. Mục tiêu: - Trình bày được các cú pháp cơ bản trong PHP. - Xây dựng được các hàm trong PHP. - Tạo được các Form trong PHP.

Nội dung chương: 2. Tổng quan về PHP Thời gian: 2 giờ 2. Câu lênh điều khiển. Thời gian: 4 giờ 2.

Xây dựng hàm trong PHP Thời gian: 4 giờ 2. Biểu mẫu Form Thời gian: 4 giờ 2. Kiểm tra Thời gian: 1 giờ Chương 3: Lập trình hướng đối tượng Thời gian: 10 giờ 1. Mục tiêu: - Trình bày được các khái niệm cơ bản về lập trình hướng đối tượng trong PHP.

- Tạo và sử dụng được các lớp trong PHP. - Tạo và sử dụng được các lớp kế thừa trong PHP. Nội dung chương: 2. Khái niệm Thời gian: 1 giờ 2.

Tạo lớp Thời gian: 3 giờ 2. Sử dụng lớp Thời gian: 3 giờ 2. Kế thừa Thời gian: 3 giờ Chương 4: Cơ sở dữ liệu MySQL Thời gian: 10 giờ 1. Mục tiêu: - Tạo được bảng và bảng ảo trong MySQL.

- Sử dụng được các toán tử trong CSDL MySQL. - Tạo được các câu lệnh SQL trong MySQL. Tổng quan Thời gian: 1 giờ 2. Bảng (table) Thời gian: 2 giờ 2.

Bảng áo Thời gian: 1 giờ 2. Toán tử Thời gian: 2 giờ 2. Phát biểu SQL Thời gian: 2 giờ Kiểm tra Thời gian: 2 giờ Chương 5: PHP & MySQL Thời gian: 15 giờ 1. Mục tiêu: - Kết nối CSDL MySQL trong PHP.

- Xây dựng được các lớp xử lý trong PHP. Nội dung chương: 2. Kết nối CSDL Thời gian: 3 giờ 2. Làm việc với CSDL MySQL Thời gian: 5 giờ 2.

PHP kết nối với CSDL SQL Server. Thời gian: 2 giờ 2. Xây dựng các lớp xử lý Thời gian: 5 giờ Chương 6: Tạo web động Thời gian: 15 giờ 1. Mục tiêu: - Tạo và sử dụng các tập tin và thư mục dùng chung.

- Sử dụng các Cookies và Session trong PHP. - Tạo được các form để gửi E-Mail trong PHP. Nội dung chương: 2. Sử dụng tập tin dùng chung Thời gian: 1 giờ 2.

Mở tập tin và thư mục. Thời gian: 2 giờ 2. Upload tập tin lên server. Thời gian: 3 giờ 2.

PHP Cookies Thời gian: 3 giờ 2. PHP session Thời gian: 2 giờ 2. Gữi E-Mail trong PHP Thời gian: 2 giờ Kiểm tra Thời gian: 2 giờ IV. Điều kiện thực hiện môn học: 1.

Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: phòng lab tin học. Trang thiết bị máy móc: máy vi tính có phần mềm Dreamweaver. Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: sách, tập, máy tính có phần mềm chuyên dụng. Các điều kiện khác: không.

Nội dung và phương pháp đánh giá: 1. Nội dung: - Kiến thức: + Nêu được các cú pháp trong ngôn ngữ lập trình PHP. + Nêu được quy trình phát triển Website. - Kỹ năng: + Kết hợp được CSDL vào Website có sử dụng ngôn ngữ PHP.

+ Sử dụng ngôn ngữ lập trình PHP trong lập trình web. + Phân tích, thiết kế và xây dựng các trang web động bằng ngôn ngữ PHP. + Tạo được website hoàn chỉnh có kết hợp được CSDL MySQL và PHP. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Tích cực tham gia tự học, tham gia xây dựng bài, làm việc nhóm.

Phương pháp: Các kiến thức và kỹ năng trên sẽ được đánh giá qua các nội dung tự nghiên cứu, ý thức thực hiện môn học, kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ và kiểm tra kết thúc môn học: - Điểm môn học bao gồm điểm trung bình các điểm kiểm tra: tự nghiên cứu, điểm kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ có trọng số 0,4 và điểm thi kết thúc môn học có trọng số 0,6. - Điểm trung bình các điểm kiểm tra là trung bình cộng của các điểm kiểm tra thường xuyên, điểm kiểm tra định kỳ và tự nghiên cứu theo hệ số của từng loại điểm. Trong đó, điểm kiểm tra thường xuyên và điểm tự nghiên cứu được tính hệ số 1, điểm kiểm tra định kỳ tính hệ số 2. - Hình thức thi: tiểu luận (10 ngày) (được thông báo vào đầu mỗi học kỳ).

Hướng dẫn thực hiện môn học: 1. Phạm vi áp dụng môn học: Chương trình môn học được sử dụng để giảng dạy cho trình độ Cao đẳng. Hướng dẫn về phương pháp giảng dạy, học tập môn học: - Đối với giảng viên: + Trước khi giảng dạy cần phải căn cứ vào nội dung của từng bài học chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để đảm bảo chất lượng giảng dạy. + Khi thực hiện chương trình môn học cần xác định những điểm kiến thức cơ bản, xác định rõ các yêu cầu về kiến thức, kỹ năng ở từng nội dung.

+ Cần liên hệ kiến thức với thực tế sản xuất và đời sống, đặc biệt là các phần mềm thực tế sử dụng mạng Internet có hiệu quả. - Đối với người học: + Chủ động, tích cực tiếp thu kiến thức, tự nghiên cứu, chuẩn bị bài theo nội dung giảng viên hướng dẫn, yêu cầu trước khi đến lớp. + Cần thực hiện tất cả các bài tập và tự nghiên cứu các bài toán thực tế về môn học đã có sẵn nhằm mục đích củng cố, ghi nhớ, khắc sâu kiến thức đã học. + Xây dựng kế hoạch tự học, tự nghiên cứu cho cá nhân.

+ Tham dự ít nhất 70% thời gian học lý thuyết và đầy đủ các bài học tích hợp, bài học thực hành, thực tập và các yêu cầu của môn học được quy định trong chương trình môn học. Những trọng tâm cần lưu ý: - Ngôn ngữ kịch bản Javascript. - Ngôn ngữ PHP. - Lập trình hướng đối tượng.

- Cơ sở dữ liệu MySQL. - Tạo web động. Tài liệu tham khảo: [1]. Giáo trình nội bộ Lập trình web với PHP, Trường cao đẳng công nghệ Tp.

Core Web Application Development with PHP and MySQL - Marc Wandschneider [3]. PHP & MySQL, ban chỉ đạo CNTT của cơ quan Đảng [4]. MySQL-PHP, Jay Greenspan and brad bulger. Lập trình web động với PHP-MySQL, Tống Phước Khải.

Chương1: GIỚI THIỆU NGÔN NGỮ KỊCH BẢN JAVASCRIPT I. GIỚI THIỆU VỀ JAVASCRIPT - Javascript là ngôn ngữ kịch bản được sử dụng nhiều trên các website, và được hỗ trợ trên một số trình duyệt như: Internet Explorer, FireFox, Chrome, Opera, và Safari. - Để học ngôn ngữ này bạn cần hiểu cơ bản về HTML hoặc XHTML. Vậy Javascript là gì? - Javascript là ngôn ngữ kịch bản được nhúng vào trong tài liệu html.

NGÔN NGỮ JAVASCRIPT 1. CHÈN MÃ LỆNH JAVASCRIPT VÀO TRONG TÀI LIỆU HTML a. Chèn mã lệnh trên vùng <body> Cách chèn mã lệnh này chỉ áp dụng khi mã lệnh Javascript được chèn thực hiện một mục đích nào đó trên tài liệu html tại vị trí cần chèn vào.1: Chèn mã lệnh Javascript vào trong tài liệu html <body> <script language="javascript" type="text/javascript"> // code here. Chèn mã lệnh trên vùng <head> Cách chèn mã lệnh này thường dùng khi mã lệnh Javacript được chèn thực hiện một mục đích nào tại nhiều vị trí khác nhau trên tài liệu html.2: Chèn mã lệnh Javascript vào trong vùng thẻ head <head> <script language="javascript" type="text/javascript"> // code here.

Chèn mã lệnh trực tiếp vào trong các thẻ HTML Cách chèn mã lệnh này chỉ áp dụng khi mã lệnh Javacript được chèn thực hiện một mục đích nào đó trên thẻ html được chèn vào.3: Chèn mã lệnh Javascript vào trong thẻ html <p onclick="alert('Xin chao cac ban');"> Click here!!!</p> d. Chèn mã lệnh bằng một tập tin riêng trên vùng <head> Cách chèn mã lệnh này thường khi mã lệnh Javacript được chèn thực hiện một mục đích nào tại nhiều vị trí khác nhau trên tài liệu html, bên cạnh đó mã lệnh trong tập tin này không chỉ áp dụng cho một trang bất kỳ mà có thể áp dụng cho toàn bộ website.4: Chèn mã lệnh bằng một tập tin riêng có tên my_javascript.js <head> <script language="javascript" src="my_javascript.js" type="text/javascript"> // code here. LỜI CHÚ THÍCH Chúng ta có thể thêm những khối ghi chú để biết phần mã lệnh tương ứng thực hiện điều gì. Các ghi chú được trình duyệt bỏ qua và chỉ thấy trong mã nguồn.

Cú pháp câu ghi chú: - Dòng ghi chú nằm trên một dòng văn bản. // dòng ghi chú trên 1 dòng. - Dòng ghi chú nằm trên nhiều dòng văn bản. /* dòng ghi chú thứ nhất dòng ghi chú khác….

BIẾN VÀ CÁCH XUẤT THÔNG TIN LÊN TRÌNH DUYỆT a. Biến và cách khai báo biến Biến trong Javascript được sử dụng từ khóa “var” để khai báo, khi khai báo nhiều biến chúng ta phân cách chúng bởi dấu (,). Tên biến không chứa khoảng cách trống, không được trùng tên với từ khóa, bắt đầu bằng ký tự, đặc điểm tên biến phân biệt chữ hoa và chữ thường.5: var so_a, so_b; var chuoi; Sau khi khai báo biến chúng ta có thể khởi gán giá trị cho tên biến bằng cách dùng toán tử gán(=), khi đó kiểu dữ liệu của biến là kiểu của giá trị được khởi gán.6: so_a = 9; //kiểu của so_a là kiểu số nguyên. chuoi = “Hello” // kiểu của chuoi là kiểu chuỗi ký tự.

Để kiểm tra xem kiểu dữ liệu của tên biến ta sử dụng hàm typeof(<tên_biến>). Chuyển đổi chuỗi số thành kiểu số ta sử dụng hàm parseInt() hoặc parseFloat().45”; so_a = parseInt(chuoi); //khi đó so_a = 123; so_b = parseFloat(chuoi); //khi đó so_b =123.45; Chuyển đổi số thành chuỗi ta sử dụng hàm toString() Ví dụ 4.8: chuoi = toString(so_a); // khi đó chuoi = “123”; b. Xuất thông tin lên trình duyệt web Để xuất thông tin lên trình duyệt web ta sử dụng cú pháp sau: document.write(<nội dung>); hoăc document.write(“Chào các bạn”); // xuất ra chuỗi.write(chuoi); // xuất ra giá trị của biến chuỗi. CÁC PHÉP TOÁN Trong ngôn ngữ lập trình Javascript các phép toán tương tự như các phép toán trong C.

Các phép tính toán học: + Phép cộng - Phép trừ * Phép nhân / Phép chia % Phép chia lấy phần dư ++ Tăng giá trị lên 1 đơn vị ◼ Giảm giá trị xuống 1 đơn vị Các phép gán: Phép toán Ví dụ Tương tự Kết quả = x=y x=5 += x+=y x=x+y x=15 -= x-=y x=x-y x=5 *= x*=y x=x*y x=50 /= x/=y x=x/y x=2 %= x%=y x=x%y x=0 Phép toán + : được sử dụng để cộng chuỗi(nối chuỗi) Ví dụ 4.10: Cộng hai chuỗi st1="Hôm nay là"; st2="một ngày đẹp trời"; st=st1+ “ ”+st2; // Kết quả st = “Hôm nay là một ngày đẹp trời”; Phép cộng giữa chuỗi và số: khi cộng một chuỗi với một số kết quả sẽ là chuỗi.11: Cộng chuỗi và số //Cộng số với số x=5+5; document.write(x); // Cộng chuỗi với chuỗi x="5"+"5"; document.write(x); // Cộng số với chuỗi x=5+"5"; document.