TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Môđun 24: Lắp đặt mạng điện sinh hoạt được biên soạn thông qua tham khảo và nghiên cứu các tài liệu kỹ thuật chuyên ngành xây dựng và điện, đồng thời dựa trên thực tế thi công, quản lý và giám sát thi công công trình, cũng như phân tích nghề phù hợp với vùng miền, địa phương. Nhằm đáp ứng nhu cầu về kiến thức và kỹ năng cho sinh viên nên cấu trúc chung của chương trình đã được điều chỉnh qua kiểm nghiệm thực tế giảng dạy và mức độ tiếp thu của sinh viên sao cho phù hợp nhất.
Đồng thời giáo trình cũng được tính toán mức độ kiến thức giúp được cho sinh viên sau khi ra trường có thể tiếp cận với môi trường làm việc thực tế. Giáo trình MĐ 24 là một trong những khối kiến thức cơ bản và cần thiết đối với chương trình đào tạo nghề chuyên ngành xây dựng. Tác giả xin cám ơn đồng nghiệp đã đóng góp ý kiến quí báu để biên soạn giáo trình này. Giáo trình này sẽ có rất thiếu sót,rất mong sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp và người học để giáo trình hoàn thiện hơn.
Cần Thơ, ngày tháng năm 2021 Tác giả 1. Nguyễn Trung Quang 2. Nguyễn Ngọc Đăng Khoa 1 MỤC LỤC TT Tên chương/bài Trang 1 Lời giới thiệu 1 2 Giáo trình mô đun 24: Lắp đặt mạng điện sinh hoạt 3 3 Bài 1. Lắp đặt dây dẫn đi trong ống nhựa nổi 4 4 Bài 2.
Lắp đặt dây dẫn đi ngầm trong tường 6 6 Bài 3. Lắp bảng điện nổi 8 7 Bài 4. Lắp bảng điện ngầm 10 8 Bài 5. Lắp đèn tròn, đèn dài 12 10 Bài 6.
Lắp chuông báo 21 11 Bài 7 Lắp quạt treo trần, tường 24 13 Bài 8. Lắp bơm nước 38 14 Tài liệu tham khảo 41 2 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Lắp Đặt Mạng Điện Sinh Hoạt Mã mô đun: MĐ 24 Thời gian thực hiện mô đun: 45 giờ (Lý thuyết:15 giờ; Thực hành: 26 giờ; Kiểm tra: 4 giờ) I. Vị trí tính chất mô đun : - Vị trí mô đun: Được bố trí học sau khi học xong các môn học chung và mô đun nghề bắt buộc. - Tính chất mô đun: Là mô đun nghề tự chọn có nội dung, kiến thức, kỹ năng đáp ứng yêu cầu của sự thay đổi công nghệ hoặc đặc thù về sử dụng lao động của ngành, vùng, miền.
Mục tiêu của mô - Mô tả được chất lượng môđun: * Về kiến thức: - Nêu được các loại vật liệu và thiết bị sử dụng trong lắp đặt mạng điện sinh hoạt. - Nêu được các yêu cầu kỹ thuật lắp đặt mạng điện sinh hoạt. - Giải thích được các sự cố về điện trong mạng điện sinh hoạt. - Phát hiện được các hư hỏng trong mạng điện sinh hoạt.
- Trình bày được các bước trong lắp đặt mạng điện sinh hoạt * Về kỹ năng: - Đọc được bản vẽ mặt bằng bố trí thiết bị điện. - Sử dụng được các dụng cụ đo, lắp các thiết bị điện cơ bản như đèn, quạt. - Lắp đặt được mạng điện sinh hoạt đạt yêu cầu kỹ thuật. - Đánh giá được chất lượng các loại vật liệu và thiết bị sử dụng trong lắp đặt.
- Sử dụng được các dụng cụ thi công an toàn, đúng kỹ thuật. * Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Cẩn thận , chính xác, trong quá trình thực hiện công việc. - Hợp tác tốt theo nhóm, tổ để thực hiện công việc. - Tuân thủ các quy định về nội quy an toàn về điện.
Nội dung của module: 3 BÀI 1 LẮP ĐẶT DÂY DẪN ĐI TRONG ỐNG NHỰA NỔI Mục tiêu của bài: * Kiến thức: - Đọc được bản vẽ sơ đồ mạng điện sinh hoạt. - Nêu được các yêu cầu kỹ thuật lắp đặt dây dẫn đi trong ống nhựa nổi - Trình bày được các bước trong lắp đặt dây dẫn đi trong ống nhựa nổi * Kỹ năng: - Xác định được vị trí đặt dây và thết bị. - Lắp đặt được dây dẫn đi trong ống nhựa nổi đúng yêu cầu kỹ thuật - Sử dụng được đồng hồ đo điện và máy khoan bê tông dùng trong thi công * Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Cẩn thận , chính xác - Tổ chức được tổ, nhóm lắp đặt đường dây đảm bảo an toàn. Trước đây, phương pháp này được sử dụng rất thông dụng thay cho những đường dây điện loằng ngoằng, chằng chịt… rất nguy hiểm cho ngườ sử dụng.
Phương pháp này sử dụng các ống nhựa tròn hoặc dẹt bọc dây điện và ốp lên tường hoặc trần nhà vừa an toàn lại thẩm mỹ hơn phương pháp đi dây truyền thống. Dây trong kẹp nhựa Đi dây trong phòng 1. Lưu ý khi đi dây nổi: Cần tính toán vị trí đi dây ở vị trí cao, thích hợp tránh bị ảnh hưởng, va chạm bởi sinh hoạt của con người. Nên lắp dây điện cao tối thiểu 2,5 m so với mặt sàn và mặt bằng làm việc.
Không lắp đường dây nổi ở vị trí ẩm thấp, gần nguồn nước vì rất dễ rò điện… Dùng dây điện có vỏ bọc bằng vật liệu chống cháy, chịu được công suất cao ở những nơi dễ gây cháy nổ như nhà bếp, phòng tắm có bình nóng lạnh… Đường ống bị dập vỡ cần phải thay thế đường ống mới Không được đấu tắt trong ống ghen tránh trường hợp chập cháy đường dây vào mùa ẩm.Ưu nhược điểm của đi dây nổi: * Ưu điểm: Chi phí lắp đặt không quá lớn Thuận lợi cho sửa chữa điện, khắc phục sự cố Dễ dàng thay đổi khi có nhu cầu Lắp đặt sau khi xây nhà cũng được thay vì phải thiết kế trước sơ đồ như đi dây chìm * Nhược điểm: Tính thẩm mĩ chưa được cao so với đi dây ngầm Tốn diện tích không gian nếu bố trí, lắp đặt không hợp lý Bài tập: Mỗi nhóm 02 sinh viên thực hiện lắp đặt dây dẫn đi trong ống nhựa nổi ở độ cao 3m, dài 6m, có đi qua cột. 5 BÀI 2 LẮP ĐẶT DÂY DẪN ĐI ÂM TƯỜNG Mục tiêu của bài * Kiến thức: - Xác định được vị trí đặt dây và thiết bị. - Nêu được các yêu cầu kỹ thuật lắp đặt dây dẫn đi ngầm trong tường. - Trình bày được các bước trong lắp đặt dây dẫn đi ngầm trong tường.
* Kỹ năng: - Sử dụng được các dụng cụ đồng hồ đo điện và máy khoan bê tông dùng trong thi công - Kiểm tra được chất lượng các loại vật liệu và thiết bị sử dụng trong lắp đặt mạng điện sinh hoạt - Lắp đặt được dây dẫn đi ngầm trong tường đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật. * Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Cẩn thận , chính xác. - Tuân thủ các quy định an toàn về điện, an toàn khi sử dụng máy cắt. - Hợp tác tốt với nhóm, tổ để thực hiện công việc.
Phương pháp này sử dụng các đường ống dẫn và chôn xuống đất hoặc trong tường nhà. Vì vậy, hệ thống điện được lắp đặt ngay từ lúc bắt đầu xây nhà. Lưu ý khi đi dây điện ngầm trong nhà: Không lắp đặt tùy tiện nếu không có kiến thức về đấu nối mạch điện Không lắp đường dây điện chung ống với đường dẫn internet , dây cáp tivi… vì có thể làm nhiễu cho các thiết bị Lắp đặt đường dây ngầm phải có ống bảo vệ. Tránh đặt trong ống thông hơi Tránh nối tắt điện ở các đường trục chính Nên lựa chọn ống bảo vệ bằng vật liệu chống cháy nổ, thấm nước Tính toán phần dây điện dự trữ để sử dụng về sau nếu có sự cố Không đặt đường dây điện ngầm trong tường chịu lực khi bề sâu rãnh chôn quá 1/3 bề dày tường Tuyệt đối không đặt dây dẫn dọc mái nhà hoặc chôn trực tiếp dưới lớp đất ngoài nhà.
Ưu nhược điểm của đi dây chìm * Ưu điểm: Tiết kiệm không gian, tăng tính thẩm mỹ Không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài Tính an toàn khá cao * Nhược điểm: Chi phí lắp đặt cao Phải thiết kế sơ đồ lắp đặt trước khi xây nhà Khó khăn hơn trong việc sửa chữa, khắc phục sự cố Đi ống sau khi hoàn thiện và sửa chữa ổ điện âm tường Bài tập: Mỗi nhóm 04 sinh viên thực hiện cắt rãnh tường ở độ cao 1m8, dài 0,5m, lắp đặt ruột gà và tiến hành luồng dây điện vào; Sau khi thực hiện xong, tiến hành dùng vữa xi măng trát kín lại. 7 BÀI 3 LẮP BẢNG ĐIỆN NỔI Mục tiêu của bài * Kiến thức: - Nêu được yêu cầu kỹ thuật các thiết bị trên bảng điện nổi. - Liệt kê được các thiết bị lắp trên bảng điện. - Đọc được bản vẽ sơ đồ mạng điện sinh hoạt.
- Trình bày được trình tự lắp bảng điện nổi. * Kỹ năng: - Xác định được ví trí đặt các thiết bị điện trên bảng điện. - Chọn được các thiết bị đúng yêu cầu. - Lắp đặt được bảng điện nổi bảo đảm yêu cầu kỹ thuật.
- Đánh giá được độ bền của các thiết bị lắp trên bảng điện. - Sử dụng được các dụng cụ điện, khoan bê tông để thực hiện công việc. * Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Cẩn thận , chính xác - Tuân thủ các quy định an toàn về điện. Yêu cầu kỹ thuật: -Bảng điện nổi được lắp phải thỏa các yêu cầu sau: +Đúng với nguyên lý yêu cầu thiết kế của mạch điện.
+Bố trí các khí cụ đện ngay ngắn,hợp lý và thẩm mỹ. +Đấu các đầu dây,mối nối đảm bảo tiếp xúc tốt với thiết bị. +Bố trí dây dẫn gọn gàng cách điện tốt với các mối nối 2. Lấy dấu vị trí đặt công tắc ,ổ cắm trên bảng điện: a.
Dụng cụ, vật liệu và thiết bị: Dụng cụ:Kìm cắt dây, Kìm tuốt dây, Khoan tay, Dao, Tua vít, Bút thử điện. Vật liệu và thiết bị: Bảng điện, Công tắc, ổ cắm, cầu chì, dây dẫn điện, giấy ráp, băng cách điện, Bóng đèn và đui đèn.