SỞ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI ĐỒNG THÁP TRƯỜNG TRUNG CẤP THÁP MƯỜI GIÁO TRÌNH Module: LẮP ĐẶT HỆ THỐNG CUNG CẤP ĐIỆN NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày……. Hồng Ngự 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 Mục lục TRANG LỜI NÓI ĐẦU.4 Bài 1: LẮP ĐẶT HỆ THỐNG CUNG CẤP ĐIỆN.6 Bài 2: LẮP ĐẶT HỆ THỐNG ĐIỆN CHIẾU SÁNG.20 Bài 3: LẮP ĐẶT MẠNG ĐIỆN CÔNG NGHIỆP.56 3 LỜI NÓI ĐẦU Giáo trình Kỹ thuật lắp đặt điện được xây dựng và biên soạn trên cơ sở chương trình khung đào tạo nghề Điện công nghiệp đã được Tổng cục dạy nghề Ban hành.
Trên cơ sở phân tích nghề và phân tích công việc, được các giảng viên, kỹ thuật viên có kinh nghiệm, đang trực tiếp sản xuất cùng với các chuyên gia đã tổ chức nhiều hoạt động hội thảo, lấy ý kiến., đồng thời, căn cứ vào tiêu chuẩn kiến thức, kỹ năng của nghề để biên soạn. Trong quá trình thực hiện, ban biên soạn đã nhận được nhiều góp ý kiến thẳng thắn, khoa học, trách nhiệm của nhiều chuyên gia, công nhân bậc cao trong lĩnh vực nghề Điện công nghiệp. Song do điều kiện thời gian, nên giáo trình không tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Rất mong được những ý kiến góp ý để giáo trình này được hoàn thiện hơn, đáp ứng được yêu cầu thực tế sản suất của các doanh nghiệp hiện tại và tương lai.
Giáo trình Kỹ thuật lắp đặt điện được biên soạn theo nguyên tắc: tính định hướng thị trường lao động; tính hệ thống và khoa học; tính ổn định và linh hoạt; hướng tới liên thông, chuẩn đào tạo nghề khu vực và thế giới; tính hiện đại và sát thực với sản suất. 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Lắp đặt hệ thống cung cấp điện Mã mô đun: MĐ18 Thời gian thực hiện mô đun: 90 giờ; (Lý thuyết: 30 giờ; Thực hành: 48 giờ; Kiểm tra: 12 giờ) I. Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Mô đun được bố trí giảng dạy sau khi người học đã học xong môn học mạch điện, cung cấp điện, mô đun thực tập thiết bị điện gia dụng. - Tính chất: Là mô đun chuyên môn rèn luyện cho người học kỹ năng lắp đặt hệ thống đường dây, tủ điện điều khiển, nối đất và chống sét.
Mục tiêu mô đun: - Kiến thức: + Phân tích được các bản vẽ thiết kế hệ thống điện. + Trình bày được các phương án thi công hệ thống điện. + Phân tích được các nguyên nhân hư hỏng trong hệ thống điện. - Kỹ năng: + Thi công, vận hành được hệ thống điện theo đúng bản vẽ thiết kế.
+ Xử lý được các hư hỏng hệ thống điện theo đúng yêu cầu kỹ thuật. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Rèn luyện được tính kỷ luật, nghiêm túc, có tinh thần trách nhiệm cao trong học tập. + Chủ động và tích cực thực hiện nhiệm vụ trong quá trình học. + Thực hiện đúng quy trình an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp.
Nội dung của mô đun: 5 Bài 1: LẮP ĐẶT HỆ THỐNG CUNG CẤP ĐIỆN MỤC TIÊU - Trình bày được các khái niệm và các yêu cầu kỹ thuật trong lắp đặt hệ thống cung cấp điện theo nội dung bài đã học. - Liệt kê được các vật liệu, vật tư, phụ kiện chủ yếu cho lắp đặt hệ thống cung cấp điện theo sơ đồ thiết kế. - Sử dụng được máy móc, dụng cụ, đồ nghề cho lắp đặt hệ thống cung cấp điện đúng qui định kỹ thuật. - Lắp đặt hệ thống cung cấp điện theo qui định về an toàn lao động và an toàn điện.
- Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác, tư duy khoa học và sáng tạo. Các khái niệm, ký hiệu và yêu cầu kỹ thuật 1. Các khái niệm: * Đường dây truyền tải điện trên không: Công trình xây dựng mang tính chất kỹ thuật dùng để truyền tải điện năng theo dây dẫn được lắp đặt ngòai trời và được kẹp chặt nhờ sứ, xà, cột và các chi tiết kết cấu xây dựng được gọi là đường dây trên không. Sứ được làm bằng sứ hoặc thủy tinh dùng để cách điện giữa dây dẫn với cột và đất.
Sứ tùy theo kết cấu và cách lắp đặt được phân thành sứ đứng (sứ kim) và sứ treo. Sứ đứng dùng cho các đường dây có điện áp đế 35kV; sứ treo được dùng cho các đường dây có điện áp từ 35kV trở lên. Tuy nhiên ở một số khỏang vượt quan trọng để tăng cường về lực cũng như tăng cường về cách điện người ta dùng sứ treo cho các đường dây 6, 10, 35kV. Để truyền tải điện năng phổ biến là dòng xoay chiều ba pha, vì vậy đường dây có số pha tương ứng với số pha.
Đường dây hạ áp (0,4kV) do yêu cầu cần cả điện áp pha lẫn điện áp dây nên đường dây có thêm dây thứ tư gọi là dây trung tính. Nếu phụ tải 3 pha đối xứng thì tiết diện dây trung tính bằng nửa tiết diện dây pha. Trong lưới điện sinh họat chủ yếu dùng điện áp pha 220V, phụ tải khó phân bố đều giữa các pha nên tiết diện dây trung tính có thể chọn bằng tiết diện dây pha. Do dây dẫn có dòng điện chạy qua và mang điện áp nên dây dẫn phải được cách điện với cột và cách đất một khoảng cách an toàn.
* Khoảng cách tiêu chuẩn 6 Khoảng cách tiêu chuẩn là khoảng cách ngắn nhất giữa dây dẫn được căng và đất, giữa dây dẫn được căng và công trình xây dựng, giữa dây dẫn với cột và giữa dây dẫn với nhau. * Độ võng treo dây Độ võng treo dây được gọi là khoảng cách theo chiều thẳng đứng từ đường thẳng nối hai điểm treo dây trên cột tới điểm thấp nhất của dây dẫn do tác dụng của khối lượng dây. * Lực căng dây: Lực căng dây được gọi là lực căng kéo dây và kẹp chặt dây dẫn trên cột. * Chế độ làm việc bình thường: Chế độ làm việc bình thường của đường dây là chế độ làm việc dây dẫn không bị đứt.
* Chế độ sự cố: Chế độ làm việc sự cố của đường dây là chế độ làm việc của đường dây khi dây dẫn bị đứt dù chỉ một dây. * Chế độ làm việc lắp đặt: Chế độ làm việc lắp đặt là sự làm việc của đường dây trong điều kiện lắp đặt cột, dây dẫn, dây chống sét. * Khoảng vượt trung gian: Khoảng vượt trung gian của đường dây là khỏang cách theo mặt phẳng nằm ngang giữa hai cột trung gian chỉ đóng vai trò giữ dây còn lực căng dây chủ yếu tác động lên các cột chịu lực. Khoảng cách giữa cột trung gian và cột chịu lực bên cạnh cũng được gọi là khoảng vượt trung gian.
* Khoảng néo chặt: Khoảng hay đoạn néo chặt là khoảng cách theo mặt phẳng nằm ngang giữa hai cột chịu lực gần nhau. Khoảng néo chặt bao gồm một số các khoảng vượt trung gian. Các cột chịu lực là các cột chịu toàn bộ tải trọng căng kéo dây về mình. Dây dẫn trên các cột này được kẹp néo chặt không cho phép tuột hoặc trượt như ở cột trung gian.
Các cột chịu lực bao gồm các cột đầu tuyến, hoặc các cột cuối tuyến và các cột góc dây dẫn chuyển đổi hướng đi. * Cột và phụ kiện: Cột và phụ kiện là các chi tiết bằng kim loại dùng để nối hai đầu dây dẫn với nhau, để kẹp dây dẫn vào sứ và để bảo vệ cho dây dẫn tránh những hư hỏng do rung động. * Độ bền dự trữ: 7 Độ bền dự trữ của các phần tử riêng rẽ của đường dây là tỉ số giữa giá trị tải trọng phá hủy phần tử với tải trọng tác động chuẩn (thường lấy là lực kéo lớn nhất). Yêu cầu kỹ thuật.1- Đường dây truyền tải điện cao hạ áp tới 35kV: Khi xây dựng các đường dây truyền tải điện cao hạ áp tới 35kV với dây dẫn được kẹp chặt trên sứ đứng, cần thỏa mãn các yêu cầu kỹ thuật sau: - Đối với đường dây đi qua vùng đông dân cư: Dây dẫn cần dùng loại dây dẫn vặn xoắn có nhiều sợi nhỏ, tiết diện tối thiểu của dây dẫn không được nhỏ hơn 35 mm2 đối với dây nhôm và không được nhỏ hơn 25 mm 2 đối với dây nhôm lõi thép.
- Khi đường dây đi qua vùng dân cư thưa thớt: Tiết diện dây tối thiểu của dây nhôm là 25 mm2 và dây nhôm lõi thép là 16 mm2. - Khi đường dây đi qua các chướng ngại vật khác nhau cần tham khảo các qui định trang bị điện về tiết diện dây tối thiểu cho phép như: + Khi dây đi qua sông, ao, hồ, đầm lầy, tiết diện tối thiểu của dây nhôm là không được nhỏ hơn 70 mm2 và dây nhôm lõi thép không được nhỏ hơn 25mm2; khi đường dây đi qua sông ngòi kênh rạch cạn nước, tiết diện dây không được nhỏ hơn 35 mm2 với tất cả các loại dây. + Khi đường dây cắt ngang qua các đường dây thông tin liên lạc đối với dây nhôm không được nhỏ hơn 70 mm 2, Đối với dây nhôm lõi thép không được nhỏ hơn 25 mm2. + Khi đường dây cắt ngang qua đường sắt, đường ống nước, ống hơi và các đường cáp treo với dây nhôm không nhỏ hơn 70 mm 2 và dây nhôm lõi thép không nhỏ hơn 35 mm2.
+ Khi đường dây cắt ngang đường ô tô, đường tàu điện,.đường ô tô điện với dây nhôm không nhỏ hơn 35mm2 và dây nhôm lõi thép không nhỏ hơn 25mm2. + Không cho phép nối dây dẫn và dây chống sét trong khoảng vượt có các giao cắt với các công trình trên. + Khoảng cách giữa các cây cột đơn với cây không nhỏ hơn 2,5m; với đường dây 35kV với cột hình cổng không nhỏ hơn 3m. + Khoảng cách nhỏ nhất trong không khí giữa các phần tử dẫn điện và các phần tử nối đất của các đường dây trên không dùng sứ đứng đối với điện áp tới 10KV là 15cm, 20kV là 25cm, 35kV là 35cm.
Khi đường dây trên không có điện áp tới 35kV đi qua vùng thưa dân, khoảng cách từ dây dẫn tới đất theo chiều thẳng đứng ở chế độ làm việc bình thường không được nhỏ hơn 6m. Ở những chỗ điều kiện thật khó khăn khoảng cách này có thể giảm còn 3m. 8 Khoảng cách này được xác định khi nhiệt độ không khí lớn nhất và dòng điện chạy qua dây dẫn đốt nóng nhiều nhất.