Giáo trình Kỹ thuật Nề theo Phương pháp Môđun - NXB Xây Dựng, Bộ Xây dựng - TS Phạm Văn Phùng

• Tác giả: Phạm Văn Phùng
• Trường học: Trường Trung Học Xây Dựng Số 2
• Chuyên ngành: Kỹ thuật nề
• Đề tài: Giáo trình kỹ thuật nề theo phương pháp môđun
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2000
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình kỹ thuật nề theo phương pháp môdun

Giáo trình kỹ thuật nề theo phương pháp môdun là tài liệu đào tạo nghề xây dựng do Trường Trung học Xây dựng số 2 biên soạn theo Quyết định số 902/BXD-TC LĐ của Bộ Xây dựng. Nhà xuất bản Xây dựng phát hành năm 2000 tại Hà Nội với tổng cộng 368 trang. KSXD Phạm Văn Phùng đóng vai trò chủ biên, cùng nhiều tác giả khác tham gia biên soạn. Phương pháp môdun đại diện cho cách tiếp cận mới trong đào tạo nghề, tập trung vào từng kỹ năng cụ thể thay vì trình bày theo chương mục truyền thống. Mỗi môđun hoàn thành cho phép người học thực hành ngay công việc thực tế. Giáo trình được chia thành 9 môđun công việc chính, bao quát đầy đủ các kỹ năng từ cơ bản đến nâng cao trong kỹ thuật nề hiện đại. Đây là bước đột phá trong công tác biên soạn tài liệu dạy nghề xây dựng tại Việt Nam.

1.1. Mục đích biên soạn giáo trình kỹ thuật nề môdun

Giáo trình được biên soạn nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy trong các trường dạy nghề xây dựng. Bộ Xây dựng giao nhiệm vụ cho Trường Trung học Xây dựng số 2 nghiên cứu và phát triển tài liệu đào tạo theo hướng tiếp cận năng lực. Giáo trình hướng đến việc trang bị cho học sinh kiến thức thực tiễn, giúp nắm vững kỹ thuật nề từ cơ bản đến nâng cao. Phương pháp môdun giúp học viên tiếp thu kiến thức có hệ thống, mỗi môđun tập trung vào kỹ năng cụ thể để người học thực hành ngay sau khi hoàn thành.

1.2. Bố cục chung của giáo trình kỹ thuật nề theo môdun

Giáo trình được tổ chức thành 9 môđun công việc từ MI-00 đến MI-09. Các môđun bao gồm: xác định kiểm tra đường thẳng đứng, nằm ngang, góc vuông; trộn vữa; giàn giáo; xây gạch; láng trát vữa; trát vữa trộn đá; lát ốp; hoàn thiện bề mặt; lắp đặt thiết bị vệ sinh. Mỗi môđun do các chuyên gia giàu kinh nghiệm biên soạn đảm bảo tính chính xác và thực tiễn của nội dung đào tạo nghề xây dựng.

II. Phân tích nội dung và cấu trúc môđun kỹ thuật nề

Giáo trình kỹ thuật nề theo phương pháp môdun xây dựng cấu trúc logic, mỗi môđun tập trung vào kỹ năng nghề cụ thể. Nội dung từ MI-00 đến MI-09 bao quát đầy đủ công việc trong kỹ thuật nề hiện đại. Môđun đầu tiên giới thiệu dụng cụ và cách xác định đường thẳng đứng, nằm ngang, góc vuông. Các môđun tiếp theo hướng dẫn kỹ thuật trộn vữa, lắp dựng giàn giáo, xây gạch, trát vữa, lát ốp và hoàn thiện bề mặt. Mỗi môđun phân tích sâu từng kỹ năng để người học tiếp thu dễ dàng. Cách viết này khác biệt hoàn toàn so với phương pháp truyền thống, tạo điều kiện cho học viên thực hành ngay sau khi học xong một môđun cụ thể.

2.1. Nội dung môđun MI 00 về xác định đường thẳng và góc vuông

Môđun MI-00 do KSXD Phạm Văn Phùng biên soạn, giới thiệu các loại dụng cụ đo đạc trong kỹ thuật nề. Nội dung bao gồm thước tâm, ống nước, dây dọi và công cụ kiểm tra độ phẳng. Thước tâm thường làm từ gỗ lim hoặc gỗ thông, dài từ 1,2m đến 3,0m, dùng để cán phẳng lớp vữa khi trát. Hiện nay thước tâm bằng nhôm được sử dụng phổ biến do nhẹ và không bị cong vênh. Môđun hướng dẫn cách xác định đường thẳng đứng, nằm ngang và kiểm tra góc vuông.

2.2. Nội dung các môđun xây gạch và trát vữa chi tiết

Môđun MI-03 về xây gạch do KSXD Phạm Văn Phùng và KTS Võ Xuân Cơ biên soạn. Nội dung hướng dẫn kỹ thuật xây tường thẳng, xây gờ, xây bậc tam cấp và xây cuốn. Môđun MI-05 về láng trát vữa cũng do hai tác giả này biên soạn, bao gồm kỹ thuật trát tường, trần, sàn. Người học được hướng dẫn xử lý tình huống thực tế như xây viên cuối cùng, xây gờ cong trên tường phẳng, kẻ mạch trang trí.

III. Phương pháp đào tạo kỹ thuật nề theo môdun hiệu quả

Phương pháp đào tạo theo môđun trong giáo trình kỹ thuật nề mang lại hiệu quả cao trong trang bị kỹ năng nghề. Mỗi môđun thiết kế để người học hoàn thành và áp dụng ngay vào công việc thực tế. Giáo viên giảng dạy từng môđun độc lập, phù hợp trình độ và nhu cầu từng đối tượng học viên. Phương pháp này khuyến khích học viên thực hành nhiều, nắm vững từng kỹ năng trước khi chuyển sang môđun tiếp theo. Tập thể giáo viên Trường Trung học Xây dựng số 2 nghiên cứu kỹ lưỡng để xây dựng nội dung phù hợp điều kiện đào tạo tại Việt Nam. Sự đóng góp ý kiến từ các trường bạn giúp hoàn thiện giáo trình tốt hơn.

3.1. Ưu điểm của phương pháp môdun trong dạy nghề xây dựng

Phương pháp môdun giúp người học tiếp thu kiến thức có hệ thống và thực tế. Học viên không cần hoàn thành toàn bộ giáo trình mới làm việc, chỉ cần học xong một môđun là thực hành ngay. Điều này đặc biệt hữu ích cho người học nghề ngắn hạn hoặc cần bổ sung kỹ năng cụ thể. Giáo viên dễ dàng đánh giá năng lực học viên qua từng môđun riêng biệt. Phương pháp tạo động lực học tập vì người học thấy kết quả ngay sau mỗi bài học.

3.2. Cách áp dụng giáo trình môdun vào giảng dạy thực tế

Giáo viên nên bắt đầu từ môđun MI-00 để học viên nắm vững kỹ năng cơ bản về đo đạc. Sau đó tiến hành giảng dạy các môđun theo thứ tự từ đơn giản đến phức tạp. Mỗi môđun cần kết hợp lý thuyết với thực hành, cho học viên thực hiện bài tập cụ thể. Giáo viên sử dụng giáo trình làm tài liệu tham khảo chính, bổ sung ví dụ thực tế từ công trình. Việc đánh giá tiến hành sau mỗi môđun để đảm bảo học viên nắm vững kỹ năng.

IV. Kết luận và ứng dụng giáo trình kỹ thuật nề môdun

Giáo trình kỹ thuật nề theo phương pháp môdun là tài liệu đào tạo nghề xây dựng có giá trị thực tiễn cao. Được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, giáo trình cung cấp kiến thức toàn diện về kỹ thuật nề từ cơ bản đến nâng cao. Phương pháp môdun giúp người học tiếp thu dễ dàng và áp dụng ngay vào công việc thực tế. Giáo trình phục vụ giảng dạy trong các trường dạy nghề và là tài liệu tham khảo hữu ích cho thợ xây. Nhà xuất bản Xây dựng phát hành nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cho ngành xây dựng Việt Nam.

4.1. Giá trị của giáo trình đối với đào tạo nghề xây dựng

Giáo trình kỹ thuật nề môdun đóng góp quan trọng vào chuẩn hóa chương trình đào tạo nghề xây dựng tại Việt Nam. Nội dung biên soạn theo tiêu chuẩn quốc tế nhưng phù hợp điều kiện thực tế trong nước. Giáo trình giúp rút ngắn thời gian đào tạo mà vẫn đảm bảo chất lượng tay nghề. Các trường dạy nghề sử dụng giáo trình làm tài liệu chính trong chương trình đào tạo thợ xây, thợ nề. Thành công của phương pháp môdun mở ra hướng phát triển cho giáo trình nghề khác.

4.2. Ý nghĩa thực tiễn của giáo trình kỹ thuật nề môdun

Giáo trình kỹ thuật nề theo phương pháp môdun có ý nghĩa thực tiễn lớn đối với ngành xây dựng Việt Nam. Giáo trình cung cấp nguồn nhân lực chất lượng, có kỹ năng tay nghề đáp ứng yêu cầu thị trường xây dựng. Người học sau khi hoàn thành các môđun tự tin làm việc tại công trình dân dụng và công nghiệp. Giáo trình góp phần nâng cao vị thế nghề xây dựng trong xã hội, thu hút người tham gia vào ngành nghề này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

GIAO TRINH KY THUAT NE THEO PHUONG PHAP MODUN NHA XUAT BAN XAY DUNG BO XAY DUNG GIAO TRINH KY THUAT NE THEO PHUONG PHAP MÔĐUN NHA XUAT BAN XAY DUNG HA NOI - 2000 LOI NOI DAU Trường Trung học Xây dựng số2 được Bộ Xây dựng giao nhiệm vụ viết giáo trình “KT thuật nề theo phương pháp môđun"” theo Quyết định số 902/BXD—TC LĐ bạn hành ngày 16~10~ 1996 của Bộ Xây đựng. Bố cục và nội dung giáo trình không viết tuân tự theo chương mục nhỏ như cách viết truyền thống trước đây mà viết theo từng công việc (môđun). Mỗi công việc (môđun) được người viết chú ý phân tích sâu từng kĩ năng nghệ để người học tiếp thu dé dang. Học xong một môäun người học có thể làm ngay được một việc cụ thể. Toàn bộ nội dung giáo trình được chia thanh 9 médun công việc như sau : MI—00 : Xác định, kiểm tra đường thẳng đứng, nằm ngang, góc vuông — do KSXD Phạm văn Phàng biên soạn MI-OI : Trộn vita - do KSXD. Ngô Toan biên soạn. MI~02 : Giàn giáo — do Nguyễn Văn Nhưỡng biên soạn. Mi~03 : Xây gạch - do KSXD Phạm Văn Phùng và KTS. Võ Xuân Cơ biên soạn MI~05 : Láng, trát vữa - do KSXD Phạm Văn Phùng và KTS Võ Xuân Cơ biên soạn M1-06 : Trát vữa trộn đá ~ do Nguyễn Bá Trung biên soạn. MI-07 : Lát, ốp ~ do KSXD Phạm Trọng Khu biên soạn. M1-08 : Hoàn thiện bề mặt — do Cử nhân Phạm Văn An biên Soạn. M1—09 : Lắp đặt thiết bị vệ sinh — do KTS Võ Xuân Cơ biên soạn, Giáo trình "KT thuật né theo phương pháp môđun" được tập thể giáo viên Trường Trung học xây dựng số 2 nghiên cứu biên soạn với sự quan tâm và góp ý của các trường bạn. Hi vọng cuốn sách sẽ là tài liệu bổ ích giúp cho việc giảng dạy và học tập của thây giáo và học sinh trong các trường dạy nghề, đồng thời cũng là tài liệu tham khảo cho bạn đọc quan tâm đến lĩnh vực này. Nhón: tác giả chân thành cảm ơn nhà giáo ưu tú Hoàng Méc ~ nguyên Hiệu trường Trường THXD số 2 đã góp nhiêu ý kiến quý báu để hoàn thành tập giáo trình này. Vì giáo trình viết theo phương pháp môđun xuất bản lần đầu không thể tránh khôi saisót. Rất mong được bạn đọc góp ý. Tập thể tác giá GIAO TRINH KY THUAT NE THEO PHUONG PHAP MODUN M1-00 XAC BINH KIEM TRA DUONG THANG ĐỨNG NAM NGANG, GOC VUONG BIEN SOAN KSXD. PHAM VAN PHUNG DANH MỤC CÁC MÔĐUN HỌC TẬP MI-00 XAC DINH KIEM TRA DUONG THANG BUNG, NAM NGANG, GOC VUONG * Mã số Nội dung Trang 1 MI-00-01 Giới thiệu các loại dụng cụ 3 2 MI-00-02 | Xác định đường thắng đứng, nằm ngang. góc vuông 10 M1-00 XÁC ĐỊNH KIEM TRA DUONG THANG DUNG, NĂM NGANG, GÓC VUÔNG MI-00-01 GIỚI THIỆU CÁC LOẠI DỤNG CỤ 1. THƯỚC a) Thước tâm Thường được làm từ gỗ lim, gố thông có chiêu dài từ 1,2m đến 3,0m. Mặt cắt ngang của thước là hình chữ nhật hoặc được vát đi một cạnh để phù hợp với mục đích sử dụng (hình 1). & TES tall TT Hinh 1: Thuéc tam Hiện nay thước tâm bằng nhôm được sử dụng khá phổ biến. Do nhôm nhẹ nên thước có thể làm được dài, mặt khác không chịu ảnh hướng của điều kiện thời tiết như độ ẩm và nhiệt độ làm thước bị cong vênh. Thước tâm có nhiều tác dụng : Dùng để cán phẳng lớp vữa khi trát trên tường, trần, nên, dùng để kiểm tra độ phẳng của mặt tường khi Xây, của mặt trát trên tường, trần, v. Nếu sử đụng kết hợp với một số dụng cụ khác như nivô, dây đọi có thể xác định được đường nằm ngang, thẳng đứng, khi cân thiết. Để thỏa mãn mục đích sử dụng trên, thước tâm cân phải thẳng, phẳng, các cạnh sắc, không bị cong vênh. Do vậy cần kiểm tra thước tầm trước khi sử đụng. b) Thước vuông Được làm bằng gỗ lim hay kim loại nhẹ. Cạnh thước có chiều dài từ 0,3 + 1,2m (hình 2). Thước vuông dùng để xác L định, kiểm tra góc vuông như i ged af xác định góc vuông của trục +L#†1 3002600 tường ngang, đọc trước khi xây. Kiểm tra góc trụ sau khi trát. Trước khi sử dụng phải (eae kiểm tra chất lượng của thước r~ 6001200 vuông gồm : kiểm tra độ thẳng của cạnh thước, kiểm Hình 2 : Thước vuông tra khả năng có thể làm cho thước bị biến hình, kiểm tra góc vuông của thước. Cách A kiểm tra góc vuông của thước A (hình 3) : - Đặt thước trên mặt phẳng (mặt nên, sàn.) - Trên đường kéo đài của cạnh OB về phía O lấy và đáah dấu điểm C (OC < OB), = > —> =3 - Lấy cạnh OA làm trục, lật Hình 3 :Cách kiếm tra thước vuông cạnh OB về phía điểm C. - Nếu cạnh OB trùng với điểm C thì thước có góc AOB = 90°, €) Thước mét Dùng để đo khoảng cách từ điểm này, bộ phận này đến điểm, bộ phận khác của công trình. Thước thép được chế tạo sẵn bằng thép cuộn có chiêu dài tới 10m. Thước nhôm gấp có chiêu dài tới 1,0m. Thước vải sơn có chiều dài tới 50m. Trong thực tế thước thép cuộn và thước vải thường được sử dụng vì khá thuận tiện. NIVO a) Nhô thước Được chế tạo bằng gỗ, nhôm cứng không cong vênh hoặc bằng kim loại nhẹ. Nivô có hình đáng giống như thước tắm có các cạnh thẳng và các mặt phẳng có chiều đài thường từ 0,3 + 1,2m. Trên thước có gắn các ống thủy. Nivô để kiểm tra và xác định đường thẳng đứng, nằm ngang hay góc nghiêng của bộ phận hay công trình (hình 4). 6 Hình 4 : Nivé thuoc 1. Ong af thity kiểm tra thẳng đứng ; 2. Ong thiy kiém tra nam ngang ; 2 3, Ống thủy kiểm tra góc nghiêng. ? Nivô càng dài, khi xác định và kiểm tra càng chính xác. Người ta có thể đặt nivô lên thước tâm để sử dụng khi bộ phận hay công trình cao và dài (hình 5). m E==m4 pe _= =4 Hình 5 : Sử dụng thước tâm kết hợp nivô 1. Bề mặt cần kiểm tra ; 2. Thước tâm. Trước khi sử dụng phải kiểm tra chất lượng của nivô. Cách kiểm tra như sau : © Di voi Ong thủy để kiểm tra nằm ngang : + Áp nivô lên mặt tường (hình 6a). + Điểu chỉnh cho bọt nước của ống thủy nằm ngang vào giữa (ống thủy C). + Vạch đường thẳng theo cạnh trên hoặc dưới của nivô. Đánh dấu vị trí 2 đâu nivô trên đường thẳng đó tại 2 điểm A và B. + Đảo đầu nivô đặt đúng vào vị trí A và B đã đánh dấu (hình 6b). + Nếu bọt nước của ống thủy nằm đúng giữa thì nivô đạt yêu cầu về chất lượng. Hình 6 : Kiếm tra ống thủy nằm ngang của nivô Doi voi ống thủy để kiểm tra thẳng đứng : + Áp nivô vào tường (hình 7a) + Điều chỉnh bọt nước của ống thủy D vào giữa + Vạch đường thẳng theo cạnh đứng của nivô lên tường. Đánh đấu 2 điểm đâu và cuối nivô tại điểm A và điểm B. + Đảo chiều nivô, áp vào tường đúng vị trí cũ (hình 7b). #) Hình 7 : Kiểm tra ống thủy thẳng đứng của nivô + Nếu bọt nước của ống thủy nằm đúng giữa thì nivô đạt yêu câu chất lượng có thể đùng để kiểm tra đường thẳng đứng. b) Niô ống nhựa mêm Được làm bằng nhựa trong suốt. Dựa theo nguyên tắc bình thông nhau để xác định và kiểm tra đường nằm ngang. Đường kính của ống nhựa từ 10 + 15mm, bên trong ống chứa nước. Ống nhựa mềm rất thuận tiện khi kiểm tra và lấy dấu ngang bằng ở 2 vị trí cách xa nhau. Khi sử dụng ống nhựa mêm cần chú ý : - Không để bị ống xoắn, gập. - Không để bọt không khí nằm trong ống. - Có thể dùng nước có pha mâu đưa vào ống để dé quan sát. - Hai đâu ống phải để tự do (không nút kín) trong quá trình sử dụng. Có biện pháp giữ không cho nước chây ra ngoài khi không sử dụng. DÂY XÂY Dây xây dùng làm cữ xây cho tường ngang bằng và thẳng. Dùng để căng lèo xây các góc tường, (TU v. Dây xây thường bằng dây gái, dây nilông có đường kính từ 1 + 1,5mm, có khả năng co đãn ít, có độ bên đai để sử dụng được nhiều lần. Dây xây được buộc vào. § các ghim bang cat tre để đễ đàng cắm vào mạch vữa. Khi dùng xong cuộn vào ghim để bảo quan. DỌI Người ta đùng phương của dây đọi để kiểm tra và xác định đường thẳng đứng. Phương của day doi tao ra bởi một dây mềm treo qua doi. Qua doi duge 1am bằng kim loại, tốt nhất là bằng đồng, tiện tròn theo hình côn, nhọn một đầu (hình 8). Trọng lượng của quả dọi thường từ 300 + 400 gam. Khi sử dụng quả dọi cần kiểm tra xem quả đọi có tròn đều không. Mũi quả dọi phải trùng với phương của đây đọi. St dung day doi để kiểm tra hay xác định đường thẳng đứng ta iam như sau : - Dua day doi lên phia trước ngang đâu. - Dùng ngón tay cái và ngớn trỏ giữ đầu dây (hình 9). - Bằng mắt ngắm và rê đây dọi từ từ vào cạnh của bộ phận cẩn kiểm tra thắng đứng (cạnh cột, mép tường, cạnh cửa v. - Giữ ổn định quả đọi làm cho đây treo không chuyển động. Dùng mắt ngắm, nếu đây đọi trùng với cạnh của bộ phận công trình cần kiểm tra thì bộ Hình 9: phận đó thẳng đứng. Cách câm đây dọi M1-00-02 XÁC ĐỊNH DUONG THANG ĐỨNG, NĂM NGANG, GÓC VUÔNG 1. XÁC ĐỊNH, KIỂM TRA ĐƯỜNG THẮNG ĐỨNG a@) Khái niệm Trong xây dựng thường phải xác định và kiểm tra độ thẳng đứng của một số bộ phận công trình như góc vuông của tường, cột, cạnh cửa v. Ta biết phương của đây dọi là phương thẳng đứng. Vậy tất cả những đường song song với phương dây đọi là đường thẳng đứng. Hay nói cách khác đường thẳng đứng là đường vuông góc với mặt phẳng nằm ngang (hình 10). Buen | hương Hình 10 : Đường thẳng đứng trùng với phương day doi b) Cách xác định đường thẳng đứng Muốn xác định đường thẳng đứng qua một điểm ta thả dây dọi đi qua điểm đó (hình 11). m4 § Hình 11 : Thả dây dọi qua điểm A cho trước LH y } 50mm~ 100mm Với một số bộ phận công trình khi thi công yêu câu phải thắng đứng như góc tường, cạnh cửa v. Ta xây một, hai hàng gạch chuẩn rồi dựng thước hay căng lèo thắng đứng. Cố định lại, làm cữ để xây những hàng tiếp theo (hình 12).