ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BR – VT TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: KỸ THUẬT LẠNH NGHỀ : ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ : CAO ĐẲNG NGHỀ Ban hành kèm theo Quyết định số: 01/QĐ-CĐN ngày 04 tháng 01 năm 2016 của Hiệu trƣởng trƣờng Cao đẳng nghề tỉnh BR - VT Bà Rịa – Vũng Tàu, năm 2016 0 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình “ Kỹ thuật lạnh” nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về thiết bị lạnh gia dụng. Tài liệu gồm 10 bài.
Yêu cầu đối với học sinh sau khi học xong module này học sinh phải lắp đặt đƣợc máy lạnh và sữa chữa đƣợc những hƣ hỏng thông thƣờng của máy lạnh và tủ lạnh gia dụng. Giáo trình này là tài liệu tham khảo cho học sinh chuyên nghành Điện công nghiệp, điện dân dụng và điện lạnh. Bà Rịa – Vũng Tàu, ngày 20 tháng 11 năm 2015 Tham gia biên soạn 1. Nguyễn Trọng Công - Chủ biên 2.
Võ Văn Giang 2 MỤC LỤC TRANG BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG LẠNH VÀ ĐIỀU HOÀ KHÔNG KHÍ 9 1.Cơ sở kỹ thuật lạnh .1 Khái niệm chung. Ý nghĩa của kỹ thuật lạnh trong đời sống và kỹ thuật .2 Các phƣơng pháp làm lạnh nhân tạo. Các phƣơng pháp bảo quản lạnh. Bảo quản lạnh bằng nƣớc đá.
Bảo quản lạnh bằng bay hơi chất lỏng. Giải pháp giữ mức chất lỏng không đổi trong bình bay hơi. Môi chất lạnh và chất tải lạnh. Môi chất lạnh.
Chất tải lạnh. Cơ sở kỹ thuật điều hòa không khí. Không khí ẩm. Thành phần của không khí ẩm.
Phân loại không khí ẩm. Một số quá trình của không khí ẩm khi ĐHKK .2 Khái niệm về điều hòa không khí.1 Khái niệm về thông gió và ĐHKK .1 Thông gió là gì?.2 Khái niệm về ĐHKK. Khái niệm về nhiệt thừa và tải lạnh cần thiết của công trình. Các hệ thống ĐHKK .1 Các khâu của hệ thống ĐHKK .2 Phân loại hệ thống ĐHKK.
Các phƣơng pháp và thiết bị xử lý không khí. 20 BÀI 2: CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG TỦ LẠNH GIA ĐÌNH .2 Dàn ngƣng và dàn bay hơi. Thiết bị tiết lƣu .4 Phin sấy lọc. Nguyên lý làm việc.
Sơ đồ nguyên lý tủ lạnh trực tiếp .2 Sơ đồ nguyên lý tủ lạnh gián tiếp. 28 BÀI 3: THIẾT BỊ ĐIỆN, BẢO VỆ TRONG TỦ LẠNH .1 Xác định cực tính động cơ máy nén. Giới thiệu sơ đồ khởi động động cơ tủ lạnh đơn giản. Chạy thử động cơ.
Rơ le bảo vệ block. Rơ le khởi động. Rơle khởi động kiểu dòng điện. Rơle khởi động PTC.
Rơle khống chế nhiệt độ (thermostat). Hệ thống xả đá. Rơ le thời gian. Các thiết bị điện khác.
38 BÀI 4: SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN TỦ LẠNH. Sơ đồ nguyên lý của mạch điện tủ lạnh .1 Mạch điện tủ lạnh trực tiếp. Mạch điện tủ lạnh gián tiếp. Lắp đặt mạch điện.
Vận hành tủ lạnh.1 Các thông số kỹ thuật chính. Đặc trƣng công suất động cơ và dung tích tủ. Chỉ tiêu nhiệt độ. Bảo dƣỡng tủ lạnh:.
46 BÀI 5: KỸ THUẬT HÀN ỐNG ĐỒNG. Sử dụng máy hàn gió đá. Gia công đƣợc ống đồng. Dụng cụ cắt ồng.
Dụng cụ loe ống. Kiểm tra mối hàn. 52 BÀI 6: NẠP GAS TỦ LẠNH. Thử kín hệ thống.
Hút chân không hệ thống. Nạp gas cho hệ thống. Các bƣớc thực hiện qui trình nạp gas. Kiểm tra tình trạng làm việc của tủ lạnh.
Dấu hiệu làm việc bình thƣờng của tủ lạnh.2 Kiểm tra áp suất làm việc của tủ. Xác định dòng định mức động cơ máy nén:. Kiểm tra lƣợng gas nạp. 62 BÀI 7: CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG MÁY ĐIỀU HOÀ……….
Cấu tạo máy điều hoà không khí. Máy điều hòa cửa sổ. Nguyên lý làm việc máy điều hoà không khí. 67 BÀI 8: NẠP GAS MÁY ĐIỀU HOÀ KHÔNG KHÍ.
Thử kín hệ thống. Các bƣớc nạp gas. 713 BÀI 9: LẮP ĐẶT MÁY ĐIỀU HOÀ KHÔNG KHÍ. Lắp đặt máy điều hoà nhiệt độ cửa sổ.
Lắp đặt máy điều hòa 2 cục. Đọc bản vẽ thi công. Lắp đặt dàn lạnh. Lắp đặt đƣờng ống và đấu dây tín hiệu.
Lắp đặt dàn nóng. Hƣớng dẫn sử dụng điều khiển Khởi động máy. 83 BÀI 10: BẢO DƢỠNG MÁY ĐIỀU HOÀ KHÔNG KHÍ. Sử dụng thiết bị an toàn.
Kiểm tra hệ thống lạnh. Làm sạch thiết bị trao đổi nhiệt. Vệ sinh thiết bị trao đổi nhiệt. Quan sát kiểm tra.
Làm sạch hệ thống lƣới lọc. Bảo dƣỡng quạt. Kiểm tra lƣợng gas trong máy. Bảo dƣỡng hệ thống điện.
91 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 94 6 MÔ ĐUN: KỸ THUẬT LẠNH Mã mô đun: 24 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí : Mô-đun này học sau các MÔ ĐUN cơ sở và chuyên ngành của nghề điện công nghiệp - Tính chất : Là mô đun kĩ thuật chuyên nghành, thuộc mô đun đào tạo nghề tự chọn. Mục tiêu của mô đun: Sau khi hoàn tất mô-đun này, học viên có năng lực: - Trình bày đƣợc cấu tạo, nguyên lý hoạt động của hệ thống máy lạnh. - Sửa chữa, bảo dƣỡng đƣợc máy lạnh dân dụng.
- Sửa chữa, bảo dƣỡng đƣợc máy điều hoà không khí cục bộ. - Lắp đặt đƣợc hệ thống điều hoà cục bộ đúng quy trình kỹ thuật đảm bảo an toàn. - Rèn luyện đức tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác, sáng tạo và khoa học. Nội dung của mô đun: Số Thời Hình thức Tên các bài trong mô đun TT gian dạy 1 Tổng quan về hệ thống lạnh và điều hoà không khí 5 Lý Thuyết 2 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động tủ lạnh gia đình 5 Lý Thuyết 3 Thiết bị điện, bảo vệ trong tủ lạnh.
10 Tích hợp 4 Sơ đồ mạch điện tủ lạnh. 10 Tích hợp Kiểm tra (bài 1-4) 2 Tích hợp 5 Kỹ thuật hàn ống đồng 10 Tích hợp Kiểm tra bài 5 2 Tích hợp 6 Nạp gas tủ lạnh. 10 Tích hợp Kiểm tra bài 6 2 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động máy điều hoà không 7 5 Lý Thuyết khí. 7 8 Nạp gas máy điều hoà không khí.
10 Tích hợp 9 Lắp đặt máy điều hoà không khí. 10 Tích hợp 10 Bảo dƣỡng máy điều hoà không khí 5 Tích hợp Kiểm tra (bài 7-10) 4 Tích hợp Tổng 90 Cụ thể nhƣ sau: 8 BÀI 1 TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG LẠNH VÀ ĐIỀU HOÀ KHÔNG KHÍ Giới thiệu: Hệ thống lạnh và điều hòa không khí không thể thiếu đƣợc trong cuộc sống ngày nay. Đặc biệt trong cuộc sống ở thành thị và trong bảo quản thực phẩm. Bài 1 giới thiểu tổng quang về hệ thống lạnh và điều hòa không khí.
Mục tiêu: - Biết đƣợc khái niệm về máy và hệ thống lạnh và điều hòa không khí. - Biết đƣợc nguyên lý làm việc của hệ thống lạnh và điều hòa không khí thông dụng. - Nhận dạng đƣợc các loại máy và thiết bị chính của hệ thống máy lạnh và điều hòa không khí trong thực tế. - Rèn luyện đức tính cẩn thận , tỉ mỉ, chính xác, sáng tạo và khoa học.
Cơ sở kỹ thuật lạnh.1 Khái niệm chung.1 Ý nghĩa của kỹ thuật lạnh trong đời sống và kỹ thuật - Ứng dụng lạnh trong bảo quản thực phẩm Theo thống kê thì khỏang 80% công suất lạnh đƣợc sử dụng trong công nghệ bảo quản thực phẩm. Đây là lãnh vực quan trọng nhất của kỹ thuật lạnh, nhằm đảm bảo cho các thực phẩm: rau, quả, thịt, cá, sữa, …không bị phân hủy (thối rữa) do vi khuẩn gây ra. - Ứng dụng lạnh trong công nghiệp Hóa lỏng không khí bao gồm các chất khí là sản phẩm của công nghiệp hóa học nhƣ: clo, amoniac, cacbonic, các loại khí đốt, các loại khí sinh học… - Ứng dụng lạnh trong nông nghiệp 9 Nhằm bảo quản giống, lai tạo giống, điều hoà khí hậu cho các trại chăn nuôi trồng trọt, bảo quản và chế biến cá, nông sản thực phẩm. - Ứng dụng lạnh trong điều tiết không khí Ngày nay ngƣời ta không thể tách rời kỹ thuật điều tiết không khí với các ngành cơ khí chính xác, kỹ thuật điện tử, kỹ thuật phim ảnh, quang học… - Ứng dụng lạnh trong y tế Trong y tế ngƣời ta ứng dụng lạnh để bảo quản thuốc và các phẩm vật y tế… nhƣ các loại vacxine, kháng sinh, gây mê….
- Ứng dụng lạnh trong thể dục thể thao Tạo ra sân trƣợt băng, đƣờng đua trƣợt băng và trƣợt tuyết nhân tạo … - Ứng dụng lạnh trong đời sống Sản xuất nƣớc đá và dùng nƣớc đá cho việc trữ lạnh khi vận chuyển, bảo quản nông sản, thực phẩm, cho chế biến thuỷ sản và cho sinh hoạt của con ngƣời, nhất là ở các vùng nhiệt đới để làm mát và giải khát.2 Các phƣơng pháp làm lạnh nhân tạo Phương pháp bay hơi khuếch tán Một thí dụ điển hình của bay hơi khuếch tán là nƣớc bay hơi vào không khí Phương pháp hòa trộn lạnh Ví dụ : Nếu hòa trộn 31g NaNO3 và 31g NH4Cl với 100g nƣớc (100C) thì hỗn hợp sẽ giảm đến -120C. Hay hòa trộn 200g CaCl2 với 100g nƣớc đá vụn, nhiệt độ sẽ giảm từ 00C xuống -420C… Ngày nay ngƣời ta vẫn sử dụng nƣớc đá muối để ƣớp cá mới đánh bắt khi cần bảo quản cá ở nhiệt độ dƣới 00C Phương pháp dãn nở khí có sinh ngoại công Đây là phƣơng pháp làm lạnh nhân tạo quan trọng. Các máy lạnh làm việc theo nguyên lý dãn nở khí có sinh ngoại công gọi là máy lạnh nén khí có máy dãn nở. Phạm vi ứng dụng rất rộng lớn từ máy điều tiết không khí cho đến các máy sử dụng trong kĩ thuật cryô để sản xuất nitơ, oxi lỏng, hóa lỏng không khí, Phương pháp tiết lưu không sinh ngoại công 10 Quá trình tiết lƣu là quá trình giảm áp suất do ma sát mà không sinh ngoại công khi môi chất chuyển động qua những chỗ có trở lực cục bộ đột ngột.
Ví dụ : môi chất chuyển động qua nghẽn van tiết lƣu Hình 1.