KỸ THUẬT KIỂM ĐỊNH ÔTÔ KHOA CKĐL ****************************************************************************************** LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm gần đây, công nghệ ô tô ngày càng phát triển mạnh mẽ, số lượng xe trên thế giới ngày càng tăng vượt bậc kể cả xe vận chuyển hàng hoá, hành khách và xe du lịch…trở thành phương tiện không thể thiếu trong những cơ quan, công sở, tư nhân… Để giúp Cán Bộ kỹ thuật trong ngành và Học sinh – Sinh viên chuyên ngành cơ khí động lực tại trường Cao Đẳng CĐ – XD & NL Trung Bộ cùng với những cá nhân – tập thể đang quản lí các phương tiện xe máy, nắm bắt kịp thời những kiến thức chung về kỹ thuật kiểm định ô tô, nhằm đảm bảo thật tốt yêu cầu kỹ thuật của phương tiện khi hoạt động tham gia giao thông, đảm bảo tính an toàn cao nhất, giảm thiểu tối đa tai nạn giao thông, cải thiện môi trường trong sạch, hiệu quả kinh tế cao nhất. Giáo trình “KỸ THUẬT KIỂM ĐỊNH Ô TÔ” được chỉnh sửa trên cơ sở tham khảo các tài liệu, thông tư hướng dẫn của cục giao thông đường bộ; Bộ giao thông vận tải Việt Nam; Tham khảo qui trình kiểm định của các trạm đăng kiểm; Các giáo trình giảng dạy của các giảng viên ở các trường cao đẳng và đại học kỹ thuật ở Việt Nam. Giáo trình tập trung vào các nội dung cơ bản sau: 1 Kiểm tra nhận dạng và tổng quát ô tô 2 Kiểm tra phần trên và các cơ cấu điều khiển 3 Kiểm tra độ trượt ngang và hiệu quả phanh 4 Kiểm tra về môi trường 5 Kiểm tra gầm và các bộ phận liên quan Sau mỗi phần cơ bản người biên soạn có đưa thêm một số thông tin mới đề cập từ các xe ô tô hiện đại. Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những khiếm khuyết.
Hi vọng nhận được sự góp ý của đồng nghiệp và bạn đọc để giáo trình này được biên soạn tiếp hoặc tái bản lần sau có chất lượng tốt hơn. Xin chân thành cảm ơn ! Bình Định, ngày 28 tháng 7 năm 2021. Chủ biên Nguyễn Tiến Sỹ **************************************************************** Ks:Nguyễn Tiến Sỹ -1- KỸ THUẬT KIỂM ĐỊNH ÔTÔ KHOA CKĐL ****************************************************************************************** MỤC LỤC Trang 1. Lời giới thiệu 1 2.
Đề cương mô đun 3 4. Bài 1 - Kiểm tra nhận dạng và tổng quát ô tô 10 5. Bài 2 - Kiểm tra phần trên và các cơ cấu điều khiển 21 6. Bài 3 - Kiểm tra độ trượt ngang và hiệu quả phanh 25 7.
Bài 4 - Kiểm tra về môi trường 34 8. Bài 5 - Kiểm tra gầm và các bộ phận liên quan 44 9. TÀI LIỆU THAM KHẢO 69 **************************************************************** Ks:Nguyễn Tiến Sỹ -2- KỸ THUẬT KIỂM ĐỊNH ÔTÔ KHOA CKĐL ****************************************************************************************** CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN ĐÀO TẠO: KỸ THUẬT KIỂM ĐỊNH Ô TÔ Mã số mô đun: MĐ 27 Thời gian mô đun: 60 Tiết( Lý thuyết: 30 tiết; Thực hành: 28 tiết; Kiểm tra: 2 tiết ) I. Vị trí tính chất của mô đun: - Vị trí của mô đun: mô đun được thực hiện sau khi học xong các môn học và mô đun sau: Giáo dục thể chất; Giáo dục quốc phòng; Ngoại ngữ; Cơ kỹ thuật; Vật liệu cơ khí; Vẽ kỹ thuật Thực hành nguội cơ bản; Thực hành hàn cơ bản; Kỹ thuật chung về ô tô.
Mô đun này được bố trí giảng dạy ở học kỳ II của khóa học và có thể bố trí dạy song song với các môn học, mô đun sau: Dung sai lắp ghép và đo lường kỹ thuật;điện kỹ thuật, điện tử cơ bản, sửa chữa - bảo dưỡng cơ cấu trục khuỷu thanh truyền. - Tính chất của mô đun: mô đun chuyên môn nghề tự chọn mang tính tích hợp giữa lý thuyết và thực hành. Mục tiêu mô đun: Học xong mô đun này học viên sẽ có khả năng: Kiểm tra và đánh giá đúng tình trạng kỹ thuật của từng hệ thống trong ô tô. Đánh giá về chuẩn an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của ô tô.
Nội dunh mô đun: 1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian: Thời gian Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm TT số thuyết hành tra* 1 Kiểm tra nhận dạng và tổng quát ô tô 9 5 4 2 Kiểm tra phần trên và các cơ cấu điều khiển 12 5 7 3 Kiểm tra độ trượt ngang và hiệu quả phanh 9 5 4 4 Kiểm tra về môi trường 9 5 4 5 Kiểm tra gầm và các bộ phận liên quan 21 10 9 2 **************************************************************** Ks:Nguyễn Tiến Sỹ -3- KỸ THUẬT KIỂM ĐỊNH ÔTÔ KHOA CKĐL ****************************************************************************************** Cộng: 60 30 28 2 * Ghi chú: Thời gian kiểm tra được tích hợp giữa lý thuyết với thực hành được tính vào giờ thực hành. Nội dung chi tiết: Bài 1: Kiểm tra nhận dạng và tổng quát của ô tô: Mục tiêu của bài: Học xong bài này học viên có khả năng: + Kiểm tra, đánh giá tổng quát bên ngoài của ôtô: Loại ôtô, nhãn hiệu, màu sơn, vị trí số khung, số động cơ,… + Kiểm tra, đánh giá chất lượng làm việc của các bộ phận, hệ thống: Thân vỏ, buồng lái, thùng hàng, cửa xe, chắn bùn, các cơ cấu khoá, sự lắp ghép của các bánh xe, hiệu quả làm việc của hệ thống đèn chiếu sáng, tín hiệu. Nội dung của bài: Thời gian: 9 tiết(LT: 5; TH: 4) 1.
Số khung: - Vị trí đánh số khung. - Dùng mắt, quan sát để kiểm tra. - Phương pháp đánh số khung. Số động cơ: - Vị trí đánh số của động cơ.
- Kiểm tra bằng quan sát. - Phương pháp đánh số động cơ. Màu sơn: - Màu sơn thực tế của ô tô căn cứ trên màu sơn của buồng lái. - Kiểm tra bằng quan sát.
Hình dáng chung: - Các kích thước giới hạn. **************************************************************** Ks:Nguyễn Tiến Sỹ -4- KỸ THUẬT KIỂM ĐỊNH ÔTÔ KHOA CKĐL ****************************************************************************************** - Thân vỏ ôtô, buồng lái, thùng hàng, cửa xe, các cơ cấu khoá, chắn bùn. - Sự lắp ghép của các bánh xe. - Hệ thống đèn chiếu sáng và tín hiệu.
Bài 2: Kiểm tra phần trên và các cơ cấu điều khiển. Mục tiêu của bài: Học xong bài này, học viên có khả năng: - Kiểm tra và đánh giá được hiệu quả làm việc của các bộ phận trên xe: Động cơ và các hệ thống liên quan đến động cơ, kính chắn gió, kính chiếu hậu, phun nước rửa kính và gạt nước, các đồng hồ và đèn chỉ báo,… - Kiểm tra, đánh giá được chất lượng của các cơ cấu điều khiển: Bàn đạp phanh, ly hợp, cơ cấu điều khiển phanh tay, cơ cấu sang số, vành tay lái, trục lái. Nội dung của bài: Thời gian: 12 tiết (LT: 5; TH:7 ) 1. Động cơ và các hệ thống liên quan đến động cơ: - Tình trạng làm việc của động cơ.
- Các đường ống, dây dẫn lắp ghép của các hệ thống: nhiên liệu, làm mát, hệ thống lạnh, hệ thống điện,…. - Sự truyền động của các dây đai truyền động. Kính xe, gạt nước và phun nước rửa kính: - Kính chắn gió, kính chiếu hậu. - Gạt nước và phun nước rửa kính.
Các đồng hồ và đèn chỉ báo. Cơ cấu điều khiển: - Kiểm tra, đánh giá hiệu quả bàn đạp phanh. - Kiểm tra, đánh giá hiệu quả bàn đạp ly hợp. - Kiểm tra, đánh giá hiệu quả cơ cấu điều khiển phanh tay.
- Kiểm tra, đánh giá hiệu quả cơ cấu sang số. - Kiểm tra vành tay lái, trục lái. Bài 3: Kiểm tra độ trượt ngang và hiệu quả phanh. **************************************************************** Ks:Nguyễn Tiến Sỹ -5- KỸ THUẬT KIỂM ĐỊNH ÔTÔ KHOA CKĐL ****************************************************************************************** Mục tiêu của bài: Học xong bài này, học viên có khả năng: - Kiểm tra, xác định được độ trượt ngang của bánh xe dẫn hướng.
- Kiểm tra và đánh giá được hiệu quả làm việc của hệ thống phanh chân và phanh tay, độ sai lệch lực phanh trên một trục. Nội dung của bài: Thời gian: 9 tiết (LT: 5; TH: 4) 1. Độ trượt ngang của bánh xe dẫn hướng. Hiệu quả phanh: - Phanh chính (phanh chân).
- Độ sai lệch lực phanh trên một trục. Bài 4: Kiểm tra về môi trường: Mục tiêu của bài: Học xong bài này, học viên có khả năng: - Kiểm tra và đánh giá được các chỉ tiêu về môi trường: Độ ồn, khí thải. - Kiểm tra, đánh giá âm lượng cho phép của còi điện. Nội dung của bài: Thời gian: 9 tiết (LT: 5; TH: 4 ) 1.
Kiểm tra độ ồn. Âm lượng còi điện. Kiểm tra, xác định độ khói. Kiểm tra, xác định nồng độ CO, HC.
Bài 5: Kiểm tra gầm và các bộ phận liên quan. Mục tiêu của bài: Học xong bài này, học viên có khả năng: - Kiểm tra và đánh giá được các chỉ tiêu về an toàn kỹ thuật của các hệ thống, thiết bị: hệ truyền lực và hệ thống chuyển động, hệ thống lái, hệ thống phanh, hệ thống **************************************************************** Ks:Nguyễn Tiến Sỹ -6- KỸ THUẬT KIỂM ĐỊNH ÔTÔ KHOA CKĐL ****************************************************************************************** treo, hệ thống dẫn khí thải, bầu giảm âm, thiết bị chứa khí nén và các dây dẫn điện phần dưới. Nội dung của bài: Thời gian: 21 tiết( LT:10; TH:9; KT:2 ) 1. Hệ truyền lực và hệ thống chuyển động: - Dẫn động ly hợp.
- Truyền động các đăng. - Bánh xe, moay ơ bánh xe. Hệ thống lái: - Cơ cấu lái. Hệ thống phanh: - Dẫn động phanh chính.
- Dẫn động phanh tay. Hệ thống treo. - Bộ phận đàn hôi trước, sau. Hệ thống dẫn khí thải, bầu giảm âm.
Bình chứa khí nén. Dây dẫn điện phần dưới. Điều kiện thực hiện mô đun: - Phương tiện: Ôtô hoạt động được. - Dụng cụ và trang thiết bị: + Bộ dụng cụ cầm tay nghề ô tô.
+ Cần siết ngẫu lực. + Thiết bị kiểm tra độ trượt ngang. + Thiết bị kiểm tra phanh. **************************************************************** Ks:Nguyễn Tiến Sỹ -7- KỸ THUẬT KIỂM ĐỊNH ÔTÔ KHOA CKĐL ****************************************************************************************** + Thiết bị kiểm tra khí thải.
+ Thiết bị kiểm tra độ ồn. + Máy chiếu Overhead + Máy vi tính + Projector + Phòng học lý thuyết, xưởng thực hành - Học liệu: + Phim trong + Tranh treo tường, CD ROM + Các tài liệu tham khảo. + Phiếu kiểm tra - Nguồn lực khác: + Cơ sở sửa chữa ô tô có đầy đủ trang thiết bị hiện đại để học viên thực tập nâng cao tay nghề. Phương pháp đánh giá: Phương pháp kiểm tra, đánh giá khi thực hiện mô đun: Được đánh giá qua bài viết, kiểm tra, vấn đáp hoặc trắc nghiệm, tự luận, thực hành trong quá trình thực hiện các bài học có trong mô đun về kiến thức, kỹ năng và thái độ.
Nội dung kiểm tra, đánh giá khi thực hiện mô đun: - Về Kiến thức: Được đánh giá qua bài viết, kiểm tra, vấn đáp trực tiếp hoặc trắc nghiệm tự luận của giáo viên.