Giáo Trình Kỹ Thuật Chung Về Ô Tô và Công Nghệ Sửa Chữa Nghề Công Nghệ Ô Tô Cao Đẳng

Giáo trình kỹ thuật về kỹ thuật chung về ô tô và công nghệ sửa chữa nghề công nghệ ô tô cao đẳng 2, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến

• Tác giả: Lê Văn Lương
• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Việt Nam - Hàn Quốc
• Chuyên ngành: Công Nghệ Ô Tô
• Đề tài: Giáo Trình Kỹ Thuật Chung Về Ô Tô Và Công Nghệ Sửa Chữa
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
• LỜI GIỚI THIỆU
• CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN ĐÀO TẠO
• 1. Bài 1: Tổng quan chung về ô tô
• 1.1. Khái niệm về ô tô
• 1.2. Lịch sử và xu hướng phát triển của ô tô
• 1.3. Nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại các bộ phận chính của ô tô
• 1.4. Cấu tạo các bộ phận chính của ô tô
• 1.5. Nhận dạng các bộ phận và các loại ô tô
• 2. Bài 2: Khái niệm và phân loại động cơ đốt trong
• 2.1. Khái niệm về động cơ đốt trong
• 2.2. Phân loại động cơ đốt trong
• 2.3. Cấu tạo chung của động cơ đốt trong
• 2.4. Các thuật ngữ cơ bản của động cơ đốt trong
• 2.5. Các thông số kỹ thuật cơ bản của động cơ
• 2.6. Nhận dạng các loại động cơ và nhận dạng các cơ cấu, hệ thống trên động cơ
• 2.7. Xác định điểm chết trên của piston
• 3. Bài 3: Nguyên lý làm việc của động cơ 4 kỳ, 2 kỳ
• 3.1. Khái niệm về động cơ 4 kỳ và động cơ 2 kỳ
• 3.2. Động cơ xăng và diesel 4 kỳ
• 3.3. So sánh ưu nhược điểm giữa động cơ diesel và động cơ xăng
• 3.4. Động cơ xăng và diesel 2 kỳ
• 3.5. So sánh ưu nhược điểm giữa động cơ 4 kỳ và động cơ 2 kỳ
• 4. Bài 4: Động cơ nhiều xy lanh
• 4.1. Khái niệm về động cơ nhiều xy lanh
• 4.2. Nguyên lý hoạt động của động cơ nhiều xy lanh
• 4.3. So sánh động cơ một xy lanh và động cơ nhiều xy lanh
• 4.4. Thực hành lập bảng thứ tự làm việc động cơ nhiều xy lanh
• 5. Bài 5: Nhận dạng sai hỏng và mài mòn chi tiết
• 5.1. Khái niệm về quá trình suy giảm chất lượng của ô tô và hình thành sai hỏng trong quá trình sử dụng
• 5.2. Hiện tượng hao mòn và quy luật mài mòn
• 5.3. Nhận dạng các sai hỏng của các loại chi tiết điển hình
• 6. Bài 6: Phương pháp sửa chữa và công nghệ phục hồi chi tiết bị mài mòn
• 6.1. Khái niệm về bảo dưỡng và sửa chữa ô tô
• 6.2. Các phương pháp sửa chữa và phục hồi sai hỏng của chi tiết
• 6.3. Khái niệm về các công nghệ sửa chữa và phục hồi chi tiết bị mài mòn
• 6.4. Tham quan các cơ sở sửa chữa ô tô
• 7. Bài 7: Làm sạch và kiểm tra chi tiết
• 7.1. Khái niệm về các phương pháp làm sạch chi tiết
• 7.2. Khái niệm về các phương pháp kiểm tra chi tiết

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình kỹ thuật ô tô và công nghệ sửa chữa

Giáo trình kỹ thuật chung về ô tô và công nghệ sửa chữa nghề công nghệ ô tô cao đẳng 2 là tài liệu quan trọng giúp sinh viên nắm vững kiến thức cơ bản về ô tô. Tài liệu này không chỉ cung cấp thông tin về cấu tạo, nguyên lý hoạt động của ô tô mà còn hướng dẫn các phương pháp sửa chữa và bảo trì. Nội dung giáo trình được biên soạn theo chương trình dạy nghề được Tổng cục Dạy nghề phê duyệt, giúp người học dễ dàng tiếp cận và hiểu biết về ngành công nghệ ô tô.

1.1. Lịch sử phát triển và xu hướng ô tô hiện đại

Lịch sử ô tô bắt đầu từ những chiếc xe tự vận hành đầu tiên vào năm 1769. Sự phát triển của ô tô đã trải qua nhiều giai đoạn, từ động cơ hơi nước đến động cơ đốt trong. Ngày nay, ô tô không chỉ là phương tiện di chuyển mà còn là biểu tượng của công nghệ hiện đại với xu hướng tiết kiệm nhiên liệu và bảo vệ môi trường.

1.2. Nhiệm vụ và yêu cầu của các bộ phận ô tô

Mỗi bộ phận của ô tô đều có nhiệm vụ riêng, từ động cơ, hệ thống truyền lực đến hệ thống bôi trơn. Việc hiểu rõ nhiệm vụ và yêu cầu của từng bộ phận giúp sinh viên có cái nhìn tổng quan và sâu sắc hơn về cách thức hoạt động của ô tô.

II. Thách thức trong ngành công nghệ ô tô hiện nay

Ngành công nghệ ô tô đang đối mặt với nhiều thách thức, từ việc phát triển công nghệ mới đến việc đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, an toàn giao thông và sự phát triển bền vững là những yếu tố cần được chú trọng. Để giải quyết những thách thức này, ngành công nghệ ô tô cần có những giải pháp sáng tạo và hiệu quả.

2.1. Ô nhiễm môi trường và giải pháp giảm thiểu

Ô tô là một trong những nguồn gây ô nhiễm không khí lớn nhất. Việc phát triển các loại xe điện và xe hybrid là một trong những giải pháp hiệu quả để giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Các công nghệ mới như động cơ tiết kiệm nhiên liệu cũng đang được nghiên cứu và phát triển.

2.2. An toàn giao thông và công nghệ hỗ trợ

An toàn giao thông là một vấn đề cấp bách trong ngành công nghệ ô tô. Các công nghệ hỗ trợ lái xe như hệ thống phanh tự động, cảnh báo va chạm và hệ thống kiểm soát hành trình đang được áp dụng rộng rãi để giảm thiểu tai nạn giao thông.

III. Phương pháp giảng dạy trong giáo trình công nghệ ô tô

Giáo trình kỹ thuật ô tô và công nghệ sửa chữa được thiết kế với phương pháp giảng dạy hiện đại, kết hợp lý thuyết và thực hành. Sinh viên sẽ được tham gia vào các buổi thực hành, thí nghiệm để áp dụng kiến thức đã học vào thực tế. Điều này không chỉ giúp sinh viên nắm vững kiến thức mà còn phát triển kỹ năng nghề nghiệp.

3.1. Phương pháp học tập tích cực

Phương pháp học tập tích cực khuyến khích sinh viên tham gia vào quá trình học tập thông qua thảo luận nhóm, thực hành và nghiên cứu dự án. Điều này giúp sinh viên phát triển tư duy phản biện và khả năng làm việc nhóm.

3.2. Ứng dụng công nghệ trong giảng dạy

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy giúp sinh viên tiếp cận với các tài liệu học tập phong phú và đa dạng. Các phần mềm mô phỏng và video hướng dẫn cũng được sử dụng để minh họa cho các khái niệm phức tạp.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình công nghệ ô tô

Giáo trình không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn hướng dẫn sinh viên áp dụng vào thực tiễn. Các bài thực hành giúp sinh viên làm quen với các thiết bị, công cụ sửa chữa ô tô và phát triển kỹ năng nghề nghiệp. Điều này rất quan trọng trong việc chuẩn bị cho sinh viên bước vào thị trường lao động.

4.1. Thực hành sửa chữa ô tô

Sinh viên sẽ được thực hành sửa chữa các bộ phận của ô tô như động cơ, hệ thống truyền lực và hệ thống điện. Qua đó, sinh viên sẽ nắm vững quy trình sửa chữa và bảo trì ô tô.

4.2. Tham quan cơ sở sửa chữa ô tô

Các chuyến tham quan đến các cơ sở sửa chữa ô tô giúp sinh viên hiểu rõ hơn về quy trình làm việc thực tế. Sinh viên sẽ có cơ hội quan sát và học hỏi từ các kỹ thuật viên có kinh nghiệm.

V. Kết luận và tương lai của ngành công nghệ ô tô

Ngành công nghệ ô tô đang phát triển mạnh mẽ với nhiều cơ hội và thách thức. Giáo trình kỹ thuật ô tô và công nghệ sửa chữa nghề công nghệ ô tô cao đẳng 2 sẽ là nền tảng vững chắc cho sinh viên trong việc phát triển sự nghiệp. Tương lai của ngành công nghệ ô tô hứa hẹn sẽ có nhiều đổi mới và sáng tạo, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ xanh và bền vững.

5.1. Xu hướng phát triển công nghệ ô tô

Xu hướng phát triển công nghệ ô tô hiện nay đang nghiêng về các giải pháp tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường. Các công nghệ như xe điện và xe tự lái đang được nghiên cứu và phát triển mạnh mẽ.

5.2. Cơ hội nghề nghiệp trong ngành công nghệ ô tô

Ngành công nghệ ô tô mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên. Các vị trí như kỹ thuật viên sửa chữa, chuyên viên bảo trì và quản lý dịch vụ sửa chữa ô tô đang có nhu cầu cao trên thị trường lao động.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Kỹ thuật chung về ô tô và công nghệ sửa chữa (Mã số mô đun: MĐ 19) là tài liệu đào tạo chuyên môn nghề thuộc chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng nghề Công nghệ Ô tô. Tài liệu do Lê Văn Lương chủ biên cùng các tác giả Nguyễn Văn Khanh và Nguyễn Quang Huy biên soạn tại Trường Cao đẳng Nghề Việt Nam - Hàn Quốc Thành phố Hà Nội (xuất bản năm 2018 theo chương trình dạy nghề được Tổng cục Dạy nghề phê duyệt). Trong tiến trình đào tạo, mô đun MĐ 19 được bố trí giảng dạy sau khi người học đã hoàn thành khối kiến thức cơ sở gồm các môn học và mô đun từ MH 07 đến MH 16 và MĐ 18.

Mục tiêu học tập của giáo trình nhằm trang bị cho người học:

• Kiến thức: Trình bày lịch sử phát triển, vai trò và phân loại ô tô; nắm vững nhiệm vụ, yêu cầu, cấu tạo và nguyên lý hoạt động của động cơ đốt trong (1 xy lanh và nhiều xy lanh, 2 kỳ và 4 kỳ, sử dụng nhiên liệu xăng hoặc diesel), cùng các hệ thống truyền lực, hệ thống điều khiển và trang bị điện; phát biểu bản chất hiện tượng hao mòn, quy luật mài mòn và các phương pháp công nghệ phục hồi chi tiết máy.
• Kỹ năng: Lập bảng thứ tự làm việc (thứ tự nổ) của động cơ nhiều xy lanh; nhận dạng chính xác các tổng thành, cơ cấu, hệ thống cơ - điện trên ô tô; thực hiện quy trình kiểm tra, làm sạch và xác định dạng sai hỏng của chi tiết cơ khí.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Tuân thủ quy trình công nghệ, quy chuẩn an toàn lao động và rèn luyện tác phong kỷ luật, cẩn thận trong thao tác kỹ thuật.

Cấu trúc giáo trình gồm 7 bài học với tổng thời lượng 45 giờ (15 giờ lý thuyết, 28 giờ thực hành/thảo luận, 2 giờ kiểm tra). Cách tiếp cận của tài liệu đi từ kiến thức tổng quan, phân tích nguyên lý làm việc của động cơ đốt trong, đến các quy trình công nghệ nhận dạng sai hỏng, gia công phục hồi và kiểm tra chi tiết cơ khí ô tô.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai qua 7 bài học có cấu trúc liên kết chặt chẽ:

• Bài 1: Tổng quan chung về ô tô (4 giờ lý thuyết): Trình bày khái niệm, lịch sử phát triển xe hơi (từ phát minh xe hơi nước của Nicolas Joseph Cugnot năm 1769, động cơ đốt trong của Karl Benz năm 1885-1886, động cơ Daimler - Maybach, dây chuyền lắp ráp hàng loạt của Henry Ford giai đoạn 1913–1914 đến động cơ diesel của Rudolf Diesel năm 1897). Phân loại và cấu tạo các cụm chi tiết chính: cơ cấu trục khuỷu thanh truyền, cơ cấu phân phối khí, hệ thống bôi trơn, hệ thống làm mát, hệ thống cung cấp nhiên liệu (xăng, diesel), hệ thống truyền lực (bố trí kiểu FF, FR, 4WD, MR, RR), ly hợp, hộp số, trục các đăng, cầu chủ động, bánh xe, hệ thống lái, hệ thống phanh, cùng hệ thống điện (nguồn điện, đánh lửa, khởi động, chiếu sáng và đo lường).
• Bài 2: Khái niệm và phân loại động cơ đốt trong (1 giờ lý thuyết): Phân loại động cơ nhiệt; định nghĩa các thuật ngữ cơ bản (điểm chết trên, điểm chết dưới, hành trình piston, thể tích buồng cháy, thể tích công tác, tỷ số nén); thông số kỹ thuật cơ bản và phương pháp xác định điểm chết trên của piston.
• Bài 3: Nguyên lý làm việc của động cơ 4 kỳ, 2 kỳ (3 giờ lý thuyết, 3 giờ thực hành): Phân tích chu trình công tác của động cơ xăng 4 kỳ, động cơ diesel 4 kỳ, động cơ xăng 2 kỳ và động cơ diesel 2 kỳ; so sánh đặc tính kỹ thuật, ưu và nhược điểm giữa động cơ xăng với diesel, giữa động cơ 4 kỳ với 2 kỳ.
• Bài 4: Động cơ nhiều xy lanh (2 giờ lý thuyết, 4 giờ thực hành): Nguyên lý làm việc, góc lệch công tác giữa các xy lanh; so sánh động cơ một xy lanh và nhiều xy lanh; phương pháp tính toán và thực hành lập bảng thứ tự làm việc của các loại động cơ (động cơ 4 xy lanh, 6 xy lanh thẳng hàng hoặc chữ V).
• Bài 5: Nhận dạng sai hỏng và mài mòn chi tiết (1 giờ lý thuyết, 9 giờ thực hành, 1 giờ kiểm tra): Quy luật suy giảm chất lượng xe trong quá trình sử dụng; bản chất hiện tượng hao mòn (mài mòn cơ học, ăn mòn hóa học); phương pháp nhận dạng sai hỏng trên các chi tiết điển hình như thân máy, xy lanh, piston, trục khuỷu, trục cam.
• Bài 6: Phương pháp sửa chữa và công nghệ phục hồi chi tiết bị mài mòn (3 giờ lý thuyết, 6 giờ thực hành): Khái niệm bảo dưỡng kỹ thuật và sửa chữa; các phương pháp tổ chức sửa chữa; công nghệ phục hồi chi tiết bị mài mòn (gia công cơ khí theo kích thước sửa chữa, hàn đắp, mạ kim loại); tham quan thực tế cơ sở sửa chữa ô tô.
• Bài 7: Làm sạch và kiểm tra chi tiết (1 giờ lý thuyết, 6 giờ thực hành, 1 giờ kiểm tra): Khái niệm và quy trình các phương pháp làm sạch cơ học, hóa chất, nhiệt độ; các phương pháp kiểm tra khuyết tật, đo độ mòn, kiểm tra độ cong, xoắn và nứt của chi tiết.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết bao gồm:

• Lý thuyết nhiệt động và chu trình công tác động cơ đốt trong: Cơ sở biến đổi nhiệt năng thành cơ năng thông qua quá trình nạp, nén, cháy - giãn nở sinh công và thải khí.
• Nguyên lý động học và động lực học cơ cấu biến đổi chuyển động: Quy luật chuyển đổi từ chuyển động tịnh tiến của nhóm piston - thanh truyền sang chuyển động quay tròn của trục khuỷu.
• Cơ sở khoa học về hao mòn và biến tính vật liệu kim loại: Quy luật diễn biến mài mòn theo thời gian sử dụng, sự biến dạng hình học (độ ô van, độ côn của xy lanh và cổ trục), cùng các yếu tố cơ - nhiệt tác động đến độ bền của chi tiết ô tô.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Thiết lập sơ đồ và bảng thứ tự nổ cho động cơ nhiều xy lanh; nhận biết và phân biệt các kiểu bố trí hệ thống truyền lực, hệ thống treo (độc lập, phụ thuộc), hệ thống lái (trục vít - cung răng, trục vít - thanh răng, trợ lực thủy lực/điện) và hệ thống phanh (phanh dầu, phanh hơi).
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích nguyên nhân dẫn đến các dạng sai hỏng cơ học, biến dạng nhiệt và mài mòn bề mặt ma sát; lựa chọn phương án phục hồi chi tiết theo tiêu chuẩn kỹ thuật.
• Năng lực thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Thực hiện đúng quy trình tẩy rửa, làm sạch cáu cặn, dầu mỡ; vận hành dụng cụ đo kiểm cơ khí để đánh giá tình trạng kỹ thuật của mặt máy, thân máy, xéc măng và trục khuỷu.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình MĐ 19 áp dụng phương pháp đào tạo tích hợp giữa lý thuyết chuyên môn và rèn luyện kỹ năng thực hành nghề nghiệp:

                      TỔNG THỜI LƯỢNG: 45 GIỜ

• Tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach): Giảng dạy lý thuyết kết hợp quan sát mô hình mặt cắt, sơ đồ nguyên lý cấu tạo (hệ thống bôi trơn vung té/cưỡng bức, cơ cấu phân phối khí xu páp treo/đặt bên, hệ thống đánh lửa điện tử ESA/cảm biến Hall/quang) trước khi học viên thao tác trực tiếp trên thiết bị thực tế.
• Bài tập và thực hành (Practical exercises): Thời lượng thực hành chiếm tỷ trọng lớn (28/45 giờ), tập trung vào các nội dung chuyên sâu:
  • Lập bảng thứ tự nổ động cơ nhiều xy lanh (Bài 4 - 4 giờ).
  • Nhận dạng các dạng sai hỏng, mòn côn, mòn méo của xy lanh, piston, trục khuỷu (Bài 5 - 9 giờ).
  • Quy trình gia công phục hồi chi tiết bị mài mòn (Bài 6 - 6 giờ).
  • Thao tác các bước tẩy rửa, làm sạch và sử dụng dụng cụ đo kiểm đánh giá độ mòn (Bài 7 - 6 giờ).
• Hoạt động thực địa: Tích hợp nội dung tham quan thực tế tại các xưởng, cơ sở sửa chữa ô tô (Mục 6.4) giúp học viên đối chiếu kiến thức giáo trình với thực tế sản xuất và tổ chức bảo dưỡng ô tô.
• Phương pháp đánh giá (Assessment methods): Đánh giá quá trình thông qua 2 bài kiểm tra định kỳ (1 giờ ở Bài 5 về nhận dạng sai hỏng và 1 giờ ở Bài 7 về kỹ năng làm sạch, kiểm tra chi tiết), kết hợp đánh giá mức độ tuân thủ quy trình kỹ thuật, ý thức an toàn lao động và độ chính xác của bài tập lập bảng thứ tự nổ.
• Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines): Tự học thông qua đọc hiểu sơ đồ cấu tạo, phân tích mối quan hệ giữa các bộ phận trong hệ thống truyền động và tự giải quyết các bài tập phân biệt đặc tính động cơ ở cuối mỗi bài học.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tính hệ thống về lịch sử và công nghệ ô tô: Tài liệu hệ thống hóa tiến trình kỹ thuật của ngành công nghiệp ô tô thế giới từ các sáng chế sơ khai (Nicolas Joseph Cugnot 1769, Karl Benz 1885-1886 với bằng sáng chế DRP số 37435, Gottlieb Daimler & Wilhelm Maybach 1885-1889, Panhard & Levassor 1890, Henry Ford 1908-1913, Rudolf Diesel 1897) đến xu hướng phát triển động cơ điện, xe sử dụng pin mặt trời nhằm giảm thiểu khí thải độc hại.
• Tích hợp các kết cấu và hệ thống điều khiển hiện đại: Cập nhật cấu tạo các hệ thống điều khiển thế hệ mới như:
  • Hệ thống cung cấp nhiên liệu xăng dùng vòi phun điện tử song song với bộ chế hòa khí cổ điển.
  • Hệ thống nhiên liệu diesel kiểu bơm phân cao áp và phân bơm.
  • Hệ thống đánh lửa điện tử không dùng bộ chia điện (không có đen-cô), sử dụng cảm biến Hall, cảm biến quang, cảm biến điện từ và điều khiển góc đánh lửa sớm bằng vi mạch điện tử (ESA).
  • Hệ thống lái trợ lực thủy lực, trợ lực khí nén và trợ lực điện.
• Minh họa bằng các dòng phương tiện thực tế: Cung cấp tiêu chí phân loại thân vỏ xe du lịch từ 2 đến 9 chỗ (Sedan, Coupe, Liftback/Hatchback, Hardtop, Convertible) gắn với các mẫu xe thương mại trên thị trường như Toyota Camry, Honda Civic, Honda Accord, Hyundai Accent, Ford Focus, Mitsubishi Grandis.
• Kết hợp đồng bộ giữa cấu tạo và công nghệ phục hồi cơ khí: Không tách rời phần cấu tạo nguyên lý với phần công nghệ sửa chữa; tài liệu tích hợp quy trình nhận dạng mài mòn, phương pháp phục hồi và đo kiểm vào cùng một mô đun đào tạo nền tảng.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên/Học viên: Giáo trình phục vụ trực tiếp cho sinh viên, học viên hệ Cao đẳng nghề ngành Công nghệ Ô tô tại Trường Cao đẳng Nghề Việt Nam - Hàn Quốc TP Hà Nội và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tương đương.
• Yêu cầu điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các môn học cơ sở kỹ thuật chung gồm MH 07, MH 08, MH 09, MH 10, MH 11, MH 12, MH 13, MH 14, MH 15, MH 16 và mô đun MĐ 18 (bao gồm kiến thức về cơ học, vật liệu học, dung sai lắp ghép, kỹ thuật đo lường và an toàn lao động cơ bản).
• Giảng viên: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chính thức để thiết kế đề cương bài giảng lý thuyết (15 giờ), hướng dẫn thực hành kỹ năng xưởng (28 giờ) và lập đề kiểm tra định kỳ (2 giờ) theo chuẩn quy định dạy nghề.
• Kỹ thuật viên tự học và tham khảo: Phù hợp cho thợ kỹ thuật, học viên học nghề tự do muốn hệ thống lại cấu tạo chung của ô tô, nguyên lý động cơ và quy trình làm sạch, kiểm tra, phục hồi chi tiết máy cơ khí.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được biên soạn cho học viên trình độ Cao đẳng nghề ngành Công nghệ Ô tô, đồng thời làm tài liệu tham khảo cho giảng viên và kỹ thuật viên ngành sửa chữa ô tô.

2. Cần kiến thức nền nào để học mô đun này?

Người học cần tích lũy các kiến thức kỹ thuật cơ sở từ các môn học tiên quyết MH 07 đến MH 16 và mô đun MĐ 18, bao gồm vẽ kỹ thuật, vật liệu cơ khí, dung sai đo lường và nguyên lý máy.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu cấu tạo ô tô thông thường là gì?

Giáo trình tích hợp liền mạch giữa lý thuyết cấu tạo nguyên lý ô tô với công nghệ sửa chữa cơ khí (nhận dạng quy luật mài mòn, phương pháp làm sạch, đo kiểm và công nghệ phục hồi chi tiết), trong đó thời lượng thực hành chiếm tới 62,2% tổng thời lượng mô đun.

4. Làm sao để học tập và thực hành mô đun này hiệu quả?

Người học cần kết hợp nắm vững lý thuyết chu trình công tác động cơ, chủ động thực hành lập bảng thứ tự nổ, rèn luyện kỹ năng quan sát sai hỏng trực tiếp trên chi tiết máy và thực hiện đúng các bước đo kiểm hình học trong xưởng thực hành.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?

Giáo trình tích hợp hệ thống 48 sơ đồ và hình ảnh kỹ thuật minh họa chi tiết (từ Hình 1.1 đến Hình 1.48) mô tả cấu tạo các tổng thành, sơ đồ hệ thống điện, hệ thống nhiên liệu, cùng nội dung hướng dẫn tham quan thực tế tại các xưởng sửa chữa ô tô.

---

Kết luận

Giáo trình Kỹ thuật chung về ô tô và công nghệ sửa chữa (MĐ 19) là tài liệu học tập chuyên môn nghề chuẩn hóa, cung cấp nền tảng kiến thức toàn diện về cấu tạo, nguyên lý hoạt động của động cơ và các hệ thống trên ô tô, song hành cùng phương pháp nhận dạng sai hỏng, quy trình phục hồi và kiểm tra chi tiết máy.

Lộ trình học tập được thiết kế mạch lạc: từ tìm hiểu tổng quan, phân loại và kết cấu cơ bản (Bài 1–2), phân tích sâu chu trình động cơ 2 kỳ, 4 kỳ và nhiều xy lanh (Bài 3–4), đến thực hành chẩn đoán hao mòn, làm sạch, đo kiểm và phục hồi cơ khí (Bài 5–7). Tài liệu kết hợp đồng bộ giữa lý thuyết giáo khoa, hệ thống hình vẽ kỹ thuật chuyên ngành và thực hành xưởng thực tế theo chuẩn đào tạo nghề Cao đẳng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM - HÀN QUỐC THÀNH PHỐ HÀ NỘI LÊ VĂN LƯƠNG (Chủ biên) NGUYỄN VĂN KHANH – NGUYỄN QUANG HUY GIÁO TRÌNH KỸ THUẬT CHUNG VỀ Ô TÔ VÀ CÔNG NGHỆ SỬA CHỮA Nghề: Công nghệ Ô tô Trình độ: Cao đẳng (Lưu hành nội bộ) Hà Nội - Năm 2018 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này chỉ được phép phổ biến nội bộ trong trường không được phép phổ biến rộng rãi ngoài trường, mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo nghề và tham khảo. MÃ TÀI LIỆU: MĐ 19 1 LỜI GIỚI THIỆU Trong nhiều năm gần đây tốc độ gia tăng số lượng và chủng loại ô tô ở nước ta khá nhanh. Nhiều kết cấu hiện đại đã trang bị cho ô tô nhằm thỏa mãn càng nhiều nhu cầu của người sử dụng.

Trong mô đun cấu tạo chung về ô tô nhằm giúp người học thu được kiến thức chung về ô tô, như lịch sử phát triển của ô tô, phân loại, nhận biết được một số bộ phận, hệ thống chính của ô tô. Nhận biết được các khái niệm và nguyên lý hoạt động của động cơ, ô tô. Với mong muốn đó giáo trình được biên soạn, nội dung giáo trình bao gồm bảy bài: Bài 1.Tổng quan chung về ô tô Bài 2. Khái niệm và phân loại động cơ đốt trong Bài 3.

Nguyên lý làm việc của đông cơ 4 kỳ, 2 kỳ. Động cơ nhiều xy lanh Bài 5. Nhận dang sai hỏng và mài mòn chi tiết. Phương pháp sửa chữa và công nghệ phục hồi chi tiết bị mài mòn Bài 7.

Làm sạch và kiểm tra chi tiết Kiến thức trong giáo trình được biên soạn theo chương trình dạy nghề được Tổng cục Dạy nghề phê duyệt, sắp xếp logic từ nhiệm vụ, cấu tạo, nguyên lý hoạt động của động cơ xăng, Diesel 4 kỳ, 2 kỳ. Do đó người đọc có thể hiểu một cách dễ dàng. Mặc dù đã rất cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi sai sót, tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp của người đọc để lần xuất bản sau giáo trình được hoàn thiện hơn. Hà Nội, ngày….

năm 2018 2 MỤC LỤC` TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. 1 LỜI GIỚI THIỆU. 3 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN ĐÀO TẠO. Tổng quan chung về ô tô .1 Khái niệm về ô tô .2 Lịch sử và xu hướng phát triển của ô tô .3 Nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại các bộ phận chính của ô tô .4 Cấu tạo các bộ phận chính của ô tô .5 Nhận dạng các bộ phận và các loại ô tô.

Khái niệm và phân loại động cơ đốt trong .1 Khái niệm về động cơ đốt trong .2 Phân loa ̣i đô ̣ng cơ đố t trong .3 Cấu tạo chung của động cơ đốt trong.4 Các thuật ngữ cơ bản của động cơ đốt trong.5 Các thông số kỹ thuật cơ bản của động cơ .6 Nhận dạng các loại động cơ và nhận dạng các cơ cấu, hệ thống trên động cơ .7 Xác định điểm chết trên của piston. Nguyên lý làm việc của động cơ 4 kỳ, 2 kỳ .1 Khái niệm về động cơ 4 kỳ và động cơ 2 kỳ .2 Động cơ xăng và diesel 4 kỳ .3 So sánh ưu nhược điểm giữa động cơ diesel và động cơ xăng .4 Động cơ xăng và diesel 2 kỳ .5 So sánh ưu nhược điểm giữa động cơ 4 kỳ và động cơ 2 kỳ. Động cơ nhiều xy lanh .1 Khái niệm về động cơ nhiều xy lanh .2 Nguyên lý hoạt động của động cơ nhiều xy lanh .3 So sánh động cơ một xy lanh và động cơ nhiều xy lanh .4 Thực hành lập bảng thứ tự làm việc động cơ nhiều xy lanh. Nhận dạng sai hỏng và mài mòn chi tiết .1 Khái niệm về quá trình suy giảm chất lượng của ô tô và hình thành sai hỏng trong quá trình sử dụng .2 Hiện tượng hao mòn và quy luật mài mòn .3 Nhận dạng các sai hỏng của các loại chi tiết điển hình.

Phương pháp sửa chữa và công nghệ phục hồi chi tiết bị mài mòn. Khái niệm về bảo dưỡng và sửa chữa ô tô .2 Các phương pháp sửa chữa và phục hồi sai hỏng của chi tiết .3 Khái niệm về các công nghệ sửa chữa và phục hồi chi tiết bị mài mòn89 6.4 Tham quan các cơ sở sửa chữa ô tô. Làm sạch và kiểm tra chi tiết .1 Khái niệm về các phương pháp làm sạch chi tiết.2 Khái niệm về các phương pháp kiểm tra chi tiết. 106 4 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN ĐÀO TẠO Tên mô đun: KỸ THUẬT CHUNG VỀ Ô TÔ VÀ CÔNG NGHỆ SỬA CHỮA Mã số mô đun: MĐ 19 Thời gian mô đun: 45 giờ; (Lý thuyế t: 15 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 28 giờ; Kiểm tra: 2 giờ) I.

VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN: - Vị trí: Mô đun được bố trí dạy sau các môn học/ mô đun sau: MH 07, MH 08, MH 09, MH 10, MH 11, MH 12, MH13, MH 14, MH 15, MH 16, MĐ 18. - Tính chất: Mô đun chuyên môn nghề II. MỤC TIÊU MÔ ĐUN: - Kiến thức: + Trình bày được vai trò và lich ̣ sử phát triển của ô tô + Trình bày được nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại các bộ phận cơ bản trên ô tô + Trình bày được cấu tạo, nguyên lý hoa ̣t đô ̣ng của đô ̣ng cơ mô ̣t xy lanh và nhiều xy lanh dùng nhiên liê ̣u xăng, diesel loa ̣i bố n kỳ, hai kỳ - Kỹ năng: + Lập được bảng thứ tự nổ của đô ̣ng cơ nhiề u xy lanh + Nhâ ̣n da ̣ng được các cơ cấ u, hê ̣thống, tổng thành cơ bản trên ô tô. + Phát biểu được khái niê ̣m về hiê ̣n tượng, quá trình các giai đoa ̣n mài mòn, các phương pháp tổ chức và biê ̣n pháp sửa chữa chi tiế t - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô + Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên 5 III.

NỘI DUNG MÔ ĐUN: 1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian: Thời gian Tổng Lý Thực Kiểm số thuyết hành, tra* Số thí Tên các bài trong mô đun TT nghiệm, thảo luận, bài tập 1 Tổng quan chung về ô tô 4 4 0 0 2 Khái niệm và phân loại động cơ đốt 1 1 0 0 trong 3 Nguyên lý làm việc động cơ 4 kỳ và 6 3 3 0 2 kỳ 4 Động cơ nhiều xy lanh 6 2 4 0 5 Nhận dạng sai hỏng và mài mòn của 11 1 9 1 chi tiế t 6 Phương pháp sửa chữa và công nghệ 9 3 6 0 phục hồi chi tiết bị mài mòn 7 Làm sạch và kiểm tra chi tiết 8 1 6 1 Cộng: 45 15 28 2 6 Bài 1. Tổng quan chung về ô tô Giới thiệu Trong bài này giới thiệu về lịch sử phát triển ô tô, trình bày nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại và cấu tạo các bộ phận, các hệ thống chính của ô tô. Nhận dạng được một số loại ô tô.

Mu ̣c tiêu - Phát biểu đúng khái niê ̣m, phân loa ̣i và lich ̣ sử phát triển ô tô - Trình bày nhiệm vụ, yêu cầu và cấ u ta ̣o của các bộ phận chính trong ô tô - Nhận dạng đúng các bô ̣ phâ ̣n và các loa ̣i ô tô - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô. - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. Nô ̣i dung chính 1.1 Khái niệm về ô tô Ô tô là xe tự chạy, dùng để chở hàng hoá, chở người hoặc dùng trong cơ giới hoá một số công việc. Ô tô có tính cơ động cao có thể đến tận nơi xếp dỡ hàng, vận chuyển được nhiều loại hàng hoá, việc sử dụng đơn giản tính kinh tế cao.

Ô tô được sử dụng nhiều trong các ngành kinh tế quốc dân.2 Lịch sử và xu hướng phát triển của ô tô Những chiếc xe tự vận hành đầu tiên chạy bằng động cơ hơi nước, vào năm 1769 dựa trên nguyên lý đó một người Pháp tên Nicolas Joseph Cugnot đã chế tạo ra chiếc xe ô tô đầu tiên, chiếc xe này được câu lạc bộ xe hơi Hoàng Gia Anh và câu lạc bộ xe hơi Pháp xác nhận là chiếc xe hơi đầu tiên. Vào năm 1885, Kỹ sư cơ khí người Đức, Karl Benz thiết kế và chế tạo chiếc xe ô tô chạy bằng động cơ đốt trong đầu tiên trên thế giới. Ngày 29 tháng 01 năm 1886 Benz nhận bằng sáng chế đầu tiên (DRP số 37435) cho xe ô tô chạy bằng khí đốt. Loại xe đó có 3 bánh.

Đến năm 1891 Benz chế tạo chiếc xe 4 bánh đầu tiên. Benz & Cie, công ty đầu tiên do các nhà phát minh sáng lập ra đã trở thành hãng sản xuất ô tô lớn nhất thế giới. Benz cũng là nhà phát minh đầu tiên kết hợp động cơ đốt trong với phần khung gầm so chính ông thiết kế. Vào năm 1885, Gottleib Daimler cùng với đối tác của mình là Wilhl Mayback cải tiến động cơ đốt trong của Nicolas Otto và đệ đơn cấp bằng sáng 7 chế cho phát kiến này và đây chính là nguyên mẫu động cơ xăng hiện nay.

Daimler và Nicolas Otto có mối liên kết khăng khít với nhau, Daimler làm việc ở vị trí giám đốc kỹ thuật cho nhà máy Deutz Gasmotorenfabrik trong đó Nicolas Otto cũng là đồng sở hữu vào năm 1872. Vậy nên cũng đã có tranh cãi về việc ai là người phát kiến ra xe máy đầu tiên: Otto hay Daimler. Động cơ Daimler – Maybach đời 1885 nhỏ, nhẹ, chạy nhanh, dùng bộ chế hòa khí bơm xăng và xy lanh thẳng đứng. Kích cỡ, tốc độ và hiệu suất của loại động cơ này đã tạo nên cuộc cách mạng về thiết kế xe hơi.

Vào ngày 08 tháng 03 năm 1886, Daimler lắp loại động cơ này vào khung xe ngựa và qua đây phát kiến này được xem là thiết kế xe ô tô 4 bánh đầu tiên và ông được coi như nhà thiết kế đầu tiên của loại động cơ đốt trong có tính hữu dụng. Vào năm 1889, Daimler phát minh động cơ đốt trong 4 kỳ thì có van hình nấm và 2 xy lanh hình chữ V. Cũng giống như động cơ Otto đời 1876, loại động cơ mới của Daimler đặt nền tảng cho động cơ ô tô hiện đại ngày nay.