Giáo Trình Khí Cụ Điện Nghề Sửa Chữa Thiết Bị Tự Động Hóa Cao Đẳng

Giáo trình khí cụ điện nghề sửa chữa thiết bị tự động hóa cao đẳng cung cấp kiến thức chuyên sâu và kỹ năng thực hành cho sinh viên.

• Tác giả: Ninh Trọng Tuấn
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Sửa Chữa Thiết Bị Tự Động Hóa
• Đề tài: Giáo Trình Khí Cụ Điện Cho Nghề Sửa Chữa Thiết Bị Tự Động Hóa
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Bà Rịa - Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: KHÁI NIỆM VÀ CÔNG DỤNG CỦA KHÍ CỤ ĐIỆN
• 1.1. Khái niệm về khí cụ điện
• 1.2. Công dụng và phân loại khí cụ điện
• 2. BÀI 2: KHÍ CỤ ĐIỆN ĐÓNG CẮT
• 2.1. Các loại công tắc và nút ấn
• 2.2. Dao cách ly
• 3. BÀI 3: KHÍ CỤ ĐIỆN BẢO VỆ
• 3.1. Nam châm điện
• 3.2. Rơle dòng điện, role điện áp
• 3.3. Thiết bị chống dòng rò
• 4. BÀI 4: KHÍ CỤ ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN
• 4.1. Khởi động từ
• 4.2. Rơle trung gian và rơ le tốc độ
• 4.3. Rơle thời gian
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Khí Cụ Điện Nghề Sửa Chữa Thiết Bị Tự Động Hóa

Giáo trình Khí cụ điện cho nghề sửa chữa thiết bị tự động hóa là tài liệu quan trọng trong việc đào tạo sinh viên ngành điện. Tài liệu này không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn hướng dẫn thực hành, giúp sinh viên nắm vững các khái niệm cơ bản về khí cụ điện. Nội dung giáo trình được biên soạn từ những kiến thức thực tiễn và cập nhật công nghệ mới nhất trong lĩnh vực điện công nghiệp.

1.1. Khái niệm và vai trò của khí cụ điện trong tự động hóa

Khí cụ điện là thiết bị thiết yếu trong hệ thống tự động hóa, thực hiện các chức năng như đóng cắt, điều khiển và bảo vệ. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp sinh viên áp dụng vào thực tiễn.

1.2. Cấu trúc và nội dung chính của giáo trình

Giáo trình được chia thành 4 chương chính, mỗi chương tập trung vào một khía cạnh khác nhau của khí cụ điện, từ khái niệm đến ứng dụng thực tiễn.

II. Những thách thức trong việc học khí cụ điện cho nghề sửa chữa

Việc học khí cụ điện không chỉ đơn thuần là tiếp thu lý thuyết mà còn phải đối mặt với nhiều thách thức. Sinh viên cần phải nắm vững các khái niệm phức tạp và áp dụng chúng vào thực tế. Thực hành là một phần không thể thiếu trong quá trình học tập.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ mới

Công nghệ trong lĩnh vực khí cụ điện luôn thay đổi, đòi hỏi sinh viên phải liên tục cập nhật kiến thức mới để không bị lạc hậu.

2.2. Thực hành và ứng dụng thực tế

Việc thực hành trên các thiết bị thực tế là rất quan trọng, nhưng không phải sinh viên nào cũng có cơ hội tiếp cận các thiết bị này trong quá trình học.

III. Phương pháp giảng dạy hiệu quả cho giáo trình khí cụ điện

Để nâng cao hiệu quả giảng dạy, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực. Việc kết hợp lý thuyết và thực hành sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về khí cụ điện.

3.1. Sử dụng công nghệ trong giảng dạy

Việc sử dụng máy chiếu, phần mềm mô phỏng sẽ giúp sinh viên hình dung rõ hơn về các khái niệm lý thuyết.

3.2. Tổ chức các buổi thực hành

Các buổi thực hành cần được tổ chức thường xuyên để sinh viên có cơ hội áp dụng kiến thức vào thực tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn của khí cụ điện trong ngành tự động hóa

Khí cụ điện có vai trò quan trọng trong ngành tự động hóa, từ việc điều khiển máy móc đến bảo vệ hệ thống điện. Việc hiểu rõ ứng dụng của khí cụ điện sẽ giúp sinh viên có cái nhìn tổng quan hơn về ngành nghề.

4.1. Ứng dụng trong công nghiệp

Khí cụ điện được sử dụng rộng rãi trong các nhà máy, giúp tự động hóa quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả công việc.

4.2. Ứng dụng trong bảo trì và sửa chữa

Việc sử dụng khí cụ điện trong bảo trì và sửa chữa thiết bị tự động hóa giúp đảm bảo an toàn và hiệu suất làm việc của hệ thống.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của giáo trình khí cụ điện

Giáo trình khí cụ điện không chỉ là tài liệu học tập mà còn là nền tảng cho sự phát triển nghề nghiệp trong lĩnh vực tự động hóa. Tương lai của ngành này hứa hẹn sẽ có nhiều cơ hội mới cho sinh viên.

5.1. Tương lai của ngành tự động hóa

Ngành tự động hóa đang phát triển mạnh mẽ, mở ra nhiều cơ hội việc làm cho sinh viên tốt nghiệp.

5.2. Cần thiết phải cập nhật giáo trình

Giáo trình cần được cập nhật thường xuyên để phản ánh những thay đổi trong công nghệ và nhu cầu thị trường.

Nội dung chính

GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: KHÍ CỤ ĐIỆN

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

• Môn học và vị trí trong chương trình đào tạo:
  Giáo trình Khí cụ điện (Mã mô-đun: ELEI53011) là học phần cơ sở chuyên nghiệp thuộc khối môn học/mô-đun cơ sở (nhóm II.1) trong chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng nghề Sửa chữa thiết bị tự động hóa và nghề Điện công nghiệp. Tài liệu được ban hành kèm theo Quyết định số 215/QĐ-CĐDK ngày 01 tháng 03 năm 2022 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dầu khí (Tập đoàn Dầu khí Việt Nam) do nhóm tác giả Ninh Trọng Tuấn, Lê Thị Hải Huyền và Nguyễn Xuân Thịnh biên soạn. Học phần có thời lượng 3 tín chỉ (tổng cộng 45 giờ), được bố trí giảng dạy sau các môn học chung bắt buộc, học trước các mô-đun an toàn lao động, mạch điện và có thể học song song với môn học vật liệu điện.

• Mục tiêu học tập (Learning outcomes):
  Giáo trình trang bị cho người học năng lực nhận dạng, phân loại và trình bày cấu tạo, nguyên lý làm việc của các dòng khí cụ điện đóng cắt, bảo vệ và điều khiển; cung cấp phương pháp tính toán, lựa chọn thông số kỹ thuật thiết bị theo tải ($I_{tt}, U_{tt}, I_{kđ}, S_{cđm}$) và kỹ năng lắp đặt khí cụ vào các sơ đồ mạch điện công nghiệp cơ bản theo tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN), đồng thời hình thành tác phong làm việc nghiêm túc, chính xác và an toàn.

• Cấu trúc và cách tiếp cận:
  Tài liệu được phân chia thành 4 bài học chính theo tiến trình sư phạm từ lý thuyết đại cương đến ứng dụng chuyên biệt: Bài 1 (Khái niệm và công dụng), Bài 2 (Khí cụ điện đóng cắt), Bài 3 (Khí cụ điện bảo vệ), Bài 4 (Khí cụ điện điều khiển). Cách tiếp cận bám sát phân tích hiện tượng vật lý (hồ quang, tiếp xúc điện, phát nóng), chuyển tiếp sang cấu tạo cơ - điện và giải thuật tính chọn thực tế.

• Điểm đặc sắc của giáo trình:
  Giáo trình tích hợp các thông số kỹ thuật thực nghiệm, công thức giải tích xác định lực điện động, điện trở tiếp xúc và hệ thống bảng biểu xác suất sự cố ngắn mạch, phục vụ trực tiếp cho việc vận hành hệ thống điện trong môi trường công nghiệp và kỹ thuật tự động hóa.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

• Bài 1: Khái niệm và công dụng của khí cụ điện (3 giờ lý thuyết):
  Trình bày định nghĩa, chức năng và hệ thống phân loại khí cụ điện theo công dụng, tính chất dòng điện (AC/DC), nguyên lý làm việc và cấp điện áp (hạ áp $<3\text{ kV}$, trung áp $3-36\text{ kV}$, cao áp $36-400\text{ kV}$, siêu cao áp $\ge 400\text{ kV}$). Phân tích các chế độ phát nóng: trạng thái quá tải, quá điện áp và ngắn mạch. Xác lập bản chất hồ quang điện (mật độ dòng $10^2 - 10^3\text{ A/mm}^2$, nhiệt độ $5000 - 6000^\circ\text{C}$); phân tích 5 biện pháp dập tắt hồ quang (kéo dài cơ khí, phân đoạn bằng cách tử amiăng/thép, thổi từ, sinh khí, ngâm trong dầu biến áp). Phân loại tiếp xúc điện (tiếp xúc cố định, đóng mở, trượt; dạng điểm, đường, mặt).

• Bài 2: Khí cụ điện đóng cắt (12 giờ: 9 lý thuyết, 2 thực hành, 1 kiểm tra):
  Khảo sát kết cấu và nguyên lý của cầu dao (cầu dao 1 cực đến nhiều cực, cầu dao đổi nối đất, buồng dập hồ quang), công tắc hộp kiểu $\Pi\text{BM}$, công tắc chuyển mạch vạn năng, hệ thống công tắc hành trình (kiểu nút ấn BK-111, kiểu đòn, kiểu tế vi, kiểu quay) và nút ấn điều khiển (tiếp điểm NO, NC, nút nhấn liên động). Trình bày dao cách ly lắp đặt trong nhà và ngoài trời (cấp điện áp $\ge 3\text{ kV}$, quy tắc phối hợp liên động với máy cắt); máy cắt nhiều dầu, máy cắt khí $\text{SF}_6$, máy cắt không khí và Aptomat (CB cực đại dòng điện, CB điện áp thấp, Aptomat vạn năng bán dẫn/vi mạch dải dòng đến $5000\text{ A}$).

• Bài 3: Khí cụ điện bảo vệ (15 giờ: 9 lý thuyết, 5 thực hành, 1 kiểm tra):
  Cung cấp kiến thức về nam châm điện; rơle dòng điện, rơle điện áp; rơle nhiệt kim loại kép (cấu tạo kiểu tấm, kiểu đồng tiền, kiểu kín trong động cơ, kiểu đũa, kiểu ống, phân tích đường đặc tính Ampe - giây $A-s$); cầu chì bảo vệ ngắn mạch (cầu chì loại vặn, loại hộp, loại kín có chất nhồi); thiết bị chống dòng rò (cầu dao chống giật 1 pha và 3 pha).

• Bài 4: Khí cụ điện điều khiển (15 giờ: 7 lý thuyết, 7 thực hành, 1 kiểm tra):
  Tập trung vào cơ cấu khởi động từ đơn hai nút nhấn, khởi động từ đảo chiều ba nút nhấn, kết cấu contactor; các loại rơle trung gian, rơle tốc độ và rơle thời gian (kiểu khí nén và kiểu mạch bán dẫn).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết tiếp xúc và điện trở tiếp xúc: Công thức xác định điện trở tiếp xúc dựa trên điện trở suất, lực ép, số điểm tiếp xúc và ứng suất chống dập của vật liệu: $$R_{tx} = \frac{\rho}{\sqrt{F \cdot N \cdot \sigma_b}}$$ kèm định luật biến thiên điện trở tiếp xúc theo nhiệt độ qua hệ số điện trở nhiệt $a_0$.
• Lực điện động dập tắt hồ quang: Công thức tính lực điện động tác động lên hồ quang trong quá trình phân tách tiếp điểm: $$F = \frac{I^2}{4l} \cdot \frac{dL}{dl}$$
• Lý thuyết ngắn mạch và tính toán chọn máy cắt: Cơ sở phân tích các dạng ngắn mạch (Bảng 1.1: ngắn mạch 1 pha chiếm $65%$, 2 pha - đất $20%$, 2 pha $10%$, 3 pha $5%$) cùng các điều kiện kiểm tra ổn định động ($I_{dđm} \ge I_{xk}$ hoặc $i_{dđm} \ge i_{xk}$) và ổn định nhiệt ($B_{nhđm} = I_{nhđm}^2 \cdot T_{tđ}$).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng tính toán kỹ thuật: Tính toán chọn định mức dòng điện, điện áp cho nút ấn ($I_{NA} \ge I_{tt}, U_{NA} \ge U_{đm}$), cầu dao ($I_{đmcd} \ge I_{tt}, U_{đmcd} \ge U_{nguồn}$), máy cắt ($U_{đmMC} \ge U_{đmMạng}, I_{đmMC} \ge I_{cb}, S_{cđm} \ge S_{Nt}$) và kiểm tra các móc bảo vệ quá tải, sụt áp của CB.
• Kỹ năng đọc bản vẽ và ghép nối mạch: Nhận diện ký hiệu quy ước tiêu chuẩn (NO, NC, ký hiệu cầu dao có/không có cầu chì, công tắc 3 pha, công tắc hành trình); đấu nối mạch khởi động từ đơn, mạch khởi động từ đảo chiều và mạch liên động an toàn.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

• Phương pháp tiếp cận sư phạm:
  Chương trình phân bổ tổng thời lượng 45 giờ thành 28 giờ lý thuyết, 14 giờ thực hành/thảo luận/bài tập và 3 giờ kiểm tra định kỳ. Giảng viên áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực bao gồm diễn giảng kết hợp trực quan hóa qua máy chiếu, vấn đáp kỹ thuật và dạy học theo vấn đề (Problem-Based Learning) đối với các sự cố quá tải, ngắn mạch và phóng hồ quang.

• Tổ chức bài tập và thực hành:
  Người học được giao hệ thống câu hỏi thảo luận, bài tập tình huống theo phiếu học tập (hoạt động cá nhân hoặc nhóm) và thực hiện các nội dung đo kiểm, khảo sát khí cụ tại phòng học chuyên môn hóa/xưởng Trang bị điện. Các bài tập tập trung vào việc phân tích sơ đồ nguyên lý đóng cắt của CB, thao tác liên động dao cách ly với máy cắt và phối hợp đường đặc tính $A-s$ của rơle nhiệt với động cơ điện.

• Phương pháp đánh giá:
  Hệ thống kiểm tra, đánh giá học phần được thiết lập theo quy định chặt chẽ:

  • Đánh giá thường xuyên: 01 điểm kiểm tra dưới hình thức hỏi miệng hoặc thao tác trực tiếp trên máy tính.
  • Kiểm tra định kỳ: 03 bài kiểm tra lý thuyết (Bài kiểm tra số 1 đánh giá Bài 1 và Bài 2; Bài kiểm tra số 2 đánh giá Bài 3; Bài kiểm tra số 3 đánh giá Bài 4).
  • Thi kết thúc môn học: Hình thức thi trắc nghiệm trên máy tính, thời gian làm bài từ 60 đến 90 phút.

• Hướng dẫn tự học:
  Người học có trách nhiệm nghiên cứu trước nội dung giáo trình theo từng bài học, chuẩn bị tài liệu và vở ghi chép, hoàn thành đầy đủ các bài tập củng cố trắc nghiệm ở cuối mỗi bài trước khi tham gia giờ học trên lớp.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

• Phân loại khí cụ điện theo tiêu chuẩn đồng bộ:
  Giáo trình xây dựng hệ thống phân loại toàn diện bao quát từ thiết bị khống chế, thiết bị bảo vệ, thiết bị tự động điều khiển từ xa, thiết bị hạn chế dòng ngắn mạch đến thiết bị đo lường và duy trì ổn định tham số, phân cấp rõ ràng theo các dải điện áp từ hạ áp đến siêu cao áp ($\ge 400\text{ kV}$).

• Tích hợp các dòng thiết bị công nghiệp hiện đại:
  Nội dung giáo trình cập nhật kết cấu và thông số kỹ thuật của các dòng máy cắt hiện đại như máy cắt khí $\text{SF}_6$, máy cắt không khí, hệ thống CB khối thông dụng từ các hãng sản xuất thiết bị công nghiệp (như Merlin Gerin) và các thế hệ Aptomat vạn năng sử dụng phần tử bảo vệ bán dẫn, vi mạch với dãy dòng điện định mức từ $630\text{ A}$ đến $5000\text{ A}$ ở điện áp xoay chiều $660\text{ V}$.

Nhóm khí cụ điện	Thiết bị đại diện trong giáo trình	Dải thông số / Đặc tính kỹ thuật
Đóng cắt cao áp	Dao cách ly, Máy cắt dầu, Máy cắt khí $\text{SF}_6$	Cấp điện áp $\ge 3\text{ kV}$, kiểm tra ổn định động $I_{dđm} \ge I_{xk}$
Đóng cắt hạ áp	Cầu dao, Công tắc hộp $\Pi\text{BM}$, Nút ấn, CB	Dòng điện đến $400\text{ A}$ (công tắc), Aptomat vạn năng đến $5000\text{ A}$
Bảo vệ sự cố	Rơle nhiệt, Cầu chì chất nhồi, Dao chống giật	Đặc tính Ampe - giây ($A-s$), chống dòng rò 1 pha & 3 pha
Điều khiển phụ tải	Contactor, Khởi động từ đơn/đảo chiều, Rơle thời gian	Rơle thời gian khí nén/bán dẫn, cơ cấu nút bấm NO/NC liên động

• Gắn kết thực tiễn vận hành công nghiệp:
  Tài liệu đưa ra các quy tắc thao tác an toàn mang tính bắt buộc trong môi trường trạm điện và nhà máy (chẳng hạn quy trình đóng/cắt liên động giữa dao cách ly và máy cắt để ngăn ngừa sự cố đóng cắt có tải khi không có buồng dập hồ quang), đồng thời phân tích cụ thể hiện tượng già hóa cách điện và quá nhiệt do sóng hài trong lưới điện truyền tải cao áp.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Sinh viên và chương trình đào tạo:
  Tài liệu được biên soạn phục vụ trực tiếp cho sinh viên trình độ Cao đẳng thuộc nghề Sửa chữa thiết bị tự động hóa (Mã mô-đun: ELEI53011) và học sinh - sinh viên nghề Điện công nghiệp tại Trường Cao đẳng Dầu khí cũng như các cơ sở giáo dục nghề nghiệp kỹ thuật tương đương.

• Kiến thức tiên quyết (Prerequisites):
  Người học cần hoàn thành các môn học chung bắt buộc (Tin học, Tiếng Anh, An toàn vệ sinh lao động SAEN52001) và có kiến thức cơ sở về Điện kỹ thuật (ELEI53154), Điện tử cơ bản (AUTM53102) trước khi tiếp cận các nội dung tính toán nhiệt và lực điện động trong khí cụ.

• Sử dụng cho giảng viên và kỹ sư tham khảo:
  Giáo trình là tài liệu giảng dạy chuẩn mực để giảng viên biên soạn bài giảng lý thuyết, phiếu học tập và đề thi trắc nghiệm. Đồng thời, kỹ thuật viên làm công tác bảo trì, vận hành tủ bảng điện phân phối và hệ thống điều khiển tự động hóa có thể sử dụng tài liệu làm sổ tay tra cứu thông số kỹ thuật và phương pháp kiểm tra khí cụ điện.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Giáo trình được thiết kế cho sinh viên hệ Cao đẳng nghề Sửa chữa thiết bị tự động hóa, nghề Điện công nghiệp và kỹ thuật viên bảo dưỡng thiết bị điện trong các cơ sở sản xuất công nghiệp.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học cần nắm vững các định luật cơ bản của mạch điện, kiến thức vật lý về điện từ trường, an toàn lao động và kỹ năng đọc các ký hiệu sơ đồ nguyên lý điện cơ bản.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu khác là gì?

Tài liệu tập trung trực tiếp vào phân tích kết cấu cơ khí tiếp điểm, bản chất vật lý của hồ quang, công thức giải tích lựa chọn thiết bị công nghiệp thực tế và quy trình thao tác liên động an toàn theo tiêu chuẩn nghề dầu khí.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học cần kết hợp đọc trước lý thuyết từng bài, tự giải đáp hệ thống câu hỏi củng cố trắc nghiệm ở cuối bài học, đồng thời đối chiếu các thông số tính toán lý thuyết với việc nhận dạng khí cụ trực quan tại xưởng thực hành.

5. Có những tài liệu tham khảo chính nào được liên kết trong giáo trình?

Tài liệu trích dẫn trực tiếp từ các nguồn học thuật uy tín: cuốn Khí cụ Điện: Kết cấu, sử dụng và sửa chữa của tác giả Nguyễn Xuân Phú (NXB Khoa học và Kỹ thuật, 2000) và giáo trình Khí cụ điện lưu hành nội bộ của tác giả Lê Thị Thu Hường (Trường Cao đẳng Dầu khí).

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Khí cụ điện (Mã mô-đun: ELEI53011) của Trường Cao đẳng Dầu khí là tài liệu đào tạo có tính hệ thống cao, cung cấp đầy đủ cơ sở lý thuyết về tiếp xúc điện, dập tắt hồ quang và nguyên lý vận hành của các thiết bị đóng cắt, bảo vệ, điều khiển. Việc hoàn thành mô-đun này tạo tiền đề kỹ thuật vững chắc để người học tiếp cận các học phần chuyên sâu nối tiếp trong chương trình đào tạo Tự động hóa như: Lắp đặt hệ thống TĐH (AUTM54108, AUTM54109), PLC (AUTM55115), Hệ thống điều khiển phân tán DCS (AUTM63117) và Kiểm tra, chạy thử vòng điều khiển (AUTM62119). Tài liệu giữ vai trò chuẩn mực trong công tác đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp vận hành hệ thống điện công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ  GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: KHÍ CỤ ĐIỆN NGHỀ: SỬA CHỮA THIẾT BỊ TỰ ĐỘNG HÓA TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số: 215/QĐ-CĐDK ngày 01 tháng 03 năm 2022 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa - Vũng Tàu, năm 2022 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Đất nước Việt Nam trong công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa, nền kinh tế đang trên đà phát triển, việc sử dụng các thiết bị điện, khí cụ điện trong sản xuất công nghiệp đóng vai trò vô cùng quan trọng. Vì vậy, việc tìm hiểu đặc tính, kết cấu, tính toán lựa chọn rất cần thiết cho sinh viên học ngành Điện.

Ngoài ra, việc cập nhật thêm các kiến thức về công nghệ mới đang không ngừng cải tiến và nâng cao các thiết bị đện là vô cùng cần thiết. Với một vai trò vô cùng quan trọng như vậy và xuất phát từ yêu cầu, kế hoạch đào tạo, chương trình môn học nghề Điện công nghiệp của Trường Cao đẳng Dầu khí. Chúng tôi đã biên soạn cuốn giáo trình Khí cụ điện gồm 4 chương với những nội dung cơ bản như sau: Bài 1: Khái niệm và công dụng của khí cụ điện Bài 2: Khí cụ điện đóng cắt Bài 3: Khí cụ điện bảo vệ Bài 4: Khí cụ điện điều khiển Giáo trình Khí cụ điện được biên soạn phục vụ cho công tác giảng dạy của giáo viên và là tại liệu học tập của sinh viên Trường Cao đẳng Dầu khí. Do chuyên môn và thời gian có hạn nên không tránh khởi những thiếu sót, vậy rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của đồng nghiệp và bạn đọc để cuốn sách có chất lượng cao hơn.

Bà Rịa – Vũng Tàu, tháng 03 năm 2022 Tham gia biên soạn 1. Ninh Trọng Tuấn 2. Lê Thị Hải Huyền 3. Nguyễn Xuân Thịnh 3 MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT.

5 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ. 7 DANH MỤC CÁC BẢNG. 9 BÀI 1 : KHÁI NIỆM VÀ CÔNG DỤNG CỦA KHÍ CỤ ĐIỆN.1 Khái niệm về khí cụ điện : .2 Công dụng và phân loại khí cụ điện :. 25 BÀI 2: KHÍ CỤ ĐIỆN ĐÓNG CẮT .2 Các loại công tắc và nút ấn : .3 Dao cách ly.

43 BÀI 3: KHÍ CỤ ĐIỆN BẢO VỆ .1 Nam châm điện: .2 Rơle dòng điện, role điện áp .5 Thiết bị chống dòng rò:. 79 BÀI 4: KHÍ CỤ ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN.2 Khởi động từ: .3 Rơle trung gian và rơ le tốc độ: .4 Rơle thời gian:. 92 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 99 4 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT U: Hiệu điện thế I: Cường độ dòng điện ΔUcp: Hiệu điện thế cho phép Rtx: Điện trở tiếp xúc ρ: là điện trở suất của vật dẫn làm tiếp điểm F : Lực ép lên bề mặt tiếp xúc của tiếp điểm do bulong, đinh tán hoặc lò xo tạo nên.

N : Số điểm tiếp xúc trên bề mặt tiếp xúc của tiếp điểm δb : Ứng suất chống dập của vật liệu làm tiếp điểm. a0 : Hệ số điện trở nhiệt θ0 : Nhiệt độ ban đầu cảu tiếp điểm θ: Nhiệt độ tiếp điểm tại thời điểm đang xét.