SỞ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI ĐỒNG THÁP TRƯỜNG TRUNG CẤP THÁP MƯỜI GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: THỰC TẬP MÁY ĐIỆN 1 NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: 91/QĐ-TTCTM, ngày 10 tháng 07 năm 2024 của Hiệu trưởng Trường Trung cấp Tháp Mười. Tháp Mười, năm 2024 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Giáo trình: TT MÁY ĐIỆN 1 LỜI GIỚI THIỆU Quyển sách giáo trình “TT MÁY ĐIỆN 1” là quyển sách thuộc mô đun chuyên ngành dành cho các ngành thuộc khối kỹ thuật nói chung và đặc biệt là ngành Điện Công Nghiệp nối riêng.
Giáo trình “TT MÁY ĐIỆN 1” rất quan trọng đối với giáo viên cũng như học sinh sinh viên ngành Điện Công Nghiệp là một mô đun chuyên môn của ngành và cũng là mô đun hết sức quan trọng để học tập các môn học, mô đun chuyên ngành khác như Máy Điện 2, Kỹ thuật quấn dây, Trang bị điện, Truyền động điện, Lập trình PLC một cách hiệu quả. Quyển tài liệu được biên soạn theo cấu trúc từng bài, mỗi bài học rèn luyện học sinh sinh viên có được những kiến thức, kỹ năng thực hành Máy điện làm nền tản vững chắc cho nhiều môn học, mô đun chuyên môn khác. Quyển tài liệu được trích lọc từ nhiều nguồn tài liệu tham khảo kết hợp sự chắt lọc nội dung phù hợp từ thực tế giảng dạy nhằm đơn giản nội dung cho phù hợp điều kiện xã hội, phù hợp với năng lực thực tiễn của học sinh sinh viên. Cuối lời xin chân thành cám ơn những tác giả của nhiều tài liệu Máy điện, cám ơn sự cộng tác của quý bạn bè, đồng nghiệp.
Xin chân thành cám ơn đến ban tổ chức đánh giá và cập nhật giáo trình và những đóng góp quý báu của các doanh nghiệp và các chuyên gia để quyển tài liệu được hoàn thiện. Tháp Mười, ngày …. năm 2024 Giáo viên cập nhật Đặng Văn Chính Trang 3 Giáo trình: TT MÁY ĐIỆN 1 MỤC LỤC Trang Lời giới thiệu 2 Lời nói đầu 3 Bài 1: Khái niệm chung về máy điện 13 1. Định nghĩa và phân lọai máy điện 13 2.
Các định luật điện từ cơ bản trong máy điện 14 3. Nguyên lý máy phát điện và động cơ điện 17 4. Các vật liệu chế tạo máy điện 18 5. Phát nóng và làm mát máy điện 19 Bài 2: Khái niệm chung về máy biến áp 23 1.
Cấu tạo và nguyên lý làm việc 23 3. Các đại lượng định mức 26 4. Công dụng của máy biến áp 26 5. Các chế độ làm việc của máy biến áp 28 Bài 3: Máy biến áp ba pha 34 1.
Tổ nối dây 36 4. Sự làm việc song song của máy biến áp 41 Bài 4: Quấn dây biến áp 1 pha cách ly công suất nhỏ 43 1. Tính toán số liệu dây quấn máy biến áp 1 pha 43 2. Thi công quấn bộ dây biến áp 1 pha Trang 4 Giáo trình: TT MÁY ĐIỆN 1 3.
Kiểm tra, vận hành 54 Bài 5: Cấu tạo và nguyên lý làm việc của động cơ không đồng bộ 59 3 pha 60 1. Cấu tạo của động cơ không đồng bộ 3 pha 2. Từ trường quay của dây quấn 3 pha 60 3. Nguyên lý làm việc của động cơ không đồng bộ 3 pha 63 4.
Các thông số định mức của động cơ không đồng bộ 3 pha 65 5. Mở máy động cơ động cơ không đồng bộ 3 pha 66 Bài 6: Xây dựng sơ đồ dây quấn 1 lớp stato động cơ không đồng bộ 3 pha 66 1. Khái niệm chung về dây quấn 70 2. Những cơ sở để vẽ sơ đồ dây quấn 3.
Phân loại dây quấn 70 4. Vẽ sơ đồ dây quấn stato 71 Bài 6: Bảo dưỡng, vận hành động cơ không đồng bộ 73 1. Xác định hư hỏng trước khi tháo động cơ 74 2. Tháo lắp động cơ 80 3.
Kiểm tra xác định hư hỏng và sửa chữa 80 4. Vận hành động cơ 82 Bài 8: Quấn lại bộ dây stato động cơ không đồng bộ 3 pha có 84 (Z=24; 2P=4) dây quấn đồng khuôn tập trung 1 lớp 87 1. Tháo, vệ sinh động cơ 89 2. Phân tích sơ đồ dây quấn 3.
Lót cách điện rãnh 89 4. Lồng dây vào rãnh stato 93 7. Hoàn tất bộ dây 95 8. Vận hành thử 96 Trang 5 Giáo trình: TT MÁY ĐIỆN 1 9.
Tẩm sấy bộ dây 97 Bài 9: Quấn lại bộ dây stato động cơ không đồng bộ 3 pha có 97 (Z=24; 2P=4) dây quấn đồng tâm hai mặt phẳng 98 1. Tháo, vệ sinh động cơ 100 2. Phân tích sơ đồ dây quấn 100 3. Lót cách điện rãnh 102 4.
Lồng dây vào rãnh stato 106 7. Hoàn tất bộ dây 107 8. Vận hành thử 107 9. Tẩm sấy bộ dây 108 Bài 10: Quấn lại bộ dây stato động cơ không đồng bộ 3 pha có (Z=24; 2P=4) dây quấn đồng tâm ba mặt phẳng 108 1.
Tháo, vệ sinh động cơ 109 2. Phân tích sơ đồ dây quấn 3. Lót cách điện rãnh 109 4. Lồng dây vào rãnh stato 110 7.
Hoàn tất bộ dây 111 8. Vận hành thử 112 9. Tẩm sấy bộ dây 112 Bài 11: Cấu tạo và nguyên lý làm việc của động cơ không đồng 112 bộ 1 pha 113 1. Cấu tạo của động cơ không đồng bộ 1 pha 114 2.
Nguyên lý làm việc của động cơ không đồng bộ 1 pha 114 3. Mở máy động cơ không đồng bộ 1 pha 116 Bài 12: Xây dựng sơ đồ dây quấn stato động cơ không đồng bộ 116 1 pha Trang 6 Giáo trình: TT MÁY ĐIỆN 1 1. Những cơ sở để vẽ sơ đồ dây quấn 118 2. Phân loại dây quấn 3.
Vẽ sơ đồ dây quấn stato 118 Bài 13: Quấn lại bộ dây stato động cơ không đồng bộ 1 pha rô 120 to lồng sóc có (Z=24; 2P=2) 120 1. Tháo, vệ sinh động cơ 2. Phân tích sơ đồ dây quấn 123 3. Lót cách điện rãnh 123 4.
Lồng dây vào rãnh stato 124 7. Hoàn tất bộ dây 125 8. Vận hành thử 126 9. Tẩm sấy bộ dây 126 Bài 14: Máy điện một chiều 126 1.
Cấu tạo của máy điện một chiều 128 2. Nguyên lý làm việc của máy điện một chiều 129 3. Máy phát điện một chiều 129 4. Động cơ điện một chiều 132 Bài 15: Máy điện đồng bộ 134 1.
Định nghĩa và công dụng 137 2. Cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy phát điện đồng bộ 140 3. Sự làm việc song song của máy phát điện đồng bộ 140 4. Ứng dụng 141 Tài liệu tham khảo 142 145 146 Trang 7 Giáo trình: TT MÁY ĐIỆN 1 Trang 8 Giáo trình: TT MÁY ĐIỆN 1 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: TT MÁY ĐIỆN 1 Mã môn học: 5ĐCN112 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: - Vị trí: Mô đun này học sau các môn học An toàn điện, Mạch điện, Vẽ điện.
- Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề, thuộc mô đun đào tạo nghề bắt buộc. - Ý nghĩa và vai trò của môn học: Máy điện rất đa dạng về chủng loại: máy điện tỉnh, máy điện quay; máy điện 1 chiều, máy điện xoay chiều; máy điện đồng bộ, máy điện không đồng bộ. Chính vì vậy máy điện có vai trò rất quan trọng trong đời sống sinh hoạt cũng như trong lỉnh vực công nghiệp. Môn học máy điện là sự tổng hợp tinh hoa của các loại máy điện nhằm đem đến cho người học một sự hiểu biết tối thiểu trong việc sử dụng cũng như trong khắc phục sửa chữa một số hỏng hóc của máy điện.
Việc sử dụng thành thạo máy điện sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho kỹ thuật điều khiển lập trình ứng dụng rất nhiều trong công nghiệp và trong cuộc sống. Mục tiêu của môn học: - Về kiến thức: + Mô tả được cấu tạo, nguyên lý làm việc của máy biến áp, máy điện một chiều, máy điện đồng bộ, máy điện không đồng bộ thông dụng trong thực tiễn. +Tính toán được số liệu và quấn dây máy biến áp thông dụng có công suất nhỏ. +Vẽ được sơ đồ khai triển dây quấn máy điện không đồng bộ 3 pha, 1 pha.
- Về kỹ năng: + Bảo dưỡng, sửa chữa, vận hành được động cơ không đồng bộ 3 pha, 1 pha. + Quấn lại được bộ dây quấn stato của động cơ không đồng bộ 3 pha, 1 pha bị hỏng theo số liệu có sẵn đúng yêu cầu kỹ thuật, an toàn. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Tự lập, sáng tạo, cẩn thận, chính xác, nghiêm túc, thực hiện đúng quy trình, đảm bảo an toàn. Trang 9 Giáo trình: TT MÁY ĐIỆN 1 Nội dung của môn học: Thời gian (giờ) Thực hành, thí Kiểm tra Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý nghiệm, (thường TT số thuyết thảo xuyên, luận, bài định kỳ) tập 1 Bài 1: Khái niệm chung về máy điện 4 2 2 1.
Định nghĩa và phân loại máy điện 2. Các định luật điện từ cơ bản trong máy điện 3. Nguyên lý máy phát điện và động cơ điện 4. Các vật liệu chế tạo máy điện 5.
Phát nóng và làm mát máy điện 2 Bài 2: Khái niệm chung về máy biến áp 4 3 1 1. Cấu tạo và nguyên lý làm việc 3. Các đại lượng định mức 4. Công dụng của máy biến áp 5.
Các chế độ làm việc của máy biến áp 3 Bài 3: Máy biến áp ba pha. Tổ nối dây. Sự làm việc song song của MBA. 4 Bài 4: Quấn dây biến áp 1 pha cách ly 16 2 14 công suất nhỏ.
Tính toán số liệu dây quấn máy biến áp 1 pha. Thi công quấn bộ dây biến áp 1 pha. Kiểm tra, vận hành. 5 Bài 5: Cấu tạo và nguyên lý làm việc 4 2 2 của động cơ không đồng bộ 3 pha 1.
Cấu tạo của động cơ không đồng bộ 3 pha. Từ trường quay của dây quấn 3 pha. Nguyên lý làm việc của động cơ không Trang 10 Giáo trình: TT MÁY ĐIỆN 1 đồng bộ 3 pha. Các thông số định mức của động cơ không đồng bộ 3 pha.
Mở máy động cơ động cơ không đồng bộ 3 pha. 6 Bài 6: Xây dựng sơ đồ dây quấn 1 lớp 12 2 10 stato động cơ không đồng bộ 3 pha 1. Khái niệm chung về dây quấn 2. Những cơ sở để vẽ sơ đồ dây quấn 3.
Phân loại dây quấn 4. Vẽ sơ đồ dây quấn stato. Vẽ sơ đồ dây quấn stato kiểu đồng khuôn xếp 1 lớp.