Giáo Trình Hệ Thống Thu Gom và Vận Chuyển Dầu Khí Nghề Vận Hành Thiết Bị Khai Thác Dầu Khí Trung Cấp

Giáo trình hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí cung cấp kiến thức chuyên sâu cho nghề vận hành thiết bị khai thác dầu khí trung cấp.

• Tác giả: Ks. Trần Thanh Huy
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Vận Hành Thiết Bị Khai Thác Dầu Khí
• Đề tài: Hệ Thống Thu Gom Và Vận Chuyển Dầu Khí
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Bà Rịa - Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI
• 1.1. Một số yêu cầu về cấu tạo đường ống
• 1.2. Vật liệu chế tạo và quy cách ống
• 1.3. Các phụ kiện của đường ống
• 1.4. Bọc đường ống (pipe coating)
• 2. BỂ CHỨA VÀ TÀU CHỨA
• 2.1. Khái niệm và phân loại
• 2.2. Cấu tạo một số loại bể chứa và tàu chứa
• 2.2.1. Bể chứa hình trụ nằm ngang (bullet)
• 2.2.2. Bể chứa hình trụ đứng (tank)
• 3. VẬN HÀNH HỆ THỐNG THU GOM VẬN CHUYỂN DẦU KHÍ
• 3.1. Vận hành đường ống
• 3.2. Vận hành bể chứa
• 3.3. Xử lý sự cố thường gặp khi vận hành hệ thống thu gom vận chuyển dầu khí
• 3.3.1. Các sự cố thường gặp khi vận hành đường ống
• 3.3.2. Các sự cố thường gặp khi vận hành bể chứa
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí

Giáo trình "Hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí" được thiết kế nhằm cung cấp kiến thức cơ bản cho sinh viên ngành Vận hành thiết bị khai thác dầu khí. Nội dung giáo trình bao gồm các khái niệm, cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí. Mục tiêu chính là giúp sinh viên nắm vững quy trình vận hành và xử lý sự cố trong quá trình khai thác.

1.1. Mục tiêu và ý nghĩa của giáo trình

Giáo trình này nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cần thiết về hệ thống thu gom dầu khí và vận chuyển dầu khí. Nó giúp sinh viên hiểu rõ hơn về quy trình và các thiết bị liên quan.

1.2. Đối tượng áp dụng giáo trình

Giáo trình được áp dụng cho sinh viên ngành vận hành thiết bị khai thác dầu khí tại Trường Cao đẳng Dầu khí, giúp họ có nền tảng vững chắc trong lĩnh vực này.

II. Những thách thức trong hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí

Hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự cố kỹ thuật, an toàn lao động và bảo vệ môi trường. Những vấn đề này cần được giải quyết để đảm bảo hiệu quả và an toàn trong quá trình vận hành.

2.1. Các sự cố thường gặp trong vận hành

Trong quá trình vận hành, các sự cố như rò rỉ, tắc nghẽn và hỏng hóc thiết bị thường xảy ra. Việc phát hiện và xử lý kịp thời là rất quan trọng để đảm bảo an toàn.

2.2. An toàn trong khai thác dầu khí

An toàn lao động là yếu tố hàng đầu trong ngành khai thác dầu khí. Các quy định và biện pháp an toàn cần được tuân thủ nghiêm ngặt để bảo vệ sức khỏe của người lao động.

III. Phương pháp vận hành hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí hiệu quả

Để vận hành hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình mà còn giảm thiểu rủi ro trong vận hành.

3.1. Quy trình vận hành hệ thống

Quy trình vận hành bao gồm các bước từ khởi động, kiểm tra đến bảo trì thiết bị. Mỗi bước cần được thực hiện theo đúng quy định để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

3.2. Công nghệ trong vận hành hệ thống

Sử dụng công nghệ mới như cảm biến và hệ thống điều khiển tự động giúp nâng cao hiệu quả vận hành và giảm thiểu sự cố trong quá trình vận chuyển dầu khí.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình trong ngành dầu khí

Giáo trình không chỉ cung cấp lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong ngành dầu khí. Sinh viên có thể áp dụng kiến thức đã học vào thực tế công việc, từ đó nâng cao kỹ năng và hiệu quả làm việc.

4.1. Thực hành tại các cơ sở dầu khí

Sinh viên sẽ có cơ hội thực hành tại các cơ sở khai thác dầu khí, giúp họ hiểu rõ hơn về quy trình và thiết bị trong thực tế.

4.2. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng kiến thức từ giáo trình vào thực tiễn giúp nâng cao hiệu quả khai thác và vận chuyển dầu khí, đồng thời giảm thiểu rủi ro.

V. Kết luận và tương lai của hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí

Hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí đóng vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp dầu khí. Tương lai của hệ thống này sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình vận hành.

5.1. Xu hướng phát triển công nghệ

Công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo và Internet of Things (IoT) sẽ được áp dụng để tối ưu hóa quy trình vận hành và nâng cao hiệu quả.

5.2. Tầm quan trọng của giáo trình trong đào tạo

Giáo trình sẽ tiếp tục được cập nhật và cải tiến để đáp ứng nhu cầu đào tạo trong ngành dầu khí, giúp sinh viên có kiến thức và kỹ năng cần thiết cho tương lai.

Nội dung chính

THÔNG TIN THƯ MỤC HỌC THUẬT: GIÁO TRÌNH HỆ THỐNG THU GOM VÀ VẬN CHUYỂN DẦU KHÍ

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình mô đun: Hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí (Mã mô đun: PETP53157) là tài liệu đào tạo chính thức do Trường Cao đẳng Dầu khí (Tập đoàn Dầu khí Việt Nam) ban hành kèm theo Quyết định số 210/QĐ-CĐDK ngày 01 tháng 3 năm 2022. Tài liệu do nhóm tác giả Khoa Dầu khí biên soạn gồm Ks. Trần Thanh Huy (Chủ biên), Nguyễn Ngọc Thanh Trung và Hoàng Trọng Quang.

Về vị trí trong chương trình đào tạo nghề Vận hành thiết bị khai thác dầu khí (trình độ Trung cấp và Cao đẳng), đây là mô đun chuyên môn bắt buộc với thời lượng 75 giờ (3 tín chỉ), bao gồm 14 giờ lý thuyết, 58 giờ thực hành/thảo luận và 3 giờ kiểm tra. Mô đun được bố trí giảng dạy sau các môn học cơ sở như Cơ sở khai thác (PETD53034), Thiết bị hoàn thiện giếng khai thác (PETP53152), Vận hành van (PETP53151), Vận hành bơm (PETP54153), Vận hành máy nén (PETP53154), Vận hành thiết bị tách dầu khí (PETP54155); đồng thời là điều kiện tiên quyết trước mô đun Vận hành hệ thống khai thác dầu khí trên mô hình (PETP55159).

Mục tiêu học tập của giáo trình xác định cụ thể theo 3 nhóm chuẩn đầu ra:

• Kiến thức (A1, A2): Phân loại và mô tả chi tiết cấu tạo hệ thống đường ống, các loại bồn bể (bể đứng, bể trụ ngang, bể cầu) và trang bị trên tàu chứa dầu khí thương phẩm.
• Kỹ năng (B1, B2): Thực hiện đúng quy trình vận hành hệ thống đường ống, bồn bể; phát hiện và xử lý kỹ thuật các sự cố công nghệ như sụt áp, rò rỉ, kẹt van.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm (C1): Tuân thủ tuyệt đối quy định an toàn, phòng cháy chữa cháy và quy trình vận hành thiết bị cơ khí, tự động hóa.

Cấu trúc giáo trình tiếp cận theo nguyên tắc từ kiến thức thiết bị cơ sở (Đường ống, Bể chứa) đến quy trình công nghệ vận hành và xử lý tình huống thực tế tại công trình dầu khí.

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được tổ chức thành 3 bài học chuyên đề theo tiến trình logic từ cấu tạo thiết bị đến quy trình vận hành:

• Bài 1: Đường ống (4 giờ): Cung cấp hệ thống phân loại đường ống dẫn dầu và khí theo phương pháp lắp đặt (ngầm, nổi, dưới nước), theo chức năng (nội bộ, khu vực, dẫn chính), theo áp suất và 4 cấp đường kính danh nghĩa (Cấp 1 đến Cấp 4, từ $\le 300\text{ mm}$ đến $1400\text{ mm}$). Trình bày quy chuẩn vật liệu thép đúc (Seamless), thép hàn (Longitudinal Seam Pipe) theo tiêu chuẩn API 5L (từ Grade A25 đến X80) và ASTM (A53, A106); bảng mã màu nhận dạng lưu chất theo BS 1710:1984/BS 4800; phụ kiện đường ống (fittings: co, cút, tê theo ANSI B16.9, olet, khớp nối thủy lực); kỹ thuật bọc trong bằng Epoxy/FBE giảm ma sát và chống ăn mòn theo API RP 5L2, ISO 15741; hệ thống ổn định nhiệt 1 lớp và nhiều lớp (bông khoáng, silicat, bông thủy tinh).
• Bài 2: Bể chứa và Tàu chứa (6 giờ): Trình bày phân loại bể theo chức năng (bể chứa, bể công nghệ), theo áp suất, vật liệu và hình dạng. Giới thiệu chi tiết thiết kế bồn trụ nằm ngang (bullet) theo tiêu chuẩn ASME Section VIII – Division 1, công thức tính chiều dày thân và chỏm cầu/elip ($t = \frac{PR}{2SE - 0.4t} + CA$), dung sai kích thước và cơ tính thép tấm theo ASTM (SA-283, SA-285, SA-515, SA-516). Khảo sát cấu tạo bể trụ đứng thép (vertical storage tank) gồm đáy, thành bể chịu áp lực thủy tĩnh tăng dần theo chiều cao cột chất lỏng, mái côn kín (chịu áp dư $2000\text{ Pa}$, chân không $245\text{ Pa}$) cùng hệ thống thiết bị phụ trợ: ống xuất nhập vỉ ruồi bản lề, ống cân bằng áp suất đặt ở độ cao $6\text{ m}$, cửa đo mức phao và cáp định hướng, van thở cơ học ($20\text{ mm}$ cột nước / $209\text{ Pa}$), van an toàn thủy lực (áp dư $588\text{ N/m}^2$, chân không $392\text{ N/m}^2$), lăng phun bọt, đê chắn đất/bê tông và chức năng tiếp nhận/xử lý của tàu chứa FSO/FPSO.
• Bài 3: Vận hành hệ thống thu gom vận chuyển dầu khí (65 giờ): Chi tiết hóa quy trình chuẩn bị và khởi động tuyến ống dẫn khí/dầu (thổi Nitơ $3\text{--}5$ lần thể tích ống nhằm hạ hàm lượng oxy xuống dưới $5%$, duy trì áp suất khí công cụ $> 7\text{ bar}$, mở van tay bypass khi $P < 20\text{ bar}$); quy trình dừng bình thường và xử lý dừng khẩn cấp (xả áp nhà máy LPG từ $28\text{ bar}$ về $15\text{ bar}$ và trạm phân phối về $7\text{ bar}$ trong 15 phút); quy trình 3 bước kiểm tra - lấy mẫu 3 tầng - xuất nhập dầu cho bồn bullet và bể đứng; nhận diện và xử lý sự cố biến động lưu lượng, sụt áp, rò rỉ hoặc kẹt van ngắt.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng nền tảng lý thuyết trên 3 trục kiến thức:

1. Cơ học thủy khí và truyền nhiệt: Nguyên lý phân bố tải trọng thủy tĩnh lên thành bể chứa, cơ chế truyền nhiệt (dẫn nhiệt, đối lưu, bức xạ) trong đường ống dẫn dầu khí và hiện tượng tạo tinh thể hydrat/sụt áp.
2. Hệ thống tiêu chuẩn công nghiệp quốc tế: Các quy chuẩn thiết kế, kiểm tra vật liệu và vận hành từ ASME (Sec VIII Div 1), API (5L, RP 5L2), ASTM (A53, A106, SA-515, SA-516), ANSI (B36.10, B36.19, B16.9) và BS (1710, 4800).
3. Nguyên lý cân bằng áp suất và an toàn dòng lưu chất: Cơ chế đóng mở nắp vỉ ruồi tự động, điều tiết áp suất qua van hô hấp/van an toàn thủy lực, phân vùng áp suất tại trạm LPG và trạm phân phối khí qua các van hạ áp VHA-104 và VHA-206.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Thao tác đóng mở hệ thống van chặn, van nhánh bypass, van điều khiển khí nén; kết nối đường ống xuất nhập, vận hành bơm, kẹp tiếp địa khử tĩnh điện; thực hiện quy trình thổi khí Nitơ trơ hóa đường ống trước khi tiếp nhận hydrocacbon.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Đọc và phân tích thông số áp kế, nhiệt kế, mức lỏng tại các bình tách BT-101, BT-201; kiểm tra dung sai cơ khí mặt bích, manhole; xác định sự biến động lưu lượng, sụt áp hoặc nguy cơ rò rỉ trên tuyến ống.
• Năng lực xử lý sự cố (Practical competencies): Xử lý quy trình dừng khẩn cấp dây chuyền, chuyển đổi chế độ vận hành van tay khi áp suất tụt dưới ngưỡng kích hoạt tự động, cô lập điểm rò rỉ và vận hành hệ thống phun bọt dập lửa, đê chắn sự cố tràn chất lỏng.

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Giáo trình định hình mô hình đào tạo theo định hướng thực hành nghề nghiệp, trong đó thời lượng thực hành, thảo luận và làm bài tập chiếm tỷ trọng lớn ($58/75$ giờ, tương đương $77,3%$ tổng quỹ thời gian mô đun).

• Phương pháp giảng dạy (Pedagogical approach): Giảng viên áp dụng phương pháp dạy học tích cực, kết hợp thuyết trình nêu vấn đề, hướng dẫn đọc tài liệu tiêu chuẩn với thực hành trực tiếp tại Xưởng thiết bị dầu khí và Phòng mô hình khai thác dầu khí. Giảng viên phân chia nhóm người học ($8\text{--}10$ người) để thực hiện các bài tập mô phỏng tình huống vận hành.
• Bài tập và tình huống (Case studies): Mỗi bài học tích hợp hệ thống câu hỏi ghép thuật ngữ, câu hỏi trắc nghiệm và bài tập xử lý tình huống thực tế (ví dụ: phân tích cơ chế thất thoát nhiệt trên tuyến ống ngầm/nổi; nguyên lý hoạt động của nắp vỉ ruồi trong ống xuất nhập; phương án xử lý khi áp suất khí công cụ giảm dưới $7\text{ bar}$ làm tê liệt van điều khiển tự động).
• Thực hành chuyên môn (Practical exercises): Người học trực tiếp thực hành thao tác quy trình kiểm tra an toàn trước vận hành, lấy mẫu chất lỏng 3 tầng (trên cùng, giữa, đáy bể), kết nối ống công nghệ, điều chỉnh tốc độ bơm xuất/nhập dầu và kiểm tra độ kín mặt bích.
• Phương pháp đánh giá (Assessment methods): Áp dụng theo quy chế đào tạo tín chỉ (Thông tư số 09/2017/TT-LĐTBXH) với thang điểm 10 quy đổi sang thang điểm 4:
  • Điểm kiểm tra thường xuyên (hệ số 1, chiếm 40% điểm quá trình): Đánh giá kiến thức lý thuyết (A1, A2) và năng lực tự chủ (C1) qua hình thức viết/vấn đáp sau 4 giờ học.
  • Điểm kiểm tra định kỳ (hệ số 2): Đánh giá kiến thức và kỹ năng thực hành sau 61 giờ học.
  • Điểm thi kết thúc mô đun (trọng số 60%): Đánh giá tổng hợp lý thuyết và kỹ năng thực hành thao tác quy trình vận hành, xử lý sự cố (chuẩn đầu ra A1, A2, B1, B2, C1) sau 75 giờ.
• Yêu cầu tự học (Self-study guidelines): Người học phải nghiên cứu trước bài học và tài liệu kỹ thuật được giao; tham dự tối thiểu $70%$ số tiết lý thuyết và $100%$ số tiết thực hành để đủ điều kiện dự thi kết thúc mô đun.

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Giáo trình tích hợp hệ thống dữ liệu kỹ thuật và tiêu chuẩn công nghiệp đang được áp dụng trong thực tế sản xuất của ngành dầu khí:

• Hệ thống hóa theo tiêu chuẩn quốc tế: Tài liệu tích hợp các quy chuẩn kỹ thuật chuyên ngành như tiêu chuẩn thép ống API 5L, ASTM (A53, A106, SA-515, SA-516), kích thước ống ANSI B36.10/B36.19, phụ kiện ANSI B16.9, quy chuẩn chế tạo bình chịu áp ASME Section VIII – Division 1, tiêu chuẩn bọc ống API RP 5L2 / ISO 15741 và tiêu chuẩn mã màu BS 1710:1984 / BS 4800.
• Dữ liệu thực tế từ các công trình dầu khí trọng điểm: Giáo trình đưa vào các dẫn chứng số liệu thực tế tại Việt Nam, cụ thể là hệ thống 03 bồn bullet chứa LPG (dung tích $450\text{ m}^3$, kích thước $54.500 \times 27$, áp suất thiết kế $27\text{ bar}$, lắp trên trụ đỡ có bọc cách nhiệt) tại Nhà máy Xử lý Khí Dinh Cố (PV Gas) và cụm 33 bồn bullet chứa LPG (dung tích $450\text{ m}^3$, kích thước $35.200 \times 27$, áp suất $27\text{ bar}$, chôn trong nền cát) tại Kho cảng Thị Vải.
• Quy trình công nghệ sát thực tế vận hành: Cung cấp thông số vận hành chi tiết như tỷ lệ thể tích thổi Nitơ ($3\text{--}5$ lần thể tích ống) để khống chế nồng độ oxy dưới $5%$, ngưỡng áp suất khí công cụ $> 7\text{ bar}$, ngưỡng áp suất tự mở van $> 20\text{ bar}$, và thời gian xả áp an toàn từ $28\text{ bar}$ xuống $15\text{ bar}$ tại nhà máy LPG trong 15 phút.
• Kế thừa nguồn tài liệu chuyên sâu: Nội dung được xây dựng dựa trên giáo trình nội bộ của Trường Cao đẳng Dầu khí (2017) kết hợp các tài liệu kỹ thuật quốc tế của Alireza Bahadori (2017), Sunil Pullarcot (2015), Håvard Devold (2013) và Antak (2003).

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Người học: Học sinh, sinh viên theo học nghề Vận hành thiết bị khai thác dầu khí ở trình độ Trung cấp và Cao đẳng tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp; kỹ thuật viên vận hành tuyến ống, trạm phân phối khí, kho cảng bồn bể xăng dầu cần tài liệu chuẩn hóa kiến thức chuyên môn.
• Kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối kiến thức kỹ thuật cơ sở và chuyên môn gồm: Vẽ kỹ thuật (MECM52003), Điện kỹ thuật cơ bản (ELEO53012), Cơ sở điều khiển quá trình (AUTM52111), Cơ sở khai thác (PETD53034), Thiết bị hoàn thiện giếng khai thác (PETP53152), Vận hành van (PETP53151), Vận hành bơm (PETP54153), Vận hành máy nén (PETP53154) và Vận hành thiết bị tách dầu khí (PETP54155).
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chính thức, xây dựng giáo án lý thuyết, bài tập tình huống thảo luận nhóm và thiết kế các bài kiểm tra đánh giá kỹ năng thực hành theo chuẩn đầu ra A1, A2, B1, B2, C1.
• Tự học và tra cứu kỹ thuật: Tài liệu cung cấp bảng thông số cơ tính vật liệu, ứng suất cho phép của các mác thép (SA-283, SA-515, SA-516), bảng mã màu nhận dạng lưu chất và hướng dẫn từng bước kiểm tra xuất nhập phục vụ công tác tra cứu tại hiện trường.

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai?
Tài liệu được biên soạn phục vụ giảng dạy và học tập cho sinh viên chuyên ngành Vận hành thiết bị khai thác dầu khí (trình độ Trung cấp, Cao đẳng), đồng thời làm tài liệu tham khảo cho nhân viên vận hành tại các công trình thu gom, vận chuyển, bồn bể dầu khí.

2. Cần kiến thức nền nào để học?
Người học cần hoàn thành các học phần về Vẽ kỹ thuật, Điện kỹ thuật cơ bản, Cơ sở điều khiển quá trình, Cơ sở khai thác và kỹ thuật vận hành các thiết bị đơn lẻ (van, bơm, máy nén, bình tách dầu khí).

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác là gì?
Giáo trình phân bổ thời lượng thực hành chiếm $77,3%$ ($58/75$ giờ), tập trung trực tiếp vào quy trình thao tác và xử lý sự cố thực tế, tích hợp số liệu thiết kế tại công trình thực tế (Dinh Cố, Thị Vải) và dẫn chiếu hệ thống tiêu chuẩn quốc tế (ASME, API, ASTM, BS).

4. Làm sao để tự học hiệu quả?
Người học cần đọc trước nội dung từng bài, tra cứu sơ đồ công nghệ, tham gia thảo luận nhóm ($8\text{--}10$ người) để giải quyết các tình huống vận hành (khởi động đường ống, dừng khẩn cấp, xuất nhập dầu) và hoàn thành đầy đủ $100%$ thời lượng thực hành tại xưởng/phòng mô hình.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?
Giáo trình được sử dụng đồng bộ với Tài liệu hướng dẫn thực hành đường ống bồn bể (Trường CĐ Dầu khí, 2017), các tiêu chuẩn ASME Sec VIII Div 1, API 5L, BS 1710:1984 và tài liệu chuyên ngành của Bahadori (2017), Pullarcot (2015).

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí (Mã mô đun: PETP53157) cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện về cấu tạo, phân loại, tiêu chuẩn kỹ thuật vật liệu và quy trình vận hành an toàn cho các công trình đường ống, bồn bể (bullet, tank) và tàu chứa dầu khí.

Về lộ trình học tập, sau khi hoàn thành mô đun này với đầy đủ các chuẩn đầu ra kiến thức và kỹ năng thực hành, người học đủ điều kiện tiếp tục học phần Vận hành hệ thống khai thác dầu khí trên mô hình (PETP55159 - 5 tín chỉ) và tham gia học phần Thực tập sản xuất (PETP54261 - 4 tín chỉ) tại các doanh nghiệp dầu khí.

Để hỗ trợ học tập, người học có thể tham khảo thêm các tài liệu mở rộng: Oil and Gas Pipelines and Piping Systems (Alireza Bahadori, 2017), Above Ground Storage Tanks (Sunil Pullarcot, 2015) và Oil and Gas Production Handbook (Håvard Devold, 2013).

Trích đoạn nội dung tài liệu

TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ  GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: HỆ THỐNG THU GOM VÀ VẬN CHUYỂN DẦU KHÍ NGHỀ : VẬN HÀNH THIẾT BỊ KHAI THÁC DẦU KHÍ TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số: 210/QĐ-CĐDK ngày 01 tháng 3 năm 2022 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa - Vũng Tàu, năm 2022 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Trang 1 LỜI GIỚI THIỆU Để phục vụ cho công tác giảng dạy của giáo viên cũng như việc học tập của học sinh trong khoa Dầu khí, chúng tôi đã tham khảo nhiều tài liệu của các tác giả trong và ngoài nước biên soạn nên giáo trình “hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí”. Giáo trình được dùng cho các giáo viên trong khoa làm tài liệu chính thức giảng dạy cho học sinh nghề Vận hành thiết bị khai thác dầu khí.

Nội dung giáo trình đề cập một cách hệ thống các kiến thức cơ bản nhất về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và giúp học sinh vận hành hệ thống đường ống và các thiết bị phụ trợ, bể chứa dầu khí theo đúng quy trình đồng thời phát hiện và xử lý được các sự cố thường gặp trong quá trình vận hành hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí. Cụ thể bao gồm các bài sau: • Bài 1: Đường ống • Bài 2: Bể chứa và Tàu chứa • Bài 3: Vận hành hệ thống thu gom vận chuyển dầu khí Xin chân thành cảm ơn các giáo viên Khoa Dầu khí tại trường Cao đẳng Dầu khí đã giúp đỡ tôi hoàn thành giáo trình này. Trân trọng cảm ơn. Bà rịa - Vũng Tàu, tháng 3 năm 2022 Tham gia biên soạn 1.

Chủ biên: Ks. Trần Thanh Huy 2. Nguyễn Ngọc Thanh Trung 3. Hoàng Trọng Quang Trang 2 MỤC LỤC Trang BÀI 1.

KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI. MỘT SỐ YÊU CẦU VỀ CẤU TẠO ĐƯỜNG ỐNG. Một số yêu cầu về cấu tạo đường ống dẫn chính. Vật liệu chế tạo và quy cách ống.

Các phụ kiện của đường ống. Bọc đường ống (pipe coating). BỂ CHỨA VÀ TÀU CHỨA. KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI.

CẤU TẠO MỘT SỐ LOẠI BỂ CHỨA VÀ TÀU CHỨA.1 Bể chứa hình trụ nằm ngang (bullet).2 Bể chứa hình trụ đứng (tank). VẬN HÀNH HỆ THỐNG THU GOM VẬN CHUYỂN DẦU KHÍ. VẬN HÀNH HỆ THỐNG THU GOM VẬN CHUYỂN DẦU KHÍ. Vận hành đường ống.

Vận hành bể chứa. XỬ LÝ SỰ CỐ THƯỜNG GẶP KHI VẬN HÀNH HỆ THỐNG THU GOM VẬN CHUYỂN DẦU KHÍ ……………………………………………………. Các sự cố thường gặp khi vận hành đường ống. Các sự cố thường gặp khi vận hành bể chứa.50 TÀI LIỆU THAM KHẢO.66 Trang 3 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT ASTM American Steel Testing Material ANSI American National Standards Institude ASME American Society of Mechanical Engineers Trang 4 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1.

Một số loại co, cút, tê nối bằng ren. Một số loại co, cút, tê nối bằng mối hàn giáp mối. Một số dạng olet. Khớp nối thủy lực.

Lớp phủ epoxy trong đường ống. Một số dạng vật liệu cách nhiệt. Bể trụ đứng. Bể trụ nằm ngang.

Bể hình cầu. Bồn trụ ngang. Cấu tạo bể đứng. Trang bị bể chứa dầu thương mại.

Van hô hấp cơ học (van thở). Van an toàn thủy lực.38 Trang 5 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Bảng mã màu nhận dạng ống. Tính chất vật liệu thép cacbon và thép hợp kim.

Cơ tính vật liệu thép cacbon và thép hợp kim. Tính chất vật liệu thép Cabon và hợp kim thấp (Ứng suất cho phép 1000 psi – trị số S).31 Trang 6 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN 1. Tên mô đun: Hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí 2. Mã mô đun: PETP53157 3.

Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: 3. Vị trí: Là mô đun thuộc phần môn học, mô đun chuyên môn nghề của chương trình đào tạo. Môn đun này được dạy trước mô đun như: Vận hành hệ thống khai thác dầu trên mô hình và dạy sau các môn học, mô đun: Cơ sở khai thác, Thiết bị hoàn thiện giếng khai thác… 3. Tính chất: Mô đun này trang bị những kiến thức về cấu tạo, nguyên lý hoạt động của Hệ thống thu gom và vận chuyển dầu khí (đường ống, bể chứa) cho HSSV.

Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Là mô đun bắt buộc, giúp học sinh, sinh viên thao tác thành thạo trong vận hành hệ thống thu gom vận chuyển dầu khí 4. Mục tiêu của mô đun: 4. Về kiến thức: A1. Phân loại được các loại: đường ống, bề chứa và tàu chứa; A2.

Trình bày được cấu tạo đường ống, bể chứa và các trang bị của bể chứa, tàu chứa dầu khí. Về kỹ năng: B1. Vận hành hệ thống đường ống và các thiết bị phụ trợ, bể chứa và tàu chứa dầu khí theo đúng quy trình; B2. Phát hiện và xử lý được các sự cố thường gặp trong quá trình vận hành hệ thống thu gom vận chuyển dầu khí.

Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: C1. Tuân thủ tuyệt đối các qui định về an toàn, pccc, nội quy phòng học/xưởng thực hành và quy chế của nhà trường. Tuân thủ các qui trình vận hành các thiết bị cơ khí, điện, tự động hóa có liên quan. Xác định được công việc phải thực hiện, hoàn thành các công việc theo yêu cầu, không để xảy ra sự cố, hư hỏng đối với hệ thống thiết bị.

Nội dung của mô đun 5. Chương trình khung Trang 7 Thời gian đào tạo (giờ) Trong đó Số Thực Mã Tên môn học, mô đun tín Tổng hành/ Thi/ MH/MĐ/HP Lý Kiểm tra chỉ số thí nghiệm/ thuyết bài tập/ thảo luận LT TH I Các môn học chung/ đại cương 14 285 117 153 10 5 COMP52001 Giáo dục chính trị 2 30 15 13 2 0 COMP51003 Pháp luật 1 15 9 5 1 0 COMP51007 Giáo dục thể chất 1 30 4 24 0 2 COMP52009 Giáo dục quốc phòng và An ninh 2 45 21 21 1 2 COMP52005 Tin học 2 45 15 29 0 1 FORL54002 Tiếng Anh 4 90 30 56 4 0 SAEN52001 An toàn vệ sinh lao động 2 30 23 5 2 0 Các môn học, mô đun chuyên II. 39 1005 220 740 15 30 môn ngành, nghề II. Môn học, mô đun kỹ thuật cơ sở 7 135 65 63 5 2 MECM52003 Vẽ kỹ thuật - 1 2 45 15 28 1 1 ELEO53012 Điện kỹ thuật cơ bản 3 45 36 6 3 0 AUTM52111 Cơ sở điều khiển quá trình 2 45 14 29 1 1 Môn học, mô đun chuyên môn II.

32 870 155 677 10 28 ngành, nghề PETD53034 Cơ sở khai thác 3 45 42 0 3 0 PETP53151 Vận hành van 3 75 14 58 1 2 Thiết bị hoàn thiện giếng khai PETP53152 3 75 14 58 1 2 thác PETP54153 Vận hành Bơm 4 105 14 87 1 3 PETP53154 Vận hành máy nén 3 75 14 58 1 2 PETP54155 Vận hành thiết bị tách dầu khí 4 105 14 87 1 3 Hệ thống thu gom và vận chuyển PETP53157 3 75 14 58 1 2 dầu khí Vận hành hệ thống khai thác dầu PETP55159 5 135 14 116 1 4 khí trên mô hình 1 PETP54261 Thực tập sản xuất 4 180 15 155 0 10 Tổng cộng 53 1290 337 893 25 35 5. Chương trình chi tiết mô đun Thời gian (giờ) Thực hành, Số Kiểm tra Nội dung tổng quát Tổng Lý thí nghiệm, TT số thuyết thảo luận, bài tập LT TH 1 Bài 1: Đường ống 4 4 1. Khái niệm và phân loại 2 2 Trang 8 2. Một số yêu cầu về cấu tạo 2 2 đường ống 2 Bài 2: Bể chứa và tàu chứa 6 5 1 1.

Khái niệm và phân loại 1 1 2. Cấu tạo một số loại bể chứa và 5 4 1 tàu chứa Bài 3: Vận hành hệ thống thu 3 65 5 58 2 gom vận chuyển dầu khí 1. Vận hành hệ thống thu gom 51 3 47 1 vận chuyển dầu khí 2. Xử lý các sự cố thường gặp khi vận hành hệ thống thu gom vận 14 2 11 1 chuyển dầu khí Cộng 75 14 58 1 2 6.

Điều kiện thực hiện mô đun: 6. Phòng học Lý thuyết/Thực hành: Đáp ứng phòng học chuẩn 6. Trang thiết bị dạy học: Projetor, máy vi tính, bảng, phấn 6. Học liệu, dụng cụ, mô hình, phương tiện: Giáo trình, mô hình học tập,… 6.

Các điều kiện khác: không có 7. Nội dung và phương pháp đánh giá: 7. Nội dung: - Kiến thức: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức - Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kỹ năng. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp.

+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. + Tham gia đầy đủ thời lượng mô đun. + Nghiêm túc trong quá trình học tập. Phương pháp: Người học được đánh giá tích lũy mô đun như sau: 7.

Cách đánh giá - Áp dụng quy chế đào tạo Cao đẳng hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư số 09/2017/TT-LĐTBXH, ngày 13/3/2017 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Trang 9 - Hướng dẫn thực hiện quy chế đào tạo áp dụng tại Trường Cao đẳng Dầu khí như sau: Điểm đánh giá Trọng số + Điểm kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1) 40% + Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2) + Điểm thi kết thúc mô đun 60% 7. Phương pháp đánh giá Phương pháp Phương pháp Hình thức Chuẩn đầu ra Số Thời điểm đánh giá tổ chức kiểm tra đánh giá cột kiểm tra Thường xuyên Viết/ Tự luận/ A1, A2, C1 1 Sau 04 giờ. Thuyết trình Trắc nghiệm Định kỳ Viết/ Tự luận/ A1, A2, B1, B2, 1 Sau 61 giờ Thuyết trình và Trắc nghiệm C1, C2, C3 Thực hành và Thực hành Kết thúc mô Viết/ Thuyết Tự luận/ A1, A2, B1, B2, C1, 1 Sau 75 giờ đun trình và Thực Trắc nghiệm C2, C3 hành và Thực hành 7.

Cách tính điểm - Điểm đánh giá thành phần và điểm thi kết thúc mô đun được chấm theo thang điểm 10 (từ 0 đến 10), làm tròn đến một chữ số thập phân. - Điểm mô đun là tổng điểm của tất cả điểm đánh giá thành phần của mô đun nhân với trọng số tương ứng.