Giáo trình Hành chính Nhà nước – PGS. Nguyễn Hữu Hải (Chủ biên)
Tổng quan về giáo trình
Giáo trình Hành chính nhà nước do PGS. Nguyễn Hữu Hải chủ biên, cùng tập thể tác giả gồm TS. Đặng Khắc Ánh, TS. Hoàng Mai, ThS. Phạm Ngọc Hà và ThS. Nguyễn Thị Thu Hòa biên soạn, được xuất bản bởi Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (đơn vị thực hiện: Công ty Cổ phần Sách Đại học - Dạy nghề).
+-----------------------------------------------------------------------------+
| THÔNG TIN XUẤT BẢN & CẤU TRÚC GIÁO TRÌNH |
| Chủ biên: PGS. Nguyễn Hữu Hải |
| Đồng tác giả: TS. Đặng Khắc Ánh, TS. Hoàng Mai, |
| ThS. Phạm Ngọc Hà, ThS. Nguyễn Thị Thu Hòa |
| Đơn vị xuất bản: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam |
| Quy mô: 7 chương chuyên đề (264 trang văn bản và danh mục tham khảo) |
+-----------------------------------------------------------------------------+
Môn học và vị trí trong chương trình đào tạo
Trong chương trình đào tạo bậc đại học và sau đại học thuộc các khối ngành Quản lý nhà nước, Hành chính học, Luật học và Xây dựng chính quyền nhà nước, môn học Hành chính nhà nước giữ vị trí là học phần kiến thức cơ sở ngành và chuyên ngành bắt buộc. Môn học đóng vai trò trang bị hệ thống lý luận khoa học về bộ máy hành pháp, phương thức tổ chức và quy trình thực thi quyền lực hành chính trong quản lý xã hội.
Mục tiêu học tập
Sau khi hoàn thành chương trình học tập dựa trên giáo trình, người học đạt được các mục tiêu cụ thể:
- Phân biệt rõ ranh giới học thuật giữa quản lý nhà nước và hành chính nhà nước.
- Nắm vững hệ thống nguyên tắc hiến định và quy luật vận hành của nền hành chính công.
- Hiểu rõ cơ cấu tổ chức bộ máy hành chính nhà nước từ cấp Trung ương (Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang Bộ) đến chính quyền địa phương ba cấp (tỉnh, huyện, xã).
- Nắm chắc cơ chế quản lý nhân sự công vụ theo quy định của Luật Cán bộ, công chức năm 2008.
- Làm chủ quy trình xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện quyết định hành chính và phân tích chính sách công.
- Nhận thức được yêu cầu khách quan, nội dung và các mô hình cải cách hành chính nhà nước trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Cấu trúc và cách tiếp cận
Nội dung giáo trình được thiết kế thành 7 chương với 264 trang văn bản. Cấu trúc bài giảng đi từ lý luận nền tảng, cơ cấu tổ chức bộ máy, thể chế công vụ, công cụ điều hành (quyết định và chính sách công), cơ chế kiểm soát đến thực tiễn cải cách nền hành chính. Cách tiếp cận của giáo trình kết hợp giữa khoa học hành chính hiện đại trên thế giới với thực tiễn thể chế chính trị - pháp lý tại Việt Nam.
Điểm đặc sắc của giáo trình
Tài liệu định vị rõ ranh giới nghiên cứu của Hành chính học với tư cách là một ngành khoa học độc lập tương đối, kế thừa thành tựu của khoa học chính trị, luật học, kinh tế học và xã hội học. Giáo trình trích xuất trực tiếp các lý thuyết hành chính kinh điển quốc tế (như công trình của Owen E. Hughes, David Rosenbloom) và đặt trong tương quan so sánh với hệ thống thể chế pháp luật thực định Việt Nam (Hiến pháp năm 1992, Luật Cán bộ, công chức năm 2008, các Nghị định của Chính phủ).
Nội dung kiến thức cốt lõi
+------------------------------------------------------------------------------------+
| TIẾN TRÌNH PHÁT TRIỂN NỘI DUNG GIÁO TRÌNH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC |
| |
| [Chương 1] Lý luận, Bản chất, Vai trò & 7 Nguyên tắc tổ chức - hoạt động |
| ↓ |
| [Chương 2] Cấu trúc nền hành chính (Thể chế, Bộ máy, Nhân sự, Tài chính công) |
| ↓ |
| [Chương 3] Hình thức và Phương pháp hoạt động hành chính theo ngành/lĩnh vực |
| ↓ |
| [Chương 4 & 5] Công cụ điều hành: Quyết định hành chính & Chính sách công |
| ↓ |
| [Chương 6] Cơ chế kiểm soát nền hành chính (Kiểm soát bên ngoài & Nội bộ) |
| ↓ |
| [Chương 7] Cải cách hành chính nhà nước (Lý thuyết, Mô hình & Thực tiễn Việt Nam) |
+------------------------------------------------------------------------------------+
Các chương và chủ đề chính
-
Chương 1: Khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của hành chính nhà nước (Trang 7 - 24):
Xác lập hệ thống khái niệm căn bản: Quản lý, Hành chính (gốc Latinh minor - phục vụ, ministrare - điều hành), Quản lý nhà nước và Hành chính nhà nước. Phân tích vai trò hiện thực hóa mục tiêu phát triển, điều phối kinh tế - xã hội, thúc đẩy phát triển bền vững và cung ứng dịch vụ công. Luận giải bản chất hành chính mang tính chính trị, pháp lý, quản lý và tính chuyên môn nghề nghiệp; các đặc điểm về tính thứ bậc chặt chẽ, tính không vụ lợi, tính nhân đạo; cùng hệ thống 7 nguyên tắc tổ chức và hoạt động.
-
Chương 2: Tổ chức nền hành chính nhà nước (Trang 25 - 66):
Trình bày 4 yếu tố cấu thành nền hành chính: Thể chế hành chính nhà nước; Hệ thống tổ chức bộ máy cơ quan hành chính (Trung ương và địa phương, cơ quan thẩm quyền chung và thẩm quyền riêng); Nhân sự hành chính (so sánh hệ thống chức nghiệp - career system và hệ thống việc làm - job system, phân loại công chức theo ngạch A, B, C, D, vị trí và trình độ theo Luật Cán bộ, công chức năm 2008); Các nguồn lực vật chất, tài chính công và phân tích 9 chức năng cơ bản của nền hành chính (hoạch định, tổ chức, nhân sự, ra quyết định, lãnh đạo, phối hợp, tài chính, kiểm soát, báo cáo).
-
Chương 3: Hoạt động của hành chính nhà nước (Trang 67 - 146):
Phân loại hình thức hoạt động hành chính (ban hành văn bản quy phạm pháp luật, văn bản áp dụng pháp luật, thực hiện hành vi hành chính mang tính pháp lý và phi pháp lý) và các phương pháp quản lý hành chính (thuyết phục, cưỡng chế, kinh tế, hành chính - tổ chức) áp dụng trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại.
-
Chương 4: Quyết định quản lý hành chính nhà nước (Trang 147 - 165):
Tổng quan về quyết định hành chính, phân loại quyết định (quyết định chủ đạo, quyết định quy phạm, quyết định cá biệt); các yếu tố chính trị, pháp lý, thông tin và năng lực bộ máy ảnh hưởng đến việc xây dựng quyết định; quy trình 4 giai đoạn: chuẩn bị xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện và kiểm tra, đánh giá việc thực hiện quyết định.
-
Chương 5: Chính sách công (Trang 166 - 191):
Bản chất, cấu trúc của chính sách công trong mối quan hệ với quản lý nhà nước; chu trình chính sách công bao gồm xác định vấn đề, hoạch định chính sách, thực thi chính sách và đánh giá chính sách công; phương pháp và công cụ phân tích chính sách công.
-
Chương 6: Kiểm soát đối với hành chính nhà nước (Trang 192 - 216):
Lý luận về kiểm soát quyền lực nhà nước; cơ chế kiểm soát bên ngoài đối với nền hành chính (giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân, cơ quan tư pháp Tòa án - Viện kiểm sát, tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân); cơ chế kiểm soát nội bộ (kiểm tra hành chính, thanh tra nhà nước, kiểm soát thứ bậc từ cấp trên đối với cấp dưới).
-
Chương 7: Cải cách hành chính nhà nước (Trang 217 - 263):
Tính tất yếu khách quan của cải cách hành chính; tổng quan các mô hình cải cách hành chính trên thế giới (mô hình hành chính truyền thống của Max Weber, mô hình Quản lý công mới - New Public Management); lịch sử nền hành chính Việt Nam qua các thời kỳ; 6 nội dung trọng tâm trong Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2020 của Việt Nam (thể chế, thủ tục hành chính, bộ máy, công chức, tài chính công và hiện đại hóa hành chính).
Kiến thức nền tảng được xây dựng
-
Lý thuyết phân định quyền lực và chức năng hành pháp:
Làm rõ vị trí của hành chính nhà nước là hoạt động chấp hành và điều hành, thực thi quyền hành pháp trong mối quan hệ với lập pháp và tư pháp theo quy định của Hiến pháp (như Điều 109 Hiến pháp năm 1992 quy định vị trí của Chính phủ).
-
Hệ thống 7 nguyên tắc tổ chức và hoạt động hành chính:
- Nguyên tắc Đảng lãnh đạo đối với hành chính nhà nước.
- Nguyên tắc nhân dân tham gia vào hoạt động hành chính nhà nước.
- Nguyên tắc tập trung dân chủ trong hành chính nhà nước.
- Nguyên tắc kết hợp phát triển ngành với lãnh thổ.
- Nguyên tắc phân định giữa quản lý nhà nước về kinh tế và quản trị kinh doanh của doanh nghiệp.
- Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa.
- Nguyên tắc công khai, minh bạch trong hành chính nhà nước.
-
Khung phân tích tổ chức và nhân sự công vụ:
Đối chiếu cơ chế tuyển dụng, sử dụng theo hệ thống chức nghiệp (career system - dựa trên ngạch, bậc, thâm niên) và hệ thống vị trí việc làm (job system - dựa trên bản mô tả công việc và tiêu chuẩn chức danh), từ đó nhận diện xu hướng tích hợp hai mô hình trong Luật Cán bộ, công chức năm 2008 của Việt Nam.
Kỹ năng phát triển
- Kỹ năng phân tích thể chế và cơ cấu bộ máy: Đánh giá chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền để phát hiện sự chồng chéo hoặc bỏ trống nhiệm vụ giữa các cơ quan hành chính.
- Kỹ năng soạn thảo và thẩm định quyết định hành chính: Thực hiện đúng quy trình lập quy và áp dụng pháp luật theo thẩm quyền luật định.
- Kỹ năng phân tích chính sách công: Thu thập dữ liệu, xác định vấn đề chính sách, phân tích chi phí - lợi ích và đánh giá tác động thực thi của chính sách.
- Kỹ năng quản trị công vụ và văn phòng hành chính: Thực hiện định biên nhân sự, phân loại công chức theo ngạch và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp.
Phương pháp giảng dạy và học tập
+-----------------------------------------------------------------------------+
| PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN SƯ PHẠM VÀ HỌC TẬP |
| |
| Lý thuyết thể chế (Học thuyết, Văn bản luật) |
| Phân tích Case Study (Xung đột ngành - lãnh thổ, Thẩm quyền quyết định) |
| Thực hành nghiệp vụ (Soạn thảo văn bản, Xây dựng bản mô tả việc làm) |
| Đánh giá chuẩn đầu ra (Kiểm tra quá trình, Tiểu luận & Thi tự luận) |
+-----------------------------------------------------------------------------+
Phương pháp tiếp cận sư phạm
Giáo trình áp dụng phương pháp tiếp cận hệ thống và phương pháp phân tích quy phạm kết hợp thực tiễn. Giảng viên triển khai bài giảng thông qua việc đặt các quy định pháp luật thực định (Hiến pháp, Luật, Nghị định) vào khung lý thuyết khoa học hành chính, giúp người học nhận thức bản chất vận hành của bộ máy thay vì chỉ ghi nhớ các điều luật rời rạc.
Bài tập và tình huống nghiên cứu (Case studies)
- Tình huống thẩm quyền ban hành quyết định: Xử lý các trường hợp cơ quan hành chính ban hành văn bản vượt quá thẩm quyền hoặc trái quy định của cấp trên.
- Tình huống điều phối ngành và lãnh thổ: Giải quyết bài toán phối hợp giữa các Bộ quản lý chuyên ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh/huyện trong việc quản lý dự án đầu tư hoặc cấp phép hoạt động kinh tế trên địa bàn.
- Tình huống phân định quản lý kinh tế và quản trị doanh nghiệp: Phân tích ranh giới can thiệp của cơ quan quản lý nhà nước đối với quyền tự chủ kinh doanh của các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân.
Thực hành chuyên môn
- Thực hành xây dựng quy trình ban hành một quyết định quản lý hành chính cá biệt.
- Lập bảng mô tả công việc và tiêu chuẩn chức danh cho một vị trí việc làm trong cơ quan hành chính cấp huyện hoặc sở chuyên môn.
- Phân tích và đánh giá thủ tục hành chính công theo cơ chế "một cửa", "một cửa liên thông".
Phương pháp đánh giá
- Đánh giá quá trình (tỷ trọng 30% - 40%): Kiểm tra mức độ tham gia thảo luận trên lớp, kết quả giải quyết các bài tập tình huống theo nhóm, bài kiểm tra định kỳ về các nguyên tắc hành chính và cơ cấu bộ máy.
- Đánh giá kết thúc học phần (tỷ trọng 60% - 70%): Thi tự luận kết hợp giữa câu hỏi lý luận tổng hợp và bài tập xử lý tình huống thực tế về tổ chức bộ máy, công vụ và quyết định hành chính.
Hướng dẫn tự học
Người học cần kết hợp đọc giáo trình với việc tra cứu trực tiếp các văn bản pháp luật tương ứng đang có hiệu lực thi hành:
- Đọc Chương 1 và 2 kết hợp với Hiến pháp, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân, Luật Cán bộ, công chức.
- Đọc Chương 4 kết hợp với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo.
- Đọc Chương 7 kết hợp với các Nghị quyết của Chính phủ về Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước.
Điểm nổi bật và cập nhật
+-------------------------------------------------------------------------------+
| CÁC ĐIỂM CẬP NHẬT VÀ TIẾP CẬN THỰC TIỄN CỦA GIÁO TRÌNH |
| |
| 1. Thể chế công vụ mới: Tích hợp đầy đủ Luật Cán bộ, công chức năm 2008 |
| 2. Mô hình tổ chức: Phân tích cơ cấu Bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực |
| 3. Học thuật quốc tế: Trích dẫn các công trình của Hughes, Rosenbloom |
| 4. Cải cách đồng bộ: Bám sát 6 nhiệm vụ cải cách hành chính giai đoạn 2011-2020|
+-------------------------------------------------------------------------------+
Cập nhật văn bản quy phạm pháp luật
Giáo trình cập nhật và phân tích sâu các chế định mới từ Luật Cán bộ, công chức năm 2008, chính thức phân định rõ ranh giới giữa 3 nhóm nhân sự công:
- Cán bộ: Người được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
- Công chức: Người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan nhà nước, hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
- Viên chức: Người làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp.
Tiếp cận mô hình quản trị hiện đại
Tài liệu tích hợp các lý luận quản trị công hiện đại thông qua các tài liệu tham khảo quốc tế (như Public Management and Administration của Owen E. Hughes, NXB Palgrave Macmillan). Giáo trình phân tích sự chuyển dịch từ mô hình hành chính truyền thống mang tính cai trị sang mô hình hành chính phục vụ, lấy việc cung cấp dịch vụ công và bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân làm trọng tâm.
Phản ánh thực tiễn tinh gọn bộ máy
Giáo trình làm rõ tiến trình tổ chức lại các cơ quan Trung ương theo mô hình "Bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực", phân tích căn cứ giảm số lượng các cơ quan thuộc Chính phủ (theo tinh thần Nghị định số 30/2003/NĐ-CP) nhằm tập trung chức năng quản lý vĩ mô về các Bộ và chuyển giao các hoạt động sự nghiệp, dịch vụ công cho đơn vị chức năng.
Đối tượng sử dụng giáo trình
+--------------------------------------------------------------------------+
| ĐỐI TƯỢNG SỬ DỤNG VÀ ĐIỀU KIỆN TIÊN QUYẾT |
| |
| [Người học chính khóa] |
| - Sinh viên năm 2 - năm 4 ngành Quản lý nhà nước, Hành chính học, Luật |
| - Học viên cao học chuyên ngành Quản lý công, Chính sách công |
| |
| [Kiến thức tiên quyết (Prerequisites)] |
| - Lý luận chung về Nhà nước và Pháp luật |
| - Triết học Mác - Lênin & Kinh tế chính trị Mác - Lênin |
| |
| [Cán bộ thực tiễn & Giảng viên] |
| - Giảng viên xây dựng bài giảng, đề thi môn Hành chính học |
| - Cán bộ, công chức tham khảo nghiệp vụ và quy trình công vụ |
+--------------------------------------------------------------------------+
Sinh viên và học viên chuyên ngành
- Sinh viên từ năm thứ hai trở đi thuộc các ngành đào tạo: Quản lý nhà nước, Hành chính học, Luật học, Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước, Quản trị văn phòng, Xã hội học.
- Học viên cao học và nghiên cứu sinh các chuyên ngành Quản lý công, Hành chính công, Luật Hành chính và Quản lý kinh tế cần tài liệu hệ thống hóa khung lý thuyết nền tảng.
Kiến thức tiên quyết cần có
Để tiếp thu hiệu quả nội dung giáo trình, người học cần hoàn thành các học phần:
- Lý luận chung về Nhà nước và Pháp luật: Cung cấp khái niệm về bản chất nhà nước, hình thức nhà nước, quy phạm pháp luật và quan hệ pháp luật.
- Triết học Mác - Lênin và Kinh tế chính trị Mác - Lênin: Cung cấp phương pháp luận duy vật biện chứng, quy luật phát triển kinh tế - xã hội và vai trò kiến trúc thượng tầng của nhà nước.
Giảng viên và người làm công tác thực tế
- Giảng viên: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chuẩn mực để biên soạn đề cương bài giảng, thiết kế hệ thống bài tập tình huống và ngân hàng câu hỏi kiểm tra, thi kết thúc học phần.
- Cán bộ, công chức, viên chức: Sử dụng làm tài liệu tra cứu các nguyên tắc công vụ, thẩm quyền ban hành văn bản quản lý, quy trình tổ chức thực hiện quyết định hành chính và phương hướng cải cách thể chế tại cơ quan, đơn vị.
Câu hỏi thường gặp
+-----------------------------------------------------------------------------+
| TỔNG HỢP CÂU HỎI THƯỜNG GẶP (FAQ) VỀ GIÁO TRÌNH |
+-----------------------------------------------------------------------------+
1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?
Giáo trình được thiết kế chuẩn mực phục vụ đào tạo đại học và sau đại học các khối ngành Quản lý nhà nước, Luật học, Hành chính học, Chính trị học; đồng thời là tài liệu tham khảo cho đội ngũ cán bộ, công chức đang công tác trong bộ máy hành chính nhà nước.
2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?
Người học cần nắm chắc kiến thức của học phần Lý luận chung về Nhà nước và Pháp luật để hiểu rõ khái niệm quyền lực nhà nước, hệ thống cơ quan nhà nước và bản chất của quy phạm pháp luật trước khi đi sâu vào nhánh quyền lực hành pháp.
3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu hành chính khác?
Giáo trình hệ thống hóa 7 chương lý luận gắn liền với các mốc văn bản pháp luật mang tính bước ngoặt của Việt Nam (Luật Cán bộ, công chức 2008, Nghị định 30/2003/NĐ-CP, Chương trình cải cách hành chính 2011 - 2020), đồng thời bổ sung các khung phân tích học thuật quốc tế (Hughes, Rosenbloom) về quản trị công.
4. Làm sao để tự học giáo trình đạt hiệu quả cao?
Người học cần áp dụng phương pháp tự học đối chiếu: Đọc từng chương lý thuyết trong giáo trình song song với việc tra cứu văn bản pháp luật tương ứng (Hiến pháp, Luật chuyên ngành) và liên hệ với các sự kiện thực tế về tổ chức bộ máy, cải cách thủ tục hành chính đang diễn ra.
5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?
Đi kèm với giáo trình là hệ thống danh mục tài liệu tham khảo ở trang 264, bao gồm các giáo trình chuyên sâu về Quản lý học, Luật Hành chính, các báo cáo tổng kết cải cách hành chính của Chính phủ và các tác phẩm học thuật quốc tế về khoa học hành chính.
Kết luận
+-----------------------------------------------------------------------------+
| TÓM LƯỢC GIÁ TRỊ VÀ LỘ TRÌNH NGHIÊN CỨU |
| |
| Giá trị học thuật: Thiết lập hệ thống lý luận hoàn chỉnh về nền hành chính |
| Lộ trình nghiên cứu: |
| 1. Lý thuyết nền tảng & 7 Nguyên tắc (Chương 1 - 2) |
| 2. Phương thức & Công cụ quản lý (Chương 3 - 5) |
| 3. Cơ chế kiểm soát & Cải cách hành chính (Chương 6 - 7) |
| Tài nguyên kèm theo: Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật & 264 trang tư liệu|
+-----------------------------------------------------------------------------+
Giá trị chính của giáo trình
Giáo trình Hành chính nhà nước do PGS. Nguyễn Hữu Hải chủ biên cung cấp một hệ thống lý luận khoa học, hoàn chỉnh và chuẩn mực về nền hành chính nhà nước trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam. Giáo trình giải quyết toàn diện mối quan hệ giữa lý thuyết hành chính học và thực tiễn tổ chức bộ máy, thể chế công vụ và quản lý xã hội bằng pháp luật.
Lộ trình học tập đề xuất
- Giai đoạn 1 (Chương 1 và Chương 2): Nghiên cứu bản chất, 7 nguyên tắc tổ chức hoạt động, cấu trúc 4 yếu tố của nền hành chính và chế độ công vụ theo Luật Cán bộ, công chức.
- Giai đoạn 2 (Chương 3, Chương 4 và Chương 5): Nắm vững hình thức, phương pháp quản lý trên các lĩnh vực; làm chủ quy trình ban hành quyết định hành chính và phân tích chính sách công.
- Giai đoạn 3 (Chương 6 và Chương 7): Phân tích cơ chế kiểm soát quyền lực hành chính và định hướng triển khai các nhiệm vụ cải cách hành chính nhà nước.
Tài nguyên bổ sung
Người học cần kết hợp nghiên cứu Danh mục tài liệu tham khảo (trang 264 của giáo trình) và hệ thống cơ sở dữ liệu văn bản quy phạm pháp luật quốc gia để cập nhật các quy định pháp luật mới nhất liên quan đến tổ chức bộ máy và quản trị công vụ.