chương 1, người học nắm bắt được các nội dung chā yÁu khi tá chăc công tác kÁ toán trong doanh nghiệp từ đó lāa chọn mô hình tá chăc bộ máy kÁ toán. Mục tiêu: - Trình bày nội dung khái quát cāa tá chăc công tác kÁ toán - Trình bày căn că, các lo¿i mô hình tá chăc bộ máy kÁ toán - Trình bày nhiệm vÿ các bộ phÁn kÁ toán Nội dung: 1. NÞI DUNG CĂA TÞ CHĄC CÔNG TÁC K¾ TOÁN Nội dung các công việc chā yÁu cāa việc tá chăc công tác kÁ toán ở các doanh nghiệp bao gßm nhÿng nội dung công việc sau: - Tá chăc thu nhÁn thông tin kÁ toán và nội dung các nghiệp vÿ kinh tÁ, tài chính phát sinh ở doanh nghiệp và kiểm tra tính hợp pháp, hợp lý cāa các nghiệp vÿ đó. Để thāc hiện điÃu đó ph¿i tá chăc h¿ch toán ban đầu để ghi nhÁn thông tin vào chăng từ kÁ toán và tá chăc luân chuyển chăng từ kÁ toán để kiểm tra và ghi sá kÁ toán kịp thời.
- Tá chăc hệ thông hoá và xử lý thông tin kÁ toán nhằm đáp ăng được nhÿng yêu cầu cāa thông tin kÁ toán. Thāc hiện điểu đó cần ph¿i tá chăc thāc hiện các phướng pháp kÁ toán, các nguyên tắc kÁ toán, tá chăc hệ thông sá kÁ toán để có thể hệ thông hoá thông tin kÁ toán. - Tá chăc cung cÁp thông tin kê toán phÿc vÿ cho qu¿n lý kinh tÁ tài chính vĩ mô và vi mô. Muốn thāc hiện điÃu đó ph¿i tá chăc việc lÁp các báo cáo kÁ toán định kỳ, các báo cáo kÁ toán nội bộ, bao gßm c¿ báo cáo định kỳ và báo cáo nhanh theo yêu cầu qu¿n lý cāa Nhà nước và cāa nội bộ doanh nghiệp.
- Tá chăc bộ máy kÁ toán ở tá chăc để thāc hiện toàn bộ công việc kÁ toán'ở doanh nghiệp; tá chăc trang bị sử dÿng các phương tiện kỹ thuÁt tính toán nhằm nâng cao hiệu suÁt làm việc cāa nhân viên kÁ toán, tá chăc bßi dưỡng nâng cao trình độ nghà nghiệp cho các nhân viên kÁ toán. - Tá chăc kiểm tra kÁ toán nội bộ nhằm đ¿m b¿o thāc hiện đúng đắn các chÁ độ và qu¿n lý kinh tÁ, tài chính nói chung và LuÁt kÁ toán, chuẩn māc và chÁ độ kÁ toán nói riêng. Nắm chắc các công việc chā yÁu cāa tá chăc công tác kÁ toán là điÃu kiện cần thiÁt để có thể tá chăc khoa học và hợp lý công tác kÁ toán ở đơn vị mình. Căn cą tß chąc bß máy k¿ toán 6 Bộ máy kÁ toán cāa một doanh nghiệp là tÁp hợp nhÿng người làm kÁ toán t¿i doanh nghiệp cùng với các phương tiện trang thiÁt bị dùng để ghi chép, tính toán, xử lý toàn bộ thông tin liên quan đÁn công tác kÁ toán t¿i doanh nghiệp từ khâu thu nhÁn, kiểm tra, xử lý đÁn khâu táng hợp, cung cÁp nhÿng thông tin kinh tÁ và các ho¿t động cāa đơn vị.
VÁn đà nhân sā để thāc hiện công tác kÁ toán có ý nghĩa quan trọng hàng đầu trong tá chăc kÁ toán cāa doanh nghiệp. Tá chăc nhân sā như thÁ nào để từng người phát huy được cao nhÁt sở trường cāa mình, đßng thời tác động tích cāc đÁn nhÿng bộ phÁn hoặc người khác có liên quan là mÿc tiêu cāa tá chăc bộ máy kÁ toán. a/ Nguyên tắc khi tổ chức bộ máy kế toán ở đơn vị: - Tá chăc công tác kÁ toán tài chính ph¿i đúng qui định trong luÁt kÁ toán và chuẩn māc kÁ toán. - Tá chăc công tác kÁ toán tài chính ph¿i phù hợp với các chÁ độ, chính sách, thể lệ văn b¿n pháp qui và kÁ toán do Nhà nước ban hành.
Việc ban hành chÁ độ, thể lệ kÁ toán cāa Nhà nước nhằm mÿc đích qu¿n lý thống nhÁt công tác kÁ toán trong toàn bộ nÃn kinh tÁ quốc dân. Vì vÁy tôt chăc công tác kÁ toán ph¿i dāa trên cơ sở chÁ dộ chăng từ kÁ toán, hệ thống tài kho¿n kÁ toán doanh nghiệp, hệ thống báo cáo tài chính mà nhà nước qui định để vÁn dÿng một cách phù hợp với chính sách, chÁ độ qu¿n lý kinh tÁ cāa Nhà nước trong từng thời kỳ. Có như vÁy việc tá chăc công tác kÁ toán mới không vi ph¿m nhÿng nguyên tắc, chÁ độ qui định chung cāa nhà nước, đ¿m b¿o việc thāc hiện chăc năng, nhiệm vÿ cāa kÁ toán góp phần tăng cường qu¿n lý kinh tÁ cāa các cÁp, các ngành, góp phần tăng cường qu¿n lý kinh tÁ - tài chính cāa các cÁp, các ngành, thāc hiện việc kiểm tra, kiểm soát cāa nhà nước đối với ho¿t động s¿n xuÁt kinh doanh trong doanh nghiệp. - Tá chăc công tác kÁ toán tài chính ph¿i ph¿i phù hợp với đặc điểm ho¿t động s¿n xuÁt, kinh doanh, ho¿t động qu¿n lý và địa bàn ho¿t động cāa doanh nghiệp.
Mỗi doanh nghiệp có đặc điểm và điÃu kiện ho¿t động kinh doanh khác nhau. Vì vÁy, không thể có một mô hình công tác kÁ toán tối ưu cho tÁt c¿ các doanh nghiệp nên để tôt chăc tốt công tác kÁ toán doanh nghiệp thì việc tá chăc công tác kÁ toán ph¿i căn că vào chăc năng, nhiệm vÿ, tính chÁt ho¿t động s¿n xuÁt kinh doanh, ho¿t động qu¿n lý, qui mô và địa bàn ho¿t động cāa doanh nghiệp. - Tá chăc công tác kÁ toán tài chính ph¿i phù hợp với yêu cầu và trình độ nghiệp vÿ chuyên môn cāa đội ngũ cán bộ qu¿n lý, cán bộ kÁ toán. Người thāc hiện trāc tiÁp mọi công tác kÁ toán tài chính trong doanh nghiệp là cán bộ kÁ toán dưới sā chỉ đ¿o cāa cán bộ qu¿n lý doanh nghiệp.
Vì vÁy để tá chăc tốt công tác kÁ toán trong doanh nghiệp đ¿m b¿o phát huy đầy đā, vai trò tác dÿng cāa kÁ toán đới với công tác qu¿n lý doanh nghiệp thì việc tá chăc công tác kÁ toán tài chính ph¿i phù hợp với yêu cầu và trình độ nghiệp vÿ chuyên môn cāa đội ngũ cán bộ qu¿n lý, cán bộ kÁ toán. - Tá chăc bộ máy kÁ toán tài chính ph¿i đ¿m b¿o nguyên tắc gọn, nhẹ, tiÁt kiệm và hiệu qu¿. 7 - Tá chăc công tác kÁ toán tài chính ph¿i phù hợp với các chÁ độ, chính sách, thể lệ văn b¿n pháp qui và kÁ toán do nhà nước ban hành. Việc ban hành chÁ độ, thể lệ kÁ toán cāa Nhà nước nhằm mÿc đích qu¿n lý thống nhÁt công tác kÁ toán trong toàn bộ nÃn kinh tÁ quốc dân.
Vì vÁy tôt chăc công tác kÁ toán ph¿i dāa trên cơ sở chÁ dộ chăng từ kÁ toán, hệ thống tài kho¿n kÁ toán doanh nghiệp, hệ thống báo cáo tài chính mà nhà nước qui định để vÁn dÿng một cách phù hợp với chính sách, chÁ độ qu¿n lý kinh tÁ cāa Nhà nước trong từng thời kỳ. Có như vÁy việc tá chăc công tác kÁ toán mới không vi ph¿m nhÿng nguyên tắc, chÁ độ qui định chung cāa nhà nước, đ¿m b¿o việc thāc hiện chăc năng, nhiệm vÿ cāa kÁ toán góp phần tăng cường qu¿n lý kinh tÁ cāa các cÁp, các ngành, góp phần tăng cường qu¿n lý kinh tÁ - tài chính cāa các cÁp, các ngành, thāc hiện việc kiểm tra, kiểm soát cāa nhà nước đối với ho¿t động s¿n xuÁt kinh doanh trong doanh nghiệp. - Tá chăc công tác kÁ toán tài chính ph¿i ph¿i phù hợp với đặc điểm ho¿t động s¿n xuÁt, kinh doanh, ho¿t động qu¿n lý và địa bàn ho¿t động cāa doanh nghiệp. Mỗi doanh nghiệp có đặc điểm và điÃu kiện ho¿t động kinh doanh khác nhau.
Vì vÁy, không thể có một mô hình công tác kÁ toán tối ưu cho tÁt c¿ các doanh nghiệp nên để tôt chăc tốt công tác kÁ toán doanh nghiệp thì việc tá chăc công tác kÁ toán ph¿i căn că vào chăc năng, nhiệm vÿ, tính chÁt ho¿t động s¿n xuÁt kinh doanh, ho¿t động qu¿n lý, qui mô và địa bàn ho¿t động cāa doanh nghiệp. - Tá chăc công tác kÁ toán tài chính ph¿i phù hợp với yêu cầu và trình độ nghiệp vÿ chuyên môn cāa đội ngũ cán bộ qu¿n lý, cán bộ kÁ toán. Người thāc hiện trāc tiÁp mọi công tác kÁ toán tài chính trong doanh nghiệp là cán bộ kÁ toán dưới sā chỉ đ¿o cāa cán bộ qu¿n lý doanh nghiệp. Vì vÁy để tá chăc tốt công tác kÁ toán trong doanh nghiệp đ¿m b¿o phát huy đầy đā, vai trò tác dÿng cāa kÁ toán đới với công tác qu¿n lý doanh nghiệp thì việc tá chăc công tác kÁ toán tài chính ph¿i phù hợp với yêu cầu và trình độ nghiệp vÿ chuyên môn cāa đội ngũ cán bộ qu¿n lý, cán bộ kÁ toán.
- Tá chăc bộ máy kÁ toán tài chính ph¿i đ¿m b¿o nguyên tắc gọn, nhẹ, tiÁt kiệm và hiệu qu¿. b/ Căn cứ tổ chức bộ máy kế toán: - Lĩnh vāc ho¿t động cāa đơn vị - Quy mô và địa bàn ho¿t động - Măc độ phân cÁp qu¿n lý kinh tÁ, tài chính nội bộ - Trình độ trang bị sử dÿng các phương tiện kỹ thuÁt tính toán - Biên chÁ bộ máy kÁ toán và trình độ nghà nghiệp cāa đội ngũ kÁ toán hiện có. Các mô hình tß chąc bß máy k¿ toán Công tác kÁ toán trong các doanh nghiệp bao gßm kÁ toán tài chính và kÁ toán qu¿n trị. 8 - KÁ toán tài chính là việc thu thÁp, xử lý, kiểm tra, phân tích và cung cÁp thông tin kinh tÁ tài chính cho đối tượng sử dÿng thông tin cāa đơn vị kÁ toán.
- KÁ toán qu¿n trị là việc thu thÁp, xử lý phân tích và cung cÁp thông tin kinh tÁ, tài chính theo yêu cầu qu¿n trị và quyÁt định, tài chính trong nội bộ đơn vị kÁ toán. - Khi tá chăc thāc hiện công tác kÁ toán tài chính và kÁ toán qu¿n trị, doanh nghiệp đßng thời ph¿i thāc hiện kÁ toán táng hợp và kÁ toán chi tiÁt. - KÁ toán táng hợp ph¿i thu thÁp, xử lý, ghi chép và cung cÁp thông tin tài chính và ho¿t động kinh tÁ và tài chính cāa đơn vị. KÁ toán táng hợp sử dÿng đơn vị tiÃn tệ để ph¿n ánh tình hình tài s¿n, ngußn hình thành tài s¿n, tình hình và kÁt qu¿ ho¿t động kinh tÁ tài chính cāa đơn vị kÁ toán.
KÁ toán chi tiÁt thu thÁp, xử lý, ghi chép và cung cÁp thông tin chi tiÁt bằng đơn vị tiÃn tệ, đơn vị hiện vÁt và đơn vị thời gian lao động theo từng đối tượng kÁ toán cÿ thể trong đơn vị kÁ toán. Số liệu kÁ toán chi tiêt ph¿i khớp đúng với số liệu kÁ toán táng hợp trong một kỳ kÁ toán. Như vÁy tá chăc công tác kÁ toán trong các doanh nghiệp bao gßm tá chăc công tác kÁ toán tài chính và tá chăc công tác kÁ toán qu¿n trị.